James Sheridan Muspratt
James Sheridan Muspratt (* 8. März 1821 in Dublin, Irland; † 3. Februar 1871 in West Derby bei Liverpool) war ein britischer Chemiker.
Leben und Wirken
Der Sohn des Chemikers James Muspratt studierte Chemie bei Thomas Graham in Glasgow und London sowie von 1843 bis 1845 bei Justus von Liebig in Gießen. Er war dann zunächst als Assistent des Liebig-Schülers August Wilhelm von Hofmann tätig, ehe er im Jahr 1848 das Liverpool College of Chemistry gründete, wo er auch als Professor lehrte.<ref>Vgl. Georg Schwedt, Liebig und seine Schüler. Heidelberg 2002, S. 209</ref>
Von 1854 an publizierte Muspratt sein in mehreren Faszikeln erscheinendes Handbuch Chemistry, Theoretical, Practical and Analytical. Das Werk legte seinen Schwerpunkt weniger auf den theoretischen Hintergrund, als auf die praktische Nutzanwendung industrieller chemischer Verfahren und bot damit zugleich einen Überblick über den Stand der britischen Chemieindustrie Mitte des 19. Jahrhunderts. Das rund 2000-seitige Handbuch enthielt 80 Einträge zu Stichworten wie Alaun, Ammoniak, Essigsäure oder Lack. Außerdem sind 31 Radierungen mit Chemikerportraits des 19. Jahrhunderts abgedruckt.<ref>Vgl. William H. Brock: Viewegs Geschichte der Chemie. Heidelberg 1997, S. 172, 174</ref> Neben einer russischen Übersetzung wurde Muspratts Werk auch von Friedrich Stohmann ins Deutsche übersetzt und dabei inhaltlich neu bearbeitet. Die deutsche Ausgabe erschien in mehreren Auflagen und war der Vorläufer für Fritz Ullmanns spätere Encyklopädie der technischen Chemie.<ref>Vgl. William H. Brock: Viewegs Geschichte der Chemie. Heidelberg 1997, S. 175; Website der Technischen Universität Hamburg-Harburg: Zur Geschichte chemischer Handbücher und Nachschlagewerke</ref>
Für seine Verdienste wurde Muspratt von der Harvard University die Ehrendoktorwürde verliehen.<ref>Vgl. William H. Brock: Viewegs Geschichte der Chemie. Heidelberg 1997, S. 175</ref> Seit 1850 war er Mitglied der Royal Society of Edinburgh.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Fellows Directory. Biographical Index: Former RSE Fellows 1783–2002|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Fellows Directory. Biographical Index: Former RSE Fellows 1783–2002}}]{{#if:PDF-Datei| (PDF-Datei)}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Fellows Directory. Biographical Index: Former RSE Fellows 1783–2002}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Fellows Directory. Biographical Index: Former RSE Fellows 1783–2002}}}}]}}{{#if:PDF-Datei| (PDF-Datei{{#if:Royal Society of Edinburgh{{#if: 2020-03-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf}}%7C%7C}}}}{{#if:Fellows Directory. Biographical Index: Former RSE Fellows 1783–2002|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Fellows Directory. Biographical Index: Former RSE Fellows 1783–2002|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Royal Society of Edinburgh| Royal Society of Edinburgh{{#if: |,|{{#if: 2020-03-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2020-03-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2020-03-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Royal Society of Edinburgh|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:965451||(?)}}}}}}{{#if: 2020-03-24|;}}}}{{#if: 2020-03-24| {{#if:Royal Society of Edinburgh{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2020-03-24 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2020-03-24|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2020-03-24|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Royal Society of Edinburgh{{#if: 2020-03-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if:PDF-Datei | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2020-03-24 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.rse.org.uk/wp-content/uploads/2016/11/all_fellows.pdf }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Werke (Auswahl)
- Outlines of Analysis, 1849
- Theoretische, praktische und analytische Chemie in Anwendung auf Künste und Gewerbe (Originaltitel: Chemistry, Theoretical, Practical and Analytical, 1854). Verlag C. A. Schwetschke & Sohn, Braunschweig, 1.–3. Aufl. Braunschweig 1854–1880, 4. Aufl. Vieweg Verlag, Braunschweig 1888–1922 (unter dem geänderten Titel Encyclopädisches Handbuch der technischen Chemie)
Literatur
- William Hodson Brock: Viewegs Geschichte der Chemie. Springer, Heidelberg 1997, insbes. S. 174f.
- Georg Schwedt, Liebig und seine Schüler. Springer, Heidelberg 2002, insbes. S. 208f.
Weblinks
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: James Sheridan Muspratt | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- Technische Universität Hamburg-Harburg: Zur Geschichte chemischer Handbücher und Nachschlagewerke
- LibraryIreland.com: Alfred Webb: James Sheridan Muspratt, in: A Compendium of Irish Biography, 1878
- Science & Society Picture Library: Portraitstich James Sheridan Muspratts von William Holl nach einer Fotografie
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 117189065no/89/16139783588 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117189065 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 117189065 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/89/16139 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no/89/16139 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 783588 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 783588 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Muspratt, James Sheridan | {{#if: | {{#if: britischer Chemiker | {{#if: 8. März 1821 | {{#if: Dublin, Irland | {{#if: 3. Februar 1871 | {{#if: West Derby bei Liverpool || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Muspratt, James Sheridan
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | britischer Chemiker
}} |
| GEBURTSDATUM | 8. März 1821
}} |
| GEBURTSORT | Dublin, Irland
}} |
| STERBEDATUM | 3. Februar 1871
}} |
| STERBEORT | West Derby bei Liverpool
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Chemiker (19. Jahrhundert)
- Mitglied der Royal Society of Edinburgh
- Ehrendoktor der Harvard University
- Brite
- Geboren 1821
- Gestorben 1871
- Mann