Zum Inhalt springen

Johannes Knipstro

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Johannes Knipstro-WUS08707.jpg
Johannes Knipstro

Johannes Knipstro (* 1. Mai 1497 in Sandau (Elbe); † 4. Oktober 1556 in Wolgast) war ein lutherischer Theologe und Reformator.

Leben

Über sein Elternhaus und seine Jugend weiß man nichts. Schon in früher Jugend trat er in den Franziskanerorden ein und schloss sich einem schlesischen Konvent an. Er wurde von seinen Ordensoberen zum Studium nach Frankfurt (Oder) geschickt. Offenbar trieb er dort seine Studien innerhalb des Ordens, da er an der Universität nicht eingeschrieben worden ist. Als Martin Luther mit seinen 95 Thesen hervortrat und der Ablassstreit in Frankfurt sein Nachspiel mit der Promotion Johann Tetzels fand, nahm Knipstro unerschrocken für den Wittenberger Augustiner Partei. Sein Auftreten gegen Tetzel gehört freilich der Legende an. Die Zeitgenossen berichten nichts davon.

Die Parteinahme für Luther hatte für ihn zur Folge, dass er ins Kloster Pyritz versetzt wurde. Aber auch dort vertrat er die reformatorische Linie und predigte unentwegt das Evangelium. Als ihn der Bischof von Cammin gefangen setzen wollte, entwich er unter den Schutz des Herzogs Bogislaw X., bei dem Paul vom Rode bereits als Prediger wirkte, nach Stettin.

Seit 1523 oder 1524 war er mit der früheren Nonne aus Pyritz Anna von Steinwehr verheiratet, war er bald in Stargard, dann wieder in Stralsund als evangelischer Prediger tätig. Seine Verkündigung hatte die Folge, dass die Evangelischen im Stadtregiment die Mehrheit bekamen. Stralsund wurde eine evangelische Stadt. Johannes Aepinus stellte die Kirchenordnung auf, die sogleich durchgeführt wurde. Mit Aepinus und Hermann Bonnus war er eng befreundet und nannte sie seine „sunderlich bekannten und getreuen Freunde“.

Während er zunächst noch Diakonus an St. Marien war, sollte er bald 1. Pfarrer an St. Nikolai werden. Von hier aus unternahm er zahlreiche Reisen, um für die Reformation in der pommerschen Kirche tätig zu sein. Er predigte 1531 in Greifswald, wirkte 1534 auf dem entscheidenden Landtag zu Treptow mit und beteiligte sich am Theologenkonvent in Hamburg, als es galt, Täufer und Zwinglianer abzuwehren. Unter den pommerschen Predigern stand er an erster Stelle.

Daher berief ihn Herzog Philipp I. 1535 zum Hofprediger nach Wolgast und übertrug ihm bald darauf das Amt des Generalsuperintendenten von Pommern-Wolgast, in das er von Johannes Bugenhagen eingeführt wurde. Danach setzte er sich für den Ausbau des kirchlichen Lebens ein und bewirkte vor allem, dass das christliche Leben gepflegt, Synoden einberufen und Glaubensfragen erörtert wurden.

Als 1539 die Universität Greifswald neu geordnet wurde, stellte er sich für die theologische Professur zur Verfügung. Bis 1543 verwaltete er dieses Amt nebenbei, von 1543 bis 1552 hauptamtlich. In den Jahren 1544 und 1547/48 war er Rektor der Universität. Wir sind über seine theologische Tätigkeit nur ungenau unterrichtet. In den Tagen des Augsburger Interims hatte er mannhaft zum Bekenntnis gestanden und in einem Bedencken aufs Interim der pommerschen Pred. tapfer dagegen Stellung genommen. Nahmen die Herzöge nominell das Interim an, so schwieg er, zumal das Kirchenwesen unverändert blieb. Als der osiandrische Streit nach Pommern hineinspielte, verfasste er die Antwort der Theologen und Pastoren in Pommern auf die Confession Osiandri, die 1552 in Wittenberg gedruckt wurde.

In den 50er Jahren wurde er in einen unfruchtbaren Streit mit dem der dänischen Krone unterstellten Superintendenten Johannes Freder auf Rügen verwickelt. Dieser sogenannte Ordinationsstreit wurde zwar in Wittenberg entschieden, ging aber trotzdem weiter. Knipstro befand sich in voller Übereinstimmung mit den Wittenberger Lehrern. Auch die Greifswalder Synode von 1556 trat ganz auf seine Seite. Diese Genugtuung erlebte er noch, ehe der Tod ihn erreichte. Der Aufbau der pommerschen Kirche durch Synoden, Visitationen und Konsistorien war sein Werk.

Siehe auch

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Knipstro, Johann|Knipstro, Johann|Johannes Knipstro }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 16 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 16 | 1={{ #expr: 298 + 16 }} | 2={{ #expr: 298 + 2 }} | 3={{ #expr: 298 + 2 }} | 4={{ #expr: 298 + 2 }} | 5={{ #expr: 298 + 2 }} | 6={{ #expr: 298 + 2 }} | 7={{ #expr: 298 + 2 }} | 8={{ #expr: 298 + 2 }} | 9={{#switch: 298 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 298 < 449 | {{ #expr: 298 + 2 }} | {{ #expr: 298 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 298 + 2 }} | 11={{ #expr: 298 + 2 }} | 12={{ #expr: 298 + 2 }} | 13={{ #expr: 298 + 2 }} | 14={{ #expr: 298 + 2 }} | 15={{ #expr: 298 + 2 }} | 16={{ #expr: 298 + 2 }} | 17={{ #expr: 298 + 2 }} | 18={{ #expr: 298 + 2 }} | 19={{ #expr: 298 + 2 }} | 20={{ #expr: 298 + 2 }} | 21={{ #expr: 298 + 2 }} | 22={{ #expr: 298 + 2 }} | 23={{ #expr: 298 + 2 }} | 24={{ #expr: 298 + 2 }} | 25={{ #expr: 298 + 2 }} | 26={{ #expr: 298 + 2 }} | 27={{ #expr: 298 + 2 }} | 28={{ #expr: 298 + 2 }} | 29={{ #expr: 298 + 2 }} | 30={{ #expr: 298 + 2 }} | 31={{ #expr: 298 + 2 }} | 32={{ #expr: 298 + 2 }} | 33={{ #expr: 298 + 2 }} | 34={{ #expr: 298 + 2 }} | 35={{ #expr: 298 + 2 }} | 36={{ #expr: 298 + 2 }} | 37={{ #expr: 298 + 2 }} | 38={{ #expr: 298 + 2 }} | 39={{ #expr: 298 + 2 }} | 40={{ #expr: 298 + 2 }} | 41={{ #expr: 298 + 2 }} | 42={{ #expr: 298 + 2 }} | 43={{ #expr: 298 + 2 }} | 44={{ #expr: 298 + 2 }} | 45={{ #expr: 298 + 6 }} | 46={{ #expr: 298 + 2 }} | 47={{ #expr: 298 + 2 }} | 48={{ #expr: 298 + 2 }} | 49={{ #expr: 298 + 2 }} | 50={{ #expr: 298 + 2 }} | 51={{ #expr: 298 + 2 }} | 52={{ #expr: 298 + 2 }} | 53={{ #expr: 298 + 2 }} | 54={{ #expr: 298 + 2 }} | 55={{ #expr: 298 + 3 }} | 56=298 | #default = 298 }} {{ #if:Knipstro, Johann|Knipstro, Johann|Johannes Knipstro }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 16, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 16 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 298{{ #if:299 | {{ #ifexpr: {{#switch: 16 | 1={{ #expr: 298 + 16 }} | 2={{ #expr: 298 + 2 }} | 3={{ #expr: 298 + 2 }} | 4={{ #expr: 298 + 2 }} | 5={{ #expr: 298 + 2 }} | 6={{ #expr: 298 + 2 }} | 7={{ #expr: 298 + 2 }} | 8={{ #expr: 298 + 2 }} | 9={{#switch: 298 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 298 < 449 | {{ #expr: 298 + 2 }} | {{ #expr: 298 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 298 + 2 }} | 11={{ #expr: 298 + 2 }} | 12={{ #expr: 298 + 2 }} | 13={{ #expr: 298 + 2 }} | 14={{ #expr: 298 + 2 }} | 15={{ #expr: 298 + 2 }} | 16={{ #expr: 298 + 2 }} | 17={{ #expr: 298 + 2 }} | 18={{ #expr: 298 + 2 }} | 19={{ #expr: 298 + 2 }} | 20={{ #expr: 298 + 2 }} | 21={{ #expr: 298 + 2 }} | 22={{ #expr: 298 + 2 }} | 23={{ #expr: 298 + 2 }} | 24={{ #expr: 298 + 2 }} | 25={{ #expr: 298 + 2 }} | 26={{ #expr: 298 + 2 }} | 27={{ #expr: 298 + 2 }} | 28={{ #expr: 298 + 2 }} | 29={{ #expr: 298 + 2 }} | 30={{ #expr: 298 + 2 }} | 31={{ #expr: 298 + 2 }} | 32={{ #expr: 298 + 2 }} | 33={{ #expr: 298 + 2 }} | 34={{ #expr: 298 + 2 }} | 35={{ #expr: 298 + 2 }} | 36={{ #expr: 298 + 2 }} | 37={{ #expr: 298 + 2 }} | 38={{ #expr: 298 + 2 }} | 39={{ #expr: 298 + 2 }} | 40={{ #expr: 298 + 2 }} | 41={{ #expr: 298 + 2 }} | 42={{ #expr: 298 + 2 }} | 43={{ #expr: 298 + 2 }} | 44={{ #expr: 298 + 2 }} | 45={{ #expr: 298 + 6 }} | 46={{ #expr: 298 + 2 }} | 47={{ #expr: 298 + 2 }} | 48={{ #expr: 298 + 2 }} | 49={{ #expr: 298 + 2 }} | 50={{ #expr: 298 + 2 }} | 51={{ #expr: 298 + 2 }} | 52={{ #expr: 298 + 2 }} | 53={{ #expr: 298 + 2 }} | 54={{ #expr: 298 + 2 }} | 55={{ #expr: 298 + 3 }} | 56=298 | #default = 298 }} != {{#switch: 16 | 1={{ #expr: 299 + 16 }} | 2={{ #expr: 299 + 2 }} | 3={{ #expr: 299 + 2 }} | 4={{ #expr: 299 + 2 }} | 5={{ #expr: 299 + 2 }} | 6={{ #expr: 299 + 2 }} | 7={{ #expr: 299 + 2 }} | 8={{ #expr: 299 + 2 }} | 9={{#switch: 299 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 299 < 449 | {{ #expr: 299 + 2 }} | {{ #expr: 299 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 299 + 2 }} | 11={{ #expr: 299 + 2 }} | 12={{ #expr: 299 + 2 }} | 13={{ #expr: 299 + 2 }} | 14={{ #expr: 299 + 2 }} | 15={{ #expr: 299 + 2 }} | 16={{ #expr: 299 + 2 }} | 17={{ #expr: 299 + 2 }} | 18={{ #expr: 299 + 2 }} | 19={{ #expr: 299 + 2 }} | 20={{ #expr: 299 + 2 }} | 21={{ #expr: 299 + 2 }} | 22={{ #expr: 299 + 2 }} | 23={{ #expr: 299 + 2 }} | 24={{ #expr: 299 + 2 }} | 25={{ #expr: 299 + 2 }} | 26={{ #expr: 299 + 2 }} | 27={{ #expr: 299 + 2 }} | 28={{ #expr: 299 + 2 }} | 29={{ #expr: 299 + 2 }} | 30={{ #expr: 299 + 2 }} | 31={{ #expr: 299 + 2 }} | 32={{ #expr: 299 + 2 }} | 33={{ #expr: 299 + 2 }} | 34={{ #expr: 299 + 2 }} | 35={{ #expr: 299 + 2 }} | 36={{ #expr: 299 + 2 }} | 37={{ #expr: 299 + 2 }} | 38={{ #expr: 299 + 2 }} | 39={{ #expr: 299 + 2 }} | 40={{ #expr: 299 + 2 }} | 41={{ #expr: 299 + 2 }} | 42={{ #expr: 299 + 2 }} | 43={{ #expr: 299 + 2 }} | 44={{ #expr: 299 + 2 }} | 45={{ #expr: 299 + 6 }} | 46={{ #expr: 299 + 2 }} | 47={{ #expr: 299 + 2 }} | 48={{ #expr: 299 + 2 }} | 49={{ #expr: 299 + 2 }} | 50={{ #expr: 299 + 2 }} | 51={{ #expr: 299 + 2 }} | 52={{ #expr: 299 + 2 }} | 53={{ #expr: 299 + 2 }} | 54={{ #expr: 299 + 2 }} | 55={{ #expr: 299 + 3 }} | 56=299 | #default = 299 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 16 | 1={{ #expr: 299 + 16 }} | 2={{ #expr: 299 + 2 }} | 3={{ #expr: 299 + 2 }} | 4={{ #expr: 299 + 2 }} | 5={{ #expr: 299 + 2 }} | 6={{ #expr: 299 + 2 }} | 7={{ #expr: 299 + 2 }} | 8={{ #expr: 299 + 2 }} | 9={{#switch: 299 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 299 < 449 | {{ #expr: 299 + 2 }} | {{ #expr: 299 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 299 + 2 }} | 11={{ #expr: 299 + 2 }} | 12={{ #expr: 299 + 2 }} | 13={{ #expr: 299 + 2 }} | 14={{ #expr: 299 + 2 }} | 15={{ #expr: 299 + 2 }} | 16={{ #expr: 299 + 2 }} | 17={{ #expr: 299 + 2 }} | 18={{ #expr: 299 + 2 }} | 19={{ #expr: 299 + 2 }} | 20={{ #expr: 299 + 2 }} | 21={{ #expr: 299 + 2 }} | 22={{ #expr: 299 + 2 }} | 23={{ #expr: 299 + 2 }} | 24={{ #expr: 299 + 2 }} | 25={{ #expr: 299 + 2 }} | 26={{ #expr: 299 + 2 }} | 27={{ #expr: 299 + 2 }} | 28={{ #expr: 299 + 2 }} | 29={{ #expr: 299 + 2 }} | 30={{ #expr: 299 + 2 }} | 31={{ #expr: 299 + 2 }} | 32={{ #expr: 299 + 2 }} | 33={{ #expr: 299 + 2 }} | 34={{ #expr: 299 + 2 }} | 35={{ #expr: 299 + 2 }} | 36={{ #expr: 299 + 2 }} | 37={{ #expr: 299 + 2 }} | 38={{ #expr: 299 + 2 }} | 39={{ #expr: 299 + 2 }} | 40={{ #expr: 299 + 2 }} | 41={{ #expr: 299 + 2 }} | 42={{ #expr: 299 + 2 }} | 43={{ #expr: 299 + 2 }} | 44={{ #expr: 299 + 2 }} | 45={{ #expr: 299 + 6 }} | 46={{ #expr: 299 + 2 }} | 47={{ #expr: 299 + 2 }} | 48={{ #expr: 299 + 2 }} | 49={{ #expr: 299 + 2 }} | 50={{ #expr: 299 + 2 }} | 51={{ #expr: 299 + 2 }} | 52={{ #expr: 299 + 2 }} | 53={{ #expr: 299 + 2 }} | 54={{ #expr: 299 + 2 }} | 55={{ #expr: 299 + 3 }} | 56=299 | #default = 299 }} = {{ #expr: {{#switch: 16 | 1={{ #expr: 298 + 16 }} | 2={{ #expr: 298 + 2 }} | 3={{ #expr: 298 + 2 }} | 4={{ #expr: 298 + 2 }} | 5={{ #expr: 298 + 2 }} | 6={{ #expr: 298 + 2 }} | 7={{ #expr: 298 + 2 }} | 8={{ #expr: 298 + 2 }} | 9={{#switch: 298 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 298 < 449 | {{ #expr: 298 + 2 }} | {{ #expr: 298 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 298 + 2 }} | 11={{ #expr: 298 + 2 }} | 12={{ #expr: 298 + 2 }} | 13={{ #expr: 298 + 2 }} | 14={{ #expr: 298 + 2 }} | 15={{ #expr: 298 + 2 }} | 16={{ #expr: 298 + 2 }} | 17={{ #expr: 298 + 2 }} | 18={{ #expr: 298 + 2 }} | 19={{ #expr: 298 + 2 }} | 20={{ #expr: 298 + 2 }} | 21={{ #expr: 298 + 2 }} | 22={{ #expr: 298 + 2 }} | 23={{ #expr: 298 + 2 }} | 24={{ #expr: 298 + 2 }} | 25={{ #expr: 298 + 2 }} | 26={{ #expr: 298 + 2 }} | 27={{ #expr: 298 + 2 }} | 28={{ #expr: 298 + 2 }} | 29={{ #expr: 298 + 2 }} | 30={{ #expr: 298 + 2 }} | 31={{ #expr: 298 + 2 }} | 32={{ #expr: 298 + 2 }} | 33={{ #expr: 298 + 2 }} | 34={{ #expr: 298 + 2 }} | 35={{ #expr: 298 + 2 }} | 36={{ #expr: 298 + 2 }} | 37={{ #expr: 298 + 2 }} | 38={{ #expr: 298 + 2 }} | 39={{ #expr: 298 + 2 }} | 40={{ #expr: 298 + 2 }} | 41={{ #expr: 298 + 2 }} | 42={{ #expr: 298 + 2 }} | 43={{ #expr: 298 + 2 }} | 44={{ #expr: 298 + 2 }} | 45={{ #expr: 298 + 6 }} | 46={{ #expr: 298 + 2 }} | 47={{ #expr: 298 + 2 }} | 48={{ #expr: 298 + 2 }} | 49={{ #expr: 298 + 2 }} | 50={{ #expr: 298 + 2 }} | 51={{ #expr: 298 + 2 }} | 52={{ #expr: 298 + 2 }} | 53={{ #expr: 298 + 2 }} | 54={{ #expr: 298 + 2 }} | 55={{ #expr: 298 + 3 }} | 56=298 | #default = 298 }} + 1 }} | f|–299}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Knipstro, Johann||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 188
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118777521
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118777521}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 606526 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 606526 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:138–139|, Sp. {{#iferror:{{#expr:138–139}}|138–139|{{#expr:1*138–139*0}}–{{#expr:-(0*138–139*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629030647/http://www.bautz.de/bbkl/k/Knipstro.shtml%7C}}.{{#if: 4 | |{{#ifeq:||}}}}

  • F. Bahlow: Johannes Knipstro, der erste Generalsuperintendent von Pommern–Wolgast. In: Schriften des Vereins für Reformationsgeschichte. Bd. 62, Halle 1898 (Seite 58 Verzeichnis seiner Werke).
  • M. Reu: Quellen zur Geschichte des kirchlichen Unterrichts. 1,1 Gütersloh 1904, S. 423f.
  • Martin Wehrmann: Begründung des evangelischen Schulwesens in Pommern. Stettin 1905.
  • R. Plantiko: Pommersche Reformationsgeschichte. Greifswald 1922.
  • Hellmuth Heyden: Kirchengeschichte Pommerns. Bd. 1, Köln 1957, S. 203ff.
  • Heinz Scheible: Melanchthons Briefwechsel Personen. Bd. 12, Stuttgart-Bad Cannstatt 2005, ISBN 3-7728-2258-4

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Johannes Knipstro}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

  1. REDIRECT Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11877752164803443 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118777521 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118777521 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 64803443 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 64803443 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Knipstro, Johannes | {{#if: Knipstro, Johann; Knipstrow, Johann; Knypstrof, Johann; Knibstrobius, Johann; Cnipstrovius, Johann | {{#if: lutherischer Theologe und Reformator | {{#if: 1. Mai 1497 | {{#if: Sandau (Elbe) | {{#if: 4. Oktober 1556 | {{#if: Wolgast |

Vorlage:Wikidata-Registrierung