Johann Gabriel Doppelmayr
Johann Gabriel Doppelmayr (auch Doppelmeier; * 27. September 1677 in Nürnberg; † 1. Dezember 1750 ebenda) war ein deutscher Astronom.
Leben
Doppelmayr wurde in Nürnberg als Sohn eines Kaufmanns geboren. Nach dem Besuch des Nürnberger Aegidianums immatrikulierte er sich 1696 an der Universität Altdorf in der juristischen Fakultät. Bald aber wechselte er an die Universität Halle und widmete sich nur noch der Mathematik und Physik.<ref>Ralf Kern: Wissenschaftliche Instrumente in ihrer Zeit. Bd. 3: Streben nach Genauigkeit in Zeit und Raum. Köln, 2010. S. 243.</ref> Später wurde Doppelmayr Professor für Mathematik in Nürnberg.
1710 wurde er Direktor der Eimmartschen Sternwarte in Nürnberg. Im Jahr 1715 wurde er zum Mitglied der Leopoldina gewählt. 1741 wurde er Ehrenmitglied der Russischen Akademie der Wissenschaften in Sankt Petersburg.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:Johann Gabriel Doppelmayr| Johann Gabriel Doppelmayr{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Johann Gabriel Doppelmayr}}}}}}|{{#if:http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Johann Gabriel DoppelmayrRussische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:russisch|de||{{#if:russisch|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:Johann Gabriel Doppelmayr| Johann Gabriel Doppelmayr{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Johann Gabriel Doppelmayr}}}}}}}}{{#if:http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru}}%7C%7C}}}}{{#if:Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Ausländische Mitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Russische Akademie der Wissenschaften| Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2015-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2015-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2015-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:425597||(?)}}}}}}{{#if: 2015-08-28|;}}}}{{#if: 2015-08-28| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2015-08-28 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2015-08-28|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2015-08-28|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:russisch|de||{{#if:russisch|1}}}}|{{#if:Johann Gabriel DoppelmayrRussische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:russisch|russisch|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|russisch|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:russisch|russisch|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2015-08-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}russisch|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50378.ln-ru }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Sein berühmtestes Werk ist die 1730 erschienene Historische Nachricht von den Nürnbergischen Mathematicis und Künstlern.<ref> Auktion ab dem 2. Februar 1829 in Nürnberg. in: Verzeichniss der Bücher=Sammlung des zu Nürnberg verstorbenen Rektors Hoffmann, welche ... Google Books, online, S. 7, Position 97.</ref>
Zu seinen Lebzeiten war er vor allem als Mathematiker bekannt. Er gab wichtige Werke zur Messtechnik heraus und übersetzte einige Fachbücher ins Deutsche. Ab 1728 baute er zusammen mit Johann Georg Puschner Erd- und Himmelsgloben. 1742 erschien sein Neuer Himmelsatlas, in dem auf prächtigen Karten das astronomische Wissen seiner Zeit zusammengefasst ist.
Doppelmayer starb 1750 an den Folgen eines heftigen elektrischen Schlags aus einer Batterie Leidener Flaschen.<ref>Wilhelm Raith: Elektromagnetismus. Walter de Gruyter, 2006. S. 83.</ref>
Der Asteroid (12622) Doppelmayr und die beiden Strukturen auf dem Erdmond Mondkrater Doppelmayer und das Mondrillensystem der Rimae Doppelmayer sind nach ihm benannt.
Mathematische Werck-Schule
Doppelmayr fertigte zunächst eine Übersetzung des von dem französischen Ingenieur Nicolas Bion (1652–1733) verfassten „Traité de la construction et des principaux usages des instrumens de mathématique“<ref>Internet Archive (4. Aufl. 1752; abgerufen am 22. Juni 2022)</ref> an, die 1713 unter dem Titel „Mathematische Werck-Schule, Oder Gründliche Anweisung, wie die Mathematische Instrumenten nicht allein schicklich und recht zu gebrauchen, sondern auch auf die beste und accurateste Manier zu verfertigen, zu probiren, und allezeit in gutem Stand zu erhalten sind“, gedruckt wurde.<ref>Digitalisat MDZ VD 18 14405342 (abgerufen am 22. Juni 2022)</ref> Bei den mathematischen Instrumenten handelt es sich um Messgeräte im heutigen Sinne. Die bereits 1717 erschienene zweite Auflage enthielt einen „Anhang, in welchem noch verschiedene Instrumenta, absonderlich die zur Geometrie und Perspectiv dienen, deutlich vorgestellet und erkläret werden“.<ref>Digitalisat MDZ VD18 90113950 (abgerufen am 22. Juni 2022)</ref> Die dritte Auflage wurde „nach der neu-verbesserten Französischen Edition vermehret“ und erschien 1726.<ref>Digitalisat MDZ VD18 80231934-001 (abgerufen am 22. Juni 2022)</ref> In dieser Form erschien die Übersetzung schließlich noch einmal in 4. Auflage 1741.<ref>Digitalisat MDZ VD18 90433084-001 (abgerufen am 22. Juni 2022)</ref> Eine fünfte Auflage erschien „um vieles verbessert, vermehret, und mit Kupfern versehen“ posthum 1765 in Nürnberg.<ref>Digitalisat SLUB Dresden; Volltext: Deutsches Textarchiv (abgerufen am 23. Juni 2022)</ref>
In eigenständiger Arbeit ließ Doppelmayr 1727 der Übersetzung eine „Weitere Eröffnung der neuen Mathematischen Werck-Schule, Nicolai Bion“ folgen, „in welcher sowol die Zubereitung als der Gebrauch verschiedener anderer Mathematischen, absonderlich der zur Geometrie und Optique gehörigen Instrumenten, die im besagten Auctore nicht zu finden“ erklärt werden.<ref>Digitalisat MDZ VD18 10534806-002 (abgerufen am 22. Juni 2022)</ref> Diese Eröffnung wurde 1741 unverändert nachgedruckt. 1765 erschien posthum eine veränderte Auflage.<ref>Volltext: Deutsches Textarchiv (abgerufen am 23. Juni 2022)</ref>
Schließlich erschien 1728 eine „Dritte Eröffnung“, in der verschiedene astronomische Instrumente beschrieben werden.<ref>Digitalisat MDZ VD18 12374342-001 (abgerufen am 22. Juni 2022)</ref> Auch sie wurde 1765 posthum verändert neu aufgelegt.<ref>Volltext: Deutsches Textarchiv (abgerufen am 23. Juni 2022)</ref>
Alle Teile können als das deutschsprachige Grundlagenwerk des 18. Jahrhunderts zur Messtechnik angesehen werden. In der weiteren Eröffnung von 1727 wird erstmals der Begriff „Meß-Instrument“ für ein Messgerät verwendet.
Weitere Veröffentlichungen
- Einleitung zur Geographie. Nürnberg 1740.
- Historische Nachricht Von den Nürnbergischen Mathematicis und Künstlern. Nürnberg 1730 (Digitalisat).
- Neu-entdeckte Phaenomena von bewunderns-würdigen Würckungen der Natur, welche bey der fast allen Cörpern zukommenden electrischen Krafft und dem dabey in der Finstern mehrentheils erscheinenden Liecht einige berühmte Mitglieder der preisswürdigen köngl. engl. Societaet der Wissenschafften vornemlich. Nürnberg 1744 (Digitalisat).
- Atlas Coelestis in quo Mundus Spectabilis. Faksimile der Nürnberger Edition von 1742 in 30 doppelseitigen Tafeln. Albireo Verlag, Köln 2014, ISBN 978-3-9816040-1-6.
Auktionen
- 1831 in Nürnberg: Ein paar dergl. [Ein Erd und ein Himmelsglobus] 7 zöllig, v. Doppelmeier in Nürnberg.<ref>Versteigerung ab dem 24. Januar 1831 in Nürnberg. in: Verzeichniß der Büchersammlung des zu Nürnberg verstorbenen praktischen Arztes, Herrn Dr. Med. Weber aus verschiedenen Fächern der Wissenschaften besonders aus der Medizin, Naturhistorie, ... Google Books, online, S. 176, Position 3.</ref>
Literatur
- {{ #if:Moritz Cantor|Moritz Cantor: |}}{{ #if:ADB:Doppelmayr, Johann Gabriel|{{ #if:Doppelmayr, Gabriel|Doppelmayr, Gabriel|Johann Gabriel Doppelmayr }}|{{#ifeq: {{#switch: 5
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Doppelmayr, Gabriel|Doppelmayr, Gabriel|Johann Gabriel Doppelmayr }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 5 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 5 | 1={{ #expr: 344 + 16 }} | 2={{ #expr: 344 + 2 }} | 3={{ #expr: 344 + 2 }} | 4={{ #expr: 344 + 2 }} | 5={{ #expr: 344 + 2 }} | 6={{ #expr: 344 + 2 }} | 7={{ #expr: 344 + 2 }} | 8={{ #expr: 344 + 2 }} | 9={{#switch: 344 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 344 < 449 | {{ #expr: 344 + 2 }} | {{ #expr: 344 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 344 + 2 }} | 11={{ #expr: 344 + 2 }} | 12={{ #expr: 344 + 2 }} | 13={{ #expr: 344 + 2 }} | 14={{ #expr: 344 + 2 }} | 15={{ #expr: 344 + 2 }} | 16={{ #expr: 344 + 2 }} | 17={{ #expr: 344 + 2 }} | 18={{ #expr: 344 + 2 }} | 19={{ #expr: 344 + 2 }} | 20={{ #expr: 344 + 2 }} | 21={{ #expr: 344 + 2 }} | 22={{ #expr: 344 + 2 }} | 23={{ #expr: 344 + 2 }} | 24={{ #expr: 344 + 2 }} | 25={{ #expr: 344 + 2 }} | 26={{ #expr: 344 + 2 }} | 27={{ #expr: 344 + 2 }} | 28={{ #expr: 344 + 2 }} | 29={{ #expr: 344 + 2 }} | 30={{ #expr: 344 + 2 }} | 31={{ #expr: 344 + 2 }} | 32={{ #expr: 344 + 2 }} | 33={{ #expr: 344 + 2 }} | 34={{ #expr: 344 + 2 }} | 35={{ #expr: 344 + 2 }} | 36={{ #expr: 344 + 2 }} | 37={{ #expr: 344 + 2 }} | 38={{ #expr: 344 + 2 }} | 39={{ #expr: 344 + 2 }} | 40={{ #expr: 344 + 2 }} | 41={{ #expr: 344 + 2 }} | 42={{ #expr: 344 + 2 }} | 43={{ #expr: 344 + 2 }} | 44={{ #expr: 344 + 2 }} | 45={{ #expr: 344 + 6 }} | 46={{ #expr: 344 + 2 }} | 47={{ #expr: 344 + 2 }} | 48={{ #expr: 344 + 2 }} | 49={{ #expr: 344 + 2 }} | 50={{ #expr: 344 + 2 }} | 51={{ #expr: 344 + 2 }} | 52={{ #expr: 344 + 2 }} | 53={{ #expr: 344 + 2 }} | 54={{ #expr: 344 + 2 }} | 55={{ #expr: 344 + 3 }} | 56=344 | #default = 344 }} {{ #if:Doppelmayr, Gabriel|Doppelmayr, Gabriel|Johann Gabriel Doppelmayr }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 5, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 5 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 344{{ #if:345 | {{ #ifexpr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 344 + 16 }} | 2={{ #expr: 344 + 2 }} | 3={{ #expr: 344 + 2 }} | 4={{ #expr: 344 + 2 }} | 5={{ #expr: 344 + 2 }} | 6={{ #expr: 344 + 2 }} | 7={{ #expr: 344 + 2 }} | 8={{ #expr: 344 + 2 }} | 9={{#switch: 344 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 344 < 449 | {{ #expr: 344 + 2 }} | {{ #expr: 344 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 344 + 2 }} | 11={{ #expr: 344 + 2 }} | 12={{ #expr: 344 + 2 }} | 13={{ #expr: 344 + 2 }} | 14={{ #expr: 344 + 2 }} | 15={{ #expr: 344 + 2 }} | 16={{ #expr: 344 + 2 }} | 17={{ #expr: 344 + 2 }} | 18={{ #expr: 344 + 2 }} | 19={{ #expr: 344 + 2 }} | 20={{ #expr: 344 + 2 }} | 21={{ #expr: 344 + 2 }} | 22={{ #expr: 344 + 2 }} | 23={{ #expr: 344 + 2 }} | 24={{ #expr: 344 + 2 }} | 25={{ #expr: 344 + 2 }} | 26={{ #expr: 344 + 2 }} | 27={{ #expr: 344 + 2 }} | 28={{ #expr: 344 + 2 }} | 29={{ #expr: 344 + 2 }} | 30={{ #expr: 344 + 2 }} | 31={{ #expr: 344 + 2 }} | 32={{ #expr: 344 + 2 }} | 33={{ #expr: 344 + 2 }} | 34={{ #expr: 344 + 2 }} | 35={{ #expr: 344 + 2 }} | 36={{ #expr: 344 + 2 }} | 37={{ #expr: 344 + 2 }} | 38={{ #expr: 344 + 2 }} | 39={{ #expr: 344 + 2 }} | 40={{ #expr: 344 + 2 }} | 41={{ #expr: 344 + 2 }} | 42={{ #expr: 344 + 2 }} | 43={{ #expr: 344 + 2 }} | 44={{ #expr: 344 + 2 }} | 45={{ #expr: 344 + 6 }} | 46={{ #expr: 344 + 2 }} | 47={{ #expr: 344 + 2 }} | 48={{ #expr: 344 + 2 }} | 49={{ #expr: 344 + 2 }} | 50={{ #expr: 344 + 2 }} | 51={{ #expr: 344 + 2 }} | 52={{ #expr: 344 + 2 }} | 53={{ #expr: 344 + 2 }} | 54={{ #expr: 344 + 2 }} | 55={{ #expr: 344 + 3 }} | 56=344 | #default = 344 }} != {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} = {{ #expr: {{#switch: 5 | 1={{ #expr: 344 + 16 }} | 2={{ #expr: 344 + 2 }} | 3={{ #expr: 344 + 2 }} | 4={{ #expr: 344 + 2 }} | 5={{ #expr: 344 + 2 }} | 6={{ #expr: 344 + 2 }} | 7={{ #expr: 344 + 2 }} | 8={{ #expr: 344 + 2 }} | 9={{#switch: 344 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 344 < 449 | {{ #expr: 344 + 2 }} | {{ #expr: 344 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 344 + 2 }} | 11={{ #expr: 344 + 2 }} | 12={{ #expr: 344 + 2 }} | 13={{ #expr: 344 + 2 }} | 14={{ #expr: 344 + 2 }} | 15={{ #expr: 344 + 2 }} | 16={{ #expr: 344 + 2 }} | 17={{ #expr: 344 + 2 }} | 18={{ #expr: 344 + 2 }} | 19={{ #expr: 344 + 2 }} | 20={{ #expr: 344 + 2 }} | 21={{ #expr: 344 + 2 }} | 22={{ #expr: 344 + 2 }} | 23={{ #expr: 344 + 2 }} | 24={{ #expr: 344 + 2 }} | 25={{ #expr: 344 + 2 }} | 26={{ #expr: 344 + 2 }} | 27={{ #expr: 344 + 2 }} | 28={{ #expr: 344 + 2 }} | 29={{ #expr: 344 + 2 }} | 30={{ #expr: 344 + 2 }} | 31={{ #expr: 344 + 2 }} | 32={{ #expr: 344 + 2 }} | 33={{ #expr: 344 + 2 }} | 34={{ #expr: 344 + 2 }} | 35={{ #expr: 344 + 2 }} | 36={{ #expr: 344 + 2 }} | 37={{ #expr: 344 + 2 }} | 38={{ #expr: 344 + 2 }} | 39={{ #expr: 344 + 2 }} | 40={{ #expr: 344 + 2 }} | 41={{ #expr: 344 + 2 }} | 42={{ #expr: 344 + 2 }} | 43={{ #expr: 344 + 2 }} | 44={{ #expr: 344 + 2 }} | 45={{ #expr: 344 + 6 }} | 46={{ #expr: 344 + 2 }} | 47={{ #expr: 344 + 2 }} | 48={{ #expr: 344 + 2 }} | 49={{ #expr: 344 + 2 }} | 50={{ #expr: 344 + 2 }} | 51={{ #expr: 344 + 2 }} | 52={{ #expr: 344 + 2 }} | 53={{ #expr: 344 + 2 }} | 54={{ #expr: 344 + 2 }} | 55={{ #expr: 344 + 3 }} | 56=344 | #default = 344 }} + 1 }} | f|–345}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Doppelmayr, Johann Gabriel||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 76
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 11617997X
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|11617997X}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 425594 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 425594 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- Hans Gaab: Johann Gabriel Doppelmayr (1677–1750). In: Wolfgang R. Dick, Jürgen Hamel (Hrsg.): Beiträge zur Astronomiegeschichte. Band 4. Harri Deutsch, Frankfurt am Main 2001, S. 46–99.
- Giles Sparrow: Der Himmelsatlas von Johannes Gabriel Doppelmayr. wbg Edition, Darmstadt 2022, ISBN 978-3-534-27532-8.
- Hans Gaab: Johann Gabriel Doppelmayr (1677–1750). Sein Leben, seine Schriften, seine Karten, seine Globen. Zwei Bände (= Acta historica astronomiae, Bd. 70). AVA, Akademische Verlagsanstalt, Leipzig 2023, ISBN 978-3-944-913-62-9.
Einzelnachweise
<references />
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Johann Gabriel Doppelmayr
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|johann gabriel doppelmayr|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Johann Gabriel Doppelmayr | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- {{#if: |{{{author}}}: |John J. O’Connor, Edmund F. Robertson: }}[https://mathshistory.st-andrews.ac.uk/{{#switch:
| bio = Biographies | cur = Curves | ex = Extras | ht = HistTopics | misc = Miscellaneous | soc = Societies | #default = Biographies }}/Doppelmayr/ Johann Gabriel Doppelmayr.] In: {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}{{#if: |, {{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}}} (englisch).
- Historische Nachricht von den Nürnbergischen Mathematicis und Künstlern Digitalisat bei Google Books
- Atlas Coelestis (Himmelsatlas), Digitalisat der Französischen Nationalbibliothek Paris
- Atlas Coelestis in der Sammlung Ryhiner
- Beitrag bei "Astronomie in Nürnberg"
- Der Mondkrater benannt nach Doppelmayr
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11617997Xno9904300966768616 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11617997X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 11617997X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no99043009 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no99043009 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 66768616 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 66768616 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Doppelmayr, Johann Gabriel | {{#if: Doppelmeier, Gabriel; Doppelmeyer, Johann Gabriel; Doppelmaierus, Johannes Gabriel; Doppelmaier, Johannes Gabriel; Doppelmayr, Johannes Gabriel; Doppelmaier, Johann Gabriel; Doppelmayer, Johann Gabriel; Doppelmayr, Joh. Gabr.; Doppelmeyr, Johann G. | {{#if: deutscher Astronom | {{#if: 27. September 1677 | {{#if: Nürnberg | {{#if: 1. Dezember 1750 | {{#if: Nürnberg || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Doppelmayr, Johann Gabriel
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Doppelmeier, Gabriel; Doppelmeyer, Johann Gabriel; Doppelmaierus, Johannes Gabriel; Doppelmaier, Johannes Gabriel; Doppelmayr, Johannes Gabriel; Doppelmaier, Johann Gabriel; Doppelmayer, Johann Gabriel; Doppelmayr, Joh. Gabr.; Doppelmeyr, Johann G.
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Astronom
}} |
| GEBURTSDATUM | 27. September 1677
}} |
| GEBURTSORT | Nürnberg
}} |
| STERBEDATUM | 1. Dezember 1750
}} |
| STERBEORT | Nürnberg
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Astronom (18. Jahrhundert)
- Globenhersteller
- Kartograf (18. Jahrhundert)
- Person als Namensgeber für einen Asteroiden
- Person als Namensgeber für einen Mondkrater
- Mitglied der Leopoldina (18. Jahrhundert)
- Ehrenmitglied der Russischen Akademie der Wissenschaften
- Lehrer am Melanchthon-Gymnasium Nürnberg
- Geboren 1677
- Gestorben 1750
- Mann