Heinrich von Freiberg
Heinrich von Freiberg war ein böhmischer, mittelhochdeutsch schreibender Dichter, der in der zweiten Hälfte des 13. Jahrhunderts lebte. Seine bekannteste literarische Leistung besteht in der Vollendung des Tristan-Epos von Gottfried von Straßburg.
Leben und Werk
Wie auch andere mittelalterliche Dichter ist Heinrich von Freiberg in keiner überlieferten historischen Quelle erwähnt. Wir können sein Leben nur in Teilen anhand seiner Werke rekonstruieren. Heinrich war kein Adeliger. Sein Beiname „von Freiberg“ weist entweder auf seinen Geburtsort oder wahrscheinlicher auf den Geburtsort seines Vaters hin. Es ist jedoch nicht urkundlich belegt, um welchen Freiberg es ging. Tschechische Forscher vermuten, dass einer seiner Vorfahren (wahrscheinlich sein Vater) aus dem sächsischen Freiberg stammte und nach Böhmen als Bergbau-Spezialist kam. Wahrscheinlich war Heinrich bürgerlicher Herkunft, genoss eine gute Bildung und arbeitete für die böhmische Adeligen als Dichter. Zunächst wurde er von der Adelsfamilie Ronow gefördert.<ref name="jizda">Freiberg, Heinrich von, Rytířská jízda Jana z Michalovic, Praha, Elka Press, 2005. ISBN 80-902745-8-7. Vorwort von prof. Dr. Václav Bok, CSc., s. 7-9. (tschechisch)</ref>
Heinrich von Freiberg gilt als einer der besten deutschen Dichter des 13. Jahrhunderts, die in Böhmen wirkten. Um 1280 vollendete er in Ostböhmen das Tristan-Epos von Gottfried von Straßburg im Auftrag des reichen böhmischen Barons Raimund von Lichtenburg. Anschließend verfasste er sein längstes Gedicht (fast 900 Verse) – eine Bearbeitung einer lateinischen Legende über die Herkunft des Kreuzes, an dem Christus gemartert wurde. Mitunter wurde ihm (in der älteren Forschung) auch das anonym verfasste Gedicht Schrätel und Wasserbär (mit 352 Versen) zugeschrieben, dessen in ganz Europa verbreiteter Inhalt wohl skandinavischer Herkunft ist.<ref>Ulla Williams: ‚Kobold und Eisbär‘ (‚Schrätel und Wasserbär‘). In: Verfasserlexikon. Band IV, Sp. 1279 f.</ref> Nach 1293 schrieb er das Gedicht die Ritterfahrt Johanns von Michelsberg, das die ritterliche Erfolge des böhmischen Adeligen Jan z Michalovic verherrlicht.<ref name="jizda" />
Möglicherweise lebte er auch am Hof des Königs Wenzel II. von Böhmen in Prag.<ref> <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20070801173030
| {{#ifeq: 20070801173030 | *
| {{#if: Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc}} }} (Archivversionen)
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|20070801173030}}
| {{#if: || }}Der Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
| {{#if: Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20070801173030}} im Internet Archive{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
}}
| {{#if:
| {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
| {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
| 16= {{#if: Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| 9 = {{#if: Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc}} }} {{#ifeq: | [] | [ | ( }}{{#if: {{#if: 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
| #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!{{#if: || }}
}}
| c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc}} }} ({{#if: {{#if: 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | 2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot | }} | des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if: | ; }}{{#ifeq: | [] | ] | ) }}
}}
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Today
| {{#if:
| Vorlage:Webarchiv/Generisch
| {{#if: Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc}} }}
}}}}}}}}{{#if:2018-04-14 10:08:04 InternetArchiveBot
| Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
}}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url=
|opt = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
|cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
|errNS = 0
|template = Vorlage:Webarchiv
|format = *
|preview = 1
}}{{#ifexpr: {{#if:20070801173030|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
}}{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
| web.archive.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}}
| webcitation.org =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}}
| archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn =
{{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
}}{{#if:
| {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
| }}
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
}}
| {{#if:
| {{#if: || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
}}
}}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc}}
|| {{#if: || }}
}}{{#if: Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung
| {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Vorlesungsentwurf mit Zusammenfassung}}
| {{#if: || }}
}}
| {{#if: || }}
}}{{#switch:
|addlarchives|addlpages= {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
}}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc%7Carchiv}} |-1
|| {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc%7C4}}%7Chttp}} |-1
|| {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://bscw.avmz.uni-siegen.de/pub/bscw.cgi/d147089/Tristan%203%20(Hedda%20Ragotzky:%20Gottfried%20von%20Stra%C3%9Fburg).doc }}
| abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org =
| #default = {{#if: || }}{{#if: 1 |}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
}}
}}
}}</ref>
Urteile
Heinrich „zeichnete sich durch leichte, gewandte Rede, zierliche Darstellung und schalkhafte Neckerei aus, worin er seinem Meister Gottfried von Straßburg glücklich nachstrebte.“<ref>Meyers Konversationslexikon, 4. Auflage Leipzig 1887, s. v. Heinrich von Freiberg [1]</ref>
„Einzelne Szenen bieten wahre Perlen höfischer Erzählung, die Sprache beherrscht er meisterhaft ... Er weiß sich an Gottfried gut anzupassen, wahrt aber doch seine Eigenart. Er ist ein freischaffender Künstler, der sich das Überkommene in rechter Wiese zu Nutze zu machen versteht.“<ref>Erich Gierach, Die deutsche Literatur des Mittelalters. Verfasserlexikon, Berlin 1943, Band 3, Spalte 262, zitiert bei Gerhard Eis, Kleine Schriften zur altdeutschen weltlichen Dichtung, Amsterdam 1979, S. 420</ref>
Werkausgabe
- Heinrich von Freiberg. Tristan und Isolde, Mittelhochdeutsch/neuhochdeutsch, (Original-Text nach der Florenzer Hs. ms. B.R. 226), Herausgegeben von Danielle Buschinger und Wolfgang Spiewok, (= Wodan; Band 16, Serie 1, Texte des Mittelalters 5), Greifswald 1993
Literatur
- {{ #if:Reinhold Bechstein|Reinhold Bechstein: |}}{{ #if:ADB:Heinrich von Freiberg|{{ #if:Heinrich von Freiberg|Heinrich von Freiberg|Heinrich von Freiberg }}|{{#ifeq: {{#switch: 7
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Heinrich von Freiberg|Heinrich von Freiberg|Heinrich von Freiberg }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 7 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 7 | 1={{ #expr: 335 + 16 }} | 2={{ #expr: 335 + 2 }} | 3={{ #expr: 335 + 2 }} | 4={{ #expr: 335 + 2 }} | 5={{ #expr: 335 + 2 }} | 6={{ #expr: 335 + 2 }} | 7={{ #expr: 335 + 2 }} | 8={{ #expr: 335 + 2 }} | 9={{#switch: 335 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 335 < 449 | {{ #expr: 335 + 2 }} | {{ #expr: 335 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 335 + 2 }} | 11={{ #expr: 335 + 2 }} | 12={{ #expr: 335 + 2 }} | 13={{ #expr: 335 + 2 }} | 14={{ #expr: 335 + 2 }} | 15={{ #expr: 335 + 2 }} | 16={{ #expr: 335 + 2 }} | 17={{ #expr: 335 + 2 }} | 18={{ #expr: 335 + 2 }} | 19={{ #expr: 335 + 2 }} | 20={{ #expr: 335 + 2 }} | 21={{ #expr: 335 + 2 }} | 22={{ #expr: 335 + 2 }} | 23={{ #expr: 335 + 2 }} | 24={{ #expr: 335 + 2 }} | 25={{ #expr: 335 + 2 }} | 26={{ #expr: 335 + 2 }} | 27={{ #expr: 335 + 2 }} | 28={{ #expr: 335 + 2 }} | 29={{ #expr: 335 + 2 }} | 30={{ #expr: 335 + 2 }} | 31={{ #expr: 335 + 2 }} | 32={{ #expr: 335 + 2 }} | 33={{ #expr: 335 + 2 }} | 34={{ #expr: 335 + 2 }} | 35={{ #expr: 335 + 2 }} | 36={{ #expr: 335 + 2 }} | 37={{ #expr: 335 + 2 }} | 38={{ #expr: 335 + 2 }} | 39={{ #expr: 335 + 2 }} | 40={{ #expr: 335 + 2 }} | 41={{ #expr: 335 + 2 }} | 42={{ #expr: 335 + 2 }} | 43={{ #expr: 335 + 2 }} | 44={{ #expr: 335 + 2 }} | 45={{ #expr: 335 + 6 }} | 46={{ #expr: 335 + 2 }} | 47={{ #expr: 335 + 2 }} | 48={{ #expr: 335 + 2 }} | 49={{ #expr: 335 + 2 }} | 50={{ #expr: 335 + 2 }} | 51={{ #expr: 335 + 2 }} | 52={{ #expr: 335 + 2 }} | 53={{ #expr: 335 + 2 }} | 54={{ #expr: 335 + 2 }} | 55={{ #expr: 335 + 3 }} | 56=335 | #default = 335 }} {{ #if:Heinrich von Freiberg|Heinrich von Freiberg|Heinrich von Freiberg }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 7, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 7 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 335{{ #if:336 | {{ #ifexpr: {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 335 + 16 }} | 2={{ #expr: 335 + 2 }} | 3={{ #expr: 335 + 2 }} | 4={{ #expr: 335 + 2 }} | 5={{ #expr: 335 + 2 }} | 6={{ #expr: 335 + 2 }} | 7={{ #expr: 335 + 2 }} | 8={{ #expr: 335 + 2 }} | 9={{#switch: 335 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 335 < 449 | {{ #expr: 335 + 2 }} | {{ #expr: 335 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 335 + 2 }} | 11={{ #expr: 335 + 2 }} | 12={{ #expr: 335 + 2 }} | 13={{ #expr: 335 + 2 }} | 14={{ #expr: 335 + 2 }} | 15={{ #expr: 335 + 2 }} | 16={{ #expr: 335 + 2 }} | 17={{ #expr: 335 + 2 }} | 18={{ #expr: 335 + 2 }} | 19={{ #expr: 335 + 2 }} | 20={{ #expr: 335 + 2 }} | 21={{ #expr: 335 + 2 }} | 22={{ #expr: 335 + 2 }} | 23={{ #expr: 335 + 2 }} | 24={{ #expr: 335 + 2 }} | 25={{ #expr: 335 + 2 }} | 26={{ #expr: 335 + 2 }} | 27={{ #expr: 335 + 2 }} | 28={{ #expr: 335 + 2 }} | 29={{ #expr: 335 + 2 }} | 30={{ #expr: 335 + 2 }} | 31={{ #expr: 335 + 2 }} | 32={{ #expr: 335 + 2 }} | 33={{ #expr: 335 + 2 }} | 34={{ #expr: 335 + 2 }} | 35={{ #expr: 335 + 2 }} | 36={{ #expr: 335 + 2 }} | 37={{ #expr: 335 + 2 }} | 38={{ #expr: 335 + 2 }} | 39={{ #expr: 335 + 2 }} | 40={{ #expr: 335 + 2 }} | 41={{ #expr: 335 + 2 }} | 42={{ #expr: 335 + 2 }} | 43={{ #expr: 335 + 2 }} | 44={{ #expr: 335 + 2 }} | 45={{ #expr: 335 + 6 }} | 46={{ #expr: 335 + 2 }} | 47={{ #expr: 335 + 2 }} | 48={{ #expr: 335 + 2 }} | 49={{ #expr: 335 + 2 }} | 50={{ #expr: 335 + 2 }} | 51={{ #expr: 335 + 2 }} | 52={{ #expr: 335 + 2 }} | 53={{ #expr: 335 + 2 }} | 54={{ #expr: 335 + 2 }} | 55={{ #expr: 335 + 3 }} | 56=335 | #default = 335 }} != {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 336 + 16 }} | 2={{ #expr: 336 + 2 }} | 3={{ #expr: 336 + 2 }} | 4={{ #expr: 336 + 2 }} | 5={{ #expr: 336 + 2 }} | 6={{ #expr: 336 + 2 }} | 7={{ #expr: 336 + 2 }} | 8={{ #expr: 336 + 2 }} | 9={{#switch: 336 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 336 < 449 | {{ #expr: 336 + 2 }} | {{ #expr: 336 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 336 + 2 }} | 11={{ #expr: 336 + 2 }} | 12={{ #expr: 336 + 2 }} | 13={{ #expr: 336 + 2 }} | 14={{ #expr: 336 + 2 }} | 15={{ #expr: 336 + 2 }} | 16={{ #expr: 336 + 2 }} | 17={{ #expr: 336 + 2 }} | 18={{ #expr: 336 + 2 }} | 19={{ #expr: 336 + 2 }} | 20={{ #expr: 336 + 2 }} | 21={{ #expr: 336 + 2 }} | 22={{ #expr: 336 + 2 }} | 23={{ #expr: 336 + 2 }} | 24={{ #expr: 336 + 2 }} | 25={{ #expr: 336 + 2 }} | 26={{ #expr: 336 + 2 }} | 27={{ #expr: 336 + 2 }} | 28={{ #expr: 336 + 2 }} | 29={{ #expr: 336 + 2 }} | 30={{ #expr: 336 + 2 }} | 31={{ #expr: 336 + 2 }} | 32={{ #expr: 336 + 2 }} | 33={{ #expr: 336 + 2 }} | 34={{ #expr: 336 + 2 }} | 35={{ #expr: 336 + 2 }} | 36={{ #expr: 336 + 2 }} | 37={{ #expr: 336 + 2 }} | 38={{ #expr: 336 + 2 }} | 39={{ #expr: 336 + 2 }} | 40={{ #expr: 336 + 2 }} | 41={{ #expr: 336 + 2 }} | 42={{ #expr: 336 + 2 }} | 43={{ #expr: 336 + 2 }} | 44={{ #expr: 336 + 2 }} | 45={{ #expr: 336 + 6 }} | 46={{ #expr: 336 + 2 }} | 47={{ #expr: 336 + 2 }} | 48={{ #expr: 336 + 2 }} | 49={{ #expr: 336 + 2 }} | 50={{ #expr: 336 + 2 }} | 51={{ #expr: 336 + 2 }} | 52={{ #expr: 336 + 2 }} | 53={{ #expr: 336 + 2 }} | 54={{ #expr: 336 + 2 }} | 55={{ #expr: 336 + 3 }} | 56=336 | #default = 336 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 336 + 16 }} | 2={{ #expr: 336 + 2 }} | 3={{ #expr: 336 + 2 }} | 4={{ #expr: 336 + 2 }} | 5={{ #expr: 336 + 2 }} | 6={{ #expr: 336 + 2 }} | 7={{ #expr: 336 + 2 }} | 8={{ #expr: 336 + 2 }} | 9={{#switch: 336 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 336 < 449 | {{ #expr: 336 + 2 }} | {{ #expr: 336 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 336 + 2 }} | 11={{ #expr: 336 + 2 }} | 12={{ #expr: 336 + 2 }} | 13={{ #expr: 336 + 2 }} | 14={{ #expr: 336 + 2 }} | 15={{ #expr: 336 + 2 }} | 16={{ #expr: 336 + 2 }} | 17={{ #expr: 336 + 2 }} | 18={{ #expr: 336 + 2 }} | 19={{ #expr: 336 + 2 }} | 20={{ #expr: 336 + 2 }} | 21={{ #expr: 336 + 2 }} | 22={{ #expr: 336 + 2 }} | 23={{ #expr: 336 + 2 }} | 24={{ #expr: 336 + 2 }} | 25={{ #expr: 336 + 2 }} | 26={{ #expr: 336 + 2 }} | 27={{ #expr: 336 + 2 }} | 28={{ #expr: 336 + 2 }} | 29={{ #expr: 336 + 2 }} | 30={{ #expr: 336 + 2 }} | 31={{ #expr: 336 + 2 }} | 32={{ #expr: 336 + 2 }} | 33={{ #expr: 336 + 2 }} | 34={{ #expr: 336 + 2 }} | 35={{ #expr: 336 + 2 }} | 36={{ #expr: 336 + 2 }} | 37={{ #expr: 336 + 2 }} | 38={{ #expr: 336 + 2 }} | 39={{ #expr: 336 + 2 }} | 40={{ #expr: 336 + 2 }} | 41={{ #expr: 336 + 2 }} | 42={{ #expr: 336 + 2 }} | 43={{ #expr: 336 + 2 }} | 44={{ #expr: 336 + 2 }} | 45={{ #expr: 336 + 6 }} | 46={{ #expr: 336 + 2 }} | 47={{ #expr: 336 + 2 }} | 48={{ #expr: 336 + 2 }} | 49={{ #expr: 336 + 2 }} | 50={{ #expr: 336 + 2 }} | 51={{ #expr: 336 + 2 }} | 52={{ #expr: 336 + 2 }} | 53={{ #expr: 336 + 2 }} | 54={{ #expr: 336 + 2 }} | 55={{ #expr: 336 + 3 }} | 56=336 | #default = 336 }} = {{ #expr: {{#switch: 7 | 1={{ #expr: 335 + 16 }} | 2={{ #expr: 335 + 2 }} | 3={{ #expr: 335 + 2 }} | 4={{ #expr: 335 + 2 }} | 5={{ #expr: 335 + 2 }} | 6={{ #expr: 335 + 2 }} | 7={{ #expr: 335 + 2 }} | 8={{ #expr: 335 + 2 }} | 9={{#switch: 335 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 335 < 449 | {{ #expr: 335 + 2 }} | {{ #expr: 335 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 335 + 2 }} | 11={{ #expr: 335 + 2 }} | 12={{ #expr: 335 + 2 }} | 13={{ #expr: 335 + 2 }} | 14={{ #expr: 335 + 2 }} | 15={{ #expr: 335 + 2 }} | 16={{ #expr: 335 + 2 }} | 17={{ #expr: 335 + 2 }} | 18={{ #expr: 335 + 2 }} | 19={{ #expr: 335 + 2 }} | 20={{ #expr: 335 + 2 }} | 21={{ #expr: 335 + 2 }} | 22={{ #expr: 335 + 2 }} | 23={{ #expr: 335 + 2 }} | 24={{ #expr: 335 + 2 }} | 25={{ #expr: 335 + 2 }} | 26={{ #expr: 335 + 2 }} | 27={{ #expr: 335 + 2 }} | 28={{ #expr: 335 + 2 }} | 29={{ #expr: 335 + 2 }} | 30={{ #expr: 335 + 2 }} | 31={{ #expr: 335 + 2 }} | 32={{ #expr: 335 + 2 }} | 33={{ #expr: 335 + 2 }} | 34={{ #expr: 335 + 2 }} | 35={{ #expr: 335 + 2 }} | 36={{ #expr: 335 + 2 }} | 37={{ #expr: 335 + 2 }} | 38={{ #expr: 335 + 2 }} | 39={{ #expr: 335 + 2 }} | 40={{ #expr: 335 + 2 }} | 41={{ #expr: 335 + 2 }} | 42={{ #expr: 335 + 2 }} | 43={{ #expr: 335 + 2 }} | 44={{ #expr: 335 + 2 }} | 45={{ #expr: 335 + 6 }} | 46={{ #expr: 335 + 2 }} | 47={{ #expr: 335 + 2 }} | 48={{ #expr: 335 + 2 }} | 49={{ #expr: 335 + 2 }} | 50={{ #expr: 335 + 2 }} | 51={{ #expr: 335 + 2 }} | 52={{ #expr: 335 + 2 }} | 53={{ #expr: 335 + 2 }} | 54={{ #expr: 335 + 2 }} | 55={{ #expr: 335 + 3 }} | 56=335 | #default = 335 }} + 1 }} | f|–336}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Heinrich von Freiberg||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Alois Bernt: Heinrich von Freiberg, Halle/Saale 1906, Nachdruck Hildesheim 1978
- Danielle Buschinger (Hrsg.): Heinrich von Freiberg, „Tristan“, Göppingen 1982
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if: 407
|
| Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
}}{{#if: 118548360
| {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118548360}}
| {{#if:
| Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
}}
| Vorlage:NDB – GND unzulässig
}}
| {{#if:
| {{#if:
| {{#ifeq: 1346161 | 4526413
|
| Vorlage:NDB – 7= ist obsolet, jetzt SFZ=
}}
}}
| {{#ifeq: | 1
|
|
}}
}}
}}{{#if:
| {{#ifeq: 1346161 | 11376103
|
| Vorlage:NDB – Werktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
}}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
|
|
}}
}}
- Silke Grothues: Der arthurische Tristanroman. Werkabschluss zu Gottfrieds „Tristan“ und Gattungswechsel in Heinrichs von Freiberg Tristanfortsetzung, (= Europäische Hochschulschriften: Reihe 1, Deutsche Sprache und Literatur; Band 1202), (Zugl.: Düsseldorf, Univ., Diss., 1989), Frankfurt am Main [u. a.] 1991 ISBN 3-631-43206-2
- Marion Mälzer: Die Isolde-Gestalten in den mittelalterlichen deutschen Tristan-Dichtungen: ein Beitrag zum diachronischen Wandel, (= Beiträge zur älteren Literaturgeschichte), (Zugl.: Kiel, Univ., Diss., 1990), Heidelberg 1991, ISBN 3-533-04470-X
- Hans-Hugo Steinhoff: Heinrich von Freiberg. In: Die deutsche Literatur des Mittelalters. Verfasserlexikon, Band 3, Berlin 1981, Spalten 723–730
Weblinks
Belege
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118548360n8323734059875894 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118548360 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118548360 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83237340 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83237340 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59875894 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 59875894 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Heinrich von Freiberg | {{#if: | {{#if: mittelhochdeutscher Dichter | {{#if: 13. Jahrhundert | {{#if: unsicher: Freiberg | {{#if: 13. Jahrhundert oder 14. Jahrhundert | {{#if: || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Heinrich von Freiberg
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | mittelhochdeutscher Dichter
}} |
| GEBURTSDATUM | 13. Jahrhundert
}} |
| GEBURTSORT | unsicher: Freiberg
}} |
| STERBEDATUM | 13. Jahrhundert oder 14. Jahrhundert
}} |
| STERBEORT |
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Archiv-URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv/Linktext fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/GND fehlt der NDB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:NDB/ohne GND
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Autor
- Literatur des Mittelalters
- Literatur (13. Jahrhundert)
- Literatur (Mittelhochdeutsch)
- Höfische Epik
- Spruchdichtung
- Geboren im 13. Jahrhundert
- Gestorben im 13. oder 14. Jahrhundert
- Mann