Zum Inhalt springen

Icko Iben

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
[[Hilfe:Cache|Fehler beim Thumbnail-Erstellen]]:
Icko Iben

Icko Iben, Jr. (* 27. Juni 1931 in Champaign, Illinois; † 11. Juni 2025<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Brian D. Fields|Brian D. Fields: }}{{#if:|{{#if:Illinois Astronomy announces the passing of Icko Iben Jr.|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Illinois Astronomy announces the passing of Icko Iben Jr.}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Illinois Astronomy announces the passing of Icko Iben Jr.}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Illinois Astronomy announces the passing of Icko Iben Jr.}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:University of Illinois at Urbana-Champaign2025-06-24{{#if: 2025-06-25 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr}}%7C%7C}}}}{{#if:Illinois Astronomy announces the passing of Icko Iben Jr.|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Illinois Astronomy announces the passing of Icko Iben Jr.|lines=0}}||}}}}{{#if: University of Illinois at Urbana-Champaign| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=University of Illinois at Urbana-Champaign}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2025-06-24|,|{{#if: 2025-06-25 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2025-06-24| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2025-06-24|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2025-06-24|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2025-06-24|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2025-06-25 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2025-06-25 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2025-06-24|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1005220||(?)}}}}}}{{#if: 2025-06-25|;}}}}{{#if: 2025-06-25| {{#if:2025-06-24{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2025-06-25 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2025-06-25|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2025-06-25|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:University of Illinois at Urbana-Champaign2025-06-24{{#if: 2025-06-25 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2025-06-24{{#if: 2025-06-25 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://astro.illinois.edu/news/2025-06-24/illinois-astronomy-announces-passing-icko-iben-jr }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>) war ein US-amerikanischer Astronom.

Leben und Wirken

Iben, Sohn des in Wangerland in Deutschland geborenen Bibliothekars Icko Iben (1900–1971), erwarb nach Studien an der Harvard University und der University of Illinois at Urbana-Champaign 1958 den Doktortitel. Nach verschiedenen weiteren Stationen wurde er 1972 Professor für Astronomie und Physik an der University of Illinois, der er bis zu seinem Tod angehörte.

Iben leistete wichtige Beiträge zur Theorie der Struktur von Sternen und der Sternentwicklung, und der mit dieser Entwicklung verbundene Änderungen der Elementhäufigkeiten vom Sterninnern bis zu den beobachtbaren Sternatmosphären. Er befasste sich mit der Rolle der Konvektion in Roten Riesen und AGB-Sternen und der Entstehung Planetarischer Nebel. In drei häufig zitierten Übersichtsartikeln von 1967, 1974 und 1983 beschrieb er die Entwicklung von Sternen besonders nach der Phase auf der Hauptreihe des Hertzsprung-Russell-Diagramms. Weitere Arbeiten zeigten, dass Supernovae vom Typ I in Doppelsternsystemen entstehen.

Ehrungen

Literatur

  • Icko Iben: Stellar Evolution Within and off the Main Sequence. In: Annual Review of Astronomy and Astrophysics. Band 5, 1967, S. 571
  • Icko Iben: POST main sequence evolution of single stars. In: Annual Review of Astronomy and Astrophysics. Band 12, 1974, S. 215
  • Icko Iben und A. Renzini: Asymptotic giant branch evolution and beyond. In: Annual Review of Astronomy and Astrophysics. Band 21, 1983, S. 271
  • Laudatio von K.A. Pounds zur Verleihung der Eddington-Medaille: Quarterly Journal of the Royal Astronomical Society. Band 32, 1991, S. 353

Weblinks

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 104961948Xn/81/33555110611504 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 104961948X | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 104961948X | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/81/33555 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/81/33555 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 110611504 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 110611504 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Iben, Icko | {{#if: Iben, Icko Jr. | {{#if: US-amerikanischer Astronom | {{#if: 27. Juni 1931 | {{#if: Champaign (Illinois) | {{#if: 11. Juni 2025 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung