Johannes Ligarius
Johannes Ligarius, auch Bender (* 1529 in Nesse; † 21. Januar 1596 in Norden) war lutherischer Theologe, Reformator und Konfessionalist.
Leben
Ligarius besuchte die Lateinschule in Emden und ging zum Studium über Magdeburg nach Wittenberg, wo er am 17. Dezember 1547 immatrikuliert wurde. Als er nach langjährigen Studien 1556 in seine Heimat zurückkehrte, übernahm er nach kurzem Aufenthalt in Hage das Pfarramt Uphusen. Der konfessionelle Kampf war in vollem Gang, als er 1559 nach Norden berufen wurde. Als er wegen des Streitens auf der Kanzel 1564 abgesetzt wurde, berief ihn der Häuptling Eger Houwerda nach Wolthusen im heutigen Emden.
1566 ging Ligarius nach Antwerpen, wo er gemeinsam mit Hermann Hamelmann, Matthias Flacius und Cyriakus Spangenberg für den Aufbau einer lutherischen Gemeinde sorgte und an der „Confessie oft Bekenntnisse... in der kerke binnen Antwerpen“ mitarbeitete und als einer von sechs Predigern in der Gemeinde wirkte. Kurze Zeit war Ligarius Feldprediger im Heer Wilhelms von Oranien, dann kehrte er nach Ostfriesland zurück und wirkte in seinem Heimatdorf.
1577 berief ihn Graf Edzard II. als Hofprediger nach Aurich. Dieses Amt, das immer größere Bedeutung erlangte, erfüllte er bis 1585. Er setzte sich für die lutherische Abendmahlslehre ein. Mit seiner Schrift „Isagoge ad concordantiam in controversia de coena domini“ suchte er einen Ausgleich der Gegensätze zu erreichen. Unterstützt wurde er dabei von Württemberg. Die Gründe für seine Entlassung sind undeutlich, denn sein Nachfolger wurde Gottfried Heßhusen, der die Linie der Gnesiolutheraner fortsetzte.
Ligarius wirkte noch eine kurze Zeit im niederländischen Woerden, dann zog er sich nach Emden zurück und befasste sich mit exegetischen Studien. Bald wurde er aufgrund theologischer Auseinandersetzungen von Emden vertrieben und wendete sich Norden zu, wo er verstarb. Das ostfriesische Luthertum verdankt ihm seine feste Prägung, z. B. durch die Schaffung einer neuen Gottesdienstordnung, der Engerhafer Liturgie.
Literatur
- {{ #if:Jacob Cornelis van Slee|Jacob Cornelis van Slee: |}}{{ #if:ADB:Ligarius, Johannes|{{ #if:Ligarius, Johann|Ligarius, Johann|Johannes Ligarius }}|{{#ifeq: {{#switch: 18
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Ligarius, Johann|Ligarius, Johann|Johannes Ligarius }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 18 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 18 | 1={{ #expr: 641 + 16 }} | 2={{ #expr: 641 + 2 }} | 3={{ #expr: 641 + 2 }} | 4={{ #expr: 641 + 2 }} | 5={{ #expr: 641 + 2 }} | 6={{ #expr: 641 + 2 }} | 7={{ #expr: 641 + 2 }} | 8={{ #expr: 641 + 2 }} | 9={{#switch: 641 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 641 < 449 | {{ #expr: 641 + 2 }} | {{ #expr: 641 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 641 + 2 }} | 11={{ #expr: 641 + 2 }} | 12={{ #expr: 641 + 2 }} | 13={{ #expr: 641 + 2 }} | 14={{ #expr: 641 + 2 }} | 15={{ #expr: 641 + 2 }} | 16={{ #expr: 641 + 2 }} | 17={{ #expr: 641 + 2 }} | 18={{ #expr: 641 + 2 }} | 19={{ #expr: 641 + 2 }} | 20={{ #expr: 641 + 2 }} | 21={{ #expr: 641 + 2 }} | 22={{ #expr: 641 + 2 }} | 23={{ #expr: 641 + 2 }} | 24={{ #expr: 641 + 2 }} | 25={{ #expr: 641 + 2 }} | 26={{ #expr: 641 + 2 }} | 27={{ #expr: 641 + 2 }} | 28={{ #expr: 641 + 2 }} | 29={{ #expr: 641 + 2 }} | 30={{ #expr: 641 + 2 }} | 31={{ #expr: 641 + 2 }} | 32={{ #expr: 641 + 2 }} | 33={{ #expr: 641 + 2 }} | 34={{ #expr: 641 + 2 }} | 35={{ #expr: 641 + 2 }} | 36={{ #expr: 641 + 2 }} | 37={{ #expr: 641 + 2 }} | 38={{ #expr: 641 + 2 }} | 39={{ #expr: 641 + 2 }} | 40={{ #expr: 641 + 2 }} | 41={{ #expr: 641 + 2 }} | 42={{ #expr: 641 + 2 }} | 43={{ #expr: 641 + 2 }} | 44={{ #expr: 641 + 2 }} | 45={{ #expr: 641 + 6 }} | 46={{ #expr: 641 + 2 }} | 47={{ #expr: 641 + 2 }} | 48={{ #expr: 641 + 2 }} | 49={{ #expr: 641 + 2 }} | 50={{ #expr: 641 + 2 }} | 51={{ #expr: 641 + 2 }} | 52={{ #expr: 641 + 2 }} | 53={{ #expr: 641 + 2 }} | 54={{ #expr: 641 + 2 }} | 55={{ #expr: 641 + 3 }} | 56=641 | #default = 641 }} {{ #if:Ligarius, Johann|Ligarius, Johann|Johannes Ligarius }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 18, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 18 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 641{{ #if:642 | {{ #ifexpr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 641 + 16 }} | 2={{ #expr: 641 + 2 }} | 3={{ #expr: 641 + 2 }} | 4={{ #expr: 641 + 2 }} | 5={{ #expr: 641 + 2 }} | 6={{ #expr: 641 + 2 }} | 7={{ #expr: 641 + 2 }} | 8={{ #expr: 641 + 2 }} | 9={{#switch: 641 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 641 < 449 | {{ #expr: 641 + 2 }} | {{ #expr: 641 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 641 + 2 }} | 11={{ #expr: 641 + 2 }} | 12={{ #expr: 641 + 2 }} | 13={{ #expr: 641 + 2 }} | 14={{ #expr: 641 + 2 }} | 15={{ #expr: 641 + 2 }} | 16={{ #expr: 641 + 2 }} | 17={{ #expr: 641 + 2 }} | 18={{ #expr: 641 + 2 }} | 19={{ #expr: 641 + 2 }} | 20={{ #expr: 641 + 2 }} | 21={{ #expr: 641 + 2 }} | 22={{ #expr: 641 + 2 }} | 23={{ #expr: 641 + 2 }} | 24={{ #expr: 641 + 2 }} | 25={{ #expr: 641 + 2 }} | 26={{ #expr: 641 + 2 }} | 27={{ #expr: 641 + 2 }} | 28={{ #expr: 641 + 2 }} | 29={{ #expr: 641 + 2 }} | 30={{ #expr: 641 + 2 }} | 31={{ #expr: 641 + 2 }} | 32={{ #expr: 641 + 2 }} | 33={{ #expr: 641 + 2 }} | 34={{ #expr: 641 + 2 }} | 35={{ #expr: 641 + 2 }} | 36={{ #expr: 641 + 2 }} | 37={{ #expr: 641 + 2 }} | 38={{ #expr: 641 + 2 }} | 39={{ #expr: 641 + 2 }} | 40={{ #expr: 641 + 2 }} | 41={{ #expr: 641 + 2 }} | 42={{ #expr: 641 + 2 }} | 43={{ #expr: 641 + 2 }} | 44={{ #expr: 641 + 2 }} | 45={{ #expr: 641 + 6 }} | 46={{ #expr: 641 + 2 }} | 47={{ #expr: 641 + 2 }} | 48={{ #expr: 641 + 2 }} | 49={{ #expr: 641 + 2 }} | 50={{ #expr: 641 + 2 }} | 51={{ #expr: 641 + 2 }} | 52={{ #expr: 641 + 2 }} | 53={{ #expr: 641 + 2 }} | 54={{ #expr: 641 + 2 }} | 55={{ #expr: 641 + 3 }} | 56=641 | #default = 641 }} != {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 642 + 16 }} | 2={{ #expr: 642 + 2 }} | 3={{ #expr: 642 + 2 }} | 4={{ #expr: 642 + 2 }} | 5={{ #expr: 642 + 2 }} | 6={{ #expr: 642 + 2 }} | 7={{ #expr: 642 + 2 }} | 8={{ #expr: 642 + 2 }} | 9={{#switch: 642 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 642 < 449 | {{ #expr: 642 + 2 }} | {{ #expr: 642 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 642 + 2 }} | 11={{ #expr: 642 + 2 }} | 12={{ #expr: 642 + 2 }} | 13={{ #expr: 642 + 2 }} | 14={{ #expr: 642 + 2 }} | 15={{ #expr: 642 + 2 }} | 16={{ #expr: 642 + 2 }} | 17={{ #expr: 642 + 2 }} | 18={{ #expr: 642 + 2 }} | 19={{ #expr: 642 + 2 }} | 20={{ #expr: 642 + 2 }} | 21={{ #expr: 642 + 2 }} | 22={{ #expr: 642 + 2 }} | 23={{ #expr: 642 + 2 }} | 24={{ #expr: 642 + 2 }} | 25={{ #expr: 642 + 2 }} | 26={{ #expr: 642 + 2 }} | 27={{ #expr: 642 + 2 }} | 28={{ #expr: 642 + 2 }} | 29={{ #expr: 642 + 2 }} | 30={{ #expr: 642 + 2 }} | 31={{ #expr: 642 + 2 }} | 32={{ #expr: 642 + 2 }} | 33={{ #expr: 642 + 2 }} | 34={{ #expr: 642 + 2 }} | 35={{ #expr: 642 + 2 }} | 36={{ #expr: 642 + 2 }} | 37={{ #expr: 642 + 2 }} | 38={{ #expr: 642 + 2 }} | 39={{ #expr: 642 + 2 }} | 40={{ #expr: 642 + 2 }} | 41={{ #expr: 642 + 2 }} | 42={{ #expr: 642 + 2 }} | 43={{ #expr: 642 + 2 }} | 44={{ #expr: 642 + 2 }} | 45={{ #expr: 642 + 6 }} | 46={{ #expr: 642 + 2 }} | 47={{ #expr: 642 + 2 }} | 48={{ #expr: 642 + 2 }} | 49={{ #expr: 642 + 2 }} | 50={{ #expr: 642 + 2 }} | 51={{ #expr: 642 + 2 }} | 52={{ #expr: 642 + 2 }} | 53={{ #expr: 642 + 2 }} | 54={{ #expr: 642 + 2 }} | 55={{ #expr: 642 + 3 }} | 56=642 | #default = 642 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 642 + 16 }} | 2={{ #expr: 642 + 2 }} | 3={{ #expr: 642 + 2 }} | 4={{ #expr: 642 + 2 }} | 5={{ #expr: 642 + 2 }} | 6={{ #expr: 642 + 2 }} | 7={{ #expr: 642 + 2 }} | 8={{ #expr: 642 + 2 }} | 9={{#switch: 642 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 642 < 449 | {{ #expr: 642 + 2 }} | {{ #expr: 642 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 642 + 2 }} | 11={{ #expr: 642 + 2 }} | 12={{ #expr: 642 + 2 }} | 13={{ #expr: 642 + 2 }} | 14={{ #expr: 642 + 2 }} | 15={{ #expr: 642 + 2 }} | 16={{ #expr: 642 + 2 }} | 17={{ #expr: 642 + 2 }} | 18={{ #expr: 642 + 2 }} | 19={{ #expr: 642 + 2 }} | 20={{ #expr: 642 + 2 }} | 21={{ #expr: 642 + 2 }} | 22={{ #expr: 642 + 2 }} | 23={{ #expr: 642 + 2 }} | 24={{ #expr: 642 + 2 }} | 25={{ #expr: 642 + 2 }} | 26={{ #expr: 642 + 2 }} | 27={{ #expr: 642 + 2 }} | 28={{ #expr: 642 + 2 }} | 29={{ #expr: 642 + 2 }} | 30={{ #expr: 642 + 2 }} | 31={{ #expr: 642 + 2 }} | 32={{ #expr: 642 + 2 }} | 33={{ #expr: 642 + 2 }} | 34={{ #expr: 642 + 2 }} | 35={{ #expr: 642 + 2 }} | 36={{ #expr: 642 + 2 }} | 37={{ #expr: 642 + 2 }} | 38={{ #expr: 642 + 2 }} | 39={{ #expr: 642 + 2 }} | 40={{ #expr: 642 + 2 }} | 41={{ #expr: 642 + 2 }} | 42={{ #expr: 642 + 2 }} | 43={{ #expr: 642 + 2 }} | 44={{ #expr: 642 + 2 }} | 45={{ #expr: 642 + 6 }} | 46={{ #expr: 642 + 2 }} | 47={{ #expr: 642 + 2 }} | 48={{ #expr: 642 + 2 }} | 49={{ #expr: 642 + 2 }} | 50={{ #expr: 642 + 2 }} | 51={{ #expr: 642 + 2 }} | 52={{ #expr: 642 + 2 }} | 53={{ #expr: 642 + 2 }} | 54={{ #expr: 642 + 2 }} | 55={{ #expr: 642 + 3 }} | 56=642 | #default = 642 }} = {{ #expr: {{#switch: 18 | 1={{ #expr: 641 + 16 }} | 2={{ #expr: 641 + 2 }} | 3={{ #expr: 641 + 2 }} | 4={{ #expr: 641 + 2 }} | 5={{ #expr: 641 + 2 }} | 6={{ #expr: 641 + 2 }} | 7={{ #expr: 641 + 2 }} | 8={{ #expr: 641 + 2 }} | 9={{#switch: 641 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 641 < 449 | {{ #expr: 641 + 2 }} | {{ #expr: 641 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 641 + 2 }} | 11={{ #expr: 641 + 2 }} | 12={{ #expr: 641 + 2 }} | 13={{ #expr: 641 + 2 }} | 14={{ #expr: 641 + 2 }} | 15={{ #expr: 641 + 2 }} | 16={{ #expr: 641 + 2 }} | 17={{ #expr: 641 + 2 }} | 18={{ #expr: 641 + 2 }} | 19={{ #expr: 641 + 2 }} | 20={{ #expr: 641 + 2 }} | 21={{ #expr: 641 + 2 }} | 22={{ #expr: 641 + 2 }} | 23={{ #expr: 641 + 2 }} | 24={{ #expr: 641 + 2 }} | 25={{ #expr: 641 + 2 }} | 26={{ #expr: 641 + 2 }} | 27={{ #expr: 641 + 2 }} | 28={{ #expr: 641 + 2 }} | 29={{ #expr: 641 + 2 }} | 30={{ #expr: 641 + 2 }} | 31={{ #expr: 641 + 2 }} | 32={{ #expr: 641 + 2 }} | 33={{ #expr: 641 + 2 }} | 34={{ #expr: 641 + 2 }} | 35={{ #expr: 641 + 2 }} | 36={{ #expr: 641 + 2 }} | 37={{ #expr: 641 + 2 }} | 38={{ #expr: 641 + 2 }} | 39={{ #expr: 641 + 2 }} | 40={{ #expr: 641 + 2 }} | 41={{ #expr: 641 + 2 }} | 42={{ #expr: 641 + 2 }} | 43={{ #expr: 641 + 2 }} | 44={{ #expr: 641 + 2 }} | 45={{ #expr: 641 + 6 }} | 46={{ #expr: 641 + 2 }} | 47={{ #expr: 641 + 2 }} | 48={{ #expr: 641 + 2 }} | 49={{ #expr: 641 + 2 }} | 50={{ #expr: 641 + 2 }} | 51={{ #expr: 641 + 2 }} | 52={{ #expr: 641 + 2 }} | 53={{ #expr: 641 + 2 }} | 54={{ #expr: 641 + 2 }} | 55={{ #expr: 641 + 3 }} | 56=641 | #default = 641 }} + 1 }} | f|–642}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Ligarius, Johannes||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 547
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 119743914
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|119743914}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 606990 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 606990 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- {{#if: Erika Bosl|Erika Bosl: }}LIGARIUS, Johannes. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:5|. Band 5, Bautz, {{#switch:5
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:54-55|, Sp. {{#iferror:{{#expr:54-55}}|54-55|{{#expr:1*54-55*0}}–{{#expr:-(0*54-55*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070716141306/http://www.bautz.de/bbkl/l/ligarius.shtml%7C}}.{{#if: 5 | |{{#ifeq:||}}}}
- W. Weerts: Geschichte der protestantischen Kirchen Ostfrieslands. Emden 1859.
- J.W. Pont. Nieuwe bijdragen tot kenntnis van de Geschiedenis en het wezen van het Lutheranisme in de Nederlanden. 6, 1915, Seite 35–45.
- H. Garrelts: Johannes Ligarius. Emden 1915.
- H.K. Hesse: Menso Alting. Berlin 1928.
- J.W. Pont: De Lutherske Kerken in Nederland. Amsterdam 1929
- M. Smid: Ostfriesische Kirchengeschichte (Band 6 der Reihe Ostfriesland im Schutze des Deiches), Verlag Rautenberg, Leer 1974, Seite 213.
- Fridrich Arends, Erdbeschreibung des Fürstenthums Ostfriesland und des Harlingerlandes, S. 426f
Weblinks
- {{#if:Vorlage:Str match||{{#if: Person||#default |Person=person/gnd|Institution=organization|Objekt=item}}/{{#if: 119743914|119743914|Pflichtangabe
2Identifier fehlt}} {{#ifeq:Person|Person|{{#if:| |Werke von und über }}}}{{#invoke:WLink|getArticleBase}}|Pflichtangabe1KategoriePerson,InstitutionoderObjektfehlt}} }}{{#if: |{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek|}}| in der Deutschen Digitalen Bibliothek}}
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11974391420497359 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119743914 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119743914 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 20497359 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 20497359 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Ligarius, Johannes | {{#if: Bender, Johannes | {{#if: lutherischer Theologe, Reformator und Konfessionalist | {{#if: 1529 | {{#if: Nesse | {{#if: 21. Januar 1596 | {{#if: Norden || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Ligarius, Johannes
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Bender, Johannes
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | lutherischer Theologe, Reformator und Konfessionalist
}} |
| GEBURTSDATUM | 1529
}} |
| GEBURTSORT | Nesse
}} |
| STERBEDATUM | 21. Januar 1596
}} |
| STERBEORT | Norden
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DDB
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Lutherischer Theologe (16. Jahrhundert)
- Evangelischer Militärseelsorger
- Ostfriese
- Geboren 1529
- Gestorben 1596
- Mann