Zum Inhalt springen

Kernwaffen-Effekt

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Radiocarbon bomb spike.svg
1}} }} }} }}, Oak Ridge National Laboratory, U.S. Department of Energy, Oak Ridge, Tenn., U.S.A: * Manning, M.R., and W.H. Melhuish: Atmospheric δ14C record from Wellington, 1994. (englisch) * Levin, I., B. Kromer, H. Schoch-Fischer, M. Bruns, M. Münnich, D. Berdau, J.C. Vogel, and K.O. Münnich: δ14CO2 record from Vermunt, 1994. (englisch)</ref>

Als Kernwaffen-Effekt bezeichnet man den Einfluss von oberirdischen Kernwaffen-Explosionen nach 1945 auf die Isotopenzusammensetzung der Erdatmosphäre.

Besonders die Tests der Wasserstoffbomben ab 1952 haben den Anteil des radioaktiven Kohlenstoff-Isotops 14C in der Atmosphäre vorübergehend verdoppelt und langfristig erhöht. Nach über 620 Testzündungen vereinbarten die USA, Großbritannien und die Sowjetunion 1963 ein Verbot von atmosphärischen Kernwaffen-Tests und das Phänomen der 14C-Zunahme in der Atmosphäre endete.

Seit dem Testverbot sinkt das 14C/12C-Verhältnis in der Atmosphäre wieder. Der Abbau der 14C-Konzentration verläuft schneller, als es dem normalen radioaktiven Zerfall dieses Isotops entspricht. In der Erdatmosphäre befinden sich 3.000 Gigatonnen CO2,<ref>Mass of atmospheric carbon dioxide IGSS, Institute for green and sustainable Science</ref> die im Mittel alle 3–5 Jahre vollständig ausgetauscht werden,<ref>Global Turnover times and reservoires Department of Earth System Science, University of California</ref> wodurch die durch die Kernwaffenversuche eingebrachte Menge sehr schnell verdünnt wurde und deren Konzentration schnell abfiel. Der schnelle Abfall des 14C/12C-Verhältnisses ermöglicht eine bessere Zeitauflösung bei der 14C-Datierung von Proben aus der Zeit nach den atmosphärischen Kernwaffentests als davor.<ref>Zum Beispiel: E. M. Wild et al.: 14C dating with the bomb peak: An application to forensic medicine, Nuclear Instruments and Methods in Physics Research Section B, Volume 172, Issues 1–4, October 2000, S. 944–950, {{#invoke:Vorlage:Handle|f|scheme=doi|class=plainlinks|parProblem=Problem|errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:DOI|errClasses=error editoronly|errHide=1|errNS=0 4 10 100}} (englisch)</ref>

Ein kleiner Teil des Konzentrationsabfalls ist auch auf den Süss-Effekt zurückzuführen, der dadurch zustande kommt, dass durch die Verbrennung fossiler Energieträger auch ein steter Strom 14C-abgereicherten Kohlenstoffdioxids in die Atmosphäre eingebracht wurde. Im Jahr 2012 wurden 35,6 Gigatonnen Kohlenstoffdioxid durch Verbrennung fossiler Energieträger und durch die Zementherstellung freigesetzt.<ref>{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:{{#if:

               |  
               | {{#if: Corinne Le Quéré
                 | {{#if: 
                     |  [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                     | Vorlage:Cite book/Name
                   }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                        }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
             }}Vorlage:Cite book/Name|{{#if: 
               |  
               | {{#if: Corinne Le Quéré
                 | {{#if: 
                     |  [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                     | Vorlage:Cite book/Name
                   }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                        }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if: 
                     | {{#if:  
                         | , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
                         | Vorlage:Cite book/Name
                       }}
                 }}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
             }}Vorlage:Cite book/Name: }}{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#if:{{#if: Global carbon budget 2012 | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Global carbon budget 2012}} | ? }}|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=Vorlage:Cite book/URL}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#if: Global carbon budget 2012 | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Global carbon budget 2012}} | ? }}}}]{{#if:PDF; 2,6 MB| (PDF; 2,6 MB)}}{{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}| {{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}}}}}}}|{{#if:http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7CVorlage:Cite book/URL}}|{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Global carbon budget 2012 | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Global carbon budget 2012}} | ? }}}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Global carbon budget 2012 | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Global carbon budget 2012}} | ? }}}}}}]}}{{#if:PDF; 2,6 MB| (PDF; 2,6 MB{{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}Vorlage:Cite book/URLglobal carbon projectTyndall Centre for Climate Change Research {{#if:  | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-07
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}||1}}}}
          | )
          | {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}| {{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}}}}}}}}}{{#if:http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf}}%7C%7C}}}}{{#if:{{#if: Global carbon budget 2012 | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Global carbon budget 2012}} | ? }}|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1={{#if: Global carbon budget 2012 | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Global carbon budget 2012}} | ? }}|lines=0}}||}}}}{{#if: global carbon project| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=global carbon project}}}}{{#if: Tyndall Centre for Climate Change Research {{#if:  | via {{{via}}} }}| Tyndall Centre for Climate Change Research {{#if:  | via {{{via}}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-07
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}|;|,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/Date| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=Vorlage:Cite book/Date|class=Zitationswartung}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-07
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-07
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}|;|,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| {{#if:Vorlage:Cite book/DateTyndall Centre for Climate Change Research {{#if:  | via {{{via}}} }}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|archiviert|ehemals}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:Vorlage:Cite book/URL|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|Vorlage:Cite book/URL{{#if:69531||(?)}}}}}}{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}|;}}}}{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}| {{#if:Vorlage:Cite book/DateTyndall Centre for Climate Change Research {{#if:  | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf={{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|{{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }}|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}|{{#if:{{#if:  | ( }}{{#if:  | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if:   | {{#if:  | ,  }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if:  | ) }}Vorlage:Cite book/URLglobal carbon projectTyndall Centre for Climate Change Research {{#if:  | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-07
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if:PDF; 2,6 MB | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: {{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}|{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}}})}}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2013-04-07
                 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07|ISO}}
                     | 0001-01-01
                   }}
                 | 0001-01-01
               }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2013-04-07
                         | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2013-04-07 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
                         | 1
                       }}}}||1}} }}en{{#if:  | {{{at}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{id}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{doi}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | PMID {{{pmid}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | {{{arxiv}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if:  | ,  }}}}{{#if:  | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if:  | ,  }}}}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       | {{#if: 
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL||{{#ifeq: Vorlage:Cite book/URL | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp=|text={{#if:Vorlage:Cite book/URL|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}{{#invoke:TemplatePar|check

   |all     = url= title=
   |opt     =  script-title= trans-title= archive-url= archiveurl= archive-date= archivedate= authors= vauthors= author= author1= authorlink= authorlink1= author-link= author-link1= author2= author-link2= author3= author-link3= author4= author-link4= author5= author-link5= author6= author7= author8= author9= last= first= last1= first1= last2= first2= last3= first3= last4= first4= last5= first5= last6= first6= last7= first7= last8= first8= last9= first9= others= language= lang= format= website= work= publisher= via= pages= page= at= date= year= id= bibcode= doi= pmid= pmc= arxiv= archivedate= archive-date= archivebot= accessdate= access-date= quote= comment= url-status=  ref= url-access= orig-year= editor= editor-link= editor-last= editor-first= editor1-link= editor1-last= editor1-first= editor2= editor2-last= editor2-first= editor2-link= department= series= agency= location= place= publication-place= publication-date= type= asin= doi-broken-date= isbn= issn= jfm= jstor= lccn= mr= oclc= ol= osti= rfc= ssrn= zbl= postscript= df= mode= display-authors= display-editors= book-title= contribution-url=  offline= coauthors= month= authorlink2= authorlink3= authorlink4= authorlink5= last10= first10= last11= first11= last12= first12= last13= first13= last14= first14= last15= first15= last16= first16= last17= first17= last18= first18= last19= first19= last20= first20= last21= first21=
   |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Cite web
   |errNS    = 0
   |template = Vorlage:Cite web
   |format   = 
   |preview  = 1
  }}Vorlage:Cite book/URL{{#if: Vorlage:Cite book/Webarchiv
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if:  | Vorlage:Cite book/Meldung }}Vorlage:Cite book/Meldung2{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool
     | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:Corinne Le Quéré|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:global carbon project|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:https://web.archive.org/web/20130927232657/http://www.tyndall.ac.uk/sites/default/files/gcp_global_carbon_budget_2012.pdf%7C^^%7C%7C+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2013-09-27|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2013-04-07|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:en|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1
    | Vorlage:Cite book/Meldung
  }}</ref>

Die 14C-Konzentrationen zeigen in den Jahren nach 1963 saisonale Schwankungen. Das kann durch jahreszeitlich verstärkten Austausch zwischen Troposphäre und Stratosphäre erklärt werden. Die 14C-Konzentration auf der Südhalbkugel der Erde erreichte erst 1965 ihr Maximum, da die meisten Kernwaffentests auf der Nordhalbkugel stattgefunden haben. Die 14C-Werte der Nord- und Südhalbkugel hatten sich allerdings innerhalb weniger Jahre angeglichen. Damit wurde ein früheres Forschungsresultat von E.C. Anderson<ref name="Anderson1968">Anderson, E.C., W.F. Libby,.: Worldwide distribution of natural radiocarbon. Physical Review, 1951, 8164-69 (englisch)</ref> über die räumliche Homogenität des 14C in der Atmosphäre bestätigt. Diese Gleichverteilung ist eine wichtige Voraussetzung für die Kalibrierung und Anwendung der Radiokarbonmethode.

Siehe auch

Quellen

<references/>