Zum Inhalt springen

Kleopatra Selene

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Hinweisbaustein

Kleopatra Selene (Vorlage:GrcS; auch Kleopatra Selene II. oder Kleopatra VIII.) (* 40 v. Chr.; † im 1. Jahrhundert v. Chr. oder im 1. Jahrhundert) war eine ptolemäische Prinzessin, die einzige Tochter der ägyptischen Königin Kleopatra VII. und des römischen Triumvirn Marcus Antonius sowie die Zwillingsschwester von Alexander Helios. Nach dem Doppelselbstmord ihrer Eltern 30 v. Chr. wegen deren Niederlage gegen Octavian (den späteren Kaiser Augustus) wurde Kleopatra Selene von Octavians Schwester Octavia erzogen und von Augustus um 20 v. Chr. mit Juba II. verheiratet. An dessen Seite herrschte sie als Königin über Mauretanien.

Abstammung und frühes Leben

Etwa im Herbst 40 v. Chr. gebar Kleopatra VII. die Zwillinge Alexander und Kleopatra. Deren Vater war der Geliebte der Königin, Marcus Antonius, der sich im Winter 41/40 v. Chr. bei ihr in Ägypten aufgehalten hatte. Die Zwillinge wurden ebenso wie ihr jüngerer Bruder Ptolemaios Philadelphos von Marcus Antonius im Jahr 36 v. Chr. – nach der Wiederaufnahme seiner Beziehung mit der ptolemäischen Königin – als seine Kinder anerkannt.<ref>Plutarch, Antonius 36,5</ref><ref>Cassius Dio, Römische Geschichte 49,32,4.</ref> Ihren Beinamen Selene (= „Mond“)<ref>Mehrere antike Autoren belegen, dass Selene Kleopatras Beiname war (Plutarch, Antonius 36,5; Cassius Dio, Römische Geschichte 50,25,4 und 51,21,8; Sueton, Caligula 26,1; Eusebius von Caesarea, Chronik 2,140f. ed. Schoene), ebenso Münzzeugnisse.</ref> erhielt Kleopatra wohl erst jetzt (36 v. Chr.). Schon Kleopatra V. hatte den gleichen Beinamen erhalten; außerdem war der Mond das Gestirn der Isis, als deren Inkarnation sich Kleopatra VII. betrachtete.<ref>Michael Grant: Kleopatra. Bergisch Gladbach 1998, S. 200f.</ref> Selene war das Pendant zum Beinamen Helios (= „Sonne“), den Kleopatra Selenes Bruder Alexander führte.

Laut Plutarch und Cassius Dio soll Antonius bei einer im Herbst 34 v. Chr. im Gymnasion von Alexandria abgehaltenen eindrucksvollen Veranstaltung seine minderjährigen Kinder von Kleopatra zu Herrschern über große Gebiete proklamiert haben (sogenannte „Schenkungen von Alexandria“). Cassius Dio gibt an, dass Kleopatra Selene dabei zur Königin von Kyrene erhoben worden sei,<ref>Cassius Dio, Römische Geschichte 49,41,3</ref> während dieses Land Plutarch zufolge vielmehr Kleopatra VII. unterstellt worden und Kleopatra Selene leer ausgegangen sei.<ref>Plutarch, Antonius 54,6</ref> Werner Huß hält die letztere Version für die wahrscheinlichere.<ref>Werner Huß: Ägypten in hellenistischer Zeit 332–30 v. Chr. München 2001, S. 740, Anmerkung 63.</ref> Nach dem Münzbefund blieb der militärische Anteil an der Verwaltung der Kyrenaika unter römischer Kontrolle, wohingegen Kleopatra VII. seit 37/36 v. Chr. dort die zivile Administration ausübte.<ref>Christoph Schäfer: Kleopatra. Darmstadt 2006, Darmstadt 2006, S. 154.</ref>

Nach der Niederlage von Antonius und Kleopatra VII. in der Schlacht von Actium gegen Octavian (2. September 31 v. Chr.) und deren Doppelselbstmord nach dem Einmarsch des Siegers in Ägypten (August 30 v. Chr.) wurden Kleopatra Selene und ihre beiden Brüder Alexander Helios und Ptolemaios Philadelphos anders als ihre älteren Halbbrüder Caesarion und Antyllus von Octavian verschont und nach Italien mitgenommen. Dort kamen Kleopatra Selene und ihre Geschwister in die Obhut von Octavians Schwester Octavia, die sie in ihrem Haus zusammen mit den anderen Kindern des Antonius aufzog.<ref>Plutarch, Antonius 87,1.</ref> Beim im August 29 v. Chr. in Rom abgehaltenen Triumphzug des künftigen Princeps wurden zumindest Kleopatra Selene und ihr Zwillingsbruder als menschliche Siegestrophäe mitgeführt;<ref>Cassius Dio, Römische Geschichte 51,21,8.</ref><ref>Eusebius von Caesarea, Chronik 2,140f. ed. Schoene.</ref> möglicherweise musste ihr jüngerer Bruder aber an diesem Spektakel nicht teilnehmen.

Ehe mit Juba von Mauretanien

Datei:Juba and cleopatra coin.gif
Münze von Juba und Kleopatra

Während das weitere Schicksal von Alexander Helios und Ptolemaios Philadelphos mangels Überlieferung im Dunkeln liegt, ist von Kleopatra Selene bekannt, dass sie zwischen 25 und 20 v. Chr. von Augustus dem zum König von Mauretanien erhobenen Juba zur Gemahlin gegeben wurde,<ref>Plutarch, Antonius 87,2</ref><ref>Cassius Dio, Römische Geschichte 51,15,6</ref><ref>Sueton, Caligula 26,1</ref><ref>Strabon, Geôgraphiká 17,828</ref><ref>Suda, s. Iobas</ref> der ebenfalls in der Obhut von Octavia aufwuchs. Krinagoras verfasste auf ihre Hochzeit ein Epigramm.<ref>Anthologia Palatina 9,235</ref> Die früheste erhaltene Münze, auf der Juba und Kleopatra Selene abgebildet sind,<ref>J. Mazard: Corpus Nummorum Numidiae Mauretaniaeque. Nr. 357.</ref> stammt aus dem Jahr 20/19 v. Chr. Durch ihre Vermählung wurde Kleopatra Selene Königin von Mauretanien. Teilweise prägte sie Münzen gemeinsam mit ihrem Gatten, teilweise für sich allein. Auf diesen Münzen, die sie als machtbewusste, in ptolemäischer Familientradition stehende Herrscherin zeigen, ist sie oft als Isis dargestellt und trägt den Titel einer basilissa („Königin“). Juba benannte seine neue Hauptstadt zu Ehren des römischen Kaisers in Caesarea (heute Cherchell, Algerien) um und machte sie nach dem Vorbild Alexandrias zu einem Kulturzentrum; hierher ließ er auch ägyptische Kunstwerke überführen.<ref>Günther Hölbl: Geschichte des Ptolemäerreiches. ... Darmstadt 1994, S. 227.</ref>

Ein Sohn von Juba und Kleopatra Selene erhielt den Namen Ptolemaios.<ref>Sueton, Caligula 26,1</ref><ref>Cassius Dio, Römische Geschichte 59,25,1</ref> Sein Geburtsdatum ist sehr unsicher; erwogen wird etwa der Zeitraum 19 bis 5 v. Chr.<ref>{{ #if:Walter Ameling|Walter Ameling: |}}{{ #if:Ptolemaios [24]|Ptolemaios [24]|Kleopatra Selene }}. In: {{#if:Vorlage:Str match|{{#switch: 10 | Suppl. 1 = Walter Eder, Johannes Renger (Hrsg.): Herrscherchronologien der antiken Welt. Namen, Daten, Dynastien | Suppl. 2 = Manfred Landfester (Hrsg.): Geschichte der antiken Texte. Autoren- und Werklexikon | Suppl. 3 = Anne-Maria Wittke, Eckart Olshausen, Richard Szydlak (Hrsg.): Historischer Atlas der antiken Welt | Suppl. 4 = Manfred Landfester, Brigitte Egger (Hrsg.): Register zur Rezeptions- und Wissenschaftsgeschichte. Register zu den Bänden 13–15/3 des Neuen Pauly | Suppl. 5 = Maria Moog-Grünewald (Hrsg.): Mythenrezeption. Die antike Mythologie in Literatur, Musik und Kunst von den Anfängen bis zur Gegenwart | Suppl. 6 = Peter Kuhlmann, Helmuth Schneider (Hrsg.): Geschichte der Altertumswissenschaften. Biographisches Lexikon | Suppl. 7 = Christine Walde (Hrsg.): Die Rezeption der antiken Literatur. Kulturhistorisches Werklexikon | Suppl. 8 = Peter von Möllendorff, Annette Simonis, Linda Simonis (Hrsg.): Historische Gestalten der Antike. Rezeption in Literatur, Kunst und Musik | Suppl. 9 = Manfred Landfester (Hrsg.): Renaissance-Humanismus. Lexikon zur Antikerezeption | Suppl. 10 = Anne-Maria Wittke (Hrsg.): Frühgeschichte der Mittelmeerkulturen. Historisch-archäologisches Handbuch | Suppl. 11 = Falko Daim (Hrsg.): Byzanz. Historisch-kulturwissenschaftliches Handbuch | Suppl. 12 = Leonhard Burckhardt, Michael A. Speidel (Hrsg.): Militärgeschichte der griechisch-römischen Antike. Lexikon | Suppl. 13 = Joachim Jacob, Johannes Süßmann (Hrsg.): Das 18. Jahrhundert. Lexikon zur Antikerezeption in Aufklärung und Klassizismus | Suppl. 14 = Konrad Vössing, Matthias Becher, Jan Bemmann (Hrsg.): Die Germanen und das Römische Reich. Historisch-archäologisches Lexikon }} (= Der Neue Pauly. Supplemente. Band {{#invoke:Str|cropleft|10|7}}). Metzler, Stuttgart/Weimar|Der Neue Pauly (DNP). {{#if:10|Band 10,|}} Metzler, Stuttgart}} {{#switch: 10 | 1 = 1996 | 2 = 1997 | 3 = 1997 | 4 = 1998 | 5 = 1998 | 6 = 1999 | 7 = 1999 | 8 = 2000 | 9 = 2000 | 10 = 2001 | 11 = 2001 | 12/1 = 2002 | 12/2 = 2002 | 13 = 1999 | 14 = 2000 | 15/1 = 2001 | 15/2 = 2002 | 15/3 = 2003 | 16 = 2003 | Suppl. 1 = 2004 | Suppl. 2 = 2007 | Suppl. 3 = 2007 | Suppl. 4 = 2005 | Suppl. 5 = 2008 | Suppl. 6 = 2012 | Suppl. 7 = 2010 | Suppl. 8 = 2013 | Suppl. 9 = 2014 | Suppl. 10 = 2015 | Suppl. 11 = 2016 | Suppl. 12 = 2022 | Suppl. 13 = 2018 | Suppl. 14 = 2023 | #default = 1996–2023 }}, ISBN {{#switch: 10 | 1 = 3-476-01471-1 | 2 = 3-476-01472-X | 3 = 3-476-01473-8 | 4 = 3-476-01474-6 | 5 = 3-476-01475-4 | 6 = 3-476-01476-2 | 7 = 3-476-01477-0 | 8 = 3-476-01478-9 | 9 = 3-476-01479-7 | 10 = 3-476-01480-0 | 11 = 3-476-01481-9 | 12/1 = 3-476-01482-7 | 12/2 = 3-476-01487-8 | 13 = 3-476-01483-5 | 14 = 3-476-01484-3 | 15/1 = 3-476-01485-1 | 15/2 = 3-476-01488-6 | 15/3 = 3-476-01489-4 | 16 = 3-476-01486-X | Suppl. 1 = 3-476-01912-8 | Suppl. 2 = 978-3-476-02030-7 | Suppl. 3 = 978-3-476-02031-4 | Suppl. 4 = 3-476-02051-7 | Suppl. 5 = 978-3-476-02032-1 | Suppl. 6 = 978-3-476-02033-8 | Suppl. 7 = 978-3-476-02034-5 | Suppl. 8 = 978-3-476-02468-8 | Suppl. 9 = 978-3-476-02469-5 | Suppl. 10 = 978-3-476-02470-1 | Suppl. 11 = 978-3-476-02422-0 | Suppl. 12 = 978-3-476-02471-8 | Suppl. 13 = 978-3-476-02472-5 | Suppl. 14 = 978-3-476-02473-2 | #default = 3-476-01470-3 }}{{#if:551|, {{#switch: 10 | 16 | Suppl. 1 | Suppl. 2 | Suppl. 3 | Suppl. 4 | Suppl. 5 = S.  | #default = Sp.  }}551{{#if:|{{#ifexpr: 551 <> |–|}}|}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}}{{#if:| ({{{6}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:DNP |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNP |format=@@@ |1=1=* |2=2=n |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=Fundstelle=*}}{{#if: 10|{{#switch: 10 | 1 | 2 | 3 | 4 | 5 | 6 | 7 | 8 | 9 | 10 | 11 | 12/1 | 12/2 | 13 | 14 | 15/1 | 15/2 | 15/3 | 16 | Suppl. 1 | Suppl. 2 | Suppl. 3 | Suppl. 4 | Suppl. 5 | Suppl. 6 | Suppl. 7 | Suppl. 8 | Suppl. 9 | Suppl. 10 | Suppl. 11 | Suppl. 12 | Suppl. 13 | Suppl. 14 = | #default = Vorlage:DNP: Ungültige Bandnummer. }}|}}: Geburtsdatum des Ptolemaios zwischen 19 und 14 v. Chr.; Duane W. Roller: The World of Juba II and Kleopatra Selene. S. 256: Geburtsdatum 13 bis 9 v. Chr.</ref><ref>Christopher Bennett: Kleopatra Selene. Anmerkung 9: Geburtsdatum 10 bis 5 v. Chr.; {{ #if:Hans Volkmann|Hans Volkmann: |}}{{ #if:Ptolemaios 34)|Ptolemaios 34)|Kleopatra Selene }}. In: Der Kleine Pauly (KlP). Band 4, Stuttgart {{#switch: 4 | 1 = 1964 | 2 = 1967 | 3 = 1969 | 4 = 1972 | 5 = 1975 }}{{#if:1224|, Sp. 1224{{#if:|{{#ifexpr: <>1224|{{#ifexpr: 1224+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}}{{#if: | ({{{6}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:KlP |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:KlP |format=@@@ |1=1=N>0 |2=1=<=5 |3=2=n |4=3=n |5=4=* |6=5=* |7=6=* |8=Fundstelle=*}}: Geburtsdatum 6/5 v. Chr.</ref> Er erscheint seit 5 n. Chr. auf Jubas Münzen. Ferner hatte Kleopatra Selene vielleicht eine Tochter, auf die sich eine athenische Inschrift<ref>Inscriptiones Graecae (IG) II² 3439</ref> beziehen könnte, die eine nicht namentlich genannte „Tochter des Königs Juba“ erwähnt. Manche Althistoriker identifizieren diese mutmaßliche Tochter Kleopatra Selenes mit der von Tacitus<ref>Tacitus, Historien 5,9</ref> als Enkelin der Kleopatra VII. und des Triumvirn Marcus Antonius beschriebenen Drusilla, die den jüdischen Prokurator Marcus Antonius Felix heiratete,<ref>So beispielsweise {{ #if:Felix Staehelin|Felix Staehelin: |}}{{ #if:|[[:s:{{{6}}}|{{ #if:Kleopatra 23|Kleopatra 23|Kleopatra Selene }}]].|{{ #if:Kleopatra 23|Kleopatra 23|Kleopatra Selene }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: XI,1 | S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band XI,1 }}, Stuttgart {{#switch: XI,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:784|, {{#ifeq: XI,1|R|S.|Sp.}} 784{{#if:|{{#ifexpr:784<>|{{#ifexpr: 784+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:XI,1|{{#switch: XI,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}</ref> während Christopher Bennett diese Drusilla für eine Tochter von Kleopatra Selenes Sohn Ptolemaios hält.<ref>Christopher Bennett: Kleopatra Selene. Anmerkung 10.</ref>

Tod

Datei:Mausolée Royale de Maurétanie - الضريح الملكي الموريطاني.jpg
Königliches Mausoleum von Mauretanien in Tipasa (Algerien), Grabstätte von Juba II. und Kleopatra Selene

Das Todesjahr von Kleopatra Selene ist nicht überliefert. Juba vermählte sich jedenfalls in zweiter Ehe mit Glaphyra, der Tochter des Königs Archelaos von Kappadokien und Witwe des Alexander, der um 7 v. Chr. von seinem eigenen Vater, Herodes dem Großen, hingerichtet worden war.<ref>Flavius Josephus, Jüdische Altertümer 17,349f.; Jüdischer Krieg 2,115; OGIS 363</ref> Diese Ehe könnte Juba bei einem mutmaßlichen Aufenthalt im Osten, wohin er vielleicht Gaius Caesar begleitet hatte, etwa 1 n. Chr. eingegangen sein.<ref>{{ #if:Felix Staehelin|Felix Staehelin: |}}{{ #if:|[[:s:{{{6}}}|{{ #if:Kleopatra 23|Kleopatra 23|Kleopatra Selene }}]].|{{ #if:Kleopatra 23|Kleopatra 23|Kleopatra Selene }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: XI,1 | S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band XI,1 }}, Stuttgart {{#switch: XI,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:785|, {{#ifeq: XI,1|R|S.|Sp.}} 785{{#if:|{{#ifexpr:785<>|{{#ifexpr: 785+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:XI,1|{{#switch: XI,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}</ref> Vermutlich wurde diese wohl nur kurzzeitige Eheverbindung geschieden, als Juba um 4 n. Chr. wieder nach Mauretanien zurückkehrte. Manche Forscher nehmen an, dass Kleopatra Selene vor Jubas Vermählung mit Glaphyra verstarb. Ein Epigramm des Krinagoras,<ref>Anthologia Palatina 7,633</ref> das auf ihren Tod bezogen wird, setzt diesen mit einer Mondfinsternis in Verbindung. Falls es sich dabei nicht nur um eine dichterische Freiheit handelt und Kleopatra Selenes Ableben tatsächlich vor Jubas zweiter Eheschließung stattfand, dürfte es sich am ehesten um die am 23. März 5 v. Chr. erfolgte, von Mauretanien aus sichtbare Mondfinsternis gehandelt haben. So nimmt denn etwa Christopher Bennett als Todesjahr von Kleopatra Selene etwa 5 v. Chr. an.<ref name="bennett-kleopatra-selene-12">Christopher Bennett: Kleopatra Selene. Anmerkung 12.</ref>

Eine zweite Forschergruppe vermutet hingegen, dass Kleopatra Selene erst um 5/6 n. Chr. verschied. Schließlich gibt es einen dritten, noch späteren Datierungsansatz auf etwa 18 n. Chr. Dieser beruht auf einem 1907 in Ksar in Marokko gemachten Münzfund, zu dem auch Münzen Jubas aus den Jahren 11 bis 17 n. Chr. sowie undatierte Münzen mit Porträts der Köpfe von Juba und Kleopatra Selene gehören. Althistoriker, die etwa 18 n. Chr. als Kleopatra Selenes Todesjahr präferieren, halten es für plausibel, dass sie zur Zeit der Prägung dieser Münzen noch gelebt und Juba die Ehebeziehung zu ihr nach seiner Trennung von Glaphyra und Rückkehr nach Mauretanien wieder aufgenommen habe. Vorher habe Kleopatra Selene während Jubas Aufenthalt im Osten als Regentin von Mauretanien fungiert und dabei eigene Münzen herausgegeben.<ref>{{ #if:Felix Staehelin|Felix Staehelin: |}}{{ #if:|[[:s:{{{6}}}|{{ #if:Kleopatra 23)|Kleopatra 23)|Kleopatra Selene }}]].|{{ #if:Kleopatra 23)|Kleopatra 23)|Kleopatra Selene }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: XI,1 | S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band XI,1 }}, Stuttgart {{#switch: XI,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:785|, {{#ifeq: XI,1|R|S.|Sp.}} 785{{#if:|{{#ifexpr:785<>|{{#ifexpr: 785+1=| f{{#if:|.}}|–}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:XI,1|{{#switch: XI,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}</ref> Gegen ein so spätes Todesdatum spricht u. a., dass Juba sich entweder vor seiner Eheschließung mit Glaphyra von Kleopatra Selene hätte scheiden lassen oder entgegen römischem und hellenistischem Brauch Glaphyra in Bigamie hätte heiraten müssen und dass auf den ersten Münzen Jubas, auf denen auch sein Sohn Ptolemaios erscheint (5 n. Chr.), jegliche mit Kleopatra Selene verbundene Bildsymbolik wie das ägyptische Krokodil fehlt. Die in Ksar entdeckten Münzen könnten auch postume Prägungen sein; ebenso wäre die Emission eigenständiger Münzen durch Kleopatra Selene auch damit erklärbar, dass sie ein autonomes Münzrecht besaß.<ref name="bennett-kleopatra-selene-12" /> Insgesamt gesehen bleibt ihr Todesdatum also umstritten und damit vorerst unbekannt.

Königin Zenobia von Palmyra soll von Kleopatra VII., Dido und Semiramis abstammen,<ref>Historia Augusta, Tyranni Triginta 27,1 und 30,2</ref> wodurch auch Kleopatra Selene zu ihren Vorfahren zählen würde.

Namensgeber

Nach Kleopatra Selene und ihrem Zwillingsbruder Alexander Helios wurden die beiden Monde Cleoselene (auch S/2008 (216) 2 oder Kleopatra II) und Alexhelios (auch S/2008 (216) 1 oder Kleopatra I) des Kleinplaneten (216) Kleopatra benannt.<ref>MPC 73983 (2,2 MB)</ref>

Literatur

  • Michael Grant: Kleopatra. Bastei-Lübbe, Bergisch Gladbach 1998, ISBN 3-404-61416-X, S. 178, 200 f., 228, 231 f., 318.
  • Günther Hölbl: Geschichte des Ptolemäerreiches. Politik, Ideologie und religiöse Kultur von Alexander dem Großen bis zur römischen Eroberung. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 1994, ISBN 3-534-10422-6, S. 216 f., 219, 226 f.
  • Werner Huß: Ägypten in hellenistischer Zeit 332–30 v. Chr. Beck, München 2001, ISBN 3-406-47154-4, S. 733, 740, 749.
  • Duane W. Roller: The world of Juba II and Kleopatra Selene. Royal scholarship on Rome’s African frontier (Routledge classical monographs). Routledge, London/New York 2003, ISBN 0-415-30596-9, insbesondere S. 77 ff.
  • Duane W. Roller: Cleopatra’s daughter and other royal women of the Augustan era. Oxford University Press, Oxford/New York 2018, ISBN 978-0-19-061882-7, S. 27–48.
  • Christoph Schäfer: Kleopatra. Wissenschaftliche Buchgesellschaft, Darmstadt 2006, ISBN 3-534-15418-5, S. 136, 153 f., 175, 179 f., 192, 248.
  • Katrin Maike Sedlmair: Kleopatra Selene. Die vergessene Tochter. In: Jürgen Schaefer, Katharina Schmitz [u. a.]: Kleopatra. Die letzte Pharaonin und ihre Welt. (= GEO Epoche. Heft 130). Gruner + Jahr, Hamburg 2024, ISBN 978-3-652-01510-3, S. 146–158.
  • {{ #if:Felix Staehelin|Felix Staehelin: |}}{{ #if:|[[:s:{{{6}}}|{{ #if:Kleopatra 23)|Kleopatra 23)|Kleopatra Selene }}]].|{{ #if:Kleopatra 23)|Kleopatra 23)|Kleopatra Selene }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: XI,1

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band XI,1 }}, Stuttgart {{#switch: XI,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:784|, {{#ifeq: XI,1|R|S.|Sp.}} 784{{#if:785|{{#ifexpr:784<>785|{{#ifexpr: 784+1=785| f{{#if:|.}}|–785}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:XI,1|{{#switch: XI,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

  • John Edwin George Whitehorne: Cleopatras. Routledge, London/New York 1994, ISBN 0-415-05806-6, S. 197–202.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Cleopatra Selene II|Cleopatra Selene II|Kleopatra Selene}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Kleopatra Selene|Kleopatra Selene|{{#if:Cleopatra Selene II|Cleopatra Selene II|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Cleopatra Selene II

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|cleopatra selene ii|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

  • Christopher Bennett: <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20080501123714
      | {{#ifeq: 20080501123714 | *
    | Vorlage:Webarchiv/Wartung/Stern{{#if: Cleopatra Selene | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Cleopatra Selene}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene}} }} (Archivversionen)
    | {{#iferror: {{#time: j. F Y|20080501123714}}
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/DatumDer Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
         | {{#if: Cleopatra Selene | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Cleopatra Selene}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20080501123714}} im Internet Archive{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
      }}
  }}
      | {{#if:
          | {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
    | {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
       | 16= {{#if: Cleopatra Selene | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Cleopatra Selene}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | 9 = {{#if: Cleopatra Selene | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Cleopatra Selene}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!Vorlage:Webarchiv/Wartung/webcitation{{#if:  || }}
      }}
    | c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Cleopatra Selene | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Cleopatra Selene}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene}} }} (Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
  }}
          | {{#if: 
              | Vorlage:Webarchiv/Today
              | {{#if:
                      | Vorlage:Webarchiv/Generisch
                      | {{#if: Cleopatra Selene | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Cleopatra Selene}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene}} }}  
                 }}}}}}}}{{#if:
    | Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
     |all      = url=
     |opt      = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
     |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
     |errNS    = 0
     |template = Vorlage:Webarchiv
     |format   = *
     |preview  = 1
  }}{{#ifexpr: {{#if:20080501123714|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
  }}{{#if: 
    | {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
        | web.archive.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}} 
        | webcitation.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}} 
        | archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
      }}{{#if: 
         | {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
             | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
          |  }} 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
      }}
    | {{#if: 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
      }}
  }}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene}}
    || {{#if:  || }}
  }}{{#if: Cleopatra Selene
    | {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Cleopatra Selene}}
        | {{#if:  || }}
      }}
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Linktext_fehlt
  }}{{#switch: 
    |addlarchives|addlpages= {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
  }}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene%7Carchiv}} |-1
    || {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene%7C4}}%7Chttp}} |-1
         || {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.tyndale.cam.ac.uk/Egypt/ptolemies/selene_ii.htm#Selene }}
              | abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org = 
              | #default = {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/URL}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
            }} 
       }}
  }}. In: Tyndale.cam.ac.uk (englisch)

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119367475n85216104134858078 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119367475 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119367475 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n85216104 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n85216104 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 134858078 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 134858078 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Kleopatra Selene | {{#if: Kleopatra VIII.; Kleopatra Selene II. | {{#if: Tochter von Kleopatra VII. und Marcus Antonius, durch Heirat Königin von Mauretanien | {{#if: 40 v. Chr. | {{#if: | {{#if: zwischen um 5 v. Chr. und 18 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung