Zum Inhalt springen

Judas Cyriacus

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:(Barcelona) Martyrdom of St. Quiricuso - Museu Nacional d'Art de Catalunya.jpg
Das Martyrium des Judas Cyriacus, Altarbild (Detail), ehem. in der Kapelle Sant Quirc in Durro (La Vall de Boí, Alta Ribagorça, Katalonien, 12. Jh.)

Judas Cyriacus, auch Quiriacus (von Jerusalem) (* um 300 in Jerusalem; † um 362 in Jerusalem), ist der Patron der Stadt Ancona und des dortigen Doms von Ancona, wo man alljährlich am 4. Mai sein Fest feiert. Er wird sowohl in der römisch-katholischen als auch orthodoxen Kirche als Märtyrer verehrt (Festtag rk.: 4. Mai, orth.: 14. April).

Judas Cyriacus und das Kreuz Christi

Datei:Provins Saint-Quiriace vitrail 433.jpg
Bleiglasfenster in der Stiftskirche Saint-Quiriace in Provins, Judas Cyriacus bei der Kreuzauffindung
Datei:Interior of Chiesa dei Gesuiti (Venice) - sacristy - Judas Cyriacus by Palma il Giovane.jpg
Judas Cyriacus von Palma il Giovane (1620/1625)

Der legenda aurea nach war Judas Cyriacus gebürtiger Jude und ein entfernter Verwandter des Stephanus. Er soll, als er noch Jude war, der Kaiserin Helena geholfen haben, das Kreuz Christi aufzufinden. Nach der Auffindung des Kreuzes ließ sich Judas Cyriacus taufen und wurde zum Bischof von Jerusalem geweiht. Er soll zur Zeit des Kaisers Julian als Märtyrer gestorben sein.

Von Galla Placidia, der Tochter des römischen Kaisers Theodosius I., sollen die sterblichen Überreste des Judas Cyriacus nach Ancona gebracht worden sein. Im Jahr 1128 wurde ihm zu Ehren eine dort errichtete Kathedrale geweiht (Duomo San Ciriaco).

Der älteste erhaltene Text dieser Legende ist ein syrisches Manuskript, das vermutlich um 500 n. Chr. verfasst worden ist. Damit dürfte dies die älteste erhaltene Legende der Kreuzauffindung sein.

Historische Relevanz

Die in der Legende beschriebene Person lässt sich anhand der antiken historischen Quellen nicht festmachen. Zu der besagten Zeit hat es keinen Bischof mit dem Namen Judas Cyriakus gegeben. Lediglich Eusebius erwähnt zur Zeit Bar Kochbas (132–135) als letzten judenchristlichen Bischof Jerusalems einen Judas (H.E. IV 5,3).

Patrozinien

Literatur

  • Hendrick Jan Willem Drijvers, Jan Willem Drijvers: The Finding of the True Cross. The Judas Kyriakos Legend in Syriac. Introduction, Text and Translation (= Corpus scriptorum Christianorum Orientalium. 565; Subsidia. 93). E. Peeters, Lovanii 1997, ISBN 2-87723-313-8 (Text syrisch und englisch, Kommentar englisch).
  • Reclams Lexikon der Heiligen und biblischen Gestalten. Reclam, Stuttgart, S. 485.
  • Lexikon der christlichen Ikonographie. Band 6: Ikonographie der Heiligen. Crescentianus von Tunis bis Innocentia. Hrsg. von Wolfgang Braunfels. Herder, Freiburg im Breisgau 1994, {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
 | trim | 941854221 }} DNB 941854221 Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 941854221 }} 941854221

}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|941854221}} | | (???)}} }}, S. 15.

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:762-763|, Sp. {{#iferror:{{#expr:762-763}}|762-763|{{#expr:1*762-763*0}}–{{#expr:-(0*762-763*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629095523/http://www.bautz.de/bbkl/j/Judas_cyr.shtml%7C}}.{{#if: 3 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Judas Cyriacus}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung {{#ifeq: p | p | | {{#if: 20514753 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: 2025-04-07 | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|2025-04-07|7}}]] }}{{#if: ja | {{#if: 2025-04-07 | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 20514753 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 20514753 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Judas Cyriacus | {{#if: | {{#if: Patron von Ancona | {{#if: um 300 | {{#if: Italien | {{#if: um 362 | {{#if: Ancona |

Vorlage:Wikidata-Registrierung