Zum Inhalt springen

Karl V. (Lothringen)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Charles 05 Lorraine 1643 1690 young.jpg
Karl V.
Datei:HGM Statue Karl von Lothringen.jpg
Statue im Heeresgeschichtlichen Museum

Karl V. Leopold, genannt der Herzog ohne Herzogtum, (* 3. April 1643 in Wien; † 18. April 1690 in Wels, Oberösterreich) war Titularherzog von Lothringen und Bar von 1675 bis 1690; er war der Sohn von Herzog Nikolaus Franz und Claudia von Lothringen sowie der Schwager Kaiser Leopolds I.

Biografie

Karl, der sich stets und hartnäckig Carolus nannte, wurde als jüngerer Sohn für eine kirchliche Laufbahn bestimmt. 1648 wurde er Propst von Saint-Dié und 1649 Abt von Gorze. Der Tod seines älteren Bruders Ferdinand 1659 machte ihn jedoch zum Erben von Lothringen und Bar. Er trat von seinen kirchlichen Ämtern zurück und wechselte zu einer militärischen Karriere.

Ab 1663 stand er in kaiserlichen Diensten, nahm an der Schlacht bei Mogersdorf gegen die Osmanen teil (1. August 1664). 1668/69 bewarb er sich erfolglos um den polnischen Thron. 1671 kämpfte er in Ungarn unter General Johann von Sporck. Bei der Belagerung von Murau in der Steiermark hatte er kommandierenden Rang. Im Jahr darauf war er Befehlshaber der kaiserlichen Kavallerie unter Raimondo Montecuccoli. In der Schlacht bei Seneffe 1674 wurde er am Kopf verwundet. Im September 1675 wurde er zum Generalissimus der kaiserlichen Armeen ernannt, und 1676 nahm er an der Belagerung von Philippsburg teil.

Ebenfalls im September 1675 nahm er den Titel eines Herzogs von Lothringen an, nachdem sein Onkel Karl IV. im gleichen Monat gestorben war. Er wurde auch von allen Staaten Europas – mit Ausnahme Frankreichs, das Lothringen seit 1670 besetzt hielt – als Herzog anerkannt. Durch seine Ehe mit Eleonore Maria Josepha von Österreich wurde er 1678 der Schwager des Kaisers Leopold I. 1679 wurde er zum Statthalter von Tirol und den Vorlanden ernannt. 1678 befehligte er den Übergang der kaiserlichen Armee über den Schwarzwald.

Er war als kaiserlicher Feldherr (1675–1688) an der Schlacht am Kahlenberg am 12. September 1683, am 16. August 1685 bei der ebenfalls siegreichen Schlacht bei Gran und bei der Eroberung von Ofen 1686 entscheidend beteiligt, ebenso wie 1687 an der Rückeroberung Ungarns, Slawoniens und Transsylvaniens (Großer Türkenkrieg, Schlacht bei Mohács). Im Mai 1688 trat er aufgrund einer schweren Erkrankung sein militärisches Amt an Kurfürst Max Emanuel von Bayern ab. Wenig später wurde er reaktiviert und übernahm ein Kommando im Pfälzischen Erbfolgekrieg. Seinem Heer gelang dabei im September 1689 die Rückeroberung von Mainz nach dreimonatiger Belagerung, und anschließend zusammen mit brandenburgischen Truppen die Eroberung von Bonn.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0

   | {{#if: 234
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118720902
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118720902}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 219891 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 219891 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}</ref> Er kehrte vorerst zu seiner Familie nach Innsbruck zurück, wollte dann aber nach Wien reisen, um mit Kaiser Leopold I. über eine umfassende Armeereform zu verhandeln.

Obwohl er sich nicht wohlfühlte, reiste er nach Wien, starb aber am 18. April 1690 in Wels an einer Lungenembolie. Nach Voltaire soll der französische König Ludwig XIV. zu seinem Tod gesagt haben: {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} – der größte, weiseste und großzügigste meiner Gegner ist gestorben. Karl V. wurde vorerst in der Innsbrucker Jesuitenkirche beigesetzt. Als im Oktober 1697 Frankreich im Frieden von Rijswijk Lothringen wieder freigab, wurde sein Leichnam in die lothringische Hauptstadt Nancy überführt, wo Karl in der Capelle Ducale endgültig die letzte Ruhe fand.

Ehrungen

Durch die kaiserliche Entschließung von Franz Joseph I. vom 28. Februar 1863 wurde Karl V. in die Liste der „berühmtesten, zur immerwährenden Nacheiferung würdiger Kriegsfürsten und Feldherren Österreichs“ aufgenommen, zu deren Ehren und Andenken auch eine lebensgroße Statue in der Feldherrenhalle des damals neu errichteten k.k. Hofwaffenmuseums (heute: Heeresgeschichtliches Museum Wien) errichtet wurde. Die Statue wurde 1867 von dem Bildhauer Josef Gröbmer aus Carrara-Marmor geschaffen, gewidmet wurde sie von Erzherzog Albrecht.<ref>Johann Christoph Allmayer-Beck: Das Heeresgeschichtliche Museum Wien. Das Museum und seine Repräsentationsräume. Kiesel Verlag, Salzburg 1981, ISBN 3-7023-0113-5, S. 33.</ref>

In Wien-Floridsdorf (21. Bezirk) ist die Karl-Lothringer-Straße nach ihm benannt.<ref>Vorlage:Wien Geschichte Wiki</ref>

In Nancy ist der Boulevard Charles V nach ihm benannt.

Nachkommen

Karl heiratete 1678 Eleonore Maria Josepha (1653–1697), Tochter von Kaiser Ferdinand III. und Eleonora Gonzaga, sowie Witwe von Michael Wiśniowiecki, König von Polen; ihre Kinder waren:

  1. Leopold von Lothringen (1679–1729), Herzog von Lothringen und Bar
  2. Karl III. Joseph von Lothringen (1680–1715), Bischof von Olmütz, Bischof von Osnabrück und Erzbischof von Trier
  3. Eleonore von Lothringen (1682–1682)
  4. Karl Ferdinand von Lothringen (1683–1685)
  5. Joseph Innozenz von Lothringen (1685–1705), kaiserlicher General, gefallen bei Cassano
  6. Franz Joseph von Lothringen (1689–1715), Abt von Stablo und Malmedy

Literatur

  • {{
  1. if:Habsburg, Karl Leopold | {{
#if:6  | {{
  #if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Habsburg, Karl Leopold }}.|{{
   #if:||Habsburg, Karl Leopold }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
  #if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 6. Theil. {{#if: | | {{#switch: 6

|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 6 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:390|, S. 390{{ #if:395 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 390) = ( 390) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 390 != 395 |{{ #ifexpr: 395 = {{ #expr: 390 + 1 }}| f.|–395}}|}}|{{ #ifeq: 390 | 395 ||–395}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}

 | Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe 
 }}

| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Karl, Herzog von Lothringen|Karl, Herzog von Lothringen|Karl V. (Lothringen) }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 15 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 15 | 1={{ #expr: 302 + 16 }} | 2={{ #expr: 302 + 2 }} | 3={{ #expr: 302 + 2 }} | 4={{ #expr: 302 + 2 }} | 5={{ #expr: 302 + 2 }} | 6={{ #expr: 302 + 2 }} | 7={{ #expr: 302 + 2 }} | 8={{ #expr: 302 + 2 }} | 9={{#switch: 302 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 302 < 449 | {{ #expr: 302 + 2 }} | {{ #expr: 302 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 302 + 2 }} | 11={{ #expr: 302 + 2 }} | 12={{ #expr: 302 + 2 }} | 13={{ #expr: 302 + 2 }} | 14={{ #expr: 302 + 2 }} | 15={{ #expr: 302 + 2 }} | 16={{ #expr: 302 + 2 }} | 17={{ #expr: 302 + 2 }} | 18={{ #expr: 302 + 2 }} | 19={{ #expr: 302 + 2 }} | 20={{ #expr: 302 + 2 }} | 21={{ #expr: 302 + 2 }} | 22={{ #expr: 302 + 2 }} | 23={{ #expr: 302 + 2 }} | 24={{ #expr: 302 + 2 }} | 25={{ #expr: 302 + 2 }} | 26={{ #expr: 302 + 2 }} | 27={{ #expr: 302 + 2 }} | 28={{ #expr: 302 + 2 }} | 29={{ #expr: 302 + 2 }} | 30={{ #expr: 302 + 2 }} | 31={{ #expr: 302 + 2 }} | 32={{ #expr: 302 + 2 }} | 33={{ #expr: 302 + 2 }} | 34={{ #expr: 302 + 2 }} | 35={{ #expr: 302 + 2 }} | 36={{ #expr: 302 + 2 }} | 37={{ #expr: 302 + 2 }} | 38={{ #expr: 302 + 2 }} | 39={{ #expr: 302 + 2 }} | 40={{ #expr: 302 + 2 }} | 41={{ #expr: 302 + 2 }} | 42={{ #expr: 302 + 2 }} | 43={{ #expr: 302 + 2 }} | 44={{ #expr: 302 + 2 }} | 45={{ #expr: 302 + 6 }} | 46={{ #expr: 302 + 2 }} | 47={{ #expr: 302 + 2 }} | 48={{ #expr: 302 + 2 }} | 49={{ #expr: 302 + 2 }} | 50={{ #expr: 302 + 2 }} | 51={{ #expr: 302 + 2 }} | 52={{ #expr: 302 + 2 }} | 53={{ #expr: 302 + 2 }} | 54={{ #expr: 302 + 2 }} | 55={{ #expr: 302 + 3 }} | 56=302 | #default = 302 }} {{ #if:Karl, Herzog von Lothringen|Karl, Herzog von Lothringen|Karl V. (Lothringen) }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 15, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 15 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 302{{ #if:308 | {{ #ifexpr: {{#switch: 15 | 1={{ #expr: 302 + 16 }} | 2={{ #expr: 302 + 2 }} | 3={{ #expr: 302 + 2 }} | 4={{ #expr: 302 + 2 }} | 5={{ #expr: 302 + 2 }} | 6={{ #expr: 302 + 2 }} | 7={{ #expr: 302 + 2 }} | 8={{ #expr: 302 + 2 }} | 9={{#switch: 302 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 302 < 449 | {{ #expr: 302 + 2 }} | {{ #expr: 302 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 302 + 2 }} | 11={{ #expr: 302 + 2 }} | 12={{ #expr: 302 + 2 }} | 13={{ #expr: 302 + 2 }} | 14={{ #expr: 302 + 2 }} | 15={{ #expr: 302 + 2 }} | 16={{ #expr: 302 + 2 }} | 17={{ #expr: 302 + 2 }} | 18={{ #expr: 302 + 2 }} | 19={{ #expr: 302 + 2 }} | 20={{ #expr: 302 + 2 }} | 21={{ #expr: 302 + 2 }} | 22={{ #expr: 302 + 2 }} | 23={{ #expr: 302 + 2 }} | 24={{ #expr: 302 + 2 }} | 25={{ #expr: 302 + 2 }} | 26={{ #expr: 302 + 2 }} | 27={{ #expr: 302 + 2 }} | 28={{ #expr: 302 + 2 }} | 29={{ #expr: 302 + 2 }} | 30={{ #expr: 302 + 2 }} | 31={{ #expr: 302 + 2 }} | 32={{ #expr: 302 + 2 }} | 33={{ #expr: 302 + 2 }} | 34={{ #expr: 302 + 2 }} | 35={{ #expr: 302 + 2 }} | 36={{ #expr: 302 + 2 }} | 37={{ #expr: 302 + 2 }} | 38={{ #expr: 302 + 2 }} | 39={{ #expr: 302 + 2 }} | 40={{ #expr: 302 + 2 }} | 41={{ #expr: 302 + 2 }} | 42={{ #expr: 302 + 2 }} | 43={{ #expr: 302 + 2 }} | 44={{ #expr: 302 + 2 }} | 45={{ #expr: 302 + 6 }} | 46={{ #expr: 302 + 2 }} | 47={{ #expr: 302 + 2 }} | 48={{ #expr: 302 + 2 }} | 49={{ #expr: 302 + 2 }} | 50={{ #expr: 302 + 2 }} | 51={{ #expr: 302 + 2 }} | 52={{ #expr: 302 + 2 }} | 53={{ #expr: 302 + 2 }} | 54={{ #expr: 302 + 2 }} | 55={{ #expr: 302 + 3 }} | 56=302 | #default = 302 }} != {{#switch: 15 | 1={{ #expr: 308 + 16 }} | 2={{ #expr: 308 + 2 }} | 3={{ #expr: 308 + 2 }} | 4={{ #expr: 308 + 2 }} | 5={{ #expr: 308 + 2 }} | 6={{ #expr: 308 + 2 }} | 7={{ #expr: 308 + 2 }} | 8={{ #expr: 308 + 2 }} | 9={{#switch: 308 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 308 < 449 | {{ #expr: 308 + 2 }} | {{ #expr: 308 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 308 + 2 }} | 11={{ #expr: 308 + 2 }} | 12={{ #expr: 308 + 2 }} | 13={{ #expr: 308 + 2 }} | 14={{ #expr: 308 + 2 }} | 15={{ #expr: 308 + 2 }} | 16={{ #expr: 308 + 2 }} | 17={{ #expr: 308 + 2 }} | 18={{ #expr: 308 + 2 }} | 19={{ #expr: 308 + 2 }} | 20={{ #expr: 308 + 2 }} | 21={{ #expr: 308 + 2 }} | 22={{ #expr: 308 + 2 }} | 23={{ #expr: 308 + 2 }} | 24={{ #expr: 308 + 2 }} | 25={{ #expr: 308 + 2 }} | 26={{ #expr: 308 + 2 }} | 27={{ #expr: 308 + 2 }} | 28={{ #expr: 308 + 2 }} | 29={{ #expr: 308 + 2 }} | 30={{ #expr: 308 + 2 }} | 31={{ #expr: 308 + 2 }} | 32={{ #expr: 308 + 2 }} | 33={{ #expr: 308 + 2 }} | 34={{ #expr: 308 + 2 }} | 35={{ #expr: 308 + 2 }} | 36={{ #expr: 308 + 2 }} | 37={{ #expr: 308 + 2 }} | 38={{ #expr: 308 + 2 }} | 39={{ #expr: 308 + 2 }} | 40={{ #expr: 308 + 2 }} | 41={{ #expr: 308 + 2 }} | 42={{ #expr: 308 + 2 }} | 43={{ #expr: 308 + 2 }} | 44={{ #expr: 308 + 2 }} | 45={{ #expr: 308 + 6 }} | 46={{ #expr: 308 + 2 }} | 47={{ #expr: 308 + 2 }} | 48={{ #expr: 308 + 2 }} | 49={{ #expr: 308 + 2 }} | 50={{ #expr: 308 + 2 }} | 51={{ #expr: 308 + 2 }} | 52={{ #expr: 308 + 2 }} | 53={{ #expr: 308 + 2 }} | 54={{ #expr: 308 + 2 }} | 55={{ #expr: 308 + 3 }} | 56=308 | #default = 308 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 15 | 1={{ #expr: 308 + 16 }} | 2={{ #expr: 308 + 2 }} | 3={{ #expr: 308 + 2 }} | 4={{ #expr: 308 + 2 }} | 5={{ #expr: 308 + 2 }} | 6={{ #expr: 308 + 2 }} | 7={{ #expr: 308 + 2 }} | 8={{ #expr: 308 + 2 }} | 9={{#switch: 308 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 308 < 449 | {{ #expr: 308 + 2 }} | {{ #expr: 308 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 308 + 2 }} | 11={{ #expr: 308 + 2 }} | 12={{ #expr: 308 + 2 }} | 13={{ #expr: 308 + 2 }} | 14={{ #expr: 308 + 2 }} | 15={{ #expr: 308 + 2 }} | 16={{ #expr: 308 + 2 }} | 17={{ #expr: 308 + 2 }} | 18={{ #expr: 308 + 2 }} | 19={{ #expr: 308 + 2 }} | 20={{ #expr: 308 + 2 }} | 21={{ #expr: 308 + 2 }} | 22={{ #expr: 308 + 2 }} | 23={{ #expr: 308 + 2 }} | 24={{ #expr: 308 + 2 }} | 25={{ #expr: 308 + 2 }} | 26={{ #expr: 308 + 2 }} | 27={{ #expr: 308 + 2 }} | 28={{ #expr: 308 + 2 }} | 29={{ #expr: 308 + 2 }} | 30={{ #expr: 308 + 2 }} | 31={{ #expr: 308 + 2 }} | 32={{ #expr: 308 + 2 }} | 33={{ #expr: 308 + 2 }} | 34={{ #expr: 308 + 2 }} | 35={{ #expr: 308 + 2 }} | 36={{ #expr: 308 + 2 }} | 37={{ #expr: 308 + 2 }} | 38={{ #expr: 308 + 2 }} | 39={{ #expr: 308 + 2 }} | 40={{ #expr: 308 + 2 }} | 41={{ #expr: 308 + 2 }} | 42={{ #expr: 308 + 2 }} | 43={{ #expr: 308 + 2 }} | 44={{ #expr: 308 + 2 }} | 45={{ #expr: 308 + 6 }} | 46={{ #expr: 308 + 2 }} | 47={{ #expr: 308 + 2 }} | 48={{ #expr: 308 + 2 }} | 49={{ #expr: 308 + 2 }} | 50={{ #expr: 308 + 2 }} | 51={{ #expr: 308 + 2 }} | 52={{ #expr: 308 + 2 }} | 53={{ #expr: 308 + 2 }} | 54={{ #expr: 308 + 2 }} | 55={{ #expr: 308 + 3 }} | 56=308 | #default = 308 }} = {{ #expr: {{#switch: 15 | 1={{ #expr: 302 + 16 }} | 2={{ #expr: 302 + 2 }} | 3={{ #expr: 302 + 2 }} | 4={{ #expr: 302 + 2 }} | 5={{ #expr: 302 + 2 }} | 6={{ #expr: 302 + 2 }} | 7={{ #expr: 302 + 2 }} | 8={{ #expr: 302 + 2 }} | 9={{#switch: 302 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 302 < 449 | {{ #expr: 302 + 2 }} | {{ #expr: 302 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 302 + 2 }} | 11={{ #expr: 302 + 2 }} | 12={{ #expr: 302 + 2 }} | 13={{ #expr: 302 + 2 }} | 14={{ #expr: 302 + 2 }} | 15={{ #expr: 302 + 2 }} | 16={{ #expr: 302 + 2 }} | 17={{ #expr: 302 + 2 }} | 18={{ #expr: 302 + 2 }} | 19={{ #expr: 302 + 2 }} | 20={{ #expr: 302 + 2 }} | 21={{ #expr: 302 + 2 }} | 22={{ #expr: 302 + 2 }} | 23={{ #expr: 302 + 2 }} | 24={{ #expr: 302 + 2 }} | 25={{ #expr: 302 + 2 }} | 26={{ #expr: 302 + 2 }} | 27={{ #expr: 302 + 2 }} | 28={{ #expr: 302 + 2 }} | 29={{ #expr: 302 + 2 }} | 30={{ #expr: 302 + 2 }} | 31={{ #expr: 302 + 2 }} | 32={{ #expr: 302 + 2 }} | 33={{ #expr: 302 + 2 }} | 34={{ #expr: 302 + 2 }} | 35={{ #expr: 302 + 2 }} | 36={{ #expr: 302 + 2 }} | 37={{ #expr: 302 + 2 }} | 38={{ #expr: 302 + 2 }} | 39={{ #expr: 302 + 2 }} | 40={{ #expr: 302 + 2 }} | 41={{ #expr: 302 + 2 }} | 42={{ #expr: 302 + 2 }} | 43={{ #expr: 302 + 2 }} | 44={{ #expr: 302 + 2 }} | 45={{ #expr: 302 + 6 }} | 46={{ #expr: 302 + 2 }} | 47={{ #expr: 302 + 2 }} | 48={{ #expr: 302 + 2 }} | 49={{ #expr: 302 + 2 }} | 50={{ #expr: 302 + 2 }} | 51={{ #expr: 302 + 2 }} | 52={{ #expr: 302 + 2 }} | 53={{ #expr: 302 + 2 }} | 54={{ #expr: 302 + 2 }} | 55={{ #expr: 302 + 3 }} | 56=302 | #default = 302 }} + 1 }} | f|–308}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Karl V. (Herzog von Lothringen)||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Paul Wentzcke: Feldherr des Kaisers – Leben und Taten Herzog Karl V. von Lothringen. Leipzig 1943.
  • Golo Mann, August Nitschke: Propyläen Weltgeschichte. Band 7. Frankfurt am Main / Berlin 1964.
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 234
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118720902
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118720902}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 219891 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 219891 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  • Stéphane Gaber: Et Charles V arrêta la marche des Turcs. Presses universitaires de Nancy, 1986, ISBN 2-86480-227-9.
  • Georges Poull: La maison ducale de Lorraine devenue la maison impériale et royale d'Autriche, de Hongrie et de Bohême.Presses Univ. de Nancy, Nancy 1991, ISBN 978-2-864-80517-5.
  • Hermann Kinder, Werner Hilgemann: dtv-Atlas Weltgeschichte. Band 1. 36. Auflage. München 2003, ISBN 978-3-423-03331-2.
  • Henry Bogdan: La Lorraine des ducs, sept siècles d’histoire. Perrin, Paris 2005, ISBN 9782262042752.
  • Hans-Joachim Böttcher: Die Türkenkriege im Spiegel sächsischer Biographien. Gabriele Schäfer Verlag, Herne 2019, ISBN 978-3-944487-63-2.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Charles V, Duke of Lorraine|Charles V, Duke of Lorraine|Karl V. (Lothringen)}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Karl V. von Lothringen|Karl V. von Lothringen|{{#if:Charles V, Duke of Lorraine|Charles V, Duke of Lorraine|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Charles V, Duke of Lorraine

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|charles v, duke of lorraine|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

  1. REDIRECT Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118720902n/84/4523730932910 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118720902 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118720902 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/45237 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/84/45237 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 30932910 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 30932910 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Karl V. | {{#if: Karl Leopold | {{#if: Herzog von Lothringen | {{#if: 3. April 1643 | {{#if: Wien | {{#if: 18. April 1690 | {{#if: Wels, Oberösterreich |

Vorlage:Wikidata-Registrierung