Zum Inhalt springen

Goldingen SG

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
[[{{#if:CH-SG|{{#switch:{{#switch: level continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = SG top = CH upper = CH lemma = Kanton St. Gallen admname = Kanton St. Gallen admtype = Kanton 0 = Schweiz 1 = St. Gallen 2 = map = Schweiz St. Gallen flag = Wappen St. Gallen matt (–2010).svg in = im Kanton St. Gallen

}}

1|2={{#switch: {{#switch:lemma name={{#switch: level continent = europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = sg top = ch upper = ch lemma = kanton st. gallen admname = kanton st. gallen admtype = kanton 0 = schweiz 1 = st. gallen 2 = map = schweiz st. gallen flag = wappen st. gallen matt (–2010).svg in = im kanton st. gallen

}}

adm2nd=2 adm1st=1 country=0 #default=lemma
 }}
continent = Europa level = 1 maxlevel= 1 acronym = SG top = CH upper = CH lemma = Kanton St. Gallen admname = Kanton St. Gallen admtype = Kanton 0 = Schweiz 1 = St. Gallen 2 = map = Schweiz St. Gallen flag = Wappen St. Gallen matt (–2010).svg in = im Kanton St. Gallen

}}

#default={{#switch: lemma continent = level = maxlevel = acronym = top = ?? upper = admtype = admtypelink = admname = lemma = 0 = 1 = 2 = map = Erde flag = Flag of None.svg

}} }}}}]]|Fehler: Bitte gib als Parameter das Kantonskürzel und das Lemma ohne dieses an, in Bremgarten AG z. B.: {{Begriffsklärung Schweizer Kanton|AG|Bremgarten}}}} in der Schweiz. Es wird verwendet, um Verwechslungen mit anderen Einträgen {{#switch:Goldingen

Appenzell Ausserrhoden|Appenzell Innerrhoden|Basel-Landschaft Bern|Freiburg|Genf|Glarus|Graubünden|Jura|Luzern Nidwalden|Obwalden|Schaffhausen|Schwyz|Solothurn Tessin|Thurgau|Uri|Waadt|Wallis|Zug = {{#if: |des Namens {{#ifexist:{{{3}}}|[[{{{3}}}]]{{#ifeq:Goldingen SG| SG f}}|{{{3}}}}}|f}}f des Namens {{#ifexist:Goldingen|Goldingen{{#ifeq:Goldingen SG|Goldingen SG f}}|Goldingen}}|f}}

}} zu vermeiden.

{{#switch:SG|AG|AI|AR|BE|BL|BS|FR|GE|GL|GR|JU|LU|NE|NW|OW|SG|SH|SO|SZ|TG|TI|UR|VD|VS|ZG|ZH= |#default=f}}

Vorlage:Infobox Ort in der Schweiz

Datei:Karte Gemeinde Goldingen 2007.png
Gemeindestand vor der Fusion am 1. Januar 2013
Luftbild vom Dorf Goldingen und Egligen
Luftbild vom Dorf Goldingen und Egligen

Goldingen ist eine ehemalige politische Gemeinde und eine Ortschaft der Gemeinde Eschenbach im Wahlkreis See-Gaster im Kanton St. Gallen.

Geografie

Datei:ETH-BIB-Goldingen, Atzmännig-LBS H1-025878.tif
Luftbild von Werner Friedli aus dem Jahr 1965

Goldingen liegt etwa fünf Kilometer östlich von Wald ZH und sechs Kilometer nordöstlich des Zürichsees. Die Gemeinde bestand aus den Dörfern Goldingen und Hintergoldingen und zahlreichen Weilern und Einzelhöfen. Im hinteren Goldingertal liegt der Atzmännig, ein beliebtes Ausflugsziel mit einer Rodelbahn und Skiliften, sowie einer Sesselbahn zum Oberatzmännig ({{#ifeq: Vorlage:Höhe/Fmt|Expression error: Unrecognised punctuation character "."|Vorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste|}}{{#if: 1185

 |{{#if: CH
   |{{#switch: CH
       | AT = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | BSW77 =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Ostsee|Ostsee}}
            }}
       | LI
       | CH = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. M.|m ü. M.}}
       | LI-M
       | CH-M = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | DE =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | DE-NN =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NN|NN}}
            }}
       | DE-HN =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|HN|HN}}
            }}
       | DE-NHN =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       | DE-NHN-2016 =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|NHN|NHN}}
            }}
       |AL = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ü. A.|m ü. A.}}
       | SK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | CZ  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.m.|m n.m.}}
       | HU  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}


       | DK  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m.o.h.|m.o.h.}}
       | GB| IE = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ASL|m ASL}}
       | FR|FX  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
       | IT|SM|VA  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m s.l.m.|m s.l.m.}}
       |BA 
       |HR 
       |ME 
       |MK 
       |RS 
       |SI 
             = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m. i. J.|m. i. J.}}
       | JP  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|T.P.|m T.P.}}
       | NL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m NAP|m NAP}}
       | NO  =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|moh.|moh.}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|muh.|muh.}}
            }}
       | PL  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m n.p.m.|m n.p.m.}}
       | SE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m ö.h.|m ö.h.}}
       | ES  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|msnm|msnm}}
       | BE  = Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m O.P.|m O.P.}}
       |AF 
       |AX 
       |DZ 
       |AS 
       |AD 
       |AO 
       |AI 
       |AQ 
       |AG 
       |AR 
       |AM 
       |AW 
       |AU 
       |AZ 
       |BS 
       |BH 
       |BD 
       |BB 
       |BY 
       |BZ 
       |BJ 
       |BM 
       |BT 
       |BO 
       |BW 
       |BV 
       |BR 
       |IO 
       |BN 
       |BG 
       |BF 
       |BI 
       |KH 
       |CM 
       |CA 
       |CV 
       |KY 
       |CF 
       |TD 
       |CL 
       |CN 
       |CX 
       |CC 
       |CO 
       |KM 
       |CG 
       |CD 
       |CK 
       |CR 
       |CI 
       |CU 
       |CY 
       |DK 
       |DJ 
       |DM 
       |DO 
       |EC 
       |EG 
       |SV 
       |GQ 
       |ER 
       |EE 
       |ET 
       |FK 
       |FO 
       |FJ 
       |FI 
       |GF 
       |PF 
       |TF 
       |GA 
       |GM 
       |GE 
       |GH 
       |GI 
       |GR 
       |GL 
       |GD 
       |GP 
       |GU 
       |GT 
       |GG 
       |GN 
       |GW 
       |GY 
       |HT 
       |HM 
       |HN 
       |HK 
       |IS 
       |IN 
       |ID 
       |IR 
       |IQ 
       |IM 
       |IL 
       |JM 
       |JE 
       |JO 
       |KZ 
       |KE 
       |KI 
       |KP 
       |KR 
       |KW 
       |KG 
       |LA 
       |LV 
       |LB 
       |LS 
       |LR 
       |LY 
       |LT 
       |LU 
       |MO 
       |MG 
       |MW 
       |MY 
       |MV 
       |ML 
       |MT 
       |MH 
       |MQ 
       |MR 
       |MU 
       |YT 
       |MX 
       |FM 
       |MD 
       |MC 
       |MN 
       |MS 
       |MA 
       |MZ 
       |MM 
       |NA 
       |NR 
       |NP 
       |AN 
       |NC 
       |NZ 
       |NI 
       |NE 
       |NG 
       |NU 
       |NF 
       |MP 
       |OM 
       |PK 
       |PW 
       |PS 
       |PA 
       |PG 
       |PY 
       |PE 
       |PH 
       |PN 
       |PT 
       |PR 
       |QA 
       |RE 
       |RO 
       |RU 
       |RW 
       |SH 
       |KN 
       |LC 
       |PM 
       |VC 
       |WS 
       |ST 
       |SA 
       |SN 
       |SC 
       |SL 
       |SG 
       |SB 
       |SO 
       |ZA 
       |GS 
       |LK 
       |SD 
       |SS 
       |SR 
       |SJ 
       |SZ 
       |SY 
       |TW 
       |TJ 
       |TZ 
       |TH 
       |TL 
       |TG 
       |TK 
       |TO 
       |TT 
       |TN 
       |TR 
       |TM 
       |TC 
       |TV 
       |UG 
       |UA 
       |AE 
       |US 
       |UM 
       |UY 
       |UZ 
       |VU 
       |VE 
       |VN 
       |VG 
       |VI 
       |WF 
       |EH 
       |YE 
       |ZM 
       |ZW 
       =
       {{#ifexpr: (1185>=0)
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
         |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
         }}
       |XA| XS| XN| XP| XI=
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            }}
       |XO=
            {{#ifexpr: (1185>=150)
            |{{#invoke:Measure|Masz}} ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|MSL|MSL}}
            |Vorlage:Höhe/ungültiger Wert
            }}
       |MERKUR| VENUS| ERDE| MARS| JUPITER| SATURN| URANUS| NEPTUN =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt m ü. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt m unter {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|Nullniveau|Nullniveau}}
            }}
       |M
       |METER =
            {{#ifexpr: (1185>=0)
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
            |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
            }}
       | #default = Vorlage:Höhe/Fmt CHVorlage:Höhe/unbekannter Bezug
   }}
   |{{#ifexpr: (1185>=0)
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m|m}}
     |Vorlage:Höhe/Fmt {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|true}}|m unter dem Meeresspiegel|m unter dem Meeresspiegel}}
     }}
   }}
 | Höhenwert fehlt, siehe VorlagenbeschreibungVorlage:Höhe/Fehler in Parameterliste

}}).

Bevölkerung

Bevölkerungsentwicklung der Gemeinde Goldingen
Jahr 1850 1900 1950 1980 2000 2010 31. Dez. 2012
Einwohner 1053 885 1072 870 1045 1121 1129
Quelle <ref name="HLS" />

Geschichte

Die ältere Namensform ist Goldelingen, belegt ab 1266. Der Ortsname ist abgeleitet von einem Personennamen Goldilo. Die moderne Schreibung tritt ab 1379 auf.<ref>ortsnamen.ch</ref>

In der Helvetik 1798 bis 1803 gehörte Goldingen dem Distrikt Rapperswil des Kantons Linth an. Von 1803 bis 1831 gehörte Goldingen, das eine eigenständige politische Gemeinde war, dem sanktgallischen Kreis Eschenbach im Bezirk Uznach an. Seit der Bezirksreform 1831 gehörte Goldingen dem Seebezirk an. 2003 wurde Goldingen in den Wahlkreis See-Gaster eingegliedert. 2013 fusionierte Goldingen mit Eschenbach und St. Gallenkappel zur neuen Gemeinde Eschenbach.

Das Goldingertal, insbesondere das Dorf Goldingen und seine Käserei waren Schauplatz im Fernsehfilm «Die Käserei in Goldingen», der am 5. Dezember 2010 seine Premiere im Schweizer Fernsehen hatte.

Persönlichkeiten

  • Ferdinand Rüegg (20. April 1847 in Goldingen; † 14. Oktober 1913 in Tübach), Bischof von St. Gallen.
  • Lilli Palmer (* 24. Mai 1914 in Posen, Preussen; † 27. Januar 1986 in Los Angeles), Schauspielerin, Autorin und Malerin, lebte von 1960 bis kurz vor ihrem Tod 1986 in Goldingen. Sie erhielt 1979 in Goldingen das Schweizer Bürgerrecht. Ihre Villa La Loma {{Coordinate{{#ifeq:|y|Simple|Complex}}|NS=47.270350|EW=8.960540|type=landmark|region=CH-SG|globe=|dim=|elevation=|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1=Schlossbüel, Goldingen}}|article=|text=ICON2|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5
|1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}}
 | NS: {{{1}}}
 |
}} {{#iferror:
 | EW: 
 |
}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0
 |0|6|14=
}}
|3  = {{#switch: {{{type}}}
 |country|state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark=
 |example={{#if:
  | 
  | falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum 
 }}
 |#default= {{#ifeq:{{{type}}}|
  | kein Wert
  | falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
 |
 | region-Parameter fehlt{{#if:
  | 6
  | 
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
 | {{{elevation}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}} {{#iferror: {{{pop}}}
 | {{{pop}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}}
|5 = unbenannte Parameter 1:{{{1}}}{{#if:|, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|10= überflüssige Parameter
|#default=coordinates error

}}}} wurde 1997 weitgehend abgerissen und neu gebaut.<ref>Der Spiegel vom 15. August 1977: Der Vogel hat gut singen, abgerufen am 22. Mai 2014</ref><ref name="nzz">Neue Zürcher Zeitung vom 22. Mai 2014: Preussische Weltbürgerin, abgerufen am 22. Mai 2014</ref><ref>Schweizer Radio und Fernsehen vom 10. Januar 2014: Illegal gebaut - und nichts passiert, abgerufen am 22. Mai 2014.</ref>

  • Carlos Thompson (1923–1990), argentinischer Schauspieler und Schriftsteller, lebte mit seiner Ehefrau Lilli Palmer in Goldingen.<ref name=nzz/>
  • Marlies Glaus-Oberholzer (* 25. April 1958 in Goldingen), Skirennläuferin

Sehenswürdigkeiten

{{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Goldingen|Goldingen|Goldingen SG}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Goldingen SG|Goldingen SG|{{#if:Goldingen|Goldingen|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Goldingen

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|goldingen|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references>

<ref name="HLS">{{#ifeq: Alois Stadler|Redaktion||Alois Stadler: }}{{#if:Goldingen|Vorlage:Str replace|Goldingen SG}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |.  {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0

|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}</ref> </references>

{{safesubst:#ifeq:0|10| {{#switch: Goldingen SG |Navigationsleiste|NaviBlock|0=|#default= Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler }}}}Vorlage:Klappleiste/Anfang {{#if: Wappen des Kantons St. Gallen

|

 |

Amden | Benken | Eschenbach | Gommiswald | Kaltbrunn | Rapperswil-Jona | Schänis | Schmerikon | Uznach | Weesen

Ehemalige Gemeinden: Ernetschwil | Goldingen | Jona | Rapperswil | Rieden | St. Gallenkappel

Kanton St. Gallen | Wahlkreise des Kantons St. Gallen | Gemeinden des Kantons St. Gallen }} Vorlage:Klappleiste/Ende

{{#ifeq: g | p | | {{#if: 4638045-0233886915 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 4638045-0 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 4638045-0 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 233886915 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: g | p | {{#if: 233886915 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung