Isopropylidenglycerin
| Strukturformel | |||||||||||||||||||
|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Solketal | |||||||||||||||||||
| Strukturformel mit unbestimmter Stereochemie | |||||||||||||||||||
| Allgemeines | |||||||||||||||||||
| Name | Isopropylidenglycerin | ||||||||||||||||||
| Andere Namen |
| ||||||||||||||||||
| Summenformel | C6H12O3 | ||||||||||||||||||
| Kurzbeschreibung |
farblose Flüssigkeit (Racemat)<ref name="Sigma">Datenblatt Vorlage:Linktext-Check bei Sigma-AldrichVorlage:Abrufdatum (PDF).</ref> | ||||||||||||||||||
| Externe Identifikatoren/Datenbanken | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Eigenschaften | |||||||||||||||||||
| Molare Masse | 132,16 g·mol−1 | ||||||||||||||||||
| Aggregatzustand |
flüssig<ref name="Sigma" /> | ||||||||||||||||||
| Dichte |
1,063 g/ml (Racemat)<ref name="Sigma" /> | ||||||||||||||||||
| Schmelzpunkt |
−26,4 °C<ref name="GESTIS">Eintrag zu Vorlage:Linktext-Check in der GESTIS-Stoffdatenbank des IFAVorlage:Abrufdatum (JavaScript erforderlich)</ref> | ||||||||||||||||||
| Siedepunkt |
188–189 °C (Racemat)<ref name="Sigma" /> | ||||||||||||||||||
| Dampfdruck |
450 mbar (50 °C)<ref name="GESTIS" /> | ||||||||||||||||||
| Löslichkeit |
löslich in Wasser<ref name="GESTIS" /> | ||||||||||||||||||
| Brechungsindex |
1,434 (20 °C) (Racemat)<ref name="Sigma" /> | ||||||||||||||||||
| Sicherheitshinweise | |||||||||||||||||||
| |||||||||||||||||||
| Toxikologische Daten | |||||||||||||||||||
| Wenn nicht anders vermerkt, gelten die angegebenen Daten bei Standardbedingungen (0 °C, 1000 hPa). Brechungsindex: Na-D-Linie, 20 °C | |||||||||||||||||||
Isopropylidenglycerin, auch Solketal, ist eine chemische Verbindung aus der Gruppe der Acetonide und der Dioxolane. Das Derivat des Glycerins mit einer Isopropyliden-Schutzgruppe ist bei Raumtemperatur flüssig.
Stereochemie
Isopropylidenglycerin besitzt ein Stereozentrum und es existieren daher zwei verschiedene und zueinander enantiomere Verbindungen (R)- und (S)-Isopropylidenglycerin.
| Isomere von Isopropylidenacetal | ||
| Name | (S)-Isopropylidenglycerin | (R)-Isopropylidenglycerin |
| Andere Namen |
|
|
| Strukturformel | Datei:Isopropylidene glycerol enantiomeres.svg | |
| CAS-Nummer | Vorlage:CASRN | Vorlage:CASRN |
| Vorlage:CASRN (Racemat) | ||
| EG-Nummer | 244-910-8 | 604-360-5 |
| 202-888-7 (Racemat) | ||
| ECHA-Infocard | Vorlage:ECHA | Vorlage:ECHA |
| Vorlage:ECHA (Racemat) | ||
| PubChem | – | – |
| 7528 (Racemat) | ||
| Wikidata | Q72469858 | Q72469856 |
| Q2968854 (Racemat) | ||
Herstellung
Solketal wird synthetisch aus Glycerin und Aceton in Anwesenheit von Säuren hergestellt.<ref>Mary Renoll, Melvin S. Newman: Vorlage:Linktext-Check In: Organic Syntheses. 28, 1948, S. 73, doi:10.15227/orgsyn.028.0073; Coll. Vol. 3, 1955, S. 502 (PDF).</ref>
Chemische Eigenschaften
Die Isopropylidenacetal-Gruppe gilt als sogenannte Schutzgruppe für zwei Hydroxygruppen, dadurch kann an der Dritten, noch freien Hydroxygruppe, eine selektive Reaktion stattfinden. Später kann man die Schutzgruppe im Sauren wieder abspalten und erhält die zwei Hydroxygruppen zurück.
Verwendung
Isopropylidenglycerin wird als Synthesebaustein in der chemischen und pharmazeutischen Industrie verwendet.
Einzelnachweise
<references />
- Seiten mit Skriptfehlern
- Wikipedia:Defekter Dateilink
- Wikipedia:Wikidata-Wartung:EG-Nummer abweichend
- Wikipedia:Wikidata-Wartung:ECHA-InfoCard-ID abweichend
- Wikipedia:Wikidata-Wartung:PubChem abweichend
- Wikipedia:Wikidata-Wartung:ChemSpider abweichend
- Wikipedia:Wikidata-Wartung:DrugBank fehlt lokal
- Augenreizender Stoff
- Wikipedia:Wikidata-Wartung:CAS-Nummer fehlt lokal
- Hydroxymethylverbindung
- Dioxolan