Zum Inhalt springen

Johann Russe

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Johann Russe (* vor 1506 in Lunden; † 1555) war ein Chronist der Dithmarscher Geschichte.

Russe war Sohn eines Grundbesitzers in Norderdithmarschen. Er wurde vermutlich vor 1506 geboren, seine letzte Notiz führt auf ein Ereignis im Jahre 1555 zurück.<ref>Zu den Lebensdaten vgl. Hansen, 8f., 83.</ref> Vermutlich ist er mit dem auf der Grabplatte No. 41 auf dem Lundener Geschlechterfriedhof genannten "Grote Iohan Ros" identisch, der 1555 als "Vorweser des Landes Ditmersen" verstarb.<ref>Grabplatte No. 41, ein Engel hält zwei Wappenschilde, links mit den drei Karauschen der Russebellingmannen, rechts mit der Säule der Sulemannen, Auszug:"ANNO DOMINI 1555 DES DONNERSDAGES VOR PALM. IS GROTE IOHAN ROS VORWESER DES LANDES DITMERSCHEN CHRISTLICH VORSCHEDEN DEN GOT WIL GNDICH SIN".</ref>

Seinen ersten Unterricht erhielt er vom Ortsgeistlichen, wahrscheinlich studierte er später an einer deutschen Universität die Rechte. Seine Schriften verraten Latein- und Griechischkenntnisse. Russe lebte als Bürger in Lunden und wurde zum Achtundvierziger, also zum Mitlandesregenten ernannt. Sein Interesse an der Dithmarscher Vergangenheit zeigte sich in verschiedener Weise: Er sammelte Chroniken, Bücher, Schlachtenlieder, Nachrichten aus Kirchenbüchern und alte Exemplare der Landesrechte.

Die in einem Kodex von Russe enthaltende Eiderstedtische Chronik (Berichtsjahre 1103 bis 1547) wurde wahrscheinlich von dem Landschreiber Dirck Scriver, einem Angehörigen einer Hofbesitzerfamilie in der Landschaft Eiderstedt unter Beteiligung seines Bruders Wenni Sywens ab etwa 1472 verfasst und war von anderen Familienmitgliedern mehrfach fortgesetzt worden.<ref>Klaus Werdt: ‘Gemeine Eiderstedtische Chronik’. In: Burghart Wachinger u. a. (Hrsg.): Die deutsche Literatur des Mittelalters. Verfasserlexikon. 2., völlig neu bearbeitete Auflage, ISBN 3-11-022248-5, Band 2: Comitis, Gerhard - Gerstenberg, Wigand. Berlin / New York 1980, Sp. 1191.</ref>

Russes früher Tod verhinderte die Entstehung einer geplanten Landesgeschichte. Sein Material gelangte nach der Eroberung des Landes in die königliche Bibliothek in Kopenhagen; nur ein Teil wurde veröffentlicht. Russe lieferte wichtige Quellen für das Werk des bedeutendsten Dithmarscher Chronisten, des Büsumer Diakons Neocorus, der jedoch nur Teile seiner Sammlung kannte.

Werke

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Russe, Johann|Russe, Johann|Johann Russe }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 30 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 30 | 1={{ #expr: 13 + 16 }} | 2={{ #expr: 13 + 2 }} | 3={{ #expr: 13 + 2 }} | 4={{ #expr: 13 + 2 }} | 5={{ #expr: 13 + 2 }} | 6={{ #expr: 13 + 2 }} | 7={{ #expr: 13 + 2 }} | 8={{ #expr: 13 + 2 }} | 9={{#switch: 13 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 13 < 449 | {{ #expr: 13 + 2 }} | {{ #expr: 13 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 13 + 2 }} | 11={{ #expr: 13 + 2 }} | 12={{ #expr: 13 + 2 }} | 13={{ #expr: 13 + 2 }} | 14={{ #expr: 13 + 2 }} | 15={{ #expr: 13 + 2 }} | 16={{ #expr: 13 + 2 }} | 17={{ #expr: 13 + 2 }} | 18={{ #expr: 13 + 2 }} | 19={{ #expr: 13 + 2 }} | 20={{ #expr: 13 + 2 }} | 21={{ #expr: 13 + 2 }} | 22={{ #expr: 13 + 2 }} | 23={{ #expr: 13 + 2 }} | 24={{ #expr: 13 + 2 }} | 25={{ #expr: 13 + 2 }} | 26={{ #expr: 13 + 2 }} | 27={{ #expr: 13 + 2 }} | 28={{ #expr: 13 + 2 }} | 29={{ #expr: 13 + 2 }} | 30={{ #expr: 13 + 2 }} | 31={{ #expr: 13 + 2 }} | 32={{ #expr: 13 + 2 }} | 33={{ #expr: 13 + 2 }} | 34={{ #expr: 13 + 2 }} | 35={{ #expr: 13 + 2 }} | 36={{ #expr: 13 + 2 }} | 37={{ #expr: 13 + 2 }} | 38={{ #expr: 13 + 2 }} | 39={{ #expr: 13 + 2 }} | 40={{ #expr: 13 + 2 }} | 41={{ #expr: 13 + 2 }} | 42={{ #expr: 13 + 2 }} | 43={{ #expr: 13 + 2 }} | 44={{ #expr: 13 + 2 }} | 45={{ #expr: 13 + 6 }} | 46={{ #expr: 13 + 2 }} | 47={{ #expr: 13 + 2 }} | 48={{ #expr: 13 + 2 }} | 49={{ #expr: 13 + 2 }} | 50={{ #expr: 13 + 2 }} | 51={{ #expr: 13 + 2 }} | 52={{ #expr: 13 + 2 }} | 53={{ #expr: 13 + 2 }} | 54={{ #expr: 13 + 2 }} | 55={{ #expr: 13 + 3 }} | 56=13 | #default = 13 }} {{ #if:Russe, Johann|Russe, Johann|Johann Russe }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 30, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 30 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 13{{ #if:14 | {{ #ifexpr: {{#switch: 30 | 1={{ #expr: 13 + 16 }} | 2={{ #expr: 13 + 2 }} | 3={{ #expr: 13 + 2 }} | 4={{ #expr: 13 + 2 }} | 5={{ #expr: 13 + 2 }} | 6={{ #expr: 13 + 2 }} | 7={{ #expr: 13 + 2 }} | 8={{ #expr: 13 + 2 }} | 9={{#switch: 13 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 13 < 449 | {{ #expr: 13 + 2 }} | {{ #expr: 13 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 13 + 2 }} | 11={{ #expr: 13 + 2 }} | 12={{ #expr: 13 + 2 }} | 13={{ #expr: 13 + 2 }} | 14={{ #expr: 13 + 2 }} | 15={{ #expr: 13 + 2 }} | 16={{ #expr: 13 + 2 }} | 17={{ #expr: 13 + 2 }} | 18={{ #expr: 13 + 2 }} | 19={{ #expr: 13 + 2 }} | 20={{ #expr: 13 + 2 }} | 21={{ #expr: 13 + 2 }} | 22={{ #expr: 13 + 2 }} | 23={{ #expr: 13 + 2 }} | 24={{ #expr: 13 + 2 }} | 25={{ #expr: 13 + 2 }} | 26={{ #expr: 13 + 2 }} | 27={{ #expr: 13 + 2 }} | 28={{ #expr: 13 + 2 }} | 29={{ #expr: 13 + 2 }} | 30={{ #expr: 13 + 2 }} | 31={{ #expr: 13 + 2 }} | 32={{ #expr: 13 + 2 }} | 33={{ #expr: 13 + 2 }} | 34={{ #expr: 13 + 2 }} | 35={{ #expr: 13 + 2 }} | 36={{ #expr: 13 + 2 }} | 37={{ #expr: 13 + 2 }} | 38={{ #expr: 13 + 2 }} | 39={{ #expr: 13 + 2 }} | 40={{ #expr: 13 + 2 }} | 41={{ #expr: 13 + 2 }} | 42={{ #expr: 13 + 2 }} | 43={{ #expr: 13 + 2 }} | 44={{ #expr: 13 + 2 }} | 45={{ #expr: 13 + 6 }} | 46={{ #expr: 13 + 2 }} | 47={{ #expr: 13 + 2 }} | 48={{ #expr: 13 + 2 }} | 49={{ #expr: 13 + 2 }} | 50={{ #expr: 13 + 2 }} | 51={{ #expr: 13 + 2 }} | 52={{ #expr: 13 + 2 }} | 53={{ #expr: 13 + 2 }} | 54={{ #expr: 13 + 2 }} | 55={{ #expr: 13 + 3 }} | 56=13 | #default = 13 }} != {{#switch: 30 | 1={{ #expr: 14 + 16 }} | 2={{ #expr: 14 + 2 }} | 3={{ #expr: 14 + 2 }} | 4={{ #expr: 14 + 2 }} | 5={{ #expr: 14 + 2 }} | 6={{ #expr: 14 + 2 }} | 7={{ #expr: 14 + 2 }} | 8={{ #expr: 14 + 2 }} | 9={{#switch: 14 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 14 < 449 | {{ #expr: 14 + 2 }} | {{ #expr: 14 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 14 + 2 }} | 11={{ #expr: 14 + 2 }} | 12={{ #expr: 14 + 2 }} | 13={{ #expr: 14 + 2 }} | 14={{ #expr: 14 + 2 }} | 15={{ #expr: 14 + 2 }} | 16={{ #expr: 14 + 2 }} | 17={{ #expr: 14 + 2 }} | 18={{ #expr: 14 + 2 }} | 19={{ #expr: 14 + 2 }} | 20={{ #expr: 14 + 2 }} | 21={{ #expr: 14 + 2 }} | 22={{ #expr: 14 + 2 }} | 23={{ #expr: 14 + 2 }} | 24={{ #expr: 14 + 2 }} | 25={{ #expr: 14 + 2 }} | 26={{ #expr: 14 + 2 }} | 27={{ #expr: 14 + 2 }} | 28={{ #expr: 14 + 2 }} | 29={{ #expr: 14 + 2 }} | 30={{ #expr: 14 + 2 }} | 31={{ #expr: 14 + 2 }} | 32={{ #expr: 14 + 2 }} | 33={{ #expr: 14 + 2 }} | 34={{ #expr: 14 + 2 }} | 35={{ #expr: 14 + 2 }} | 36={{ #expr: 14 + 2 }} | 37={{ #expr: 14 + 2 }} | 38={{ #expr: 14 + 2 }} | 39={{ #expr: 14 + 2 }} | 40={{ #expr: 14 + 2 }} | 41={{ #expr: 14 + 2 }} | 42={{ #expr: 14 + 2 }} | 43={{ #expr: 14 + 2 }} | 44={{ #expr: 14 + 2 }} | 45={{ #expr: 14 + 6 }} | 46={{ #expr: 14 + 2 }} | 47={{ #expr: 14 + 2 }} | 48={{ #expr: 14 + 2 }} | 49={{ #expr: 14 + 2 }} | 50={{ #expr: 14 + 2 }} | 51={{ #expr: 14 + 2 }} | 52={{ #expr: 14 + 2 }} | 53={{ #expr: 14 + 2 }} | 54={{ #expr: 14 + 2 }} | 55={{ #expr: 14 + 3 }} | 56=14 | #default = 14 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 30 | 1={{ #expr: 14 + 16 }} | 2={{ #expr: 14 + 2 }} | 3={{ #expr: 14 + 2 }} | 4={{ #expr: 14 + 2 }} | 5={{ #expr: 14 + 2 }} | 6={{ #expr: 14 + 2 }} | 7={{ #expr: 14 + 2 }} | 8={{ #expr: 14 + 2 }} | 9={{#switch: 14 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 14 < 449 | {{ #expr: 14 + 2 }} | {{ #expr: 14 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 14 + 2 }} | 11={{ #expr: 14 + 2 }} | 12={{ #expr: 14 + 2 }} | 13={{ #expr: 14 + 2 }} | 14={{ #expr: 14 + 2 }} | 15={{ #expr: 14 + 2 }} | 16={{ #expr: 14 + 2 }} | 17={{ #expr: 14 + 2 }} | 18={{ #expr: 14 + 2 }} | 19={{ #expr: 14 + 2 }} | 20={{ #expr: 14 + 2 }} | 21={{ #expr: 14 + 2 }} | 22={{ #expr: 14 + 2 }} | 23={{ #expr: 14 + 2 }} | 24={{ #expr: 14 + 2 }} | 25={{ #expr: 14 + 2 }} | 26={{ #expr: 14 + 2 }} | 27={{ #expr: 14 + 2 }} | 28={{ #expr: 14 + 2 }} | 29={{ #expr: 14 + 2 }} | 30={{ #expr: 14 + 2 }} | 31={{ #expr: 14 + 2 }} | 32={{ #expr: 14 + 2 }} | 33={{ #expr: 14 + 2 }} | 34={{ #expr: 14 + 2 }} | 35={{ #expr: 14 + 2 }} | 36={{ #expr: 14 + 2 }} | 37={{ #expr: 14 + 2 }} | 38={{ #expr: 14 + 2 }} | 39={{ #expr: 14 + 2 }} | 40={{ #expr: 14 + 2 }} | 41={{ #expr: 14 + 2 }} | 42={{ #expr: 14 + 2 }} | 43={{ #expr: 14 + 2 }} | 44={{ #expr: 14 + 2 }} | 45={{ #expr: 14 + 6 }} | 46={{ #expr: 14 + 2 }} | 47={{ #expr: 14 + 2 }} | 48={{ #expr: 14 + 2 }} | 49={{ #expr: 14 + 2 }} | 50={{ #expr: 14 + 2 }} | 51={{ #expr: 14 + 2 }} | 52={{ #expr: 14 + 2 }} | 53={{ #expr: 14 + 2 }} | 54={{ #expr: 14 + 2 }} | 55={{ #expr: 14 + 3 }} | 56=14 | #default = 14 }} = {{ #expr: {{#switch: 30 | 1={{ #expr: 13 + 16 }} | 2={{ #expr: 13 + 2 }} | 3={{ #expr: 13 + 2 }} | 4={{ #expr: 13 + 2 }} | 5={{ #expr: 13 + 2 }} | 6={{ #expr: 13 + 2 }} | 7={{ #expr: 13 + 2 }} | 8={{ #expr: 13 + 2 }} | 9={{#switch: 13 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 13 < 449 | {{ #expr: 13 + 2 }} | {{ #expr: 13 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 13 + 2 }} | 11={{ #expr: 13 + 2 }} | 12={{ #expr: 13 + 2 }} | 13={{ #expr: 13 + 2 }} | 14={{ #expr: 13 + 2 }} | 15={{ #expr: 13 + 2 }} | 16={{ #expr: 13 + 2 }} | 17={{ #expr: 13 + 2 }} | 18={{ #expr: 13 + 2 }} | 19={{ #expr: 13 + 2 }} | 20={{ #expr: 13 + 2 }} | 21={{ #expr: 13 + 2 }} | 22={{ #expr: 13 + 2 }} | 23={{ #expr: 13 + 2 }} | 24={{ #expr: 13 + 2 }} | 25={{ #expr: 13 + 2 }} | 26={{ #expr: 13 + 2 }} | 27={{ #expr: 13 + 2 }} | 28={{ #expr: 13 + 2 }} | 29={{ #expr: 13 + 2 }} | 30={{ #expr: 13 + 2 }} | 31={{ #expr: 13 + 2 }} | 32={{ #expr: 13 + 2 }} | 33={{ #expr: 13 + 2 }} | 34={{ #expr: 13 + 2 }} | 35={{ #expr: 13 + 2 }} | 36={{ #expr: 13 + 2 }} | 37={{ #expr: 13 + 2 }} | 38={{ #expr: 13 + 2 }} | 39={{ #expr: 13 + 2 }} | 40={{ #expr: 13 + 2 }} | 41={{ #expr: 13 + 2 }} | 42={{ #expr: 13 + 2 }} | 43={{ #expr: 13 + 2 }} | 44={{ #expr: 13 + 2 }} | 45={{ #expr: 13 + 6 }} | 46={{ #expr: 13 + 2 }} | 47={{ #expr: 13 + 2 }} | 48={{ #expr: 13 + 2 }} | 49={{ #expr: 13 + 2 }} | 50={{ #expr: 13 + 2 }} | 51={{ #expr: 13 + 2 }} | 52={{ #expr: 13 + 2 }} | 53={{ #expr: 13 + 2 }} | 54={{ #expr: 13 + 2 }} | 55={{ #expr: 13 + 3 }} | 56=13 | #default = 13 }} + 1 }} | f|–14}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Russe, Johann||{{#ifeq:0|0|}}}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 13807820388144924 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 138078203 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 138078203 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 88144924 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 88144924 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Russe, Johann | {{#if: | {{#if: Chronist der dithmarscher Geschichte | {{#if: um 1506 | {{#if: Lunden | {{#if: 1555 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung