Karl Ernstberger
Karl Ernstberger (* 25. September 1887 in Mallowitz, Österreich-Ungarn; † 22. November 1972 in Nürnberg) war ein deutsch-österreichischer Architekt.
Leben
Als Absolvent der Staatsgewerbeschule in Pilsen setzte er das Studium an der Akademie der bildenden Künste Wien in der Meisterklasse für Architektur fort. Dort war er Schüler von Otto Wagner. Erhielt im Jahre 1909 den Rompreis der Akademie der bildenden Künste Wien. Er wurde Diplom-Ingenieur und erhielt 1913 die Anerkennung als freiberuflicher Architekt. Mehrere Projekte in Wien verwirklichte er in Zusammenarbeit mit dem Oberbaurat der Stadt Wien Engelbert Mang (1883–1955).<ref>Engelbert Mang. im: Architektenlexikon.</ref>
Ernstberger war Teilnehmer des Ersten Weltkrieges in der k. u. k. Armee der Österreich-Ungarischen Monarchie bei dem Einsatz der Kaiserjäger, der späteren Hochgebirgskompanie Nr. 30, an der Front in Galizien. Im Frühjahr 1917 gehörte er als Oberleutnant dem Komitee an, das die propagandistische Ausstellung Kaiserjäger im Felde in der Bozener Kaiserin-Elisabeth-Schule kuratierte.<ref>Bericht in Der Tiroler vom 24. April 1917, S. 2.</ref> Anschließend war er Architekt in Wien und Karlsbad in Westböhmen mit kunsthistorisch bemerkenswerten Aufträgen. Nach dem Ende des Zweiten Weltkrieges wurde er im Jahr 1946 als Sudetendeutscher aus Karlsbad von tschechischen Behörden auf Grund der Benesch-Dekrete enteignet und vertrieben. Er wurde schließlich Architekt in Nürnberg, um in der Nähe seines Bruders Anton Ernstberger zu leben, der als Professor an der Universität Erlangen lehrte.
Werk (Auswahl)
- 1917–1918: Kaiserjägerdenkmal in Bozen (unvollendet; 1926/27 abgerissen)<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- 1920–1930: Erholungsheim / Sanatorium „Morava“ in Tatralomnitz
- Gebäude der Industrie- und Handelskammer in Troppau
- Hotels, Villen, Kurhäuser und Wohnsiedlungen in Karlsbad und Umgebung
- Krankenhäuser und Schulen in Abertham und Theusing in Westböhmen, Hohenfurth und Moldautein in Südböhmen
- Planungen für die Nationalbibliothek und das Museum in Sofia, des Landtagsgebäudes in Czernowitz in der Bukowina und Gebäude der Handels- und Gewerbekammer in Linz
Literatur
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- Biographisches Lexikon zur Geschichte der böhmischen Länder. Herausgegeben im Auftrag des Collegium Carolinum in München von Heribert Sturm, Band 1: A–H. Oldenbourg Verlag, München 1979, ISBN 3-486-49491-0, S. 318.
- Josef Weinmann: Egerländer Biografisches Lexikon: Band 1: A–M. Männedorf 1985, ISBN 3-922808-12-3, S. 130.
- Der Egerländer. 9, 1967.
- Volksbote. 11. November 1967, 6. Dezember 1969, 8. Dezember 1972.
- Heimatbrief für den Bezirk Plan (Plana) bei Marienbad (Marianske Lazne), Weseritz (Bezdruzice), Tepl (Tepla) und Petschau (Bečov nad Teplou). Februar 1968.
- Sudetendeutsche Zeitung, Zeitung der sudetendeutschen Landsmannschaft. 24. Oktober 1969.
- {{ #if:Gerd Pichler|Gerd Pichler: |}}{{ #if:Ernstberger, Karl|Ernstberger, Karl|Karl Ernstberger }}. In: Allgemeines Künstlerlexikon. Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker (AKL). {{ #if:34|{{#if:{{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(34) = (34) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}|Band 34, {{ #ifexpr: 34 < 5|Seemann, Leipzig|{{ #ifexpr: 34 < 66|Saur, München u. a.|De Gruyter, Berlin}} }}|34, Saur, München}} {{#switch: 34 |1=1983, ISBN 3-598-22741-8 |2=1986, ISBN 3-363-00115-0 |3=1990, ISBN 3-363-00116-9 |4=1990, ISBN 3-598-22744-2 |5=1992, ISBN 3-598-22745-0 |6=1992, ISBN 3-598-22746-9 |7=1993, ISBN 3-598-22747-7 |8=1993, ISBN 3-598-22748-5 |9=1994, ISBN 3-598-22749-3
|10=1994, ISBN 3-598-22750-7 |11=1995, ISBN 3-598-22751-5 |12=1995, ISBN 3-598-22752-3 |13=1996, ISBN 3-598-22753-1 |14=1996, ISBN 3-598-22754-X |15=1996, ISBN 3-598-22755-8 |16=1997, ISBN 3-598-22756-6 |17=1997, ISBN 3-598-22757-4 |18=1997, ISBN 3-598-22758-2 |19=1998, ISBN 3-598-22759-0
|20=1998, ISBN 3-598-22760-4 |21=1998, ISBN 3-598-22761-2 |22=1999, ISBN 3-598-22762-0 |23=1999, ISBN 3-598-22763-9 |24=1999, ISBN 3-598-22764-7 |25=2000, ISBN 3-598-22765-5 |26=2000, ISBN 3-598-22766-3 |27=2000, ISBN 3-598-22767-1 |28=2000, ISBN 3-598-22768-X |29=2001, ISBN 3-598-22769-8
|30=2001, ISBN 3-598-22770-1 |31=2001, ISBN 3-598-22771-X |32=2002, ISBN 3-598-22772-8 |33=2002, ISBN 3-598-22773-6 |34=2002, ISBN 3-598-22774-4 |35=2002, ISBN 3-598-22775-2 |36=2003, ISBN 3-598-22776-0 |37=2003, ISBN 3-598-22777-9 |38=2003, ISBN 3-598-22778-7 |39=2004, ISBN 3-598-22779-5
|40=2004, ISBN 3-598-22780-9 |41=2004, ISBN 3-598-22781-7 |42=2004, ISBN 3-598-22782-5 |43=2004, ISBN 3-598-22783-3 |44=2005, ISBN 3-598-22784-1 |45=2005, ISBN 3-598-22785-X |46=2005, ISBN 3-598-22786-8 |47=2005, ISBN 3-598-22787-6 |48=2006, ISBN 3-598-22788-4 |49=2006, ISBN 3-598-22789-2
|50=2006, ISBN 3-598-22790-6 |51=2006, ISBN 3-598-22791-4 |52=2006, ISBN 3-598-22792-2 |53=2007, ISBN 978-3-598-22793-6 |54=2007, ISBN 978-3-598-22794-3 |55=2007, ISBN 978-3-598-22795-0 |56=2007, ISBN 978-3-598-22796-7 |57=2008, ISBN 978-3-598-22797-4 |58=2008, ISBN 978-3-598-22798-1 |59=2008, ISBN 978-3-598-22799-8
|60=2008, ISBN 978-3-598-22800-1 |61=2009, ISBN 978-3-598-23028-8 |62=2009, ISBN 978-3-598-23029-5 |63=2009, ISBN 978-3-598-23030-1 |64=2009, ISBN 978-3-598-23031-8 |65=2009, ISBN 978-3-598-23032-5 |66=2010, ISBN 978-3-598-23033-2 |67=2010, ISBN 978-3-598-23034-9 |68=2010, ISBN 978-3-598-23035-6 |69=2010, ISBN 978-3-598-23036-3
|70=2011, ISBN 978-3-11-023175-5 |71=2011, ISBN 978-3-11-023176-2 |72=2011, ISBN 978-3-11-023177-9 |73=2011, ISBN 978-3-11-023178-6 |74=2012, ISBN 978-3-11-023179-3 |75=2012, ISBN 978-3-11-023180-9 |76=2013, ISBN 978-3-11-023181-6 |77=2013, ISBN 978-3-11-023182-3 |78=2013, ISBN 978-3-11-023183-0 |79=2013, ISBN 978-3-11-023184-7
|80=2014, ISBN 978-3-11-023185-4 |81=2014, ISBN 978-3-11-023186-1 |82=2014, ISBN 978-3-11-023187-8 |83=2014, ISBN 978-3-11-023188-5 |84=2014, ISBN 978-3-11-023189-2 |85=2014, ISBN 978-3-11-023190-8 |86=2015, ISBN 978-3-11-023252-3 |87=2015, ISBN 978-3-11-023253-0 |88=2016, ISBN 978-3-11-023254-7 |89=2016, ISBN 978-3-11-023255-4
|90=2016, ISBN 978-3-11-023256-1 |91=2016, ISBN 978-3-11-023257-8 |92=2016, ISBN 978-3-11-023258-5 |93=2017, ISBN 978-3-11-023259-2 |94=2017, ISBN 978-3-11-023260-8 |95=2017, ISBN 978-3-11-023261-5 |96=2017, ISBN 978-3-11-023262-2 |97=2018, ISBN 978-3-11-023264-6 |98=2018, ISBN 978-3-11-023263-9 |99=2018, ISBN 978-3-11-023265-3
|100=2018, ISBN 978-3-11-023266-0 |101=2018, ISBN 978-3-11-023267-7 |102=2019, ISBN 978-3-11-023268-4 |103=2019, ISBN 978-3-11-023269-1 |104=2019, ISBN 978-3-11-023270-7 |105=2019, ISBN 978-3-11-023271-4 |106=2020, ISBN 978-3-11-023272-1 |107=2020, ISBN 978-3-11-023273-8 |108=2020, ISBN 978-3-11-023274-5 |109=2020, ISBN 978-3-11-023275-2 |110=2021, ISBN 978-3-11-023276-9 |111=2021, ISBN 978-3-11-055059-7 |112=2021, ISBN 978-3-11-055058-0 |113=2021, ISBN 978-3-11-055062-7 |114=2022, ISBN 978-3-11-055065-8 |115=2022, ISBN 978-3-11-055066-5 |116=2022, ISBN 978-3-11-077593-8 |117=2022, ISBN 978-3-11-077601-0 |118=2023, ISBN 978-3-11-077604-1 |119=2023, ISBN 978-3-11-099800-9
|Nachtrag 1=2005, ISBN 3-598-22861-9 |Nachtrag 2=2007, ISBN 978-3-598-22862-9 |Nachtrag 3=2008, ISBN 978-3-598-22863-6 |Nachtrag 4=2010, ISBN 978-3-598-22864-3 |Nachtrag 5=2013, ISBN 978-3-11-025443-3 |Nachtrag 6=[?] |Nachtrag 7=[?] |Nachtrag 8=[?] |Nachtrag 9=[?]
| #default = [?] }}|Saur, München 1992 ff}}{{#if:466|, S. 466{{ #if: | {{ #ifexpr: 466 != | {{ #ifexpr: = {{ #expr: 466 + 1 }} | f | – }} |}} |}} |}}.
Weblinks
- {{#if:|{{{3}}}|Karl Ernstberger}}. In: archINFORM{{#if: |; abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}|}}.
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 1082774499no/2016/057153250685416 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1082774499 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 1082774499 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/2016/057153 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/2016/057153 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 250685416 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 250685416 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Ernstberger, Karl | {{#if: | {{#if: österreichischer Architekt | {{#if: 25. September 1887 | {{#if: Mallowitz | {{#if: 22. November 1972 | {{#if: Nürnberg || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Ernstberger, Karl
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | österreichischer Architekt
}} |
| GEBURTSDATUM | 25. September 1887
}} |
| GEBURTSORT | Mallowitz
}} |
| STERBEDATUM | 22. November 1972
}} |
| STERBEORT | Nürnberg
}} |
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Architekt (Tschechien)
- Architekt (Österreich)
- Person im Ersten Weltkrieg (Österreich-Ungarn)
- Person (Cisleithanien)
- Tschechoslowake
- Deutscher
- Geboren 1887
- Gestorben 1972
- Mann