Heinrich Frese
Heinrich Frese (* 27. Mai 1794 in Bremen; † 20. Juli 1869 in Bremen) war ein deutscher Bildhauer.
Biografie
Heinrich Frese war ein Sohn des Schneidermeisters und Lichtziehers Bruno Frese. 1814 nahm er als Hoboist (Oboenbläser, Militärmusiker) der Bremer Infanterie am Feldzug gegen Frankreich teil. Nach einer kurzen Ausbildungszeit bei dem Bremer Holzschnitzer und Bildhauer Georg Andreas Steinhäuser ging Frese auf Wanderschaft, die ihn bis Paris führte, wo er für ein halbes Jahr als Steinhauer wirkte. Nach seiner Rückkehr nach Bremen führte er diverse Bildhauerarbeiten aus. 1825 wurde er Ehrenmitglied des Bremer Kunstvereins. Frese war bei der ersten bremischen Kunstausstellung 1829 und der Gewerbeausstellung 1846 vertreten. Von 1849 bis 1851 arbeitete der Bildhauer Diedrich Samuel Kropp bei ihm.<ref name="bio">Johann Focke: Frese, Heinrich. In: Bremische Biographie des neunzehnten Jahrhunderts. Winter, Bremen 1912, S. 160.</ref>
Werk
Heinrich Frese arbeitete als Bildhauer zunächst in Stein, später aus gesundheitlichen Gründen fast ausschließlich in Holz. Zu den wenigen noch erhaltenen Arbeiten aus seiner Werkstatt gehören die dekorativen Sandstein-Reliefarbeiten am Wachhaus des Ostertores (heute Gerhard-Marcks-Haus), die er 1826 fertigte. Sowohl die Keilsteine der Erdgeschossfenster an der Straßenseite als auch die Fenster im zurückstehenden Frontteil sind mit seinen Reliefs dekoriert, die friedliche Embleme wie Globus, Merkurstab, Füllhörner und Tiere zeigen.<ref>Ostertorwache & Gerhard Marcks-Haus. In: denkmalpflege.bremen.de. Abgerufen am 7. Februar 2026.</ref> Freses Reliefs am Detentionshaus (Wilhelm-Wagenfeld-Haus), dem Gegenstück zur Ostertorwache, zeigen dagegen kriegerische Embleme wie Helme, Schilder und Schwerter.<ref>Detentionshaus & Wilhelm Wagenfeld-Haus. In: denkmalpflege.bremen.de. Abgerufen am 7. Februar 2026.</ref>
Frese schuf unter anderem auch Galionsfiguren für bremische Schiffe und ein Bremer Wappen mit Inschrift für Bremerhaven (1829). Im Bremer Dom wurden 1840 im Rahmen der Gotisierung der Innenausstattung fünf von ihm gefertigte hölzerne Apostelfiguren als Teil eines neuen Altars aufgestellt. Der Altar wurde jedoch um 1899 wieder entfernt.<ref name="bio" /> Für das Arbeitshaus gestaltete Frese Giebelgruppe und Reliefs.<ref>Vorlage:ThiemeBecker/core</ref>
Literatur
- W. Hurm: Beschreibendes Verzeichnis der Gemälde und Bildhauerwerke des Kunstvereins zu Bremen. Bremen 1892, S. 145.
- Johann Focke: Frese, Heinrich. In: Bremische Biographie des neunzehnten Jahrhunderts. Winter, Bremen 1912, S. 159–160.
- Vorlage:ThiemeBecker/core
|all= Band= |opt= Autor= Lemma= Seite= SeiteBis= SeiteEnde= Kommentar= |cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ThiemeBecker |template= Vorlage:ThiemeBecker }}
- Ulf Ehrlich: In keine treuere Hand kan ich diese Briefe legen. Reisebericht und Brautbriefe des Bremer Bildhauers Heinrich Frese (1794–1869). Roßdorf a.F. 1997.
- {{ #if:Michael Brandt|Michael Brandt: |}}{{ #if:Frese, Heinrich|Frese, Heinrich|Heinrich Frese }}. In: Allgemeines Künstlerlexikon. Die Bildenden Künstler aller Zeiten und Völker (AKL). {{ #if:44|{{#if:{{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch:
| R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}(44) = (44) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}|Band 44, {{ #ifexpr: 44 < 5|Seemann, Leipzig|{{ #ifexpr: 44 < 66|Saur, München u. a.|De Gruyter, Berlin}} }}|44, Saur, München}} {{#switch: 44 |1=1983, ISBN 3-598-22741-8 |2=1986, ISBN 3-363-00115-0 |3=1990, ISBN 3-363-00116-9 |4=1990, ISBN 3-598-22744-2 |5=1992, ISBN 3-598-22745-0 |6=1992, ISBN 3-598-22746-9 |7=1993, ISBN 3-598-22747-7 |8=1993, ISBN 3-598-22748-5 |9=1994, ISBN 3-598-22749-3
|10=1994, ISBN 3-598-22750-7 |11=1995, ISBN 3-598-22751-5 |12=1995, ISBN 3-598-22752-3 |13=1996, ISBN 3-598-22753-1 |14=1996, ISBN 3-598-22754-X |15=1996, ISBN 3-598-22755-8 |16=1997, ISBN 3-598-22756-6 |17=1997, ISBN 3-598-22757-4 |18=1997, ISBN 3-598-22758-2 |19=1998, ISBN 3-598-22759-0
|20=1998, ISBN 3-598-22760-4 |21=1998, ISBN 3-598-22761-2 |22=1999, ISBN 3-598-22762-0 |23=1999, ISBN 3-598-22763-9 |24=1999, ISBN 3-598-22764-7 |25=2000, ISBN 3-598-22765-5 |26=2000, ISBN 3-598-22766-3 |27=2000, ISBN 3-598-22767-1 |28=2000, ISBN 3-598-22768-X |29=2001, ISBN 3-598-22769-8
|30=2001, ISBN 3-598-22770-1 |31=2001, ISBN 3-598-22771-X |32=2002, ISBN 3-598-22772-8 |33=2002, ISBN 3-598-22773-6 |34=2002, ISBN 3-598-22774-4 |35=2002, ISBN 3-598-22775-2 |36=2003, ISBN 3-598-22776-0 |37=2003, ISBN 3-598-22777-9 |38=2003, ISBN 3-598-22778-7 |39=2004, ISBN 3-598-22779-5
|40=2004, ISBN 3-598-22780-9 |41=2004, ISBN 3-598-22781-7 |42=2004, ISBN 3-598-22782-5 |43=2004, ISBN 3-598-22783-3 |44=2005, ISBN 3-598-22784-1 |45=2005, ISBN 3-598-22785-X |46=2005, ISBN 3-598-22786-8 |47=2005, ISBN 3-598-22787-6 |48=2006, ISBN 3-598-22788-4 |49=2006, ISBN 3-598-22789-2
|50=2006, ISBN 3-598-22790-6 |51=2006, ISBN 3-598-22791-4 |52=2006, ISBN 3-598-22792-2 |53=2007, ISBN 978-3-598-22793-6 |54=2007, ISBN 978-3-598-22794-3 |55=2007, ISBN 978-3-598-22795-0 |56=2007, ISBN 978-3-598-22796-7 |57=2008, ISBN 978-3-598-22797-4 |58=2008, ISBN 978-3-598-22798-1 |59=2008, ISBN 978-3-598-22799-8
|60=2008, ISBN 978-3-598-22800-1 |61=2009, ISBN 978-3-598-23028-8 |62=2009, ISBN 978-3-598-23029-5 |63=2009, ISBN 978-3-598-23030-1 |64=2009, ISBN 978-3-598-23031-8 |65=2009, ISBN 978-3-598-23032-5 |66=2010, ISBN 978-3-598-23033-2 |67=2010, ISBN 978-3-598-23034-9 |68=2010, ISBN 978-3-598-23035-6 |69=2010, ISBN 978-3-598-23036-3
|70=2011, ISBN 978-3-11-023175-5 |71=2011, ISBN 978-3-11-023176-2 |72=2011, ISBN 978-3-11-023177-9 |73=2011, ISBN 978-3-11-023178-6 |74=2012, ISBN 978-3-11-023179-3 |75=2012, ISBN 978-3-11-023180-9 |76=2013, ISBN 978-3-11-023181-6 |77=2013, ISBN 978-3-11-023182-3 |78=2013, ISBN 978-3-11-023183-0 |79=2013, ISBN 978-3-11-023184-7
|80=2014, ISBN 978-3-11-023185-4 |81=2014, ISBN 978-3-11-023186-1 |82=2014, ISBN 978-3-11-023187-8 |83=2014, ISBN 978-3-11-023188-5 |84=2014, ISBN 978-3-11-023189-2 |85=2014, ISBN 978-3-11-023190-8 |86=2015, ISBN 978-3-11-023252-3 |87=2015, ISBN 978-3-11-023253-0 |88=2016, ISBN 978-3-11-023254-7 |89=2016, ISBN 978-3-11-023255-4
|90=2016, ISBN 978-3-11-023256-1 |91=2016, ISBN 978-3-11-023257-8 |92=2016, ISBN 978-3-11-023258-5 |93=2017, ISBN 978-3-11-023259-2 |94=2017, ISBN 978-3-11-023260-8 |95=2017, ISBN 978-3-11-023261-5 |96=2017, ISBN 978-3-11-023262-2 |97=2018, ISBN 978-3-11-023264-6 |98=2018, ISBN 978-3-11-023263-9 |99=2018, ISBN 978-3-11-023265-3
|100=2018, ISBN 978-3-11-023266-0 |101=2018, ISBN 978-3-11-023267-7 |102=2019, ISBN 978-3-11-023268-4 |103=2019, ISBN 978-3-11-023269-1 |104=2019, ISBN 978-3-11-023270-7 |105=2019, ISBN 978-3-11-023271-4 |106=2020, ISBN 978-3-11-023272-1 |107=2020, ISBN 978-3-11-023273-8 |108=2020, ISBN 978-3-11-023274-5 |109=2020, ISBN 978-3-11-023275-2 |110=2021, ISBN 978-3-11-023276-9 |111=2021, ISBN 978-3-11-055059-7 |112=2021, ISBN 978-3-11-055058-0 |113=2021, ISBN 978-3-11-055062-7 |114=2022, ISBN 978-3-11-055065-8 |115=2022, ISBN 978-3-11-055066-5 |116=2022, ISBN 978-3-11-077593-8 |117=2022, ISBN 978-3-11-077601-0 |118=2023, ISBN 978-3-11-077604-1 |119=2023, ISBN 978-3-11-099800-9
|Nachtrag 1=2005, ISBN 3-598-22861-9 |Nachtrag 2=2007, ISBN 978-3-598-22862-9 |Nachtrag 3=2008, ISBN 978-3-598-22863-6 |Nachtrag 4=2010, ISBN 978-3-598-22864-3 |Nachtrag 5=2013, ISBN 978-3-11-025443-3 |Nachtrag 6=[?] |Nachtrag 7=[?] |Nachtrag 8=[?] |Nachtrag 9=[?]
| #default = [?] }}|Saur, München 1992 ff}}{{#if:457|, S. 457{{ #if: | {{ #ifexpr: 457 != | {{ #ifexpr: = {{ #expr: 457 + 1 }} | f | – }} |}} |}} |}}.
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119531909nb9802106518033968 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119531909 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119531909 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nb98021065 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nb98021065 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 18033968 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 18033968 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Frese, Heinrich | {{#if: | {{#if: deutscher Bildhauer | {{#if: 27. Mai 1794 | {{#if: Bremen | {{#if: 20. Juli 1869 | {{#if: Bremen || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Frese, Heinrich
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Bildhauer
}} |
| GEBURTSDATUM | 27. Mai 1794
}} |
| GEBURTSORT | Bremen
}} |
| STERBEDATUM | 20. Juli 1869
}} |
| STERBEORT | Bremen
}} |
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Bildhauer (Bremen)
- Deutscher
- Geboren 1794
- Gestorben 1869
- Mann