Zum Inhalt springen

Johannes Italos

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Johannes Italos (griechisch Ἰωάννης ὁ Ἰταλός; * um 1025 in Süditalien; † nach 1082) war ein byzantinischer Philosoph.

Johannes kam 1049 mit seinem Vater, einem normannischen Söldner, nach Konstantinopel, wo sein Vater in den Dienst von Kaiser Konstantin IX. trat. Dort wurde Johannes Schüler des führenden Gelehrten Michael Psellos<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>, bei dem er die Lehren Platons sowie der spätantiken Neuplatoniker Iamblichos und Proklos studierte. Im Jahr 1055 wurde er Nachfolger des Psellos als Konsul der Philosophen an der kaiserlichen Schule in Konstantinopel. Fortan erteilte er dort wie sein Vorgänger Unterricht in allen Bereichen der Philosophie. Zu seinen Schülern zählten der spätere Kaiser Michael VII. (1071–1078) und dessen Bruder und Mitkaiser Andronikos Dukas sowie Eustratios von Nikaia, der später Metropolit von Nikaia wurde.

Johannes wurde 1076/1077 wegen Häresie angeklagt, aber auf Intervention von Kaiser Michael VII. freigesprochen. Eine erneute Anklage im Jahr 1082 führte jedoch zu seiner Verurteilung.

Ausgaben

  • Gregor Cereteli (Hrsg.): Ioannis Itali Opuscula Selecta. Band 1: De arte dialectica, Band 2: De syllogismis. De arte rhetorica. Tbilissi 1924–1926.
  • Quaestiones Quodlibetales. Erstausgabe von Perikles Ioannou, 1956.
  • Opera, hrsg. von N. Kečakmadze. Tbilissi 1966.

Literatur

  • Katerina Ierodiakonou: Johannes Italos. In: Laurent Cesalli, Gerald Hartung (Hrsg.): Grundriss der Geschichte der Philosophie. Die Philosophie des Mittelalters. Band 1: Byzanz, Judentum. Schwabe, Basel 2019, ISBN 978-3-7965-2623-7, S. 64–66, 258 f.
  • Lowell Clucas: The Trial of John Italos and the Crisis of Intellectual Values in Byzantium in the Eleventh Century. München 1981.
  • Katerina Ierodiakonou: John Italos on Universals, in: Documenti e Studi Sulla Tradizione Filosofica Medievale 18, 2007, S. 231–247.
  • Perikles Joannou: Die Illuminationslehre des Michael Psellos und Joannes Italos. Freising 1956.
  • Sofia Kotzabassi: Byzantinische Kommentatoren der aristotelischen Topik. Johannes Italos und Leon Magentinos (Byzantine Research Society 17). Vanias, Thessaloniki 1999, ISBN 978-960-288-062-3.
  • {{#if: Klaus-Peter Todt|Klaus-Peter Todt: }}Johannes Italos. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:3|. Band 3, Bautz, {{#switch:3

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:399–400|, Sp. {{#iferror:{{#expr:399–400}}|399–400|{{#expr:1*399–400*0}}–{{#expr:-(0*399–400*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629090020/http://www.bautz.de/bbkl/j/Johannes_Ita.shtml%7C}}.{{#if: 3 | |{{#ifeq:||}}}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118776258n83318685109145604555301380007 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118776258 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118776258 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83318685 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83318685 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 109145604555301380007 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 109145604555301380007 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Johannes Italos | {{#if: | {{#if: byzantinischer Philosoph | {{#if: um 1025 | {{#if: Süditalien | {{#if: nach 1082 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung