Zum Inhalt springen

Kleinkastell Heidenstock

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
{{#if:
{{#if:Kleinkastell Heidenstock | Kleinkastell Heidenstock | Kleinkastell Heidenstock

}}{{#if: Kastell Heidenstock am Eichkopf<ref>Wilhelm Schleiermacher: Der römische Limes in Deutschland: ein archäologischer Wegweiser für Autoreisen und Wanderungen. Verlag Gebr. Mann, Berlin 1961, S. 94</ref>, Zwischenkastell Heidenstock, Wp 57 |

Alternativname Kastell Heidenstock am Eichkopf<ref>Wilhelm Schleiermacher: Der römische Limes in Deutschland: ein archäologischer Wegweiser für Autoreisen und Wanderungen. Verlag Gebr. Mann, Berlin 1961, S. 94</ref>, Zwischenkastell Heidenstock, Wp 57}}
Limes {{#if: {{{Limes}}} ORL {{#if:-- | -- | NN}} (RLK)

{{#if:Obergermanischer Limes,
Strecke 3
Hochtaunusstrecke

- Strecke (RLK) Obergermanischer Limes,
Strecke 3
Hochtaunusstrecke
   }}

}}{{#if: |

Abschnitt {{{Abschnitt}}}

}}{{#if: wohl Mitte 2. Jahrhundert
bis spätestens 259/260 n. Chr. |

Datierung (Belegung) wohl Mitte 2. Jahrhundert
bis spätestens 259/260 n. Chr.

}}{{#if: Kleinkastell |

Typ Kleinkastell

}}{{#if: unbekannte Vexillatio |

Einheit unbekannte Vexillatio

}}{{#if: 19,40 × 23,40 m
(= 0,04 ha) |

Größe 19,40 × 23,40 m
(= 0,04 ha)

}}{{#if: Stein |

Bauweise Stein

}}{{#if: Das Mauerwerk an der Nordecke ist sichtbar konserviert, der Rest unter einem Erdwall geschützt. |

Erhaltungszustand Das Mauerwerk an der Nordecke ist sichtbar konserviert, der Rest unter einem Erdwall geschützt.

}}{{#if: Bad Homburg vor der Höhe |

Ort Bad Homburg vor der Höhe

}}

colspan="2" style="display:none" | Vorlage:Infobox Limeskastell/Wartung/Unauffindbar {{#switch:{{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:top 1|1}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

LI|CH|GB={{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:top 1|2}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

LI|CH|GB={{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:top 1|3}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

CH|GB={{#switch:{{#if:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:top 1|4}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}||LI|CH|GB=|#default=DMS/}}

#default=DMS/}} #default=DMS/}} #default=DMS/}}{{#switch:CH 1|1}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:top 1|1}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|2}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:top 1|2}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|3}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:top 1|3}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|4}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:top 1|4}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}=CH1903/CH1903

#default={{#switch:LI 1|1}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|1}}|{{#switch:top 1|1}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|2}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|2}}|{{#switch:top 1|2}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|3}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|3}}|{{#switch:top 1|3}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}

1|4}}|{{#switch:{{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|level}} 1|2={{Info ISO-3166-2:{{#titleparts:|1|4}}|{{#switch:top 1|4}}|level}} adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
}}
#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}=CH1903/CH1903

#default=DMS/DMS

}}}}

DMS/CH1903/CH1903={{#if:Geographische Lage|Geographische Lage|Koordinaten}}, (CH) CH1903/CH1903={{#if:Geographische Lage|Geographische Lage|Koordinaten}} OSGB36/OSGB36=Ordnance Survey GB UTM=UTM-Koordinaten #default={{#if:Geographische Lage|Geographische Lage|Koordinaten}}

}}

y|Simple|Complex}}|NS=50/15/13.5|EW=8/30/46.4|type=building|region=DE-HE|globe=|dim=200|elevation=610|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1={{#if:| Kleinkastell Heidenstock, Kastell Heidenstock am Eichkopf<ref>Wilhelm Schleiermacher: Der römische Limes in Deutschland: ein archäologischer Wegweiser für Autoreisen und Wanderungen. Verlag Gebr. Mann, Berlin 1961, S. 94</ref>, Zwischenkastell Heidenstock, Wp 57}}}}|article={{#if: text={{#if:50/15/13.5|/}}|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5 1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}} NS: {{{1}}}
}} {{#iferror:
EW:
}}{{#switch:0
6|14=
}}
2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0 6|14=
}}
3 = {{#switch: {{{type}}} state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark= example={{#if: falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum
 }}
kein Wert falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
6|14=
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
region-Parameter fehlt{{#if: 6
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
{{{elevation}}}{{#switch:0 6|14=
 }}
}} {{#iferror: {{{pop}}}
{{{pop}}}{{#switch:0 6|14=
 }}
}}
, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0 6|14=
}}
8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0 6|14=
}}
10= überflüssige Parameter #default=coordinates error

}}}} {{#if: 50/15/13.5||Vorlage:Infobox Limeskastell/Wartung/Breitengrad fehlt }}{{#if:610 | |hf }} }}{{#if: 610 |

Höhe {{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 610 {{#switch:{{#switch: level continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = he top = de upper = de lemma = hessen admname = land hessen admtype = land 0 = deutschland 1 = hessen 2 = map = deutschland hessen flag = flag of hesse.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}|DE|DE-NHN|{{#if:DE-HE|{{#switch:{{#switch: level

continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = he top = de upper = de lemma = hessen admname = land hessen admtype = land 0 = deutschland 1 = hessen 2 = map = deutschland hessen flag = flag of hesse.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}}}

{{#SWITCH:{{#SWITCH: LEVEL CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = HE TOP = DE UPPER = DE LEMMA = HESSEN ADMNAME = LAND HESSEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = HESSEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND HESSEN FLAG = FLAG OF HESSE.SVG

}}

1|2={{#SWITCH: {{#SWITCH:TOP NAME={{#SWITCH: LEVEL CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = HE TOP = DE UPPER = DE LEMMA = HESSEN ADMNAME = LAND HESSEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = HESSEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND HESSEN FLAG = FLAG OF HESSE.SVG

}}

ADM2ND=2 ADM1ST=1 COUNTRY=0 #DEFAULT=TOP
 }}
CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = HE TOP = DE UPPER = DE LEMMA = HESSEN ADMNAME = LAND HESSEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = HESSEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND HESSEN FLAG = FLAG OF HESSE.SVG

}}

#DEFAULT={{#SWITCH: TOP CONTINENT = LEVEL = MAXLEVEL = ACRONYM = TOP = ?? UPPER = ADMTYPE = ADMTYPELINK = ADMNAME = LEMMA = 0 = 1 = 2 = MAP = ERDE FLAG = FLAG OF NONE.SVG

}} }}}}|DE|DE-NHN|{{#IF:DE-HE|{{#SWITCH:{{#SWITCH: LEVEL

CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = HE TOP = DE UPPER = DE LEMMA = HESSEN ADMNAME = LAND HESSEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = HESSEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND HESSEN FLAG = FLAG OF HESSE.SVG

}}

1|2={{#SWITCH: {{#SWITCH:TOP NAME={{#SWITCH: LEVEL CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = HE TOP = DE UPPER = DE LEMMA = HESSEN ADMNAME = LAND HESSEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = HESSEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND HESSEN FLAG = FLAG OF HESSE.SVG

}}

ADM2ND=2 ADM1ST=1 COUNTRY=0 #DEFAULT=TOP
 }}
CONTINENT = EUROPA LEVEL = 1 MAXLEVEL= 1 ACRONYM = HE TOP = DE UPPER = DE LEMMA = HESSEN ADMNAME = LAND HESSEN ADMTYPE = LAND 0 = DEUTSCHLAND 1 = HESSEN 2 = MAP = DEUTSCHLAND HESSEN FLAG = FLAG OF HESSE.SVG

}}

#DEFAULT={{#SWITCH: TOP CONTINENT = LEVEL = MAXLEVEL = ACRONYM = TOP = ?? UPPER = ADMTYPE = ADMTYPELINK = ADMNAME = LEMMA = 0 = 1 = 2 = MAP = ERDE FLAG = FLAG OF NONE.SVG

}} }}}}}}

AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}} BSW77 =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
LI CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}} LI-M CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} DE =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
DE-NN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
DE-HN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
DE-NHN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}} SK = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}} CZ = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}} HU = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


DK = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}} IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}} FX = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} SM|VA = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}} BA HR ME MK RS SI
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
JP = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}} NL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}} NO =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
PL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}} SE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}} ES = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}} BE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}} AF AX DZ AS AD AO AI AQ AG AR AM AW AU AZ BS BH BD BB BY BZ BJ BM BT BO BW BV BR IO BN BG BF BI KH CM CA CV KY CF TD CL CN CX CC CO KM CG CD CK CR CI CU CY DK DJ DM DO EC EG SV GQ ER EE ET FK FO FJ FI GF PF TF GA GM GE GH GI GR GL GD GP GU GT GG GN GW GY HT HM HN HK IS IN ID IR IQ IM IL JM JE JO KZ KE KI KP KR KW KG LA LV LB LS LR LY LT LU MO MG MW MY MV ML MT MH MQ MR MU YT MX FM MD MC MN MS MA MZ MM NA NR NP AN NC NZ NI NE NG NU NF MP OM PK PW PS PA PG PY PE PH PN PT PR QA RE RO RU RW SH KN LC PM VC WS ST SA SN SC SL SG SB SO ZA GS LK SD SS SR SJ SZ SY TW TJ TZ TH TL TG TK TO TT TN TR TM TC TV UG UA AE US UM UY UZ VU VE VN VG VI WF EH YE ZM ZW
       =
       {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
XO=
            {{#ifexpr: (610>=150)
Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}} Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}} Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
M METER =
            {{#ifexpr: (610>=0)
Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
#default = Vorlage:Höhe/Fmt {{#ifeq:{{#if:DE-HE|{{#switch:{{#switch: level continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = he top = de upper = de lemma = hessen admname = land hessen admtype = land 0 = deutschland 1 = hessen 2 = map = deutschland hessen flag = flag of hesse.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}|DE|DE-NHN|{{#if:DE-HE|{{#switch:{{#switch: level

continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

1|2={{#switch: {{#switch:top name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = he top = de upper = de lemma = hessen admname = land hessen admtype = land 0 = deutschland 1 = hessen 2 = map = deutschland hessen flag = flag of hesse.svg

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=top
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = HE top = DE upper = DE lemma = Hessen admname = Land Hessen admtype = Land 0 = Deutschland 1 = Hessen 2 = map = Deutschland Hessen flag = Flag of Hesse.svg

}}

#default={{#switch: top continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}}}Vorlage:Höhe/unbekannter Bezug

   }}
{{#ifexpr: (610>=0) Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}} Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}} }}{{#if: Kleinkastell Altes Jagdhaus (südwestlich) |

Vorhergehend Kleinkastell Altes Jagdhaus (südwestlich)

}}{{#if: ORL 11 Kastell Saalburg (nordöstlich) |

Anschließend ORL 11 Kastell Saalburg (nordöstlich)

}}{{#if: |

Rückwärtig {{{Im Limesverlauf rückwärtiges Kastell}}}

}}{{#if: |

Vorgelagert {{{Im Limesverlauf vorgelagertes Kastell}}}

}}{{#ifeq: a | b |

Siehe auch

Liste der Listen der Limeskastelle{{#if: | {{{Siehe auch}}} }} }}

Datei:ORL A 03 Tab 08 pic 06 KK Heidenstock.jpg
Grundriss des Kleinkastells Heidenstock

Das Kleinkastell Heidenstock war ein römisches Militärlager, das am Obergermanisch-Rätischen Limes, einem UNESCO-Weltkulturerbe, auf seinem Verlauf durch den Naturraum Hoher Taunus errichtet wurde. Die Fortifikation befindet sich rund fünf Kilometer südwestlich vom Kastell Saalburg entfernt in einer bewaldeten und unbewohnten Exklave des Bad Homburger Ortsteils Ober-Eschbach im hessischen Hochtaunuskreis.

Lage

Die gut sichtbare Anlage liegt im Taunus an der Grenze der Städte Bad Homburg vor der Höhe und Neu-Anspach. Nahe dem zu Ober-Eschbach gehörenden Kleinkastell befinden sich das auch zu Bad Homburg zählende Dornholzhausen und das zu Schmitten gehörende Arnoldshain. Im Naturpark Taunus liegt die Fortifikation auf rund {{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 610

 |{{#if: DE-NHN
   |{{#switch: DE-NHN
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (610>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (610>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (610>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt DE-NHNVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (610>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}Vorlage:GeoQuelle/Ref1 am Eichkopf (620,2 Meter), einem Nordostsporn des Klingenkopfs (682,7 Meter). Vorbei führt im Abschnitt zwischen dem Kastell Saalburg und dem Taunuspass am Sandplacken (ca. {{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 669

 |{{#if: 
   |{{#switch: 
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (669>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (669>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (669>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt Vorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (669>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}) der Limes mit dem Limeswanderweg.

Durch seine tiefere Lage vor der Höhe des Eichkopfs bestand für die Besatzung des Kleinkastells und der umliegenden Türme lediglich beschränkte Sicht auf das Limesvorland. Diese Einschränkung gilt für viele Bereiche der römischen Grenzanlagen im Taunus, da sich der Limes dort zwar grundsätzlich an den Gebirgskämmen orientiert, zumeist aber etwas unterhalb der höchsten Erhebungen bleibt. Mit einer Verlegung nur wenige Meter höher hätten die Soldaten alle wichtigen strategischen und taktischen Vorteile auf ihrer Seite gehabt. Der Verzicht auf die bessere topographische Lage – zumindest während der frühen Bauphase zur Zeit der Anlage der Sperranlagen – lässt sich vierorts nicht erklären und bleibt spekulativ. Für den Altertumswissenschaftler Theodor Mommsen (1817–1903) blieb der teilweise ungünstige Limesverlauf „befremdlich“.<ref>Stefan Rebenich, Gisa Franke (Hrsg.): Theodor Mommsen und Friedrich Althoff. Briefwechsel 1882–1903. Oldenbourg, München 2012, ISBN 978-3-486-70104-3, S. 490.</ref> Spätere Versuche, eine militärisch günstigere Grenzziehung zu suchen, lassen sich nur für wenige Teilbereiche im Taunus belegen.

Forschungsgeschichte

Louis Jacobi (1836–1910), Streckenkommissar der Reichs-Limeskommission und der Archäologe Karl August von Cohausen (1812–1894) ergruben die Baureste im Juli 1892, dem Jahr der Gründung der Kommission. Damals war die Umfassungsmauer noch bis zu 1,80 Meter hoch erhalten. Nach der Untersuchung wurde die Mauer westlich des Eingangs bis auf eine Höhe von 2,20 Metern „frisch aufgesetzt“.<ref name="Fabricius_1936_118">Ernst Fabricius, Felix Hettner, Oscar von Sarwey (Hrsg.): Der obergermanisch-raetische Limes des Roemerreiches/Abt. A, Band 2,1. Die Strecken 3 bis 5. Petters, Heidelberg/Berlin/Leipzig 1936, S. 39 sowie Tafel 8, Abb. 6, S. 118.</ref> Weitgehend in diesem Zustand befand sich die Anlage auch noch 1932.<ref name="Fabricius_1936_118" /> Das Ergebnis des massive Steinraubs, den das Kleinkastell später erfuhr, wird erst lange nach dem Zweiten Weltkrieg dokumentiert. Der Archäologe Dietwulf Baatz (1928–2021) berichtet 1972 und 1993 von einer deutlich sichtbaren, zerfallenen Steinmauer.<ref name="Baatz_1972_175">Dietwulf Baatz: Der Limes von der Saalburg zum Feldbergkastell. In: Kurt Böhner: Führer zu vor- und frühgeschichtlichen Denkmälern. Hochtaunus, Bad Homburg, Usingen, Königstein, Hofheim. Band 21, von Zabern, Mainz 1972, S. 175.</ref><ref>Dietwulf Baatz: Der römische Limes. Archäologische Ausflüge zwischen Rhein und Donau. Mann, Berlin 1993, ISBN 3-7861-1701-2, S. 134; Margot Klee: Der Limes zwischen Rhein und Main. Theiss, Stuttgart 1989, ISBN 3-8062-0276-1, S. 77 (Foto).</ref> Im Zuge der geplanten Neugestaltung des Areals wurde 2008 zunächst der über dem Kastellareal stehende Wald gerodet. Die eigentliche Neukonservierung und eine geringfügige Aufmauerung der Nordecke auf das Nachkriegsniveau fand im Frühjahr 2009 statt.<ref>Kastell Heidenstock – Damenbesuch am Limes. In: Frankfurter Rundschau. 21. April 2009; abgerufen am 16. August 2014.</ref> Der Rest der Wehrmauer wird durch eine Erdanschüttung vor erneuten Zerstörungen gesichert.

Der Name „Heidenstock“ zeugt davon, dass die kleine Befestigung schon lange im Bewusstsein der örtlichen Bevölkerung verankert ist. Die Bezeichnung fußt in der falschen Annahme, es handle sich bei den Mauerresten um eine Zollstation (Zollstock), der heidnischen Römer. Trotz seiner abgelegenen Lage kreuzte in der Nachbarschaft des Kleinkastells der sogenannte „Metzgerpfad“ Limes und Taunushauptkamm. Es handelt sich dabei um eine Altstraße, die das Usinger Land mit dem Vordertaunus verband. Daher die Vorstellung einer Zollstelle. In der frühen Limesliteratur wird die kleine Befestigung durch ihre Ausgräber, Jacobi und Cohausen, auch „Am Einsiedel“ genannt. Die Reichs-Limeskommission entschied sich jedoch für die Bezeichnung Heidenstock.<ref>Alexander Wächtershäuser: Mehr als „nur“ römische Geschichte. Die Namen der Limeskastelle. In: Jahrbuch des Hochtaunuskreises 2009. ISBN 978-3-7973-1110-8, S. 126.</ref><ref name="Fabricius_1936_118" />

Baugeschichte

Die rechteckige Fortifikation wurde um die Mitte des 2. Jahrhunderts n. Chr. errichtet,<ref>Margot Klee: Der römische Limes in Hessen. Geschichte und Schauplätze des UNESCO-Welterbes. Pustet, Regensburg 2009, ISBN 978-3-7917-2232-0, S. 99–103.</ref> möglicherweise, um die Grenzlinie nachträglich zu verstärken.<ref>Dietwulf Baatz, Fritz-Rudolf Herrmann (Hrsg.): Die Römer in Hessen, Theiss, Stuttgart 1982, ISBN 3-8062-0267-2, S. 391.</ref> Das Kastellareal umfasst 19,40 × 23,40 Meter<ref name="Cohausen_1893_26">Karl August von Cohausen: Römische Altertümer. In: Annalen des Vereins für Nassauische Altertumskunde und Geschichtsforschung 25, Berchtold & Comp., Wiesbaden 1893, S. 25–36; hier, S. 26.</ref> (440 Quadratmeter) und liegt rund zwölf Meter hinter den Grenzanlagen des Limes. Heidenstock besitzt die für Garnisonsplätze der Prinzipatszeit typischen abgerundeten Ecken der Umfassungsmauer<ref name="Fabricius_1936_118" /> (Spielkartenform). Die Stärke dieser Mauern wurde mit 1,90 bis 2,05 Metern eingemessen.<ref name="Cohausen_1893_26" /> Zur Sicherung des Vorfeldes besaß das Kleinkastell vor einer rund einen Meter breiten Berme einen vier Meter breiten Graben, der noch rund 1,20 Meter tief erhalten war und vor dem einzigen, nordwestlich orientierten Tor aussetzte. Der 3,10 Meter breite Zugang war dem Limes und damit dem Barbaricum zugewandt. Die Mauern wurden als mörtelloses Trockenmauerwerk aus grob bearbeiteten Bruchsteinen gesetzt.<ref name="Fabricius_1936_118" /> Das verwendete Steinmaterial bestand aus anstehendem Taunusquarzit.<ref>Margot Klee: Der Limes zwischen Rhein und Main. Theiss, Stuttgart 1989, ISBN 3-8062-0276-1, S. 77.</ref> Um die Stabilität der Anlage zu erhöhen, könnten die Steine in Lehm gesetzt worden sein. Zur Innenbebauung gehörten zwei Fundamentreste weiterer Trockenmauern, die sich in der Südwesthälfte fanden. Dort wurde von Jacobi auch eine Feuerstelle freigelegt, die fast unmittelbar an der Südostmauer lag. Der gleichfalls in der Südhälfte festgestellte Brandschutt, der mit großen Mengen Lehm vermischt war,<ref name="Fabricius_1936_118" /> lässt den Schluss zu, dass die römische Garnisonszeit mit einem Großfeuer endete.

Die Innenbebauung wird entsprechend besser bekannter Anlagen aus Fachwerk bestanden haben, die auf Trockenmauerwerk aufsaß. Der vorgefundene Lehm könnte somit in den Gefachen verarbeitet worden sein. Das Fehlen von Dachziegeln sahen Jacobi und Cohausen als Hinweis darauf, dass die Gebäudeabdeckung aus vergänglichem Material bestanden haben muss.<ref name="Cohausen_1893_26" />

Es ist davon auszugehen, dass die Besatzung aus einer kleinen Wachtabteilung von rund 20 Mann bestanden hat. Diese könnte von der Saalburg hierher beordert worden sein.<ref name="Baatz_1972_175" />

Funde

Zum Fundgut, das die Reichs-Limeskommission feststellen konnte, gehörte je eine Bronzemünze aus der Regierungszeit der Kaiser Hadrian (117–138) und Mark Aurel (161–180).<ref name="Fabricius_1936_119">Ernst Fabricius, Felix Hettner, Oscar von Sarwey (Hrsg.): Der obergermanisch-raetische Limes des Roemerreiches/Abt. A, Band 2,1. Die Strecken 3 bis 5. Petters, Heidelberg/Berlin/Leipzig 1936, S. 39 sowie Tafel 8, Abb. 6, S. 119.</ref> Zur militärischen Ausrüstung gehörten eine Schanierfibel, eine Scheibenfibel und eine Hakenkreuzfibel, alle drei aus Weißmetall. Daneben wurde der 7,50 Zentimeter lange Rest eines Schwertscheidenbeschlages,<ref>Ernst Fabricius, Felix Hettner, Oscar von Sarwey (Hrsg.): Der obergermanisch-raetische Limes des Roemerreiches/Abt. A, Band 2,1. Die Strecken 3 bis 5. Petters, Heidelberg/Berlin/Leipzig 1936, S. 39 sowie Tafel 8, Abb. 6, S. 159.</ref> zwei eiserne Lanzenspitzen sowie eine vierkantige Pfeilspitze geborgen. Zu den Werkzeugen des täglichen Gebrauchs zählte ein Steinmetzhammer, die Reste eines Messers und einer Schere sowie ein Schiebeschlüssel.<ref>Ernst Fabricius, Felix Hettner, Oscar von Sarwey (Hrsg.): Der obergermanisch-raetische Limes des Roemerreiches/Abt. A, Band 2,1. Die Strecken 3 bis 5. Petters, Heidelberg/Berlin/Leipzig 1936, S. 39 sowie Tafel 8, Abb. 6, S. 160.</ref> Ein Mühlstein aus Mendiger Lava bewies, dass die Besatzung von Heidenstock, wie in der römischen Armee üblich, ihr angeliefertes Getreide selber mahlen musste.<ref name="Cohausen_1893_26" /> Neben gewöhnlicher Tonware gehörten Terra-Sigillata-Fragmente zum Befund. Dazu zählte ein Sigillataboden, der den Stempel DOLCCVS F(ecit) (hergestellt von Dolccus) trug<ref name="Fabricius_1936_119" /> und in einer ostgallischen Töpferei hergestellt worden war.<ref>Ernst Fabricius, Felix Hettner, Oscar von Sarwey (Hrsg.): Der obergermanisch-raetische Limes des Roemerreiches/Abt. A, Band 2,1. Die Strecken 3 bis 5. Petters, Heidelberg/Berlin/Leipzig 1936, S. 39 sowie Tafel 8, Abb. 6, S. 158.</ref> Zwei durchbohrte blaue Glasperlen<ref>Ernst Fabricius, Felix Hettner, Oscar von Sarwey (Hrsg.): Der obergermanisch-raetische Limes des Roemerreiches/Abt. A, Band 2,1. Die Strecken 3 bis 5. Petters, Heidelberg/Berlin/Leipzig 1936, S. 39 sowie Tafel 8, Abb. 6, S. 165.</ref> aus der Fundliste lassen sich eher dem zivilen Leben zuordnen.

Denkmalschutz

Das Kleinkastell Heidenstock und die anschließenden Limesbauwerke sind als Abschnitt des Obergermanisch-Raetischen Limes seit 2005 Teil des UNESCO-Welterbes. Außerdem sind sie Bodendenkmale nach dem Hessischen Denkmalschutzgesetz. Nachforschungen und gezieltes Sammeln von Funden sind genehmigungspflichtig, Zufallsfunde an die Denkmalbehörden zu melden.

Limesverlauf vom Kleinkastell Heidestock zum Kastell Saalburg

Nach dem Kleinkastell (auch als Wp 3/57<ref>Wp = Wachposten, Wachturm. Die Ziffer vor dem Schrägstrich bezeichnet den Limesabschnitt, die Ziffer hinter dem Schrägstrich in fortlaufender Nummerierung den jeweiligen Wachturm. Ein zusätzliches Sternchen (*) bezieht sich auf einen Wachposten der älteren Limeslinie.</ref> gekennzeichnet) folgt der Limesverlauf in nordöstlicher Richtung weiter dem Höhenrücken des Taunus über die Höhenrücken Einsiedler (607 m), Roßkopf (632 m), Kieshübel (633 m) und Hollerkopf (616 m), um sich dann zum Saalburgpass hin bis auf etwa 415 Meter Höhe hin abzusenken. Dieser Pass wurde durch das bekannte Kastell Saalburg geschützt. Zwischen beiden Kastellen befanden sich die Turmstellen Wp 3/58 bis 3/66, wovon drei (59, 60, 62) nachgewiesen und zwei weitere (61 und 63) erhalten sind. An den Wp 3/59, 3/61 und 3/63 wurden jeweils vier Turmstellen nachgewiesen.

Siehe auch

Literatur

  • Dietwulf Baatz, Fritz-Rudolf Herrmann (Hrsg.): Die Römer in Hessen, Theiss, Stuttgart 1982, ISBN 3-8062-0267-2, S. 391.
  • Karl August von Cohausen: Römische Altertümer. In: Annalen des Vereins für Nassauische Altertumskunde und Geschichtsforschung 25, Berchtold & Comp., Wiesbaden 1893, S. 25–36; hier, S. 26.
  • Dietwulf Baatz: Der Römische Limes. Archäologische Ausflüge zwischen Rhein und Donau. 3. Auflage. Gebr. Mann, Berlin 1993, ISBN 3-7861-1701-2, S. 134.
  • Ernst Fabricius, Felix Hettner, Oscar von Sarwey (Hrsg.): Der obergermanisch-raetische Limes des Roemerreiches/Abt. A, Band 2,1. Die Strecken 3 bis 5. Petters, Heidelberg/Berlin/Leipzig 1936, S. 39 sowie Tafel 8, Abb. 6, S. 118–119.
  • Christian Fleer: Typisierung und Funktion der Kleinbauten am Limes. In: E. Schallmayer (Hrsg.): Limes Imperii Romani. Beiträge zum Fachkolloquium „Weltkulturerbe Limes“ November 2001 in Lich-Arnsburg. Bad Homburg v. d. H. 2004, ISBN 3-931267-05-9, S. 75–92 (Saalburg-Schriften 6)
  • Margot Klee: Der römische Limes in Hessen. Geschichte und Schauplätze des UNESCO-Welterbes. Pustet, Regensburg 2009, ISBN 978-3-7917-2232-0, S. 111.
  • Margot Klee: Der Limes zwischen Rhein und Main. Theiss, Stuttgart 1989, ISBN 3-8062-0276-1, S. 77.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Kastell Heidenstock|Kastell Heidenstock|Kleinkastell Heidenstock}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Kastell Heidenstock|Kastell Heidenstock|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Kastell Heidenstock

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|kastell heidenstock|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Anmerkungen

<references />

{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Kleinkastell Heidenstock |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Datei:The Porta Praetoria (Main Gate), Saalburg Roman Fort, Limes Germanicus, Germania (Germany) (33873748544).jpg

|

 |

Kleinkastell Adolfseck | Kastell Zugmantel | Kastell Alteburg | Kleinkastell Maisel | Kastell Kleiner Feldberg | Kleinkastell Altes Jagdhaus | Kleinkastell Heidenstock | Kastell Saalburg | Kleinkastell Lochmühle }} Vorlage:Klappleiste/Ende