Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Jakob von Jonas – Wikipedia Zum Inhalt springen

Jakob von Jonas

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Jakob Jonas)
Datei:Jonas (Jon, Juen) (VLA, Bibliotheksgut 206b fol.64) (2025 xi 03).jpg
Stammwappen Jonas (Jon, Juen) mit Stechhelm
Datei:Jonas (v Buch u Udelberg) (VLA, NL Gunz Nr 2 fol.3) (2025 xi 02).jpg
Wappen Jonas ab 1541

Jakob (von) Jonas, auch: Jacob Jonas, Jon, (* um 1500 in Götzis; † 28. Dezember 1558 in Abensberg) war ein deutscher Philologe, Rechtswissenschaftler, Politiker und Diplomat.

Leben

Als Sohn des Bauern Leonhard Jon und seiner Frau Klara (geb. Benzer) geboren, besuchte er die Stiftsschule in Chur. Danach bezog er 1522 die Universität Leipzig und die Universität Wittenberg. 1523 kehrte er nach Chur zurück, wo er seine Priesterweihe erhielt und Lehrer an der dortigen Stiftsschule St. Luzi wurde. Andere Quellen sagen, dass er nur eine Prüfung in Hinblick auf die beabsichtigte Weihe ablegte, was wahrscheinlicher ist, da er sonst später als Katholik nicht hätte verheiratet sein dürfen.<ref>Oskar Vasella: Über das Problem der Klerusbildung im 16. Jahrhundert. Nebst Protokollen von Weiheprüfungen des Bistums Chur (1567–1672). In: Mitteilungen des Instituts für Österreichische Geschichtsforschung. Bd. 58, 1950, S. 441–456, hier S. 446, (Ausschnittscan).</ref> Jedenfalls verließ er die Stiftsschule wieder und ging am 26. Februar 1526 an die Universität Tübingen, wo er am 1. Mai desselben Jahres Professor der hebräischen und griechischen Sprache wurde. Der ursprünglich zum Juristen bestimmte Jonas wurde 1532 in Tübingen zum Doktor der Rechte promoviert.

Er machte trotz seiner Berührungspunkte mit der Reformation nie einen Hehl daraus, auf der Seite der katholischen Konfession zu stehen, und war ein erklärter Feind der evangelischen Seite. So wurde er 1533 Kanzler des Bischofs von Konstanz, war seit 1538 für den fränkischen Kreis Assessor (Richter) am Reichskammergericht in Speyer, wo er freundschaftliche Kontakte mit Konrad Braun und Matthias von Held schloss. Dort wurde er auch 1541 in den Reichsadel aufgenommen. Nachdem er Kanzler von Kurmainz geworden war, sollte er 1543 die Visitation des Reichskammergerichtes übernehmen. Er wurde jedoch von den evangelischen Ständen abgelehnt und von Ferdinand I. als Hofkanzler nach Wien berufen.

Dort wurde er Mitglied der juristischen Fakultät der Universität Wien, beteiligte sich an der Universitätsreform 1554<ref>Ulrike Denk: Die Universitätsreformen unter Ferdinand I. Eine Hochschule als Instrument zur Durchsetzung der landesfürstlichen Zentralgewalt</ref> und förderte die Jesuiten. Maßgeblich war er an der königlichen Resolution am Religionsfriedensentwurf Ferdinands (Declaratio Ferdinandea) zum Augsburger Reichs- und Religionsfrieden beteiligt<ref>Alexandra Schäfer-Griebel: Augsburger Religionsfrieden (25. September 1555) und »Declaratio Ferdinandea« (24. September 1555) Einleitung </ref>, die noch über die Vorstellungen der katholischen Kirche hinausgingen. Nachdem Karl V. abgedankt hatte, übernahm er zudem auch als Reichsvizekanzler die Reichshofkanzlei, in welcher Stellung er als weltgewandter, geistvoll-leidenschaftlicher Politiker und Diplomat verstarb. Kurz vor seinem Tod konvertierte Martin Eisengrein (1535–1578), der Neffe seiner Frau, unter seinem Einfluss zum Katholizismus.

Jakob von Jonas hatte um 1530 Anna Elisabeth Eisengrein (1505–1556) geheiratet, die Tochter des Stuttgarter Bürgermeisters Martin Eisengrein und seiner Frau Agathe geb. Schell. Aus dieser Ehe sind vier Söhne und eine Tochter hervorgegangen. Anna Elisabeth soll vor ihrer Ehe die Geliebte des Herzogs Ludwig X. von Bayern gewesen sein, mit dem sie die Tochter Anna von Leonsberg (1525–1559) gehabt habe. Diese ehelichte später den Humanisten und Staatsmann Johann Albrecht Widmannstadt bzw. Widmanstetter (1506–1557).<ref>{{ #if:Sigmund Ritter von Riezler|Sigmund Ritter von Riezler: |}}{{ #if:ADB:Widmanstetter, Johann Albrecht|{{ #if:Widmanstetter, Johann Albrecht|Widmanstetter, Johann Albrecht|Jakob von Jonas }}|{{#ifeq: {{#switch: 42 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Widmanstetter, Johann Albrecht|Widmanstetter, Johann Albrecht|Jakob von Jonas }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 42 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 42 | 1={{ #expr: 357 + 16 }} | 2={{ #expr: 357 + 2 }} | 3={{ #expr: 357 + 2 }} | 4={{ #expr: 357 + 2 }} | 5={{ #expr: 357 + 2 }} | 6={{ #expr: 357 + 2 }} | 7={{ #expr: 357 + 2 }} | 8={{ #expr: 357 + 2 }} | 9={{#switch: 357 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 357 < 449 | {{ #expr: 357 + 2 }} | {{ #expr: 357 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 357 + 2 }} | 11={{ #expr: 357 + 2 }} | 12={{ #expr: 357 + 2 }} | 13={{ #expr: 357 + 2 }} | 14={{ #expr: 357 + 2 }} | 15={{ #expr: 357 + 2 }} | 16={{ #expr: 357 + 2 }} | 17={{ #expr: 357 + 2 }} | 18={{ #expr: 357 + 2 }} | 19={{ #expr: 357 + 2 }} | 20={{ #expr: 357 + 2 }} | 21={{ #expr: 357 + 2 }} | 22={{ #expr: 357 + 2 }} | 23={{ #expr: 357 + 2 }} | 24={{ #expr: 357 + 2 }} | 25={{ #expr: 357 + 2 }} | 26={{ #expr: 357 + 2 }} | 27={{ #expr: 357 + 2 }} | 28={{ #expr: 357 + 2 }} | 29={{ #expr: 357 + 2 }} | 30={{ #expr: 357 + 2 }} | 31={{ #expr: 357 + 2 }} | 32={{ #expr: 357 + 2 }} | 33={{ #expr: 357 + 2 }} | 34={{ #expr: 357 + 2 }} | 35={{ #expr: 357 + 2 }} | 36={{ #expr: 357 + 2 }} | 37={{ #expr: 357 + 2 }} | 38={{ #expr: 357 + 2 }} | 39={{ #expr: 357 + 2 }} | 40={{ #expr: 357 + 2 }} | 41={{ #expr: 357 + 2 }} | 42={{ #expr: 357 + 2 }} | 43={{ #expr: 357 + 2 }} | 44={{ #expr: 357 + 2 }} | 45={{ #expr: 357 + 6 }} | 46={{ #expr: 357 + 2 }} | 47={{ #expr: 357 + 2 }} | 48={{ #expr: 357 + 2 }} | 49={{ #expr: 357 + 2 }} | 50={{ #expr: 357 + 2 }} | 51={{ #expr: 357 + 2 }} | 52={{ #expr: 357 + 2 }} | 53={{ #expr: 357 + 2 }} | 54={{ #expr: 357 + 2 }} | 55={{ #expr: 357 + 3 }} | 56=357 | #default = 357 }} {{ #if:Widmanstetter, Johann Albrecht|Widmanstetter, Johann Albrecht|Jakob von Jonas }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 42, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 42 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 357{{ #if:361 | {{ #ifexpr: {{#switch: 42 | 1={{ #expr: 357 + 16 }} | 2={{ #expr: 357 + 2 }} | 3={{ #expr: 357 + 2 }} | 4={{ #expr: 357 + 2 }} | 5={{ #expr: 357 + 2 }} | 6={{ #expr: 357 + 2 }} | 7={{ #expr: 357 + 2 }} | 8={{ #expr: 357 + 2 }} | 9={{#switch: 357 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 357 < 449 | {{ #expr: 357 + 2 }} | {{ #expr: 357 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 357 + 2 }} | 11={{ #expr: 357 + 2 }} | 12={{ #expr: 357 + 2 }} | 13={{ #expr: 357 + 2 }} | 14={{ #expr: 357 + 2 }} | 15={{ #expr: 357 + 2 }} | 16={{ #expr: 357 + 2 }} | 17={{ #expr: 357 + 2 }} | 18={{ #expr: 357 + 2 }} | 19={{ #expr: 357 + 2 }} | 20={{ #expr: 357 + 2 }} | 21={{ #expr: 357 + 2 }} | 22={{ #expr: 357 + 2 }} | 23={{ #expr: 357 + 2 }} | 24={{ #expr: 357 + 2 }} | 25={{ #expr: 357 + 2 }} | 26={{ #expr: 357 + 2 }} | 27={{ #expr: 357 + 2 }} | 28={{ #expr: 357 + 2 }} | 29={{ #expr: 357 + 2 }} | 30={{ #expr: 357 + 2 }} | 31={{ #expr: 357 + 2 }} | 32={{ #expr: 357 + 2 }} | 33={{ #expr: 357 + 2 }} | 34={{ #expr: 357 + 2 }} | 35={{ #expr: 357 + 2 }} | 36={{ #expr: 357 + 2 }} | 37={{ #expr: 357 + 2 }} | 38={{ #expr: 357 + 2 }} | 39={{ #expr: 357 + 2 }} | 40={{ #expr: 357 + 2 }} | 41={{ #expr: 357 + 2 }} | 42={{ #expr: 357 + 2 }} | 43={{ #expr: 357 + 2 }} | 44={{ #expr: 357 + 2 }} | 45={{ #expr: 357 + 6 }} | 46={{ #expr: 357 + 2 }} | 47={{ #expr: 357 + 2 }} | 48={{ #expr: 357 + 2 }} | 49={{ #expr: 357 + 2 }} | 50={{ #expr: 357 + 2 }} | 51={{ #expr: 357 + 2 }} | 52={{ #expr: 357 + 2 }} | 53={{ #expr: 357 + 2 }} | 54={{ #expr: 357 + 2 }} | 55={{ #expr: 357 + 3 }} | 56=357 | #default = 357 }} != {{#switch: 42 | 1={{ #expr: 361 + 16 }} | 2={{ #expr: 361 + 2 }} | 3={{ #expr: 361 + 2 }} | 4={{ #expr: 361 + 2 }} | 5={{ #expr: 361 + 2 }} | 6={{ #expr: 361 + 2 }} | 7={{ #expr: 361 + 2 }} | 8={{ #expr: 361 + 2 }} | 9={{#switch: 361 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 361 < 449 | {{ #expr: 361 + 2 }} | {{ #expr: 361 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 361 + 2 }} | 11={{ #expr: 361 + 2 }} | 12={{ #expr: 361 + 2 }} | 13={{ #expr: 361 + 2 }} | 14={{ #expr: 361 + 2 }} | 15={{ #expr: 361 + 2 }} | 16={{ #expr: 361 + 2 }} | 17={{ #expr: 361 + 2 }} | 18={{ #expr: 361 + 2 }} | 19={{ #expr: 361 + 2 }} | 20={{ #expr: 361 + 2 }} | 21={{ #expr: 361 + 2 }} | 22={{ #expr: 361 + 2 }} | 23={{ #expr: 361 + 2 }} | 24={{ #expr: 361 + 2 }} | 25={{ #expr: 361 + 2 }} | 26={{ #expr: 361 + 2 }} | 27={{ #expr: 361 + 2 }} | 28={{ #expr: 361 + 2 }} | 29={{ #expr: 361 + 2 }} | 30={{ #expr: 361 + 2 }} | 31={{ #expr: 361 + 2 }} | 32={{ #expr: 361 + 2 }} | 33={{ #expr: 361 + 2 }} | 34={{ #expr: 361 + 2 }} | 35={{ #expr: 361 + 2 }} | 36={{ #expr: 361 + 2 }} | 37={{ #expr: 361 + 2 }} | 38={{ #expr: 361 + 2 }} | 39={{ #expr: 361 + 2 }} | 40={{ #expr: 361 + 2 }} | 41={{ #expr: 361 + 2 }} | 42={{ #expr: 361 + 2 }} | 43={{ #expr: 361 + 2 }} | 44={{ #expr: 361 + 2 }} | 45={{ #expr: 361 + 6 }} | 46={{ #expr: 361 + 2 }} | 47={{ #expr: 361 + 2 }} | 48={{ #expr: 361 + 2 }} | 49={{ #expr: 361 + 2 }} | 50={{ #expr: 361 + 2 }} | 51={{ #expr: 361 + 2 }} | 52={{ #expr: 361 + 2 }} | 53={{ #expr: 361 + 2 }} | 54={{ #expr: 361 + 2 }} | 55={{ #expr: 361 + 3 }} | 56=361 | #default = 361 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 42 | 1={{ #expr: 361 + 16 }} | 2={{ #expr: 361 + 2 }} | 3={{ #expr: 361 + 2 }} | 4={{ #expr: 361 + 2 }} | 5={{ #expr: 361 + 2 }} | 6={{ #expr: 361 + 2 }} | 7={{ #expr: 361 + 2 }} | 8={{ #expr: 361 + 2 }} | 9={{#switch: 361 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 361 < 449 | {{ #expr: 361 + 2 }} | {{ #expr: 361 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 361 + 2 }} | 11={{ #expr: 361 + 2 }} | 12={{ #expr: 361 + 2 }} | 13={{ #expr: 361 + 2 }} | 14={{ #expr: 361 + 2 }} | 15={{ #expr: 361 + 2 }} | 16={{ #expr: 361 + 2 }} | 17={{ #expr: 361 + 2 }} | 18={{ #expr: 361 + 2 }} | 19={{ #expr: 361 + 2 }} | 20={{ #expr: 361 + 2 }} | 21={{ #expr: 361 + 2 }} | 22={{ #expr: 361 + 2 }} | 23={{ #expr: 361 + 2 }} | 24={{ #expr: 361 + 2 }} | 25={{ #expr: 361 + 2 }} | 26={{ #expr: 361 + 2 }} | 27={{ #expr: 361 + 2 }} | 28={{ #expr: 361 + 2 }} | 29={{ #expr: 361 + 2 }} | 30={{ #expr: 361 + 2 }} | 31={{ #expr: 361 + 2 }} | 32={{ #expr: 361 + 2 }} | 33={{ #expr: 361 + 2 }} | 34={{ #expr: 361 + 2 }} | 35={{ #expr: 361 + 2 }} | 36={{ #expr: 361 + 2 }} | 37={{ #expr: 361 + 2 }} | 38={{ #expr: 361 + 2 }} | 39={{ #expr: 361 + 2 }} | 40={{ #expr: 361 + 2 }} | 41={{ #expr: 361 + 2 }} | 42={{ #expr: 361 + 2 }} | 43={{ #expr: 361 + 2 }} | 44={{ #expr: 361 + 2 }} | 45={{ #expr: 361 + 6 }} | 46={{ #expr: 361 + 2 }} | 47={{ #expr: 361 + 2 }} | 48={{ #expr: 361 + 2 }} | 49={{ #expr: 361 + 2 }} | 50={{ #expr: 361 + 2 }} | 51={{ #expr: 361 + 2 }} | 52={{ #expr: 361 + 2 }} | 53={{ #expr: 361 + 2 }} | 54={{ #expr: 361 + 2 }} | 55={{ #expr: 361 + 3 }} | 56=361 | #default = 361 }} = {{ #expr: {{#switch: 42 | 1={{ #expr: 357 + 16 }} | 2={{ #expr: 357 + 2 }} | 3={{ #expr: 357 + 2 }} | 4={{ #expr: 357 + 2 }} | 5={{ #expr: 357 + 2 }} | 6={{ #expr: 357 + 2 }} | 7={{ #expr: 357 + 2 }} | 8={{ #expr: 357 + 2 }} | 9={{#switch: 357 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 357 < 449 | {{ #expr: 357 + 2 }} | {{ #expr: 357 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 357 + 2 }} | 11={{ #expr: 357 + 2 }} | 12={{ #expr: 357 + 2 }} | 13={{ #expr: 357 + 2 }} | 14={{ #expr: 357 + 2 }} | 15={{ #expr: 357 + 2 }} | 16={{ #expr: 357 + 2 }} | 17={{ #expr: 357 + 2 }} | 18={{ #expr: 357 + 2 }} | 19={{ #expr: 357 + 2 }} | 20={{ #expr: 357 + 2 }} | 21={{ #expr: 357 + 2 }} | 22={{ #expr: 357 + 2 }} | 23={{ #expr: 357 + 2 }} | 24={{ #expr: 357 + 2 }} | 25={{ #expr: 357 + 2 }} | 26={{ #expr: 357 + 2 }} | 27={{ #expr: 357 + 2 }} | 28={{ #expr: 357 + 2 }} | 29={{ #expr: 357 + 2 }} | 30={{ #expr: 357 + 2 }} | 31={{ #expr: 357 + 2 }} | 32={{ #expr: 357 + 2 }} | 33={{ #expr: 357 + 2 }} | 34={{ #expr: 357 + 2 }} | 35={{ #expr: 357 + 2 }} | 36={{ #expr: 357 + 2 }} | 37={{ #expr: 357 + 2 }} | 38={{ #expr: 357 + 2 }} | 39={{ #expr: 357 + 2 }} | 40={{ #expr: 357 + 2 }} | 41={{ #expr: 357 + 2 }} | 42={{ #expr: 357 + 2 }} | 43={{ #expr: 357 + 2 }} | 44={{ #expr: 357 + 2 }} | 45={{ #expr: 357 + 6 }} | 46={{ #expr: 357 + 2 }} | 47={{ #expr: 357 + 2 }} | 48={{ #expr: 357 + 2 }} | 49={{ #expr: 357 + 2 }} | 50={{ #expr: 357 + 2 }} | 51={{ #expr: 357 + 2 }} | 52={{ #expr: 357 + 2 }} | 53={{ #expr: 357 + 2 }} | 54={{ #expr: 357 + 2 }} | 55={{ #expr: 357 + 3 }} | 56=357 | #default = 357 }} + 1 }} | f|–361}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Widmanstetter, Johann Albrecht||{{#ifeq:0|0|}}}}</ref>

Literatur

  • {{
  1. if:Jonas, Jacob | {{
#if:10  | {{
  #if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Jonas, Jacob }}.|{{
   #if:||Jonas, Jacob }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
  #if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 10. Theil. {{#if: | | {{#switch: 10

|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 10 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:259|, S. 259{{ #if:259 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 259) = ( 259) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 259 != 259 |{{ #ifexpr: 259 = {{ #expr: 259 + 1 }}| f.|–259}}|}}|{{ #ifeq: 259 | 259 ||–259}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}

 | Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe 
 }}

| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Jonas, Jakob|Jonas, Jakob|Jakob von Jonas }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 14 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 14 | 1={{ #expr: 491 + 16 }} | 2={{ #expr: 491 + 2 }} | 3={{ #expr: 491 + 2 }} | 4={{ #expr: 491 + 2 }} | 5={{ #expr: 491 + 2 }} | 6={{ #expr: 491 + 2 }} | 7={{ #expr: 491 + 2 }} | 8={{ #expr: 491 + 2 }} | 9={{#switch: 491 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 491 < 449 | {{ #expr: 491 + 2 }} | {{ #expr: 491 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 491 + 2 }} | 11={{ #expr: 491 + 2 }} | 12={{ #expr: 491 + 2 }} | 13={{ #expr: 491 + 2 }} | 14={{ #expr: 491 + 2 }} | 15={{ #expr: 491 + 2 }} | 16={{ #expr: 491 + 2 }} | 17={{ #expr: 491 + 2 }} | 18={{ #expr: 491 + 2 }} | 19={{ #expr: 491 + 2 }} | 20={{ #expr: 491 + 2 }} | 21={{ #expr: 491 + 2 }} | 22={{ #expr: 491 + 2 }} | 23={{ #expr: 491 + 2 }} | 24={{ #expr: 491 + 2 }} | 25={{ #expr: 491 + 2 }} | 26={{ #expr: 491 + 2 }} | 27={{ #expr: 491 + 2 }} | 28={{ #expr: 491 + 2 }} | 29={{ #expr: 491 + 2 }} | 30={{ #expr: 491 + 2 }} | 31={{ #expr: 491 + 2 }} | 32={{ #expr: 491 + 2 }} | 33={{ #expr: 491 + 2 }} | 34={{ #expr: 491 + 2 }} | 35={{ #expr: 491 + 2 }} | 36={{ #expr: 491 + 2 }} | 37={{ #expr: 491 + 2 }} | 38={{ #expr: 491 + 2 }} | 39={{ #expr: 491 + 2 }} | 40={{ #expr: 491 + 2 }} | 41={{ #expr: 491 + 2 }} | 42={{ #expr: 491 + 2 }} | 43={{ #expr: 491 + 2 }} | 44={{ #expr: 491 + 2 }} | 45={{ #expr: 491 + 6 }} | 46={{ #expr: 491 + 2 }} | 47={{ #expr: 491 + 2 }} | 48={{ #expr: 491 + 2 }} | 49={{ #expr: 491 + 2 }} | 50={{ #expr: 491 + 2 }} | 51={{ #expr: 491 + 2 }} | 52={{ #expr: 491 + 2 }} | 53={{ #expr: 491 + 2 }} | 54={{ #expr: 491 + 2 }} | 55={{ #expr: 491 + 3 }} | 56=491 | #default = 491 }} {{ #if:Jonas, Jakob|Jonas, Jakob|Jakob von Jonas }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 14, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 14 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 491{{ #if:492 | {{ #ifexpr: {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 491 + 16 }} | 2={{ #expr: 491 + 2 }} | 3={{ #expr: 491 + 2 }} | 4={{ #expr: 491 + 2 }} | 5={{ #expr: 491 + 2 }} | 6={{ #expr: 491 + 2 }} | 7={{ #expr: 491 + 2 }} | 8={{ #expr: 491 + 2 }} | 9={{#switch: 491 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 491 < 449 | {{ #expr: 491 + 2 }} | {{ #expr: 491 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 491 + 2 }} | 11={{ #expr: 491 + 2 }} | 12={{ #expr: 491 + 2 }} | 13={{ #expr: 491 + 2 }} | 14={{ #expr: 491 + 2 }} | 15={{ #expr: 491 + 2 }} | 16={{ #expr: 491 + 2 }} | 17={{ #expr: 491 + 2 }} | 18={{ #expr: 491 + 2 }} | 19={{ #expr: 491 + 2 }} | 20={{ #expr: 491 + 2 }} | 21={{ #expr: 491 + 2 }} | 22={{ #expr: 491 + 2 }} | 23={{ #expr: 491 + 2 }} | 24={{ #expr: 491 + 2 }} | 25={{ #expr: 491 + 2 }} | 26={{ #expr: 491 + 2 }} | 27={{ #expr: 491 + 2 }} | 28={{ #expr: 491 + 2 }} | 29={{ #expr: 491 + 2 }} | 30={{ #expr: 491 + 2 }} | 31={{ #expr: 491 + 2 }} | 32={{ #expr: 491 + 2 }} | 33={{ #expr: 491 + 2 }} | 34={{ #expr: 491 + 2 }} | 35={{ #expr: 491 + 2 }} | 36={{ #expr: 491 + 2 }} | 37={{ #expr: 491 + 2 }} | 38={{ #expr: 491 + 2 }} | 39={{ #expr: 491 + 2 }} | 40={{ #expr: 491 + 2 }} | 41={{ #expr: 491 + 2 }} | 42={{ #expr: 491 + 2 }} | 43={{ #expr: 491 + 2 }} | 44={{ #expr: 491 + 2 }} | 45={{ #expr: 491 + 6 }} | 46={{ #expr: 491 + 2 }} | 47={{ #expr: 491 + 2 }} | 48={{ #expr: 491 + 2 }} | 49={{ #expr: 491 + 2 }} | 50={{ #expr: 491 + 2 }} | 51={{ #expr: 491 + 2 }} | 52={{ #expr: 491 + 2 }} | 53={{ #expr: 491 + 2 }} | 54={{ #expr: 491 + 2 }} | 55={{ #expr: 491 + 3 }} | 56=491 | #default = 491 }} != {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 492 + 16 }} | 2={{ #expr: 492 + 2 }} | 3={{ #expr: 492 + 2 }} | 4={{ #expr: 492 + 2 }} | 5={{ #expr: 492 + 2 }} | 6={{ #expr: 492 + 2 }} | 7={{ #expr: 492 + 2 }} | 8={{ #expr: 492 + 2 }} | 9={{#switch: 492 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 492 < 449 | {{ #expr: 492 + 2 }} | {{ #expr: 492 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 492 + 2 }} | 11={{ #expr: 492 + 2 }} | 12={{ #expr: 492 + 2 }} | 13={{ #expr: 492 + 2 }} | 14={{ #expr: 492 + 2 }} | 15={{ #expr: 492 + 2 }} | 16={{ #expr: 492 + 2 }} | 17={{ #expr: 492 + 2 }} | 18={{ #expr: 492 + 2 }} | 19={{ #expr: 492 + 2 }} | 20={{ #expr: 492 + 2 }} | 21={{ #expr: 492 + 2 }} | 22={{ #expr: 492 + 2 }} | 23={{ #expr: 492 + 2 }} | 24={{ #expr: 492 + 2 }} | 25={{ #expr: 492 + 2 }} | 26={{ #expr: 492 + 2 }} | 27={{ #expr: 492 + 2 }} | 28={{ #expr: 492 + 2 }} | 29={{ #expr: 492 + 2 }} | 30={{ #expr: 492 + 2 }} | 31={{ #expr: 492 + 2 }} | 32={{ #expr: 492 + 2 }} | 33={{ #expr: 492 + 2 }} | 34={{ #expr: 492 + 2 }} | 35={{ #expr: 492 + 2 }} | 36={{ #expr: 492 + 2 }} | 37={{ #expr: 492 + 2 }} | 38={{ #expr: 492 + 2 }} | 39={{ #expr: 492 + 2 }} | 40={{ #expr: 492 + 2 }} | 41={{ #expr: 492 + 2 }} | 42={{ #expr: 492 + 2 }} | 43={{ #expr: 492 + 2 }} | 44={{ #expr: 492 + 2 }} | 45={{ #expr: 492 + 6 }} | 46={{ #expr: 492 + 2 }} | 47={{ #expr: 492 + 2 }} | 48={{ #expr: 492 + 2 }} | 49={{ #expr: 492 + 2 }} | 50={{ #expr: 492 + 2 }} | 51={{ #expr: 492 + 2 }} | 52={{ #expr: 492 + 2 }} | 53={{ #expr: 492 + 2 }} | 54={{ #expr: 492 + 2 }} | 55={{ #expr: 492 + 3 }} | 56=492 | #default = 492 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 492 + 16 }} | 2={{ #expr: 492 + 2 }} | 3={{ #expr: 492 + 2 }} | 4={{ #expr: 492 + 2 }} | 5={{ #expr: 492 + 2 }} | 6={{ #expr: 492 + 2 }} | 7={{ #expr: 492 + 2 }} | 8={{ #expr: 492 + 2 }} | 9={{#switch: 492 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 492 < 449 | {{ #expr: 492 + 2 }} | {{ #expr: 492 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 492 + 2 }} | 11={{ #expr: 492 + 2 }} | 12={{ #expr: 492 + 2 }} | 13={{ #expr: 492 + 2 }} | 14={{ #expr: 492 + 2 }} | 15={{ #expr: 492 + 2 }} | 16={{ #expr: 492 + 2 }} | 17={{ #expr: 492 + 2 }} | 18={{ #expr: 492 + 2 }} | 19={{ #expr: 492 + 2 }} | 20={{ #expr: 492 + 2 }} | 21={{ #expr: 492 + 2 }} | 22={{ #expr: 492 + 2 }} | 23={{ #expr: 492 + 2 }} | 24={{ #expr: 492 + 2 }} | 25={{ #expr: 492 + 2 }} | 26={{ #expr: 492 + 2 }} | 27={{ #expr: 492 + 2 }} | 28={{ #expr: 492 + 2 }} | 29={{ #expr: 492 + 2 }} | 30={{ #expr: 492 + 2 }} | 31={{ #expr: 492 + 2 }} | 32={{ #expr: 492 + 2 }} | 33={{ #expr: 492 + 2 }} | 34={{ #expr: 492 + 2 }} | 35={{ #expr: 492 + 2 }} | 36={{ #expr: 492 + 2 }} | 37={{ #expr: 492 + 2 }} | 38={{ #expr: 492 + 2 }} | 39={{ #expr: 492 + 2 }} | 40={{ #expr: 492 + 2 }} | 41={{ #expr: 492 + 2 }} | 42={{ #expr: 492 + 2 }} | 43={{ #expr: 492 + 2 }} | 44={{ #expr: 492 + 2 }} | 45={{ #expr: 492 + 6 }} | 46={{ #expr: 492 + 2 }} | 47={{ #expr: 492 + 2 }} | 48={{ #expr: 492 + 2 }} | 49={{ #expr: 492 + 2 }} | 50={{ #expr: 492 + 2 }} | 51={{ #expr: 492 + 2 }} | 52={{ #expr: 492 + 2 }} | 53={{ #expr: 492 + 2 }} | 54={{ #expr: 492 + 2 }} | 55={{ #expr: 492 + 3 }} | 56=492 | #default = 492 }} = {{ #expr: {{#switch: 14 | 1={{ #expr: 491 + 16 }} | 2={{ #expr: 491 + 2 }} | 3={{ #expr: 491 + 2 }} | 4={{ #expr: 491 + 2 }} | 5={{ #expr: 491 + 2 }} | 6={{ #expr: 491 + 2 }} | 7={{ #expr: 491 + 2 }} | 8={{ #expr: 491 + 2 }} | 9={{#switch: 491 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 491 < 449 | {{ #expr: 491 + 2 }} | {{ #expr: 491 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 491 + 2 }} | 11={{ #expr: 491 + 2 }} | 12={{ #expr: 491 + 2 }} | 13={{ #expr: 491 + 2 }} | 14={{ #expr: 491 + 2 }} | 15={{ #expr: 491 + 2 }} | 16={{ #expr: 491 + 2 }} | 17={{ #expr: 491 + 2 }} | 18={{ #expr: 491 + 2 }} | 19={{ #expr: 491 + 2 }} | 20={{ #expr: 491 + 2 }} | 21={{ #expr: 491 + 2 }} | 22={{ #expr: 491 + 2 }} | 23={{ #expr: 491 + 2 }} | 24={{ #expr: 491 + 2 }} | 25={{ #expr: 491 + 2 }} | 26={{ #expr: 491 + 2 }} | 27={{ #expr: 491 + 2 }} | 28={{ #expr: 491 + 2 }} | 29={{ #expr: 491 + 2 }} | 30={{ #expr: 491 + 2 }} | 31={{ #expr: 491 + 2 }} | 32={{ #expr: 491 + 2 }} | 33={{ #expr: 491 + 2 }} | 34={{ #expr: 491 + 2 }} | 35={{ #expr: 491 + 2 }} | 36={{ #expr: 491 + 2 }} | 37={{ #expr: 491 + 2 }} | 38={{ #expr: 491 + 2 }} | 39={{ #expr: 491 + 2 }} | 40={{ #expr: 491 + 2 }} | 41={{ #expr: 491 + 2 }} | 42={{ #expr: 491 + 2 }} | 43={{ #expr: 491 + 2 }} | 44={{ #expr: 491 + 2 }} | 45={{ #expr: 491 + 6 }} | 46={{ #expr: 491 + 2 }} | 47={{ #expr: 491 + 2 }} | 48={{ #expr: 491 + 2 }} | 49={{ #expr: 491 + 2 }} | 50={{ #expr: 491 + 2 }} | 51={{ #expr: 491 + 2 }} | 52={{ #expr: 491 + 2 }} | 53={{ #expr: 491 + 2 }} | 54={{ #expr: 491 + 2 }} | 55={{ #expr: 491 + 3 }} | 56=491 | #default = 491 }} + 1 }} | f|–492}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Jonas, Jakob||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 593
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 137665865
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|137665865}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 1253156 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 1253156 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

  • Karl Heinz Burmeister: Jakob Jonas. Humanist und Staatsmann, in: Schriften des Vereins für Geschichte des Bodensees und seiner Umgebung, 89. Jg. 1971, S. 83–94 (Digitalisat)

Weblinks

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 13766586581827577 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 137665865 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 137665865 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 81827577 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 81827577 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Jonas, Jakob von | {{#if: Jonas, Jakob; Jonas, Jacob | {{#if: deutscher Philologe, Rechtswissenschaftler, Politiker und Diplomat | {{#if: um 1500 | {{#if: Götzis | {{#if: 28. Dezember 1558 | {{#if: Abensberg |

Vorlage:Wikidata-Registrierung