Kleroterion
Das Kleroterion (Vorlage:GrcS, von altgriechisch {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}) war eine antike Losmaschine.
Sie bestand aus einer großen Steinplatte, in der sich in mehreren Spalten angeordnete Schlitze befanden. In diese Schlitze wurden Plättchen (Pinakia, Einzahl Pinakion) mit den Namen der zur Losung stehenden Personen geschoben. An der Seite der Maschine befand sich eine senkrechte Röhre, in die weiße und schwarze Kugeln eingefüllt wurden, die dann in zufälliger Reihenfolge am unteren Ende der Röhre wieder entnommen werden konnten.
Der traditionellen Lehrmeinung zufolge wurde eine trichterartige Vorrichtung am oberen Ende der Röhre mit Kugeln befüllt. Wie an einer Rekonstruktion der Apparatur deutlich wurde, ist eine derartige Funktionsweise jedoch unwahrscheinlich, da sich die Kugeln gegenseitig an der unteren Trichteröffnung blockieren und somit nicht in die Röhre gelangen. Rekonstruktionen befinden sich heute im Buigen-Gymnasium in Herbrechtingen sowie an den Lehrstühlen für Alte Geschichte der Universitäten Leipzig und Hamburg.
Vermutlich von links nach rechts und von oben nach unten wurde zum Beispiel die Zusammensetzung der Bule bestimmt. Entweder für jede Reihe von Schlitzen oder für jedes einzelne Namensplättchen ließ man eine Kugel aus der Maschine heraus. Kandidaten oder Gruppen, die eine weiße Kugel erhalten hatten, galten als gewählt, Kandidaten oder Gruppen mit einer schwarzen Kugel waren nicht gewählt.
Kleroteria waren zudem im gerichtsprozessualen Alltag Athens im Einsatz. Mittels Los verteilten die Archonten die Geschworenen auf die verhandelnden Gerichte. Die Zuteilung erfolgte auf die Richter, deren Namenstäfelchen in die Losmaschine eingesteckt waren.<ref>Uwe Wesel: Geschichte des Rechts: Von den Frühformen bis zur Gegenwart. C. H. Beck, München 2001, ISBN 978-3-406-54716-4. Rnr. 109.</ref>
Das hier abgebildete Kleroterion aus der Stoa des Attalos auf der Agora in Athen diente wohl der Auslosung der Mitglieder der Bule, da es Schlitze in elf Reihen aufweist – vermutlich für elf Trittyen.
Literatur
- {{ #if:Sterling Dow|Sterling Dow: |}}{{ #if:|[[:s:{{{6}}}|{{ #if:Kleoterion|Kleoterion|Kleroterion }}]].|{{ #if:Kleoterion|Kleoterion|Kleroterion }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: S VII
| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band S VII }}, Stuttgart {{#switch: S VII | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963
| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972
| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978
|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980
| #default = 1893ff. }}{{#if:322|, {{#ifeq: S VII|R|S.|Sp.}} 322{{#if:328|{{#ifexpr:322<>328|{{#ifexpr: 322+1=328| f{{#if:|.}}|–328}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:S VII|{{#switch: S VII | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV
| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A
| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV
|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Kleroterions
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|kleroterions|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20061008203735
| {{#ifeq: 20061008203735 | *
| {{#if: Erläuterung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Erläuterung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf}} }} (Archivversionen)
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|20061008203735}}
| {{#if: || }}Der Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
| {{#if: Erläuterung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Erläuterung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20061008203735}} im Internet Archive{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
}}
| {{#if:
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
| {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
| 16= {{#if: Erläuterung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Erläuterung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| 9 = {{#if: Erläuterung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Erläuterung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!{{#if: || }}
}}
| c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Erläuterung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Erläuterung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf}} }} ({{#if: {{#if: | {{{archiv-bot}}} | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Today
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Generisch
| {{#if: Erläuterung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Erläuterung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf}} }}
}}}}}}}}{{#if:
| Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url=
|opt = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
|cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
|errNS = 0
|template = Vorlage:Webarchiv
|format = *
|preview = 1
}}{{#ifexpr: {{#if:20061008203735|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
}}{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
| web.archive.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}}
| webcitation.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}}
| archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
}}{{#if:
| {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
| }}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
}}
| {{#if:
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
}}
}}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf}}
|| {{#if: || }}
}}{{#if: Erläuterung
| {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Erläuterung}}
| {{#if: || }}
}}
| {{#if: || }}
}}{{#switch:
|addlarchives|addlpages= {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
}}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf%7Carchiv}} |-1
|| {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf%7C4}}%7Chttp}} |-1
|| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.sbh-gent.be/Citizen-e/Atheense%20democratie.pdf }}
| abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org =
| #default = {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
}}
}}
}} (englisch; PDF-Datei; 2,4 MB)
- {{#if:|: }}{{#if:|Show }}[https://www.youtube.com/{{#if:
|user/ Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]
|{{#if:
|channel/ Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]
|{{#if:
|c/ Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]
|{{#if:
|@ Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]
|{{#if:
|show/ Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]
|{{#if:
|show?p= Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]
|{{#if:
|playlist?list= Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]
|watch?v=u1B3aRRCYvo{{#if:|&t={{#if:|{{{h}}}h}}{{#if:|{{{m}}}m}}{{#if:|s}}}} Das Kleroterion – eine antike Losmaschine]{{#if:| (ab {{#if:|{{{h}}}:|0:}}{{#if:|{{#ifexpr:{{#invoke:Str|len|{{{M}}}}}>1||0}}:|00:}}{{#if:|{{#ifexpr:{{#invoke:Str|len|}}>1||0}}|00}})|{{#if:| (ab {{#expr: trunc( / 3600 ) }}:{{#ifexpr:
{{#expr:
trunc(
( - trunc( / 3600 ) * 3600 )
/ 60 )
}} < 10 | 0
}}{{#expr:
trunc(
( - trunc( / 3600 ) * 3600 )
/ 60 )
}}:{{#ifexpr:
{{#expr:
- trunc( / 3600 ) * 3600
- trunc( ( - trunc( / 3600 ) * 3600 ) / 60 ) * 60
}} < 10 | 0
}}{{#expr:
- trunc( / 3600 ) * 3600
- trunc( ( - trunc( / 3600 ) * 3600 ) / 60 ) * 60
}})}}}}
}}
}}
}}
}}
}}
}}
}} auf {{#ifeq:{{{link}}}|0|YouTube |YouTube}}{{#if:
|, {{#invoke:DateTime|format||T._Monat JJJJ}}
}}{{#if:
|, abgerufen am {{#invoke:DateTime|format||T._Monat JJJJ}}
}}{{#if:| ({{#if:
| {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}
}}{{#if:
| {{#if:
| ;
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| ;
}}Laufzeit: {{{laufzeit}}}
}})
}}{{#if: |.}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all=
|opt= 1= id= 2= title= titel= 3= abruf= zugriff= z= h= m= time= sec= uploader= upl= upload= d= kommentar= k= link= user= channel= c= alias= list= show= showid= sprache= laufzeit=
|template=Vorlage:YouTube
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
|format=@@@
}}{{#invoke:TemplatePar|valid
|1=h
|2=n
|template=Vorlage:YouTube
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
|format=@@@
}}{{#invoke:TemplatePar|valid
|1=m
|2=n
|template=Vorlage:YouTube
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
|format=@@@
}}{{#invoke:TemplatePar|valid
|1=sec
|2=n
|template=Vorlage:YouTube
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
|format=@@@
}}{{#invoke:TemplatePar|valid
|1=time
|2=n
|template=Vorlage:YouTube
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
|format=@@@
}}{{#invoke:TemplatePar|valid
|1=sprache
|2=langs
|template=Vorlage:YouTube
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
|format=@@@
}}{{#invoke:TemplatePar|valid
|1=link
|2=/^[01]?$/
|template=Vorlage:YouTube
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
|format=@@@ 0 oder 1 erlaubt
}}{{#if:u1B3aRRCYvo||Vorlage:YouTube: Fehlender Typ-Parameter. Entweder id, list, show, showid, user, channel, c oder alias muss angegeben werden.
}}
Anmerkungen
<references />
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Archiv-URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Linktext fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:YouTube
- Politik (griechische Antike)
- Attisches Recht
- Wahlverfahren
- Historisches Gerät
- Agora (Athen)
- Geschichte der Wahlen