Johann Leusden
Johann(es) Leusden (* 26. April 1624 in Utrecht, Spanische Niederlande, Heiliges Römisches Reich; † 30. September 1699 ebenda) war ein calvinistischer Theologe und Hebraist.
Leben
Johann Leusden studierte an der damals jungen Universität Utrecht, die ihm 1647 den Grad des Magisters verlieh. In Amsterdam erlernte er von dortigen jüdischen Gelehrten die hebräische Sprache und die talmudische Methode der Disputation. 1650 wurde er zum außerordentlichen und 1653 zum ordentlichen Professor für Hebräische Sprache an der Universität Utrecht berufen. 1661/62, 1676/77 und 1693/94 war er deren Rektor.
Schriften
In Zusammenarbeit mit dem jüdischen Verleger Joseph Athias aus Amsterdam gab Leusden die erste hebräische Bibel mit nummerierten Versen heraus (1661, 2. Ausgabe 1667). Diese Bibelversion erwarb sich wegen ihrer Genauigkeit und des ästhetisch ansprechenden Drucks einen herausragenden Ruf und diente bis ins 19. Jahrhundert fast sämtlichen Bibelausgaben als Vorbild.
Leusden war einer der führenden Bibelgelehrten seiner Zeit und verfasste verschiedene Abhandlungen über Bibelforschung und hebräische Philologie (Philologus Hebraeus, 1656; Philologus Hebraeo-Mixtus, 1663; Philologus Hebraeo-Latino-Belgicum, 1668; Philologus Hebraeo-Graecus, 1670; Korte Hebreusche en Chaldeusche taalkonst, 1686; gemeinsam mit Johann Andreas Eisenmenger Biblia Hebraica non punctata, 1694). Außerdem übersetzte er den Katalog der 613 Gebote, der in der Einleitung von Mischne Tora, dem halachischen Code von Maimonides, enthalten ist.
Literatur
- Josef Elias Heller: Art. Leusden, Johann. In: Encyclopedia Judaica, Band 11, Jerusalem 1971, S. 63–64.
- Louis Hirschel: Johannes Leusden als Hebraist. Aus dem Nachlass mit einer Einführung und mit Anmerkungen herausgegeben von Adriaan Offenberg. In: Studia Rosenthaliana. Journal of the history, culture and heritage of the jews in the Netherlands, Jg. 1 (1967), S. 23–50.
- Theodor Dunkelgrün: Like a Blind Man Judging Colors: Joseph Athias and Johannes Leusden defend their 1667 Hebrew Bible. In: Shlomo Berger, Emile Schrijver, Irene Zwiep (Hrsg.): Mapping Jewish Amsterdam: The Early Modern Perspective. Dedicated to Yosef Kaplan on the Occasion of his Retirement (= Studia Rosenthaliana, Bd. 44). Peeters, Leuven 2012, ISBN 978-90-429-2891-6, S. 79–115.
- {{#if: Beate Köster|Beate Köster: }}Johann Leusden. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:4|. Band 4, Bautz, {{#switch:4
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1560-1561|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1560-1561}}|1560-1561|{{#expr:1*1560-1561*0}}–{{#expr:-(0*1560-1561*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20110205043232/http://www.bautz.de/bbkl/l/leusden_j.shtml%7C}}.{{#if: 4 | |{{#ifeq:||}}}}
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if: 00
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|0}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if:
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116958561n8686409236927901 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116958561 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116958561 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86864092 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86864092 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 36927901 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 36927901 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Leusden, Johann | {{#if: Leusden, Johannes | {{#if: calvinistischer Theologe und Hebraist | {{#if: 26. April 1624 | {{#if: Utrecht | {{#if: 30. September 1699 | {{#if: Utrecht || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Leusden, Johann
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Leusden, Johannes
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | calvinistischer Theologe und Hebraist
}} |
| GEBURTSDATUM | 26. April 1624
}} |
| GEBURTSORT | Utrecht
}} |
| STERBEDATUM | 30. September 1699
}} |
| STERBEORT | Utrecht
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Reformierter Theologe (17. Jahrhundert)
- Hebraist
- Rektor (Universität Utrecht)
- Niederländer
- Geboren 1624
- Gestorben 1699
- Mann