Karl Franz Rankl
Karl Franz Rankl (* 1. Oktober 1898 in Gaaden, Österreich-Ungarn; † 6. September 1968 in St. Gilgen bei Salzburg) war ein österreichischer Dirigent und Komponist.
Leben
Karl Franz Rankl war ein Sohn des Landwirts Franz Rankl und der Rosina Stubner. Er heiratete 1928 Adele Jahoda (1903–1963).
Rankl studierte in den Jahren von 1918 bis 1921 bei Arnold Schönberg und Anton von Webern in Wien. Zunächst Kapellmeister an der dortigen Volksoper, war er 1925 bis 1927 Operndirektor am Stadttheater Reichenberg. 1927/1928 Dirigent am Stadttheater Königsberg, von 1928 bis 1931 Assistent Otto Klemperers und Kapellmeister an der Kroll-Oper in Berlin, 1931/32 Generalmusikdirektor des Stadttheaters in Wiesbaden und 1933–37 Opernchef am Landestheater in Graz. 1937/38 war er am Neuen Deutschen Theater in Prag tätig, wo er 1938 die Uraufführung von Kreneks Zwölfton-Oper Karl V. leitete. Rankl floh mit Beginn des Zweiten Weltkriegs nach Großbritannien und war 1946–51 musikalischer Direktor der Covent Garden Opera. von 1952 bis 1957 leitete er das Schottische Nationalorchester in Glasgow und Edinburgh und war von 1958 bis 1960 musikalischer Direktor der Elizabethan Opera Company in Sydney.
Rankl komponierte unter anderem acht Symphonien, das Oratorium Der Mensch und die Oper Deirdre of the Sorrows, die als Auftragswerk für das Festival of Britain 1951 entstand, aber bis heute nicht uraufgeführt worden ist.
Literatur
- Vorlage:OeML
- Vorlage:Grove Music Online Second edition. Oxford University Press, 2001.
- Nicole Ristow: Karl Rankl: Leben, Werk und Exil eines österreichischen Komponisten und Dirigenten. von Bockel Verlag, Neumünster 2017, ISBN 978-3-95675-011-3.
- {{#if: Nicole Ristow | Nicole Ristow: |}}{{#if: Karl Rankl|Karl Rankl|Karl Franz Rankl}} im Lexikon verfolgter Musiker und Musikerinnen der NS-Zeit (LexM){{#if: 2017-12-22|, Stand: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}} }}
- Rankl, Karl Franz, in: Werner Röder; Herbert A. Strauss (Hrsg.): International Biographical Dictionary of Central European Emigrés 1933-1945. Band 2, 2. München: Saur, 1983, ISBN 3-598-10087-6, S. 940.
Weblinks
- }} Medien von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Karl Franz Rankl | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- Vorlage:Bach Cantatas
- Karl Franz Rankl: Tonaufnahmen im Onlinearchiv der Österreichischen Mediathek
- {{#if:2021-05-19|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7C{{#if:Rankl, Karl|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Rankl, Karl}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Rankl, Karl}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Rankl, Karl}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:exilarte.athttps://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17{{#if: 2025-11-03 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17}}%7C%7C}}}}{{#if:Rankl, Karl|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Rankl, Karl|lines=0}}||}}}}{{#if: exilarte.at| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=exilarte.at}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7C,%7C{{#if: 2025-11-03 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7C,%7C{{#if: 2025-11-03 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7C,%7C{{#if: 2025-11-03 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C+{{#if:%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7Carchiviert%7Cehemals}}%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7CArchiviert%7CEhemals}}}}+{{#if:https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7Cvom%7Cim}}+Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: 2021-05-19| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2021-05-19{{#if:951169||(?)}}}}}}{{#if: 2025-11-03|;}}}}{{#if: 2025-11-03| {{#if:https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7Cabgerufen%7CAbgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-11-03 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-11-03|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-11-03|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:exilarte.athttps://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17{{#if: 2025-11-03 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17{{#if: 2025-11-03 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7C%7C{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17 }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:https://web.archive.org/web/20210519001416/https://www.exilarte.at/editor/ausgabe_composer.php?id_composer=17%7CVorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116329440no/93/1291449973918 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116329440 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116329440 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/93/12914 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/93/12914 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 49973918 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 49973918 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Rankl, Karl Franz | {{#if: | {{#if: österreichischer Dirigent und Komponist | {{#if: 1. Oktober 1898 | {{#if: Gaaden, Niederösterreich | {{#if: 6. September 1968 | {{#if: St. Gilgen || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Rankl, Karl Franz
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | österreichischer Dirigent und Komponist
}} |
| GEBURTSDATUM | 1. Oktober 1898
}} |
| GEBURTSORT | Gaaden, Niederösterreich
}} |
| STERBEDATUM | 6. September 1968
}} |
| STERBEORT | St. Gilgen
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Dirigent
- Komponist klassischer Musik (20. Jahrhundert)
- Schüler von Arnold Schönberg
- NS-Opfer
- Österreichischer Emigrant zur Zeit des Nationalsozialismus
- Person (Cisleithanien)
- Österreicher
- Geboren 1898
- Gestorben 1968
- Mann