Zum Inhalt springen

Johann Friedrich Oberlin

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:JohannFriedrichOberlin.jpg
Oberlin

Johann Friedrich Oberlin (oft auch französisch Jean-Frédéric Oberlin) (* 31. August 1740 in Straßburg; † 1. Juni 1826 in Waldersbach) war ein evangelischer Pfarrer, Pädagoge und Sozialreformer aus dem Elsass; in der Frühpädagogik gilt er als Vordenker von Friedrich Fröbel<ref name="eb">Encyclopaedia Britannica Ultimate Reference Suite 2013, Artikel über Friedrich Oberlin.</ref> und als einer der Väter des Kindergartens.

Herkunft und Studium

Oberlin ist der jüngere Sohn von Johann Georg Oberlin (1701–1770), Lehrer am evangelischen Gymnasium von Straßburg, und Maria Magdalena (1718–1787), Tochter des Juristen Johann Heinrich Feltz. Der Philologe Jeremias Jakob Oberlin ist sein älterer Bruder.

Oberlin studierte zwischen 1755 und 1761 in seiner Heimatstadt Theologie und wirkte anschließend im Haushalt des Straßburger Arztes Daniel Gottlieb Ziegenhagen als Hofmeister und Hauslehrer. 1763 wurde Oberlin mit seiner Dissertation „De virium vivarum atque mortuarum mensuris“ („Über die Bestimmung der vis viva und der vis mortua“) zum Magister promoviert. Vier Jahre später bestand er mit dem Werk „De commodis et incommodis studii theologici“ („Die Vor- und Nachteile des Theologiestudiums“) sein theologisches Abschlussexamen.

In dieser Zeit machte Oberlin die Bekanntschaft mit dem Pfarrer und Sozialreformer Johann Georg Stuber. Durch dessen Vermittlung berief man ihn 1767 als Stubers Nachfolger zum Pastor in die evangelische Gemeinde Waldersbach, wo er dann 59 Jahre gelebt und gewirkt hat.

Wirken in Waldersbach

Oberlin erkannte schnell die wirtschaftlichen, sozialen und persönlichen Nöte und Bedürfnisse seiner ländlichen Kirchgemeinde. Er verbesserte im Steintal den Obstbau, die Wiesen, die Bewässerungsanlagen, die Bodenqualität der Äcker und führte auch neues Saatgut und Anbautechniken ein. Er legte Brücken und Straßen an, die er mit den einheimischen Bauern selbst baute, um die eher abgelegene, hügelige Gegend zu erschließen. Er gründete – unterstützt von seinem Basler Freund Johann Lukas Legrand, dem Vater des Industriellen und Philanthropen Daniel Legrand – mehrere Industriebetriebe. Die Tuchweberei wurde als Heimarbeit verbreitet, Wohnunterkünfte und hygienische Verhältnisse verbessert. Auf seine Initiative hin entstanden auch Kleinkinderschulen, deren erste, die salle d'asile in Waldersbach, seine Haushälterin Louise Scheppler leitete. 1785 gründete Oberlin eine Leih- und Kreditanstalt. Mit deren Hilfe konnte 1813 eine Seidenband-Fabrik im Steintal angesiedelt werden.

Oberlins Erziehungsgrundsatz war: „Erzieht eure Kinder ohne zuviel Strenge … mit andauernder zarter Güte, jedoch ohne Spott.“ Er führte manuelle Tätigkeiten wie Stricken, Malen, Blätterpressen und -einkleben in der Schule ein, um die Konzentrationsfähigkeit und Fertigkeiten der Kinder zu erhöhen. Die dialektsprechenden Kinder erlernten die noch unbekannte französische Sprache und Schrift mittels Bilder, Gesangs und Wiederholungen. Heimat-, Gesteins- und Pflanzenkunde wurden vermittelt. Er verfasste pädagogische Schriften und legte Sammlungen zu naturkundlichen Themen an. Spiele, Karten und Holzbuchstaben wurden als didaktische Elemente erkannt und eingeführt, Ausflüge zur körperlichen Betätigung eingesetzt. Um auch die Erwachsenen zu fördern, gründete er eine Leihbibliothek und landwirtschaftliche Vereine. Durch seine Ausbildungsstipendien und sein sozialpädagogisches Wirken eröffnete Oberlin auch Frauen einen Weg in die anerkannte Berufswelt.

Bei Oberlins Ankunft im Steintal lebten in den fünf Dörfern seiner Gemeinde knapp 100 Familien in ärmlichsten Zuständen; zu Beginn des 19. Jahrhunderts war die Bevölkerung bereits auf etwa 3000 Personen angewachsen. Die härteste Belastungsprobe bestand sein Sozialwerk in den Hungerjahren 1816 und 1817.

Mit über 85 Jahren starb Pfarrer Oberlin am 1. Juni 1826 in Waldersbach. Er fand seine letzte Ruhestätte auf dem Friedhof von Fouday (dt. Urbach) im Département Bas-Rhin. Oberlin wird bis heute in Frankreich verehrt.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Süddeutsche Zeitung|Süddeutsche Zeitung: }}{{#if:|{{#if:Der Bücherpastor|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Der Bücherpastor}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Der Bücherpastor}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Der Bücherpastor}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2020-12-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573}}%7C%7C}}}}{{#if:Der Bücherpastor|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Der Bücherpastor|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2020-12-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2020-12-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2020-12-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:261203||(?)}}}}}}{{#if: 2020-12-20|;}}}}{{#if: 2020-12-20| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2020-12-20 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2020-12-20|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2020-12-20|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}|{{#if:{{#if: 2020-12-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2020-12-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.sueddeutsche.de/leben/portraet-der-buecherpastor-1.3349573 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref><ref>Jean-Frédéric Oberlin (1740-1826), Website museeprotestant.org</ref>

Museum

In Waldersbach (25, montée Oberlin) entwickelte sich aus dem Haus des Pfarrers Johann Friedrich Oberlin das heutige Museum Jean-Frédéric Oberlin.<ref>Musée Oberlin, auf musee-oberlin.com</ref> Es zeigt Bücher, Aufzeichnungen, Gemälde und Karten aus und über seine Zeit, zudem zahlreiche Spielzeuge. Von dort führt ein Wanderweg (45 Minuten) zum Friedhof von Fouday mit Oberlins Grabstätte. Oberlins Werk ist für das Museum Anlass für Kolloquien, Sonderausstellungen und Publikationen.

Familie

Oberlin heiratete 1768 in Straßburg Magdalena Salomé Witter (1747–1783), eine Tochter des Professors Johann Jakob Witter und dessen Ehefrau Katharina Solome Link.<ref>Jan-Christoph Hauschild, Georg Büchners Frauen: 20 Porträts, S. 171, ISBN 3-423-41836-2</ref> Das Paar hatte neun Kinder, von denen zwei jung verstarben, darunter:

  • Heinrich Gottfried (1778–1817), Mediziner

Ehrungen und Benennungen

Oberlin als Namensgeber

Datei:Oberlin.JPG
Büste von Oberlin im Hof des Oberlin-Museums in Waldersbach

Nach Oberlin sind benannt:

      | {{#ifeq: 20061019100143 | *
    | Vorlage:Webarchiv/Wartung/Stern{{#if: Oberlinhaus | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Oberlinhaus}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.oberlinhaus.de/}} }} (Archivversionen)
    | {{#iferror: {{#time: j. F Y|20061019100143}}
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/DatumDer Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
         | {{#if: Oberlinhaus | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Oberlinhaus}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.oberlinhaus.de/}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20061019100143}} im Internet Archive{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
      }}
  }}
      | {{#if:
          | {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
    | {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
       | 16= {{#if: Oberlinhaus | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Oberlinhaus}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.oberlinhaus.de/}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | 9 = {{#if: Oberlinhaus | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Oberlinhaus}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.oberlinhaus.de/}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!Vorlage:Webarchiv/Wartung/webcitation{{#if:  || }}
      }}
    | c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Oberlinhaus | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Oberlinhaus}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.oberlinhaus.de/}} }} (Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
  }}
          | {{#if: 
              | Vorlage:Webarchiv/Today
              | {{#if:
                      | Vorlage:Webarchiv/Generisch
                      | {{#if: Oberlinhaus | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Oberlinhaus}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.oberlinhaus.de/}} }}  
                 }}}}}}}}{{#if:
    | Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
     |all      = url=
     |opt      = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
     |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
     |errNS    = 0
     |template = Vorlage:Webarchiv
     |format   = *
     |preview  = 1
  }}{{#ifexpr: {{#if:20061019100143|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
  }}{{#if: 
    | {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
        | web.archive.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}} 
        | webcitation.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}} 
        | archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
      }}{{#if: 
         | {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
             | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
          |  }} 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
      }}
    | {{#if: 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
      }}
  }}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.oberlinhaus.de/}}
    || {{#if:  || }}
  }}{{#if: Oberlinhaus
    | {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Oberlinhaus}}
        | {{#if:  || }}
      }}
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Linktext_fehlt
  }}{{#switch: 
    |addlarchives|addlpages= {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
  }}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.oberlinhaus.de/%7Carchiv}} |-1
    || {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.oberlinhaus.de/%7C4}}%7Chttp}} |-1
         || {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.oberlinhaus.de/ }}
              | abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org = 
              | #default = {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/URL}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
            }} 
       }}
  }}, auf oberlinhaus.de</ref> Die zugehörige Oberlinkirche besteht seit 1905.
          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/}}%7C%7C}}}}{{#if:Kindergärten Oberlinhaus und Louise-Scheppler|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Kindergärten Oberlinhaus und Louise-Scheppler|lines=0}}||}}}}{{#if: evki-berghausen-woe.de| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=evki-berghausen-woe.de}}}}{{#if: Evangelische Kirchengemeinde Berghausen-Wöschbach| Evangelische Kirchengemeinde Berghausen-Wöschbach{{#if: |,|{{#if: 2023-12-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2023-12-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-12-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Evangelische Kirchengemeinde Berghausen-Wöschbach|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:261203||(?)}}}}}}{{#if: 2023-12-01|;}}}}{{#if: 2023-12-01| {{#if:Evangelische Kirchengemeinde Berghausen-Wöschbach{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2023-12-01 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2023-12-01|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2023-12-01|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}|{{#if:evki-berghausen-woe.deEvangelische Kirchengemeinde Berghausen-Wöschbach{{#if: 2023-12-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2023-12-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.evki-berghausen-woe.de/kindergaerten/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

  • Die Oberlinschule in Reutlingen ist ein Sonderpädagogisches Bildungs- und Beratungszentrum (SBBZ Reutlingen) – in freier Trägerschaft der BruderhausDiakonie mit dem Förderschwerpunkt soziale und emotionale Entwicklung.

Gedenktag

Die Evangelische Kirche in Deutschland hat mit dem 2. Juni einen Gedenktag für Oberlin im Evangelischen Namenkalender eingerichtet. Seit dem 1. November 2017 gehört das Oberlin-Seminar zur diakonischen Stephanus-Stiftung.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Startseite|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Startseite}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Startseite}}}}%7C[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Startseite}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:{{#if: 2019-02-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/}}%7C%7C}}}}{{#if:Startseite|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Startseite|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2019-02-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2019-02-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2019-02-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:261203||(?)}}}}}}{{#if: 2019-02-20|;}}}}{{#if: 2019-02-20| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2019-02-20 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2019-02-20|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2019-02-20|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:{{#if: 2019-02-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2019-02-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/
       | {{#if:  | [5] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/
       | {{#if:  | [6] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.stephanus.org/stiftung/tochtergesellschaften/stephanus-ggmbh/bildung/oberlin-seminar/startseite/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Literarische Verarbeitung

Georg Büchner setzte ihm ein literarisches Denkmal in seiner Erzählung Lenz.

Schriften (Auswahl)

  • De virium vivarum atque mortuarum mensuris. Straßburg 1763.
  • De commodis et incommodis studii theologici. Straßburg 1767.
  • Johann Friedrich Oberlins, Pfarrer im Steintal, vollständige Lebensgeschichte und gesammelte Schriften. Hrsg. von Dr. Hilpert, Stöber und Anderen. Mit Berücksichtigung aller Hülfsmüttel zusammengestellt und übertragen von W. Burckhardt, Pfarrer. 4 Teile, Stuttgart 1843

Literatur

Bibliographie

  • Werner Raupp: Oberlin, Johann Friedrich, in: Heiner Schmidt: Quellenlexikon zur deutschen Literaturgeschichte. Bibliography of Studies on German Literary History. Personal- und Einzelwerkbibliographien der internationalen Sekundärliteratur 1945–1990 zur deutschen Literatur von den Anfängen bis zur Gegenwart, 3., überarb., erweit. Aufl. Bd. 24. Verlag für Pädagogische Dokumentation, Duisburg 2000, ISBN 3-930551-24-1, S. 84–85.

Monographien und Aufsätze

  • Loïc Chalmel: Oberlin. Ein Pfarrer der Aufklärung. Verein Oberlinhaus, Potsdam 2012.
  • Eberhard Fritz: Johann Friedrich Oberlin und die pietistische Bewegung in Straßburg. Zum Einfluss des radikalen Pietismus auf den elsässischen Pfarrer und Sozialreformer. In: Pietismus und Neuzeit, 34, 2008. S. 167–188.
  • François Goursolas: J.-F. Oberlin, pasteur «catholique évangélique». Albatros, Paris 1985.
  • Horand Gutfeld: Johann Friedrich Oberlin. Eine wissenschaftliche Untersuchung seiner Gedankenwelt, seiner Pädagogik und seines Einflusses auf die Welt, mit einer kurzen Biographie. Wien 1968.
  • Wilhelm Heinsius: Johann Friedrich Oberlin und das Steintal. Schauenburg, Lahr 1956.
  • John W. Kurtz: Johann Friedrich Oberlin. Sein Leben und Wirken. Franz, Metzingen/Württ. 2002, ISBN 3-7722-0188-1.
  • Carl Heinz Kurz: Johann Friedrich Oberlin. Der Patriarch des Steintales. Brunnen-Verlag, Giessen 1952.
  • Erich Psczolla: Aus dem Leben des Steintalpfarrers Oberlin. Von der Wirkung der biblischen Botschaft in der Wirklichkeit unserer Welt. St. Johannis, Lahr 1987, ISBN 978-3-501-00170-7.
  • Gotthilf Heinrich von Schubert: Züge aus dem Leben des Johann Friedrich Oberlin, gewesenen Pfarrers im Steinthal bei Straßburg. Raw, Nürnberg 1828 {{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:

|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL.

    • dsb.: Berichte eines Visionärs über den Zustand der Seelen nach dem Tode. Aus dem Nachlasse Johann Friedrich Oberlins mitgetheilt. Leipzig 1837.
  • Thomas Weiß: Oberlin, Waldersbach. Eine Begegnung. Klöpfer & Meyer, Tübingen 2016.

Lexikonartikel

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1074-1076|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1074-1076}}|1074-1076|{{#expr:1*1074-1076*0}}–{{#expr:-(0*1074-1076*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629231602/http://www.bautz.de/bbkl/o/oberlin_j_f.shtml%7C}}.{{#if: 6 | |{{#ifeq:||}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 395
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118589199
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118589199}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 261200 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 261200 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Oberlin, Friedrich|Oberlin, Friedrich|Johann Friedrich Oberlin }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 24 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 24 | 1={{ #expr: 99 + 16 }} | 2={{ #expr: 99 + 2 }} | 3={{ #expr: 99 + 2 }} | 4={{ #expr: 99 + 2 }} | 5={{ #expr: 99 + 2 }} | 6={{ #expr: 99 + 2 }} | 7={{ #expr: 99 + 2 }} | 8={{ #expr: 99 + 2 }} | 9={{#switch: 99 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 99 < 449 | {{ #expr: 99 + 2 }} | {{ #expr: 99 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 99 + 2 }} | 11={{ #expr: 99 + 2 }} | 12={{ #expr: 99 + 2 }} | 13={{ #expr: 99 + 2 }} | 14={{ #expr: 99 + 2 }} | 15={{ #expr: 99 + 2 }} | 16={{ #expr: 99 + 2 }} | 17={{ #expr: 99 + 2 }} | 18={{ #expr: 99 + 2 }} | 19={{ #expr: 99 + 2 }} | 20={{ #expr: 99 + 2 }} | 21={{ #expr: 99 + 2 }} | 22={{ #expr: 99 + 2 }} | 23={{ #expr: 99 + 2 }} | 24={{ #expr: 99 + 2 }} | 25={{ #expr: 99 + 2 }} | 26={{ #expr: 99 + 2 }} | 27={{ #expr: 99 + 2 }} | 28={{ #expr: 99 + 2 }} | 29={{ #expr: 99 + 2 }} | 30={{ #expr: 99 + 2 }} | 31={{ #expr: 99 + 2 }} | 32={{ #expr: 99 + 2 }} | 33={{ #expr: 99 + 2 }} | 34={{ #expr: 99 + 2 }} | 35={{ #expr: 99 + 2 }} | 36={{ #expr: 99 + 2 }} | 37={{ #expr: 99 + 2 }} | 38={{ #expr: 99 + 2 }} | 39={{ #expr: 99 + 2 }} | 40={{ #expr: 99 + 2 }} | 41={{ #expr: 99 + 2 }} | 42={{ #expr: 99 + 2 }} | 43={{ #expr: 99 + 2 }} | 44={{ #expr: 99 + 2 }} | 45={{ #expr: 99 + 6 }} | 46={{ #expr: 99 + 2 }} | 47={{ #expr: 99 + 2 }} | 48={{ #expr: 99 + 2 }} | 49={{ #expr: 99 + 2 }} | 50={{ #expr: 99 + 2 }} | 51={{ #expr: 99 + 2 }} | 52={{ #expr: 99 + 2 }} | 53={{ #expr: 99 + 2 }} | 54={{ #expr: 99 + 2 }} | 55={{ #expr: 99 + 3 }} | 56=99 | #default = 99 }} {{ #if:Oberlin, Friedrich|Oberlin, Friedrich|Johann Friedrich Oberlin }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 24, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 24 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 99{{ #if:102 | {{ #ifexpr: {{#switch: 24 | 1={{ #expr: 99 + 16 }} | 2={{ #expr: 99 + 2 }} | 3={{ #expr: 99 + 2 }} | 4={{ #expr: 99 + 2 }} | 5={{ #expr: 99 + 2 }} | 6={{ #expr: 99 + 2 }} | 7={{ #expr: 99 + 2 }} | 8={{ #expr: 99 + 2 }} | 9={{#switch: 99 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 99 < 449 | {{ #expr: 99 + 2 }} | {{ #expr: 99 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 99 + 2 }} | 11={{ #expr: 99 + 2 }} | 12={{ #expr: 99 + 2 }} | 13={{ #expr: 99 + 2 }} | 14={{ #expr: 99 + 2 }} | 15={{ #expr: 99 + 2 }} | 16={{ #expr: 99 + 2 }} | 17={{ #expr: 99 + 2 }} | 18={{ #expr: 99 + 2 }} | 19={{ #expr: 99 + 2 }} | 20={{ #expr: 99 + 2 }} | 21={{ #expr: 99 + 2 }} | 22={{ #expr: 99 + 2 }} | 23={{ #expr: 99 + 2 }} | 24={{ #expr: 99 + 2 }} | 25={{ #expr: 99 + 2 }} | 26={{ #expr: 99 + 2 }} | 27={{ #expr: 99 + 2 }} | 28={{ #expr: 99 + 2 }} | 29={{ #expr: 99 + 2 }} | 30={{ #expr: 99 + 2 }} | 31={{ #expr: 99 + 2 }} | 32={{ #expr: 99 + 2 }} | 33={{ #expr: 99 + 2 }} | 34={{ #expr: 99 + 2 }} | 35={{ #expr: 99 + 2 }} | 36={{ #expr: 99 + 2 }} | 37={{ #expr: 99 + 2 }} | 38={{ #expr: 99 + 2 }} | 39={{ #expr: 99 + 2 }} | 40={{ #expr: 99 + 2 }} | 41={{ #expr: 99 + 2 }} | 42={{ #expr: 99 + 2 }} | 43={{ #expr: 99 + 2 }} | 44={{ #expr: 99 + 2 }} | 45={{ #expr: 99 + 6 }} | 46={{ #expr: 99 + 2 }} | 47={{ #expr: 99 + 2 }} | 48={{ #expr: 99 + 2 }} | 49={{ #expr: 99 + 2 }} | 50={{ #expr: 99 + 2 }} | 51={{ #expr: 99 + 2 }} | 52={{ #expr: 99 + 2 }} | 53={{ #expr: 99 + 2 }} | 54={{ #expr: 99 + 2 }} | 55={{ #expr: 99 + 3 }} | 56=99 | #default = 99 }} != {{#switch: 24 | 1={{ #expr: 102 + 16 }} | 2={{ #expr: 102 + 2 }} | 3={{ #expr: 102 + 2 }} | 4={{ #expr: 102 + 2 }} | 5={{ #expr: 102 + 2 }} | 6={{ #expr: 102 + 2 }} | 7={{ #expr: 102 + 2 }} | 8={{ #expr: 102 + 2 }} | 9={{#switch: 102 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 102 < 449 | {{ #expr: 102 + 2 }} | {{ #expr: 102 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 102 + 2 }} | 11={{ #expr: 102 + 2 }} | 12={{ #expr: 102 + 2 }} | 13={{ #expr: 102 + 2 }} | 14={{ #expr: 102 + 2 }} | 15={{ #expr: 102 + 2 }} | 16={{ #expr: 102 + 2 }} | 17={{ #expr: 102 + 2 }} | 18={{ #expr: 102 + 2 }} | 19={{ #expr: 102 + 2 }} | 20={{ #expr: 102 + 2 }} | 21={{ #expr: 102 + 2 }} | 22={{ #expr: 102 + 2 }} | 23={{ #expr: 102 + 2 }} | 24={{ #expr: 102 + 2 }} | 25={{ #expr: 102 + 2 }} | 26={{ #expr: 102 + 2 }} | 27={{ #expr: 102 + 2 }} | 28={{ #expr: 102 + 2 }} | 29={{ #expr: 102 + 2 }} | 30={{ #expr: 102 + 2 }} | 31={{ #expr: 102 + 2 }} | 32={{ #expr: 102 + 2 }} | 33={{ #expr: 102 + 2 }} | 34={{ #expr: 102 + 2 }} | 35={{ #expr: 102 + 2 }} | 36={{ #expr: 102 + 2 }} | 37={{ #expr: 102 + 2 }} | 38={{ #expr: 102 + 2 }} | 39={{ #expr: 102 + 2 }} | 40={{ #expr: 102 + 2 }} | 41={{ #expr: 102 + 2 }} | 42={{ #expr: 102 + 2 }} | 43={{ #expr: 102 + 2 }} | 44={{ #expr: 102 + 2 }} | 45={{ #expr: 102 + 6 }} | 46={{ #expr: 102 + 2 }} | 47={{ #expr: 102 + 2 }} | 48={{ #expr: 102 + 2 }} | 49={{ #expr: 102 + 2 }} | 50={{ #expr: 102 + 2 }} | 51={{ #expr: 102 + 2 }} | 52={{ #expr: 102 + 2 }} | 53={{ #expr: 102 + 2 }} | 54={{ #expr: 102 + 2 }} | 55={{ #expr: 102 + 3 }} | 56=102 | #default = 102 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 24 | 1={{ #expr: 102 + 16 }} | 2={{ #expr: 102 + 2 }} | 3={{ #expr: 102 + 2 }} | 4={{ #expr: 102 + 2 }} | 5={{ #expr: 102 + 2 }} | 6={{ #expr: 102 + 2 }} | 7={{ #expr: 102 + 2 }} | 8={{ #expr: 102 + 2 }} | 9={{#switch: 102 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 102 < 449 | {{ #expr: 102 + 2 }} | {{ #expr: 102 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 102 + 2 }} | 11={{ #expr: 102 + 2 }} | 12={{ #expr: 102 + 2 }} | 13={{ #expr: 102 + 2 }} | 14={{ #expr: 102 + 2 }} | 15={{ #expr: 102 + 2 }} | 16={{ #expr: 102 + 2 }} | 17={{ #expr: 102 + 2 }} | 18={{ #expr: 102 + 2 }} | 19={{ #expr: 102 + 2 }} | 20={{ #expr: 102 + 2 }} | 21={{ #expr: 102 + 2 }} | 22={{ #expr: 102 + 2 }} | 23={{ #expr: 102 + 2 }} | 24={{ #expr: 102 + 2 }} | 25={{ #expr: 102 + 2 }} | 26={{ #expr: 102 + 2 }} | 27={{ #expr: 102 + 2 }} | 28={{ #expr: 102 + 2 }} | 29={{ #expr: 102 + 2 }} | 30={{ #expr: 102 + 2 }} | 31={{ #expr: 102 + 2 }} | 32={{ #expr: 102 + 2 }} | 33={{ #expr: 102 + 2 }} | 34={{ #expr: 102 + 2 }} | 35={{ #expr: 102 + 2 }} | 36={{ #expr: 102 + 2 }} | 37={{ #expr: 102 + 2 }} | 38={{ #expr: 102 + 2 }} | 39={{ #expr: 102 + 2 }} | 40={{ #expr: 102 + 2 }} | 41={{ #expr: 102 + 2 }} | 42={{ #expr: 102 + 2 }} | 43={{ #expr: 102 + 2 }} | 44={{ #expr: 102 + 2 }} | 45={{ #expr: 102 + 6 }} | 46={{ #expr: 102 + 2 }} | 47={{ #expr: 102 + 2 }} | 48={{ #expr: 102 + 2 }} | 49={{ #expr: 102 + 2 }} | 50={{ #expr: 102 + 2 }} | 51={{ #expr: 102 + 2 }} | 52={{ #expr: 102 + 2 }} | 53={{ #expr: 102 + 2 }} | 54={{ #expr: 102 + 2 }} | 55={{ #expr: 102 + 3 }} | 56=102 | #default = 102 }} = {{ #expr: {{#switch: 24 | 1={{ #expr: 99 + 16 }} | 2={{ #expr: 99 + 2 }} | 3={{ #expr: 99 + 2 }} | 4={{ #expr: 99 + 2 }} | 5={{ #expr: 99 + 2 }} | 6={{ #expr: 99 + 2 }} | 7={{ #expr: 99 + 2 }} | 8={{ #expr: 99 + 2 }} | 9={{#switch: 99 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 99 < 449 | {{ #expr: 99 + 2 }} | {{ #expr: 99 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 99 + 2 }} | 11={{ #expr: 99 + 2 }} | 12={{ #expr: 99 + 2 }} | 13={{ #expr: 99 + 2 }} | 14={{ #expr: 99 + 2 }} | 15={{ #expr: 99 + 2 }} | 16={{ #expr: 99 + 2 }} | 17={{ #expr: 99 + 2 }} | 18={{ #expr: 99 + 2 }} | 19={{ #expr: 99 + 2 }} | 20={{ #expr: 99 + 2 }} | 21={{ #expr: 99 + 2 }} | 22={{ #expr: 99 + 2 }} | 23={{ #expr: 99 + 2 }} | 24={{ #expr: 99 + 2 }} | 25={{ #expr: 99 + 2 }} | 26={{ #expr: 99 + 2 }} | 27={{ #expr: 99 + 2 }} | 28={{ #expr: 99 + 2 }} | 29={{ #expr: 99 + 2 }} | 30={{ #expr: 99 + 2 }} | 31={{ #expr: 99 + 2 }} | 32={{ #expr: 99 + 2 }} | 33={{ #expr: 99 + 2 }} | 34={{ #expr: 99 + 2 }} | 35={{ #expr: 99 + 2 }} | 36={{ #expr: 99 + 2 }} | 37={{ #expr: 99 + 2 }} | 38={{ #expr: 99 + 2 }} | 39={{ #expr: 99 + 2 }} | 40={{ #expr: 99 + 2 }} | 41={{ #expr: 99 + 2 }} | 42={{ #expr: 99 + 2 }} | 43={{ #expr: 99 + 2 }} | 44={{ #expr: 99 + 2 }} | 45={{ #expr: 99 + 6 }} | 46={{ #expr: 99 + 2 }} | 47={{ #expr: 99 + 2 }} | 48={{ #expr: 99 + 2 }} | 49={{ #expr: 99 + 2 }} | 50={{ #expr: 99 + 2 }} | 51={{ #expr: 99 + 2 }} | 52={{ #expr: 99 + 2 }} | 53={{ #expr: 99 + 2 }} | 54={{ #expr: 99 + 2 }} | 55={{ #expr: 99 + 3 }} | 56=99 | #default = 99 }} + 1 }} | f|–102}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Oberlin, Friedrich||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • Eberhard Zwink: Oberlin, Johann Friedrich. In: Theologische Realenzyklopädie. Bd. 24.1994, S. 720–723.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Jean-Frédéric Oberlin|Jean-Frédéric Oberlin|Johann Friedrich Oberlin}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Jean-Frédéric Oberlin|Jean-Frédéric Oberlin|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Jean-Frédéric Oberlin

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|jean-frédéric oberlin|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118589199n851265010107641546812078 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118589199 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118589199 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n85126501 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n85126501 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 46812078 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 46812078 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Oberlin, Johann Friedrich | {{#if: Oberlin, Jean Frédéric | {{#if: evangelischer Pfarrer, Pädagoge und Sozialreformer | {{#if: 31. August 1740 | {{#if: Straßburg | {{#if: 1. Juni 1826 | {{#if: Waldersbach |

Vorlage:Wikidata-Registrierung