Zum Inhalt springen

Jakob Friedrich Reiff

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Jakob-Friedrich-Reiff.jpg
Jakob Friedrich Reiff
Datei:Jakob Friedrich Reiff Stadtfriedhof Tübingen.jpg
Grab

Jakob Friedrich von Reiff (* 23. Dezember 1810 in Vaihingen an der Enz; † 6. Juli 1879 in Tübingen) war ein deutscher Philosoph.

Leben

Reiff besuchte 1828–33 das evangelische Tübinger Stift und studierte Theologie (u. a. beim Haupt der Tübinger Schule, Ferdinand Christian Baur) und Philosophie. Er begann, ähnlich wie vor ihm David Friedrich Strauss, bereits als Repetent am Tübinger Stift seine philosophischen Vorlesungen und setzte diese seit 1840 als Privatdozent an der Universität Tübingen fort. In Tübingen wurde er 1844 zum außerordentlichen, 1855 zum ordentlichen Professor ernannt. 1863 bis 1864 fungierte er als Rektor der Universität Tübingen; die Emeritierung erfolgte 1877. Sein Grab befindet sich auf dem Stadtfriedhof Tübingen.

Jakob Friedrich Reiff ist der Vater des Mathematikers und Physikers Richard Reiff sowie zweifacher Schwiegervater des Lindauer Arztes und Ehrenbürgers Karl Bever.

Philosophie

Reiff ging zunächst von der damals dominierenden Philosophie Hegels aus, gelangte aber bald über eine Kritik an Hegels absoluten Idealismus zu seinem eigenen philosophischen Standpunkt.

Am Hegel’schen System bemängelte er einerseits den Logizismus, mit dem sich keine genuin praktische Philosophie verbinden ließe, andererseits den absoluten Standpunkt, der die Grenzen des endlichen Ichs missachtete. Er näherte er sich dabei dem transzendental-kritischen Standpunkt der Wissenschaftslehre Johann Gottlieb Fichtes und gab wieder der praktischen Vernunft über die theoretische und den Willensbestimmungen über die logischen Kategorien den Primat.

Zugleich sah Reiff in Hegels System einen Dualismus, den er als Ursache für den Zerfall der Hegelschule in Links- und Rechtshegelianismus diagnostizierte. So fasste Reiff es als seine Aufgabe auf, mit diesem Dualismus auch beide Zerfallstendenzen in einer letzten Synthese (der letzten, zu welcher der deutsche Idealismus gelangte) zu versöhnen.

Diese Synthese unternahm Reiff, auf dem genannten ethisch-kritischen Standpunkt, den er mit den logischen Errungenschaften Hegels verband, in seinem Hauptwerk, dem 'System der Willensbestimmungen' (1842).

Zu Reiffs Schülern zählen Hans Vaihinger (Philosophie des Als Ob), Christoph von Sigwart (Logik), Albert Schwegler, Karl Christian Planck ('Die Weltalter'), Ludwig Noack (1846–48 Herausgeber der 'Spekulativen Jahrbücher'), Karl Theodor Bayrhoffer, Julius Bahnsen und der finnische 'Nationalphilosoph' Johan Vilhelm Snellman. In zeitgenössischen Urteilen wurde die Bedeutung der Philosophie Reiffs hoch eingeschätzt; Planck etwa bezeichnet sie als eine „zweite kantische Kritik in höherer Instanz“<ref>Karl Christian Planck: Zur Kritik des Reiff’schen Systems. In: Jahrbücher der Gegenwart. Tübingen: Fues, 1844, S. 911–944, hier S. 941.</ref>, nach Heinrich Schwarz ist sie „wie das Walten titanischer Kräfte aufgetreten und hat den Morgen einer neuen Epoche des geistigen Lebens verkündet.“<ref>Speculative Jahrbücher, 1846, S. 16 f.</ref> Die kurze Wirkungszeit bis zur Märzrevolution von 1848, mit der das Interesse der Öffentlichkeit am Idealismus erlosch, hat allerdings eine breitere Wirkung der Reiff’schen Philosophie verhindert. Sein zweibändiges 'Neues System der Philosophie' (1850) zog Reiff von der Publikation zurück; es gilt als verschollen.<ref>Verlagsvertrag, Staatsbibliothek zu Berlin, Sammlung Preußischer Kulturbesitz, Nachl. 488, B1, 12, M.3; 374.</ref> Seit die Früh- und Spätphase des Deutschen Idealismus vermehrt ins Zentrum der Aufmerksamkeit gerückt ist, wird auch Reiffs Philosophie wieder stärker rezipiert.

Nobilitierung

1874 wurde ihm das Ritterkreuz 1. Klasse des Ordens der Württembergischen Krone verliehen,<ref>Hof- und Staatshandbuch des Königreichs Württemberg 1877, Seite 30</ref> womit der persönliche Adelstitel verbunden war.

Schriften (Auswahl)

  • Über das Verhältnis von Philosophie und Religion, mit der Beurtheilung der hauptsächlichsten gegenwärtigen Formen desselben (1839)
  • Der Anfang der Philosophie, mit einer Grundlegung der Enzyklopädie der philosophischen Wissenschaften (Stuttgart 1840)
  • Das System der Willensbestimmungen (Tübingen 1842)
  • Über einige wichtige Punkte in der Philosophie (Tübingen 1843)
  • Über das Prinzip der Philosophie und die Idee des Systems der Willensbestimmungen (1846)
  • Über den Spinozismus in der Kantischen Philosophie (1856)
  • Über die Hegel’sche Dialektik (Tübingen 1866)

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Reiff, Jakob Friedrich|Reiff, Jakob Friedrich|Jakob Friedrich Reiff }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 27 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 27 | 1={{ #expr: 686 + 16 }} | 2={{ #expr: 686 + 2 }} | 3={{ #expr: 686 + 2 }} | 4={{ #expr: 686 + 2 }} | 5={{ #expr: 686 + 2 }} | 6={{ #expr: 686 + 2 }} | 7={{ #expr: 686 + 2 }} | 8={{ #expr: 686 + 2 }} | 9={{#switch: 686 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 686 < 449 | {{ #expr: 686 + 2 }} | {{ #expr: 686 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 686 + 2 }} | 11={{ #expr: 686 + 2 }} | 12={{ #expr: 686 + 2 }} | 13={{ #expr: 686 + 2 }} | 14={{ #expr: 686 + 2 }} | 15={{ #expr: 686 + 2 }} | 16={{ #expr: 686 + 2 }} | 17={{ #expr: 686 + 2 }} | 18={{ #expr: 686 + 2 }} | 19={{ #expr: 686 + 2 }} | 20={{ #expr: 686 + 2 }} | 21={{ #expr: 686 + 2 }} | 22={{ #expr: 686 + 2 }} | 23={{ #expr: 686 + 2 }} | 24={{ #expr: 686 + 2 }} | 25={{ #expr: 686 + 2 }} | 26={{ #expr: 686 + 2 }} | 27={{ #expr: 686 + 2 }} | 28={{ #expr: 686 + 2 }} | 29={{ #expr: 686 + 2 }} | 30={{ #expr: 686 + 2 }} | 31={{ #expr: 686 + 2 }} | 32={{ #expr: 686 + 2 }} | 33={{ #expr: 686 + 2 }} | 34={{ #expr: 686 + 2 }} | 35={{ #expr: 686 + 2 }} | 36={{ #expr: 686 + 2 }} | 37={{ #expr: 686 + 2 }} | 38={{ #expr: 686 + 2 }} | 39={{ #expr: 686 + 2 }} | 40={{ #expr: 686 + 2 }} | 41={{ #expr: 686 + 2 }} | 42={{ #expr: 686 + 2 }} | 43={{ #expr: 686 + 2 }} | 44={{ #expr: 686 + 2 }} | 45={{ #expr: 686 + 6 }} | 46={{ #expr: 686 + 2 }} | 47={{ #expr: 686 + 2 }} | 48={{ #expr: 686 + 2 }} | 49={{ #expr: 686 + 2 }} | 50={{ #expr: 686 + 2 }} | 51={{ #expr: 686 + 2 }} | 52={{ #expr: 686 + 2 }} | 53={{ #expr: 686 + 2 }} | 54={{ #expr: 686 + 2 }} | 55={{ #expr: 686 + 3 }} | 56=686 | #default = 686 }} {{ #if:Reiff, Jakob Friedrich|Reiff, Jakob Friedrich|Jakob Friedrich Reiff }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 27, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 27 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 686{{ #if:687 | {{ #ifexpr: {{#switch: 27 | 1={{ #expr: 686 + 16 }} | 2={{ #expr: 686 + 2 }} | 3={{ #expr: 686 + 2 }} | 4={{ #expr: 686 + 2 }} | 5={{ #expr: 686 + 2 }} | 6={{ #expr: 686 + 2 }} | 7={{ #expr: 686 + 2 }} | 8={{ #expr: 686 + 2 }} | 9={{#switch: 686 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 686 < 449 | {{ #expr: 686 + 2 }} | {{ #expr: 686 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 686 + 2 }} | 11={{ #expr: 686 + 2 }} | 12={{ #expr: 686 + 2 }} | 13={{ #expr: 686 + 2 }} | 14={{ #expr: 686 + 2 }} | 15={{ #expr: 686 + 2 }} | 16={{ #expr: 686 + 2 }} | 17={{ #expr: 686 + 2 }} | 18={{ #expr: 686 + 2 }} | 19={{ #expr: 686 + 2 }} | 20={{ #expr: 686 + 2 }} | 21={{ #expr: 686 + 2 }} | 22={{ #expr: 686 + 2 }} | 23={{ #expr: 686 + 2 }} | 24={{ #expr: 686 + 2 }} | 25={{ #expr: 686 + 2 }} | 26={{ #expr: 686 + 2 }} | 27={{ #expr: 686 + 2 }} | 28={{ #expr: 686 + 2 }} | 29={{ #expr: 686 + 2 }} | 30={{ #expr: 686 + 2 }} | 31={{ #expr: 686 + 2 }} | 32={{ #expr: 686 + 2 }} | 33={{ #expr: 686 + 2 }} | 34={{ #expr: 686 + 2 }} | 35={{ #expr: 686 + 2 }} | 36={{ #expr: 686 + 2 }} | 37={{ #expr: 686 + 2 }} | 38={{ #expr: 686 + 2 }} | 39={{ #expr: 686 + 2 }} | 40={{ #expr: 686 + 2 }} | 41={{ #expr: 686 + 2 }} | 42={{ #expr: 686 + 2 }} | 43={{ #expr: 686 + 2 }} | 44={{ #expr: 686 + 2 }} | 45={{ #expr: 686 + 6 }} | 46={{ #expr: 686 + 2 }} | 47={{ #expr: 686 + 2 }} | 48={{ #expr: 686 + 2 }} | 49={{ #expr: 686 + 2 }} | 50={{ #expr: 686 + 2 }} | 51={{ #expr: 686 + 2 }} | 52={{ #expr: 686 + 2 }} | 53={{ #expr: 686 + 2 }} | 54={{ #expr: 686 + 2 }} | 55={{ #expr: 686 + 3 }} | 56=686 | #default = 686 }} != {{#switch: 27 | 1={{ #expr: 687 + 16 }} | 2={{ #expr: 687 + 2 }} | 3={{ #expr: 687 + 2 }} | 4={{ #expr: 687 + 2 }} | 5={{ #expr: 687 + 2 }} | 6={{ #expr: 687 + 2 }} | 7={{ #expr: 687 + 2 }} | 8={{ #expr: 687 + 2 }} | 9={{#switch: 687 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 687 < 449 | {{ #expr: 687 + 2 }} | {{ #expr: 687 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 687 + 2 }} | 11={{ #expr: 687 + 2 }} | 12={{ #expr: 687 + 2 }} | 13={{ #expr: 687 + 2 }} | 14={{ #expr: 687 + 2 }} | 15={{ #expr: 687 + 2 }} | 16={{ #expr: 687 + 2 }} | 17={{ #expr: 687 + 2 }} | 18={{ #expr: 687 + 2 }} | 19={{ #expr: 687 + 2 }} | 20={{ #expr: 687 + 2 }} | 21={{ #expr: 687 + 2 }} | 22={{ #expr: 687 + 2 }} | 23={{ #expr: 687 + 2 }} | 24={{ #expr: 687 + 2 }} | 25={{ #expr: 687 + 2 }} | 26={{ #expr: 687 + 2 }} | 27={{ #expr: 687 + 2 }} | 28={{ #expr: 687 + 2 }} | 29={{ #expr: 687 + 2 }} | 30={{ #expr: 687 + 2 }} | 31={{ #expr: 687 + 2 }} | 32={{ #expr: 687 + 2 }} | 33={{ #expr: 687 + 2 }} | 34={{ #expr: 687 + 2 }} | 35={{ #expr: 687 + 2 }} | 36={{ #expr: 687 + 2 }} | 37={{ #expr: 687 + 2 }} | 38={{ #expr: 687 + 2 }} | 39={{ #expr: 687 + 2 }} | 40={{ #expr: 687 + 2 }} | 41={{ #expr: 687 + 2 }} | 42={{ #expr: 687 + 2 }} | 43={{ #expr: 687 + 2 }} | 44={{ #expr: 687 + 2 }} | 45={{ #expr: 687 + 6 }} | 46={{ #expr: 687 + 2 }} | 47={{ #expr: 687 + 2 }} | 48={{ #expr: 687 + 2 }} | 49={{ #expr: 687 + 2 }} | 50={{ #expr: 687 + 2 }} | 51={{ #expr: 687 + 2 }} | 52={{ #expr: 687 + 2 }} | 53={{ #expr: 687 + 2 }} | 54={{ #expr: 687 + 2 }} | 55={{ #expr: 687 + 3 }} | 56=687 | #default = 687 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 27 | 1={{ #expr: 687 + 16 }} | 2={{ #expr: 687 + 2 }} | 3={{ #expr: 687 + 2 }} | 4={{ #expr: 687 + 2 }} | 5={{ #expr: 687 + 2 }} | 6={{ #expr: 687 + 2 }} | 7={{ #expr: 687 + 2 }} | 8={{ #expr: 687 + 2 }} | 9={{#switch: 687 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 687 < 449 | {{ #expr: 687 + 2 }} | {{ #expr: 687 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 687 + 2 }} | 11={{ #expr: 687 + 2 }} | 12={{ #expr: 687 + 2 }} | 13={{ #expr: 687 + 2 }} | 14={{ #expr: 687 + 2 }} | 15={{ #expr: 687 + 2 }} | 16={{ #expr: 687 + 2 }} | 17={{ #expr: 687 + 2 }} | 18={{ #expr: 687 + 2 }} | 19={{ #expr: 687 + 2 }} | 20={{ #expr: 687 + 2 }} | 21={{ #expr: 687 + 2 }} | 22={{ #expr: 687 + 2 }} | 23={{ #expr: 687 + 2 }} | 24={{ #expr: 687 + 2 }} | 25={{ #expr: 687 + 2 }} | 26={{ #expr: 687 + 2 }} | 27={{ #expr: 687 + 2 }} | 28={{ #expr: 687 + 2 }} | 29={{ #expr: 687 + 2 }} | 30={{ #expr: 687 + 2 }} | 31={{ #expr: 687 + 2 }} | 32={{ #expr: 687 + 2 }} | 33={{ #expr: 687 + 2 }} | 34={{ #expr: 687 + 2 }} | 35={{ #expr: 687 + 2 }} | 36={{ #expr: 687 + 2 }} | 37={{ #expr: 687 + 2 }} | 38={{ #expr: 687 + 2 }} | 39={{ #expr: 687 + 2 }} | 40={{ #expr: 687 + 2 }} | 41={{ #expr: 687 + 2 }} | 42={{ #expr: 687 + 2 }} | 43={{ #expr: 687 + 2 }} | 44={{ #expr: 687 + 2 }} | 45={{ #expr: 687 + 6 }} | 46={{ #expr: 687 + 2 }} | 47={{ #expr: 687 + 2 }} | 48={{ #expr: 687 + 2 }} | 49={{ #expr: 687 + 2 }} | 50={{ #expr: 687 + 2 }} | 51={{ #expr: 687 + 2 }} | 52={{ #expr: 687 + 2 }} | 53={{ #expr: 687 + 2 }} | 54={{ #expr: 687 + 2 }} | 55={{ #expr: 687 + 3 }} | 56=687 | #default = 687 }} = {{ #expr: {{#switch: 27 | 1={{ #expr: 686 + 16 }} | 2={{ #expr: 686 + 2 }} | 3={{ #expr: 686 + 2 }} | 4={{ #expr: 686 + 2 }} | 5={{ #expr: 686 + 2 }} | 6={{ #expr: 686 + 2 }} | 7={{ #expr: 686 + 2 }} | 8={{ #expr: 686 + 2 }} | 9={{#switch: 686 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 686 < 449 | {{ #expr: 686 + 2 }} | {{ #expr: 686 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 686 + 2 }} | 11={{ #expr: 686 + 2 }} | 12={{ #expr: 686 + 2 }} | 13={{ #expr: 686 + 2 }} | 14={{ #expr: 686 + 2 }} | 15={{ #expr: 686 + 2 }} | 16={{ #expr: 686 + 2 }} | 17={{ #expr: 686 + 2 }} | 18={{ #expr: 686 + 2 }} | 19={{ #expr: 686 + 2 }} | 20={{ #expr: 686 + 2 }} | 21={{ #expr: 686 + 2 }} | 22={{ #expr: 686 + 2 }} | 23={{ #expr: 686 + 2 }} | 24={{ #expr: 686 + 2 }} | 25={{ #expr: 686 + 2 }} | 26={{ #expr: 686 + 2 }} | 27={{ #expr: 686 + 2 }} | 28={{ #expr: 686 + 2 }} | 29={{ #expr: 686 + 2 }} | 30={{ #expr: 686 + 2 }} | 31={{ #expr: 686 + 2 }} | 32={{ #expr: 686 + 2 }} | 33={{ #expr: 686 + 2 }} | 34={{ #expr: 686 + 2 }} | 35={{ #expr: 686 + 2 }} | 36={{ #expr: 686 + 2 }} | 37={{ #expr: 686 + 2 }} | 38={{ #expr: 686 + 2 }} | 39={{ #expr: 686 + 2 }} | 40={{ #expr: 686 + 2 }} | 41={{ #expr: 686 + 2 }} | 42={{ #expr: 686 + 2 }} | 43={{ #expr: 686 + 2 }} | 44={{ #expr: 686 + 2 }} | 45={{ #expr: 686 + 6 }} | 46={{ #expr: 686 + 2 }} | 47={{ #expr: 686 + 2 }} | 48={{ #expr: 686 + 2 }} | 49={{ #expr: 686 + 2 }} | 50={{ #expr: 686 + 2 }} | 51={{ #expr: 686 + 2 }} | 52={{ #expr: 686 + 2 }} | 53={{ #expr: 686 + 2 }} | 54={{ #expr: 686 + 2 }} | 55={{ #expr: 686 + 3 }} | 56=686 | #default = 686 }} + 1 }} | f|–687}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Reiff, Jakob Friedrich||{{#ifeq:0|0|}}}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1168-1172|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1168-1172}}|1168-1172|{{#expr:1*1168-1172*0}}–{{#expr:-(0*1168-1172*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070613155943/http://www.bautz.de/bbkl/r/reiff_j_f.shtml%7C}}.{{#if: 24 | |{{#ifeq:||}}}}

  • Ludwig Feuerbach: Einige Bemerkungen über den ‚Anfang der Philosophie’ von J. F. Reiff. In: Werke in sechs Bänden, hrsg. von Erich Thies, Bd. 3: Kritiken und Abhandlungen II (1839–1843), Frankfurt am Main: Suhrkamp, 1975, S. 130–140.

Einzelnachweise

<references/>

Weblinks

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:|{{{1}}}|Jakob Friedrich Reiff}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|Jakob Friedrich Reiff}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11640386177066320 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116403861 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116403861 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 77066320 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 77066320 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Reiff, Jakob Friedrich | {{#if: Reiff, Jakob Friedrich von | {{#if: deutscher Philosoph; Rektor in Tübingen | {{#if: 23. Dezember 1810 | {{#if: Vaihingen an der Enz, Württemberg | {{#if: 6. Juli 1879 | {{#if: Tübingen |

Vorlage:Wikidata-Registrierung