Joseph Melan
Joseph Melan (auch in der Schreibweise Josef Melan) (* 18. November 1853 in Wien; † 6. Februar 1941 in Prag) war ein österreichischer Bauingenieur, auf den die Melan-Bauweise nach der Deflektionstheorie für Bogenbrücken zurückgeht.
Melan-Bauweise
Melan war Brückenbauer und Professor an den Technischen Hochschulen in Wien, Brünn und Prag. Er erfand die Melankonstruktion, eine Brückenbauweise mit Stahlbeton („Melan-Bauweise“), die besonders für Bogenbrücken geeignet ist.
Ein Lehrgerüst aus Stahl wird mit einbetoniert und dient als Bewehrung. Es wird zunächst im Freivorbau als Fachwerkbogen errichtet und erhält an seiner Unterseite eine Schalung. Nach dem Betonieren ist es eine unten liegende Stahleinlage für die Bogenbrücke. Das Besondere daran ist die hohe Eigensteifigkeit der Bewehrung.
In dieser Bauweise sind zahlreiche Brücken in Europa (heutige Tschechische Republik, Schweiz, Italien, Deutschland, Spanien) und in den USA sowie Japan gebaut worden. Melan erhielt 1892 ein Patent darauf, zunächst als Bauweise für Deckenkonstruktionen. Der „Erste Österreichische Gewölbeausschuß“ führte 1893 Versuche damit durch. Es erfolgten umfangreiche Belastungsexperimente auf dem damaligen Firmenareal des Bauunternehmens Pittel+Brausewetter in Pressburg und v. a. in Brünn, wo Melan zeitgleich an der dortigen Technischen Hochschule lehrte und wo er auf Basis der erzielten Ergebnisse die theoretischen Grundlagen seiner „Melan-Bauweise“ erarbeiten konnte.
Melan beeinflusste auch den amerikanischen Brückenbau. David B. Steinman (1886–1960) übersetzte Melans Buch Der Brückenbau ins Englische und entwickelte es zu einem Standardwerk über den Hängebrückenbau weiter (1929). Melan war auch im Redaktionsausschuss der Enzyklopädie des Eisenbahnwesens.
Einer seiner bekanntesten Schüler war Friedrich Ignaz Edler von Emperger.
Seine Söhne Ernst Melan und Herbert Melan (1893–1960) waren ebenfalls Professoren an der Technischen Hochschule Wien.
Bauwerke von Melan oder in Melan-Bauweise
- Schwimmschulbrücke, 1898 in Steyr, Spannweite 42,4 m, Pfeilhöhe 2,67 m
- Georgsbrücke. 1899 in Meiningen, Spannweite 40 m, Pfeilhöhe 3,70 m
- mehrere Melan-Brücken in den USA, nach 1898
- Drachenbrücke in Ljubljana, 1901, Spannweite 33,34 m
- Melanbogenbrücke über die Sieg, 1928/29, Spannweite 60 m
- Echelsbacher Brücke, 1930, bis 1942 größte Spannweite mit 130 m
- Ludwigsbrücke in München, 1934–1935 mit einem 43 m weit gespannten Segmentbogen
- Stampfgrabenbrücke über eine Schlucht in Kärnten, Spannweite 70 m
- Viaducto Martín Gil, 1942, Spannweite 192 m, von Eduardo Torroja Miret
- Puente de Bacunayagua, 1959 bei Matanzas in Kuba, Spannweite 114 m
Schriften
- Der Brückenbau, 3 Bände, 1900–1917.
- Handbuch für Eisenbetonbau (4. Ausgabe), Berlin, 1932
- Artikel in {{#ifeq:|wl||{{#if:|Vorlage:RöllEnzyklopädie/Autor: }}}}{{#if: {{#if: | {{{Band}}} | }}
| {{#if:|{{{Lemma}}}|{{#if:|{{{3}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}. In:
}}{{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{kurz}}}}} }} | | Victor von Röll (Hrsg.): }}{{#ifeq:|wl||{{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{kurz}}}}} }} | Enzyklopädie des Eisenbahnwesens. | Enzyklopädie des Eisenbahnwesens.}}}} {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{kurz}}}}} }}
| {{#if: {{#if: | {{{Band}}} | }} | Band {{#if: | {{{Band}}} | {{{1}}}}} | 10 Bände}}.
| {{#if: {{#if: | {{{Band}}} | }}
| 2. Auflage. Band {{#if: | {{{Band}}} | {{{1}}}}}: Vorlage:RöllEnzyklopädie/Titel.
| 2. Auflage in 10 Bänden.
}} Urban & Schwarzenberg, Berlin / Wien
}} {{#if: {{#if: | {{{Band}}} | }}
|Vorlage:RöllEnzyklopädie/Jahr, |1912–1923{{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{dnb}}}}} }}{{#if: | {{{Kommentar}}} | }}|,|.}}
}}{{#if: {{#if: | {{{Band}}} | }}
| S. | {{{Band}}} | {{{1}}}}}1-Vorlage:Str match Vorlage:Str matchVorlage:Str match{{#if: Vorlage:Str match | | {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{dnb}}}}} }} | , | {{#if: {{#if: | {{{Kommentar}}} | }} | | . }}}}}}
}}{{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{dnb}}}}} }}
| {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| trim | 560453477 }} DNB 560453477 – Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 560453477 }} 560453477
}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|560453477}} | | (???)}} }}{{#if: {{#if: | {{{Kommentar}}} | }}||.}} }}{{#if: {{#if: | {{{Kommentar}}} | }}
| {{#if: | {{{Kommentar}}} | }}.
}}
- {{#ifeq:wl|wl||{{#if:|Vorlage:RöllEnzyklopädie/Autor: }}}}{{#if: {{#if: 2 | 2 | }}
| {{#if:Bogenbrücken|Bogenbrücken|{{#if:|{{{3}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}. In:
}}{{#if: {{#if: ja | {{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}} }} | | Victor von Röll (Hrsg.): }}{{#ifeq:wl|wl||{{#if: {{#if: ja | {{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}} }} | Enzyklopädie des Eisenbahnwesens. | Enzyklopädie des Eisenbahnwesens.}}}} {{#if: {{#if: ja | {{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}} }}
| {{#if: {{#if: 2 | 2 | }} | Band {{#if: 2 | 2 | {{{1}}}}} | 10 Bände}}.
| {{#if: {{#if: 2 | 2 | }}
| 2. Auflage. Band {{#if: 2 | 2 | {{{1}}}}}: Vorlage:RöllEnzyklopädie/Titel.
| 2. Auflage in 10 Bänden.
}} Urban & Schwarzenberg, Berlin / Wien
}} {{#if: {{#if: 2 | 2 | }}
|Vorlage:RöllEnzyklopädie/Jahr, |1912–1923{{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{dnb}}}}} }}{{#if: | {{{Kommentar}}} | }}|,|.}}
}}{{#if: {{#if: 2 | 2 | }}
| S. 2 | 2 | {{{1}}}}}1-Vorlage:Str match Vorlage:Str matchVorlage:Str match{{#if: Vorlage:Str match | | {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{dnb}}}}} }} | , | {{#if: {{#if: | {{{Kommentar}}} | }} | | . }}}}}}
}}{{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{dnb}}}}} }}
| {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| trim | 560453477 }} DNB 560453477 – Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 560453477 }} 560453477
}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|560453477}} | | (???)}} }}{{#if: {{#if: | {{{Kommentar}}} | }}||.}} }}{{#if: {{#if: | {{{Kommentar}}} | }}
| {{#if: | {{{Kommentar}}} | }}.
}}
Ehrungen
- Melangasse in Donaustadt (Wien, 22. Bezirk)
- Ehrendoktor der Deutschen Technischen Hochschule Brünn
- 1926: Ehrendoktor der Technischen Hochschule Wien
Literatur
- Holger Eggemann, Karl-Eugen Kurrer: Zur internationalen Verbreitung des Systems Melan seit 1892: Konstruktion und Brückenbau. In: Beton- und Stahlbetonbau. 101. Jahrgang, November 2006, Heft 11, S. 911–922.
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 738
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 127510141
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|127510141}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 1040211 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 1040211 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{#if: E. Melan | E. Melan: }}{{#if: Melan Joseph | Melan Joseph | Joseph Melan }}. In: Österreichisches Biographisches Lexikon 1815–1950 (ÖBL). Band 6, Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien {{#switch: 6
| 1 = 1957 | 2 = 1959 | 3 = 1965 | 4 = 1969 | 5 = 1972 | 6 = 1975, ISBN 3-7001-0128-7 | 7 = 1978, ISBN 3-7001-0187-2 | 8 = 1983, ISBN 3-7001-0187-2 | 9 = 1988, ISBN 3-7001-1483-4 | 10 = 1994, ISBN 3-7001-2186-5 | 11 = 1999, ISBN 3-7001-2803-7 | 12 = 2005, ISBN 3-7001-3580-7 | 13 = 2010, ISBN 978-3-7001-6963-5 | 14 = 2015, ISBN 978-3-7001-7794-4 | 15 = 2018, ISBN 978-3-7001-8383-9 | 16 = 2019– | #default = 1957 ff. }}, S. 207{{#if: 208 | {{#ifeq: 207 | 208 | | {{#ifexpr: 207 + 1 = 208 | f. | –208 }}{{#ifexpr: 207 < 208 | (Direktlinks auf S. 207, 207 + 1 }}.pdf S. {{#expr: 207 + 1 }}{{#ifexpr: 207 + 1 < 208 | , 207 + 2 }}.pdf S. {{#expr: 207 + 2 }}{{#ifexpr: 207 + 2 < 208 | , 207 + 3 }}.pdf S. {{#expr: 207 + 3 }} }} }}) }} }} }}.{{#ifexpr: 6 >= 14 and 207 > 240 | }}
- Herbert Ricken: Der Bauingenieur. Verlag für Bauwesen, Berlin 1994, ISBN 3-345-00266-3.
- Klaus Stiglat: Bauingenieure und ihr Werk. Ernst & Sohn, Berlin 2004, ISBN 3-433-01665-8.
- Karl-Eugen Kurrer: Geschichte der Baustatik. Auf der Suche nach dem Gleichgewicht. Ernst & Sohn, Berlin 2016, ISBN 978-3-433-03134-6, S. 196 f., S. 506 f., S. 618 f., S. 681 f. und S. 1008 f. (Biografie).
Weblinks
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Joseph Melan | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- Deutsche Biographie
- {{#if: {{#invoke:Expr|TemplateBooland}}|[https://structurae.net/{{#switch:personen
|bauwerke |structures |projects |ouvrages = {{#switch:|de|=de/bauwerke|en=en/structures|fr=fr/ouvrages |#default=Angabe Sprachcode fehlerhaft}}
|personen |persons |personnes = {{#switch:|de|=de/personen|en=en/persons |fr=fr/personnes |#default=Angabe Sprachcode fehlerhaft}}
|firmen |companies |firms |entreprises = {{#switch:|de|=de/firmen |en=en/companies |fr=fr/entreprises|#default=Angabe Sprachcode fehlerhaft}}
|#default= Angabe Typ fehlerhaft}}/1000443 {{#if:| |Joseph Melan}}.] In: Structurae{{#switch:
| en = (englisch)
| fr = (französisch)
| #default=}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
|Pflichtangabe Typ und/oder ID fehlt, siehe Doku}}
- Eintrag zu {{#if: ||Joseph Melan }} im Austria-Forum{{#if: |, Autor/Redaktion: |}}{{#if: |, }}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|21}}|Wissenssammlungen/ABC| (im ABC zur Volkskunde Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|22}}|Wissenssammlungen/Bild| (im Fotoalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|21}}|Wissenssammlungen/Bio| (Biographie)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|23}}|Wissenssammlungen/Brief| (als Briefmarkendarstellung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|22}}|Wissenssammlungen/Münz| (im Münzenalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|22}}|Wissenssammlungen/Denk| (Denkmäler, Freiplastik und andere bedeutende Kunstwerke)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|24}}|Wissenssammlungen/Essays| (in der Essaysammlung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|23}}|Wissenssammlungen/Fauna| (Österreichische Fauna)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|23}}|Wissenssammlungen/Flora| (Österreichische Flora)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|23}}|Wissenssammlungen/Musik| (im Musik-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|24}}| Wissenssammlungen/Sakral| (Kapitel Sakralbauten)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|27}}|Wissenssammlungen/Symbole| (in der Sammlung Symbole Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|5}}|AEIOU| (im AEIOU-Österreich-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|6}}|Heimat| (im Heimatlexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|50}}|Wissenssammlungen/Bibliothek/Österreichisches_Pers| (im Österreichischen Personenlexikon der Ersten und Zweiten Republik)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Melan,_Josef|9}}|Web_Books| (als E-Book)}}
- Melan-Bauweise
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 127510141nr9002638414621996 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 127510141 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 127510141 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr90026384 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr90026384 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 14621996 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 14621996 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Melan, Joseph | {{#if: Melan, Josef | {{#if: österreichischer Bauingenieur und Erfinder der Melan-Bauweise für Brücken | {{#if: 18. November 1853 | {{#if: Wien | {{#if: 6. Februar 1941 | {{#if: Prag || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Melan, Joseph
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Melan, Josef
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | österreichischer Bauingenieur und Erfinder der Melan-Bauweise für Brücken
}} |
| GEBURTSDATUM | 18. November 1853
}} |
| GEBURTSORT | Wien
}} |
| STERBEDATUM | 6. Februar 1941
}} |
| STERBEORT | Prag
}} |
- Seiten mit defekten Dateilinks
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:DNB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Brückenbau-Ingenieur
- Ehrendoktor der Technischen Universität Wien
- Ehrendoktor der Deutschen Technischen Hochschule Brünn
- Person (Österreich-Ungarn)
- Österreicher
- Geboren 1853
- Gestorben 1941
- Mann