Zum Inhalt springen

Ius variandi

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Das Ius variandi ist ein Begriff der lateinischen Rechtssprache und bezeichnet das Recht eines Gläubigers, verschiedene Ansprüche wahlweise geltend zu machen. Es ist das Gegenprinzip zur Bindungswirkung bei einseitigen Gestaltungserklärungen.<ref>Hans Georg Leser: Der Rücktritt vom Vertrag: Abwicklungsverhältnis u. Gestaltungsbefugnisse</ref> Besondere Bedeutung kommt dem ius variandi im zivilrechtlichen Gewährleistungsrecht zu.

So stehen im Kauf- und Werkvertragsrecht folgende Sachmängelgewährleistungsansprüche in elektiver Konkurrenz:<ref>Theodor Baums, Ulrich Huber, Johannes Wertenbruch, Marcus Lutter: Festschrift für Ulrich Huber zum siebzigsten Geburtstag</ref>

  • im Kaufrecht:
|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 439
  |aeg=§ 439   
  |ao=§ 439
  |bbg=§ 439
  |bbig=§ 439
  |bdsg=§ 439
  |besüg=§ 439
  |bostrab=§ 439
  |bpersvg=§ 439 
  |brkg=§ 439
  |btmg=§ 439
  |bukg=§ 439 
  |bwo=§ 439
  |eggvg=§ 439
  |erbstg=§ 439
  |estdv=§ 439
  |gkg=§ 439
  |mabv=§ 439
  |owig=§ 439
  |sgb i=§ 439
  |sgb ii=§ 439
  |sgb iii=§ 439
  |sgb iv=§ 439
  |sgb v=§ 439
  |sgb vi=§ 439
  |sgb vii=§ 439
  |sgb viii=§ 439
  |sgb ix=§ 439
  |sgb x=§ 439
  |sgb xi=§ 439
  |sgb xii=§ 439
  |stvo=§ 439
  |stvzo=§ 439
  |ustg=§ 439
  |ustdv=§ 439
  |uwg=§ 439
  |weg=§ 439
  |#default=§ 439
  }}
  |be=§ 439
  |bw=§ 439
  |hh=§ 439
  |mv=§ 439
  |ni=[1]
|rlp
  |rp|rlp=§ 439
  |sh=§ 439
  |st=§ 439
  |th=§ 439
|by=§ 439
|bb=§ 439
|hb=§ 439
|he=§ 439
|nw=§ 439
|sl=§ 439
|revosax=§ 439
|dejure=§ 439
|buzer=§ 439
|RIS-B={{#if: 
 |§ 439
 |§ 439
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 439
 |§ 439
}}
|LI={{#if: 
 |§ 439
 |§ 439]
}}
||leer=§ 439[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 439[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 439||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB),

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 440
  |aeg=§ 440   
  |ao=§ 440
  |bbg=§ 440
  |bbig=§ 440
  |bdsg=§ 440
  |besüg=§ 440
  |bostrab=§ 440
  |bpersvg=§ 440 
  |brkg=§ 440
  |btmg=§ 440
  |bukg=§ 440 
  |bwo=§ 440
  |eggvg=§ 440
  |erbstg=§ 440
  |estdv=§ 440
  |gkg=§ 440
  |mabv=§ 440
  |owig=§ 440
  |sgb i=§ 440
  |sgb ii=§ 440
  |sgb iii=§ 440
  |sgb iv=§ 440
  |sgb v=§ 440
  |sgb vi=§ 440
  |sgb vii=§ 440
  |sgb viii=§ 440
  |sgb ix=§ 440
  |sgb x=§ 440
  |sgb xi=§ 440
  |sgb xii=§ 440
  |stvo=§ 440
  |stvzo=§ 440
  |ustg=§ 440
  |ustdv=§ 440
  |uwg=§ 440
  |weg=§ 440
  |#default=§ 440
  }}
  |be=§ 440
  |bw=§ 440
  |hh=§ 440
  |mv=§ 440
  |ni=[2]
|rlp
  |rp|rlp=§ 440
  |sh=§ 440
  |st=§ 440
  |th=§ 440
|by=§ 440
|bb=§ 440
|hb=§ 440
|he=§ 440
|nw=§ 440
|sl=§ 440
|revosax=§ 440
|dejure=§ 440
|buzer=§ 440
|RIS-B={{#if: 
 |§ 440
 |§ 440
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 440
 |§ 440
}}
|LI={{#if: 
 |§ 440
 |§ 440]
}}
||leer=§ 440[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 440[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 440||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 323
  |aeg=§ 323   
  |ao=§ 323
  |bbg=§ 323
  |bbig=§ 323
  |bdsg=§ 323
  |besüg=§ 323
  |bostrab=§ 323
  |bpersvg=§ 323 
  |brkg=§ 323
  |btmg=§ 323
  |bukg=§ 323 
  |bwo=§ 323
  |eggvg=§ 323
  |erbstg=§ 323
  |estdv=§ 323
  |gkg=§ 323
  |mabv=§ 323
  |owig=§ 323
  |sgb i=§ 323
  |sgb ii=§ 323
  |sgb iii=§ 323
  |sgb iv=§ 323
  |sgb v=§ 323
  |sgb vi=§ 323
  |sgb vii=§ 323
  |sgb viii=§ 323
  |sgb ix=§ 323
  |sgb x=§ 323
  |sgb xi=§ 323
  |sgb xii=§ 323
  |stvo=§ 323
  |stvzo=§ 323
  |ustg=§ 323
  |ustdv=§ 323
  |uwg=§ 323
  |weg=§ 323
  |#default=§ 323
  }}
  |be=§ 323
  |bw=§ 323
  |hh=§ 323
  |mv=§ 323
  |ni=[3]
|rlp
  |rp|rlp=§ 323
  |sh=§ 323
  |st=§ 323
  |th=§ 323
|by=§ 323
|bb=§ 323
|hb=§ 323
|he=§ 323
|nw=§ 323
|sl=§ 323
|revosax=§ 323
|dejure=§ 323
|buzer=§ 323
|RIS-B={{#if: 
 |§ 323
 |§ 323
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 323
 |§ 323
}}
|LI={{#if: 
 |§ 323
 |§ 323]
}}
||leer=§ 323[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 323[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 323||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}}, {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 326
  |aeg=§ 326   
  |ao=§ 326
  |bbg=§ 326
  |bbig=§ 326
  |bdsg=§ 326
  |besüg=§ 326
  |bostrab=§ 326
  |bpersvg=§ 326 
  |brkg=§ 326
  |btmg=§ 326
  |bukg=§ 326 
  |bwo=§ 326
  |eggvg=§ 326
  |erbstg=§ 326
  |estdv=§ 326
  |gkg=§ 326
  |mabv=§ 326
  |owig=§ 326
  |sgb i=§ 326
  |sgb ii=§ 326
  |sgb iii=§ 326
  |sgb iv=§ 326
  |sgb v=§ 326
  |sgb vi=§ 326
  |sgb vii=§ 326
  |sgb viii=§ 326
  |sgb ix=§ 326
  |sgb x=§ 326
  |sgb xi=§ 326
  |sgb xii=§ 326
  |stvo=§ 326
  |stvzo=§ 326
  |ustg=§ 326
  |ustdv=§ 326
  |uwg=§ 326
  |weg=§ 326
  |#default=§ 326
  }}
  |be=§ 326
  |bw=§ 326
  |hh=§ 326
  |mv=§ 326
  |ni=[4]
|rlp
  |rp|rlp=§ 326
  |sh=§ 326
  |st=§ 326
  |th=§ 326
|by=§ 326
|bb=§ 326
|hb=§ 326
|he=§ 326
|nw=§ 326
|sl=§ 326
|revosax=§ 326
|dejure=§ 326
|buzer=§ 326
|RIS-B={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 326
 |§ 326
}}
|LI={{#if: 
 |§ 326
 |§ 326]
}}
||leer=§ 326[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 326[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 326||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 5 BGB und die dort genannten Vorschriften),

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 441
  |aeg=§ 441   
  |ao=§ 441
  |bbg=§ 441
  |bbig=§ 441
  |bdsg=§ 441
  |besüg=§ 441
  |bostrab=§ 441
  |bpersvg=§ 441 
  |brkg=§ 441
  |btmg=§ 441
  |bukg=§ 441 
  |bwo=§ 441
  |eggvg=§ 441
  |erbstg=§ 441
  |estdv=§ 441
  |gkg=§ 441
  |mabv=§ 441
  |owig=§ 441
  |sgb i=§ 441
  |sgb ii=§ 441
  |sgb iii=§ 441
  |sgb iv=§ 441
  |sgb v=§ 441
  |sgb vi=§ 441
  |sgb vii=§ 441
  |sgb viii=§ 441
  |sgb ix=§ 441
  |sgb x=§ 441
  |sgb xi=§ 441
  |sgb xii=§ 441
  |stvo=§ 441
  |stvzo=§ 441
  |ustg=§ 441
  |ustdv=§ 441
  |uwg=§ 441
  |weg=§ 441
  |#default=§ 441
  }}
  |be=§ 441
  |bw=§ 441
  |hh=§ 441
  |mv=§ 441
  |ni=[5]
|rlp
  |rp|rlp=§ 441
  |sh=§ 441
  |st=§ 441
  |th=§ 441
|by=§ 441
|bb=§ 441
|hb=§ 441
|he=§ 441
|nw=§ 441
|sl=§ 441
|revosax=§ 441
|dejure=§ 441
|buzer=§ 441
|RIS-B={{#if: 
 |§ 441
 |§ 441
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 441
 |§ 441
}}
|LI={{#if: 
 |§ 441
 |§ 441]
}}
||leer=§ 441[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 441[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 441||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB),

    • Anspruch auf Schadensersatz ({{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 437
  |aeg=§ 437   
  |ao=§ 437
  |bbg=§ 437
  |bbig=§ 437
  |bdsg=§ 437
  |besüg=§ 437
  |bostrab=§ 437
  |bpersvg=§ 437 
  |brkg=§ 437
  |btmg=§ 437
  |bukg=§ 437 
  |bwo=§ 437
  |eggvg=§ 437
  |erbstg=§ 437
  |estdv=§ 437
  |gkg=§ 437
  |mabv=§ 437
  |owig=§ 437
  |sgb i=§ 437
  |sgb ii=§ 437
  |sgb iii=§ 437
  |sgb iv=§ 437
  |sgb v=§ 437
  |sgb vi=§ 437
  |sgb vii=§ 437
  |sgb viii=§ 437
  |sgb ix=§ 437
  |sgb x=§ 437
  |sgb xi=§ 437
  |sgb xii=§ 437
  |stvo=§ 437
  |stvzo=§ 437
  |ustg=§ 437
  |ustdv=§ 437
  |uwg=§ 437
  |weg=§ 437
  |#default=§ 437
  }}
  |be=§ 437
  |bw=§ 437
  |hh=§ 437
  |mv=§ 437
  |ni=[6]
|rlp
  |rp|rlp=§ 437
  |sh=§ 437
  |st=§ 437
  |th=§ 437
|by=§ 437
|bb=§ 437
|hb=§ 437
|he=§ 437
|nw=§ 437
|sl=§ 437
|revosax=§ 437
|dejure=§ 437
|buzer=§ 437
|RIS-B={{#if: 
 |§ 437
 |§ 437
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 437
 |§ 437
}}
|LI={{#if: 
 |§ 437
 |§ 437]
}}
||leer=§ 437[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 437[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 437||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Nr. 3 BGB und die dort genannten Vorschriften),

    • Ersatz vergeblicher Aufwendungen ({{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 284
  |aeg=§ 284   
  |ao=§ 284
  |bbg=§ 284
  |bbig=§ 284
  |bdsg=§ 284
  |besüg=§ 284
  |bostrab=§ 284
  |bpersvg=§ 284 
  |brkg=§ 284
  |btmg=§ 284
  |bukg=§ 284 
  |bwo=§ 284
  |eggvg=§ 284
  |erbstg=§ 284
  |estdv=§ 284
  |gkg=§ 284
  |mabv=§ 284
  |owig=§ 284
  |sgb i=§ 284
  |sgb ii=§ 284
  |sgb iii=§ 284
  |sgb iv=§ 284
  |sgb v=§ 284
  |sgb vi=§ 284
  |sgb vii=§ 284
  |sgb viii=§ 284
  |sgb ix=§ 284
  |sgb x=§ 284
  |sgb xi=§ 284
  |sgb xii=§ 284
  |stvo=§ 284
  |stvzo=§ 284
  |ustg=§ 284
  |ustdv=§ 284
  |uwg=§ 284
  |weg=§ 284
  |#default=§ 284
  }}
  |be=§ 284
  |bw=§ 284
  |hh=§ 284
  |mv=§ 284
  |ni=[7]
|rlp
  |rp|rlp=§ 284
  |sh=§ 284
  |st=§ 284
  |th=§ 284
|by=§ 284
|bb=§ 284
|hb=§ 284
|he=§ 284
|nw=§ 284
|sl=§ 284
|revosax=§ 284
|dejure=§ 284
|buzer=§ 284
|RIS-B={{#if: 
 |§ 284
 |§ 284
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 284
 |§ 284
}}
|LI={{#if: 
 |§ 284
 |§ 284]
}}
||leer=§ 284[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 284[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 284||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB),

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 635
  |aeg=§ 635   
  |ao=§ 635
  |bbg=§ 635
  |bbig=§ 635
  |bdsg=§ 635
  |besüg=§ 635
  |bostrab=§ 635
  |bpersvg=§ 635 
  |brkg=§ 635
  |btmg=§ 635
  |bukg=§ 635 
  |bwo=§ 635
  |eggvg=§ 635
  |erbstg=§ 635
  |estdv=§ 635
  |gkg=§ 635
  |mabv=§ 635
  |owig=§ 635
  |sgb i=§ 635
  |sgb ii=§ 635
  |sgb iii=§ 635
  |sgb iv=§ 635
  |sgb v=§ 635
  |sgb vi=§ 635
  |sgb vii=§ 635
  |sgb viii=§ 635
  |sgb ix=§ 635
  |sgb x=§ 635
  |sgb xi=§ 635
  |sgb xii=§ 635
  |stvo=§ 635
  |stvzo=§ 635
  |ustg=§ 635
  |ustdv=§ 635
  |uwg=§ 635
  |weg=§ 635
  |#default=§ 635
  }}
  |be=§ 635
  |bw=§ 635
  |hh=§ 635
  |mv=§ 635
  |ni=[8]
|rlp
  |rp|rlp=§ 635
  |sh=§ 635
  |st=§ 635
  |th=§ 635
|by=§ 635
|bb=§ 635
|hb=§ 635
|he=§ 635
|nw=§ 635
|sl=§ 635
|revosax=§ 635
|dejure=§ 635
|buzer=§ 635
|RIS-B={{#if: 
 |§ 635
 |§ 635
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 635
 |§ 635
}}
|LI={{#if: 
 |§ 635
 |§ 635]
}}
||leer=§ 635[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 635[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 635||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB),

    • Anspruch auf Ersatz der Aufwendungen und Vorschuss bei Selbstvornahme ({{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 637
  |aeg=§ 637   
  |ao=§ 637
  |bbg=§ 637
  |bbig=§ 637
  |bdsg=§ 637
  |besüg=§ 637
  |bostrab=§ 637
  |bpersvg=§ 637 
  |brkg=§ 637
  |btmg=§ 637
  |bukg=§ 637 
  |bwo=§ 637
  |eggvg=§ 637
  |erbstg=§ 637
  |estdv=§ 637
  |gkg=§ 637
  |mabv=§ 637
  |owig=§ 637
  |sgb i=§ 637
  |sgb ii=§ 637
  |sgb iii=§ 637
  |sgb iv=§ 637
  |sgb v=§ 637
  |sgb vi=§ 637
  |sgb vii=§ 637
  |sgb viii=§ 637
  |sgb ix=§ 637
  |sgb x=§ 637
  |sgb xi=§ 637
  |sgb xii=§ 637
  |stvo=§ 637
  |stvzo=§ 637
  |ustg=§ 637
  |ustdv=§ 637
  |uwg=§ 637
  |weg=§ 637
  |#default=§ 637
  }}
  |be=§ 637
  |bw=§ 637
  |hh=§ 637
  |mv=§ 637
  |ni=[9]
|rlp
  |rp|rlp=§ 637
  |sh=§ 637
  |st=§ 637
  |th=§ 637
|by=§ 637
|bb=§ 637
|hb=§ 637
|he=§ 637
|nw=§ 637
|sl=§ 637
|revosax=§ 637
|dejure=§ 637
|buzer=§ 637
|RIS-B={{#if: 
 |§ 637
 |§ 637
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 637
 |§ 637
}}
|LI={{#if: 
 |§ 637
 |§ 637]
}}
||leer=§ 637[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 637[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 637||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB)

    • Rücktrittsrecht ({{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 634
  |aeg=§ 634   
  |ao=§ 634
  |bbg=§ 634
  |bbig=§ 634
  |bdsg=§ 634
  |besüg=§ 634
  |bostrab=§ 634
  |bpersvg=§ 634 
  |brkg=§ 634
  |btmg=§ 634
  |bukg=§ 634 
  |bwo=§ 634
  |eggvg=§ 634
  |erbstg=§ 634
  |estdv=§ 634
  |gkg=§ 634
  |mabv=§ 634
  |owig=§ 634
  |sgb i=§ 634
  |sgb ii=§ 634
  |sgb iii=§ 634
  |sgb iv=§ 634
  |sgb v=§ 634
  |sgb vi=§ 634
  |sgb vii=§ 634
  |sgb viii=§ 634
  |sgb ix=§ 634
  |sgb x=§ 634
  |sgb xi=§ 634
  |sgb xii=§ 634
  |stvo=§ 634
  |stvzo=§ 634
  |ustg=§ 634
  |ustdv=§ 634
  |uwg=§ 634
  |weg=§ 634
  |#default=§ 634
  }}
  |be=§ 634
  |bw=§ 634
  |hh=§ 634
  |mv=§ 634
  |ni=[10]
|rlp
  |rp|rlp=§ 634
  |sh=§ 634
  |st=§ 634
  |th=§ 634
|by=§ 634
|bb=§ 634
|hb=§ 634
|he=§ 634
|nw=§ 634
|sl=§ 634
|revosax=§ 634
|dejure=§ 634
|buzer=§ 634
|RIS-B={{#if: 
 |§ 634
 |§ 634
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 634
 |§ 634
}}
|LI={{#if: 
 |§ 634
 |§ 634]
}}
||leer=§ 634[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 634[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 634||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Nr. 3 BGB und die dort genannten Vorschriften),

    • Minderung ({{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 638
  |aeg=§ 638   
  |ao=§ 638
  |bbg=§ 638
  |bbig=§ 638
  |bdsg=§ 638
  |besüg=§ 638
  |bostrab=§ 638
  |bpersvg=§ 638 
  |brkg=§ 638
  |btmg=§ 638
  |bukg=§ 638 
  |bwo=§ 638
  |eggvg=§ 638
  |erbstg=§ 638
  |estdv=§ 638
  |gkg=§ 638
  |mabv=§ 638
  |owig=§ 638
  |sgb i=§ 638
  |sgb ii=§ 638
  |sgb iii=§ 638
  |sgb iv=§ 638
  |sgb v=§ 638
  |sgb vi=§ 638
  |sgb vii=§ 638
  |sgb viii=§ 638
  |sgb ix=§ 638
  |sgb x=§ 638
  |sgb xi=§ 638
  |sgb xii=§ 638
  |stvo=§ 638
  |stvzo=§ 638
  |ustg=§ 638
  |ustdv=§ 638
  |uwg=§ 638
  |weg=§ 638
  |#default=§ 638
  }}
  |be=§ 638
  |bw=§ 638
  |hh=§ 638
  |mv=§ 638
  |ni=[11]
|rlp
  |rp|rlp=§ 638
  |sh=§ 638
  |st=§ 638
  |th=§ 638
|by=§ 638
|bb=§ 638
|hb=§ 638
|he=§ 638
|nw=§ 638
|sl=§ 638
|revosax=§ 638
|dejure=§ 638
|buzer=§ 638
|RIS-B={{#if: 
 |§ 638
 |§ 638
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 638
 |§ 638
}}
|LI={{#if: 
 |§ 638
 |§ 638]
}}
||leer=§ 638[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 638[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 638||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} BGB),

    • Anspruch auf Schadensersatz ({{#switch: juris
|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 634
  |aeg=§ 634   
  |ao=§ 634
  |bbg=§ 634
  |bbig=§ 634
  |bdsg=§ 634
  |besüg=§ 634
  |bostrab=§ 634
  |bpersvg=§ 634 
  |brkg=§ 634
  |btmg=§ 634
  |bukg=§ 634 
  |bwo=§ 634
  |eggvg=§ 634
  |erbstg=§ 634
  |estdv=§ 634
  |gkg=§ 634
  |mabv=§ 634
  |owig=§ 634
  |sgb i=§ 634
  |sgb ii=§ 634
  |sgb iii=§ 634
  |sgb iv=§ 634
  |sgb v=§ 634
  |sgb vi=§ 634
  |sgb vii=§ 634
  |sgb viii=§ 634
  |sgb ix=§ 634
  |sgb x=§ 634
  |sgb xi=§ 634
  |sgb xii=§ 634
  |stvo=§ 634
  |stvzo=§ 634
  |ustg=§ 634
  |ustdv=§ 634
  |uwg=§ 634
  |weg=§ 634
  |#default=§ 634
  }}
  |be=§ 634
  |bw=§ 634
  |hh=§ 634
  |mv=§ 634
  |ni=[12]
|rlp
  |rp|rlp=§ 634
  |sh=§ 634
  |st=§ 634
  |th=§ 634
|by=§ 634
|bb=§ 634
|hb=§ 634
|he=§ 634
|nw=§ 634
|sl=§ 634
|revosax=§ 634
|dejure=§ 634
|buzer=§ 634
|RIS-B={{#if: 
 |§ 634
 |§ 634
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 634
 |§ 634
}}
|LI={{#if: 
 |§ 634
 |§ 634]
}}
||leer=§ 634[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 634[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 634||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Nr. 4 BGB und die dort genannten Vorschriften).

Grundsätzlich ist der Übergang vom Erfüllungsanspruch auf Rücktritt und Schadensersatz möglich, da dessen Geltendmachung nach Auffassung des BGH keine rechtsgestaltende Wirkung hat. Es handelt sich nicht um eine Wahlschuld, bei welcher der Wahl nach {{#switch: juris

|juris={{#switch: bgb
  |hoai=§ 263
  |aeg=§ 263   
  |ao=§ 263
  |bbg=§ 263
  |bbig=§ 263
  |bdsg=§ 263
  |besüg=§ 263
  |bostrab=§ 263
  |bpersvg=§ 263 
  |brkg=§ 263
  |btmg=§ 263
  |bukg=§ 263 
  |bwo=§ 263
  |eggvg=§ 263
  |erbstg=§ 263
  |estdv=§ 263
  |gkg=§ 263
  |mabv=§ 263
  |owig=§ 263
  |sgb i=§ 263
  |sgb ii=§ 263
  |sgb iii=§ 263
  |sgb iv=§ 263
  |sgb v=§ 263
  |sgb vi=§ 263
  |sgb vii=§ 263
  |sgb viii=§ 263
  |sgb ix=§ 263
  |sgb x=§ 263
  |sgb xi=§ 263
  |sgb xii=§ 263
  |stvo=§ 263
  |stvzo=§ 263
  |ustg=§ 263
  |ustdv=§ 263
  |uwg=§ 263
  |weg=§ 263
  |#default=§ 263
  }}
  |be=§ 263
  |bw=§ 263
  |hh=§ 263
  |mv=§ 263
  |ni=[13]
|rlp
  |rp|rlp=§ 263
  |sh=§ 263
  |st=§ 263
  |th=§ 263
|by=§ 263
|bb=§ 263
|hb=§ 263
|he=§ 263
|nw=§ 263
|sl=§ 263
|revosax=§ 263
|dejure=§ 263
|buzer=§ 263
|RIS-B={{#if: 
 |§ 263
 |§ 263
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 263
 |§ 263
}}
|LI={{#if: 
 |§ 263
 |§ 263]
}}
||leer=§ 263[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 263[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 263||[Paragraf fehlt]}}{{#if: bgb||[Gesetz fehlt]}} Abs. 2 BGB gestaltende Wirkung zukäme, sondern um sog. „elektive Konkurrenz“.<ref>Stephan Lorenz: Einfluss des Erfüllungsverlangens auf ein entstandenes Rücktrittsrecht: Keine rechtsgestaltende Wirkung, kein Wegfall des Rücktrittsrechts, keine erneutes Fristsetzungserfordernis; Maklerkosten und Aufwendungsersatz nach § 284 BGB zu BGH, Urteil vom 20. Januar 2006 - V ZR 124/05</ref><ref>Christoph Althammer: Ius variandi und Selbstbindung des Leistungsgläubigers. NJW 2006, 1179. Zusammenfassung von Nadja Goldmann, VerwaltungsNews, 25. April 2006.</ref> Übt der Gläubiger sein Wahlrecht erst nach Rechtshängigkeit des zunächst geltend gemachten Anspruchs aus, liegt darin keine Klageänderung ({{#switch: juris

|juris={{#switch: zpo
  |hoai=§ 264
  |aeg=§ 264   
  |ao=§ 264
  |bbg=§ 264
  |bbig=§ 264
  |bdsg=§ 264
  |besüg=§ 264
  |bostrab=§ 264
  |bpersvg=§ 264 
  |brkg=§ 264
  |btmg=§ 264
  |bukg=§ 264 
  |bwo=§ 264
  |eggvg=§ 264
  |erbstg=§ 264
  |estdv=§ 264
  |gkg=§ 264
  |mabv=§ 264
  |owig=§ 264
  |sgb i=§ 264
  |sgb ii=§ 264
  |sgb iii=§ 264
  |sgb iv=§ 264
  |sgb v=§ 264
  |sgb vi=§ 264
  |sgb vii=§ 264
  |sgb viii=§ 264
  |sgb ix=§ 264
  |sgb x=§ 264
  |sgb xi=§ 264
  |sgb xii=§ 264
  |stvo=§ 264
  |stvzo=§ 264
  |ustg=§ 264
  |ustdv=§ 264
  |uwg=§ 264
  |weg=§ 264
  |#default=§ 264
  }}
  |be=§ 264
  |bw=§ 264
  |hh=§ 264
  |mv=§ 264
  |ni=[14]
|rlp
  |rp|rlp=§ 264
  |sh=§ 264
  |st=§ 264
  |th=§ 264
|by=§ 264
|bb=§ 264
|hb=§ 264
|he=§ 264
|nw=§ 264
|sl=§ 264
|revosax=§ 264
|dejure=§ 264
|buzer=§ 264
|RIS-B={{#if: 
 |§ 264
 |§ 264
}}
|LrBgld
|LrK
|LrOO
|LrSbg
|LrT
|LrNo
|LrStmk
|LrVbg
|LrW={{#if:  
 |§ 264
 |§ 264
}}
|LI={{#if: 
 |§ 264
 |§ 264]
}}
||leer=§ 264[Anbieter/Datenbank fehlt]
|#default=§ 264[Anbieter/Datenbank unbekannt]

}}{{#if: 264||[Paragraf fehlt]}}{{#if: zpo||[Gesetz fehlt]}} Nr. 3 ZPO), er muss aber seinen Klagenantrag umstellen.<ref>Clemens Maurer: Übergang von Minderung zum großen Schadensersatz statt der ganzen Leistung gemäß § 325 BGB analog SVR Straßenverkehrsrecht 2017, S. 321–324.</ref>

Siehe auch

Literatur

  • Theodor Baums (Hrsg.), Johannes Wertenbruch (Hrsg.), in Gemeinschaft mit Marcus Lutter, Karsten Schmidt: Festschrift für Ulrich Huber zum siebzigsten Geburtstag, Beate Gsell (Verfasserin): Kaufvertragliche Nacherfüllung in der Schwebe. Leistungsbewirkung nach Nachfristablauf sowie bei verzögerter Wahl der Nacherfüllung durch den Käufer. Ius variandi, Mohr Siebeck Tübingen 2006, ISBN 3-16-148709-5, S. 299–319 (312 ff.).
  • Abbas Samhat: Die Abgrenzung der Wahlschuld von der elektiven Konkurrenz nach dem BGB, in Studien zum Privatrecht Band 25, Mohr Siebeck, Tübingen 2012, ISBN 978-3-16-152032-7, S. 265 ff.

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Hinweisbaustein