Georg Erasmus von Tschernembl
Georg Erasmus Freiherr von Tschernembl (* 26. Januar 1567 in Schwertberg, Oberösterreich; † 18. November 1626 in Genf, Schweiz) war ein Calvinist und Wortführer der Stände in Österreich ob der Enns.
Leben
Georg Erasmus war der Sohn des Hans von Tschernembl († 1595). Gemeinsam mit seinem Bruder Hans Christoph immatrikulierte er sich im November 1582 an der Altdorfer Akademie. Mit Paul Melissus reisten die Brüder 1584 nach Paris und 1585 nach England. Tschernembls weiterer Ausbildungsweg führte ihn in die calvinistische Stadt Genf (1586), nach Strassburg (1587), an die italienischen Universitäten Bologna und Siena (1588) und schließlich nach Speyer (1591). Am 13. Oktober 1599 heiratete er Elise Preuner (Breuner). Von 1599 bis 1603 war er Verordneten des Herrenstandes von Oberösterreich.<ref>Hans Sturmberger: Georg Erasmus Tschernembl. Religion, Libertät und Widerstand. Ein Beitrag zur Geschichte der Gegenreformation und des Landes ob der Enns. Böhlau, Graz/Köln 1953, {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| trim | 454955340 }} DNB 454955340 – Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 454955340 }} 454955340
}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|454955340}} | | (???)}} }}, S. 88 f.</ref>
Als Calvinist stand Tschernembl dem Hause Habsburg ablehnend gegenüber und strebte eine Union der Protestanten in den habsburgischen Ländern und in Deutschland an. Im Bruderzwist des Hauses Habsburg unterstützte er aber Erzherzog Matthias bei der Auseinandersetzung mit Kaiser Rudolf II.
Am 12. August 1606 war er Vertreter der oberösterreichischen Stände bei den Verhandlungen in Wien. Vor allem 1608 verhandelte er mit Ständevertretern in Böhmen, Mähren (Karl von Žerotín) und Ungarn. Nachdem Rudolf II. auf seine Herrschaft in Österreich und Ungarn verzichtet hatte, wollten die Stände Zugeständnisse von König Matthias erreichen („Bewegung von Horn“ – Horner Bund). Die Verhandlungen darüber zogen sich in die Länge, mit der „Capitalations-Resolution“ vom 19. März 1609 erreichten die Stände freie Religionsausübung.
Mitte 1617 trat Tschernembl zum zweiten Mal das Amt des ständischen Verordneten an. Schon bald nach dem Prager Fenstersturz suchten die böhmischen Aufständischen Kontakt mit dem Land ob der Enns und schrieben am 8. Juli 1618 einen Brief an die beiden Verordneten des Herrenstandes mit der Bitte um gegenseitigen Beistand.<ref>Hans Sturmberger: Georg Erasmus Tschernembl. Religion, Libertät und Widerstand. Ein Beitrag zur Geschichte der Gegenreformation und des Landes ob der Enns. Böhlau, Graz/Köln 1953, {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| trim | 454955340 }} DNB 454955340 – Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 454955340 }} 454955340
}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|454955340}} | | (???)}} }}, S. 262 f.</ref> Tschernembl verfasste daraufhin mehrere Schriften, in denen Kaiser Matthias bewogen wurde, den Aufstand in Böhmen nicht mit Waffengewalt niederzuschlagen, sondern mit gütigen Mitteln zu schlichten.
Als Matthias 1619 starb, wurde Ferdinand II. sein Nachfolger, der die Gegenreformation mit allen Mitteln durchsetzen wollte. Tschernembl stand an der Spitze der Stände von Oberösterreich, die eine Huldigung verweigerten und am 16. August 1619 ein Bündnis mit den aufständischen böhmischen Ständen schlossen. Als Tilly im Sommer 1620 mit seinem Heer in Oberösterreich einmarschierte, flüchtete Tschernembl mit Gesinnungsgenossen zu den böhmischen Truppen nach Eggenburg in Niederösterreich und mit diesen weiteren nach Prag, wo er auf Bitten böhmischer Landoffiziere Präsident im Kriegsrat wurde. Nach der Niederlage der böhmischen Stände bei der Schlacht am Weißen Berg am 8. November 1620 ging er über die Oberpfalz, Württemberg und Heidelberg nach Genf ins Exil, wo er verarmt starb.
{{#invoke:Vorlage:Siehe auch|f}}
Spuren
In der Pfarrkirche Schwertberg befindet sich außer dem mutmaßlichen Epitaph für Georg Erasmus von Tschernembl im Presbyterium<ref>Günter Merz: Fröhliche Auferstehung: Von der Reformation geprägte Grabdenkmäler in Oberösterreich. Hrsg. vom Evangelischen Museum Oberösterreich, Rutzenmoos. Edition Tandem, Salzburg/Wien 2010, ISBN 978-3-902606-10-5, S. 45 (über das Epitaph der Georg Erasmus von Tschernembl in der Pfarrkirche Schwertberg).</ref> auch das Epitaph für seine Schwiegermutter Eva Tschernembl im Erdgeschoß des Turmes und das Epitaph für seinen Diener Christoph Wüllheusl an der nördlichen Außenwand.<ref>Norbert Loidol: Friedrich Thön im Dienste adeliger Auftraggeber. In: Jahrbuch des Oberösterreichischen Musealvereines. Jahrgang 157, Linz 2012, S. 355–359 (Vorlage:ZOBODAT).</ref>
Publikationen
- De resistentia subditorum adversus principem legitima. Unveröffentlichtes Manuskript, 1600 (HHStA Wien, Hs. Bl. 381, fol. 442-469v).<ref>Thomas Lansius widmete ihm 1602 seine unter dem Vorsitz von David Magirus präsentierte Dissertation mit dem Titel De lege Regia, die sich inhaltlich mit der Legitimation der Macht des Königs befasste, ein Thema das auch Gegenstand von Tschernembls Publikation De resistentia subditorum adversus principem legitima ist. Siehe Hans Sturmberger: Georg Erasmus Tschernembl. Religion, Libertät und Widerstand. Ein Beitrag zur Geschichte der Gegenreformation und des Landes ob der Enns. Böhlau, Graz/Köln 1953, {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| trim | 454955340 }} DNB 454955340 – Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 454955340 }} 454955340
}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|454955340}} | | (???)}} }}, S. 97 ff.</ref>
- Politische Geschichte Siebenbürgens zwischen 1520 und 1614. Verlauf mit Siebenbürgen fürnemblich seit König Johannis de Zapolia Zeit bis hieher, 1614, Manuscript aus dem Nachlass, veröffentlicht 1934 von Kuno von Klebelsberg und von Imre Likinich im Jahrbuch des Wiener Ungarische-Historischen Institutes, S. 133 ff.
- Consultationes Oder Vnderschidliche Rathschläg, Der maisten vnd wichtigisten sachen, welche von Anfang der Böhemischen, vnd andern folgenden Auffständ fürgangen, vnnd zu Werck gericht worden, oder werden sollen. 1624 (Bayrische Staatsbibliothek, Sign. 4 Diss. 2685, digitale-sammlungen.de).
Literatur
- {{ #if:Franz von Krones|Franz von Krones: |}}{{ #if:ADB:Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von|{{ #if:Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von|Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von|Georg Erasmus von Tschernembl }}|{{#ifeq: {{#switch: 38
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von|Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von|Georg Erasmus von Tschernembl }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 38 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 38 | 1={{ #expr: 711 + 16 }} | 2={{ #expr: 711 + 2 }} | 3={{ #expr: 711 + 2 }} | 4={{ #expr: 711 + 2 }} | 5={{ #expr: 711 + 2 }} | 6={{ #expr: 711 + 2 }} | 7={{ #expr: 711 + 2 }} | 8={{ #expr: 711 + 2 }} | 9={{#switch: 711 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 711 < 449 | {{ #expr: 711 + 2 }} | {{ #expr: 711 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 711 + 2 }} | 11={{ #expr: 711 + 2 }} | 12={{ #expr: 711 + 2 }} | 13={{ #expr: 711 + 2 }} | 14={{ #expr: 711 + 2 }} | 15={{ #expr: 711 + 2 }} | 16={{ #expr: 711 + 2 }} | 17={{ #expr: 711 + 2 }} | 18={{ #expr: 711 + 2 }} | 19={{ #expr: 711 + 2 }} | 20={{ #expr: 711 + 2 }} | 21={{ #expr: 711 + 2 }} | 22={{ #expr: 711 + 2 }} | 23={{ #expr: 711 + 2 }} | 24={{ #expr: 711 + 2 }} | 25={{ #expr: 711 + 2 }} | 26={{ #expr: 711 + 2 }} | 27={{ #expr: 711 + 2 }} | 28={{ #expr: 711 + 2 }} | 29={{ #expr: 711 + 2 }} | 30={{ #expr: 711 + 2 }} | 31={{ #expr: 711 + 2 }} | 32={{ #expr: 711 + 2 }} | 33={{ #expr: 711 + 2 }} | 34={{ #expr: 711 + 2 }} | 35={{ #expr: 711 + 2 }} | 36={{ #expr: 711 + 2 }} | 37={{ #expr: 711 + 2 }} | 38={{ #expr: 711 + 2 }} | 39={{ #expr: 711 + 2 }} | 40={{ #expr: 711 + 2 }} | 41={{ #expr: 711 + 2 }} | 42={{ #expr: 711 + 2 }} | 43={{ #expr: 711 + 2 }} | 44={{ #expr: 711 + 2 }} | 45={{ #expr: 711 + 6 }} | 46={{ #expr: 711 + 2 }} | 47={{ #expr: 711 + 2 }} | 48={{ #expr: 711 + 2 }} | 49={{ #expr: 711 + 2 }} | 50={{ #expr: 711 + 2 }} | 51={{ #expr: 711 + 2 }} | 52={{ #expr: 711 + 2 }} | 53={{ #expr: 711 + 2 }} | 54={{ #expr: 711 + 2 }} | 55={{ #expr: 711 + 3 }} | 56=711 | #default = 711 }} {{ #if:Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von|Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von|Georg Erasmus von Tschernembl }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 38, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 38 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 711{{ #if:714 | {{ #ifexpr: {{#switch: 38 | 1={{ #expr: 711 + 16 }} | 2={{ #expr: 711 + 2 }} | 3={{ #expr: 711 + 2 }} | 4={{ #expr: 711 + 2 }} | 5={{ #expr: 711 + 2 }} | 6={{ #expr: 711 + 2 }} | 7={{ #expr: 711 + 2 }} | 8={{ #expr: 711 + 2 }} | 9={{#switch: 711 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 711 < 449 | {{ #expr: 711 + 2 }} | {{ #expr: 711 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 711 + 2 }} | 11={{ #expr: 711 + 2 }} | 12={{ #expr: 711 + 2 }} | 13={{ #expr: 711 + 2 }} | 14={{ #expr: 711 + 2 }} | 15={{ #expr: 711 + 2 }} | 16={{ #expr: 711 + 2 }} | 17={{ #expr: 711 + 2 }} | 18={{ #expr: 711 + 2 }} | 19={{ #expr: 711 + 2 }} | 20={{ #expr: 711 + 2 }} | 21={{ #expr: 711 + 2 }} | 22={{ #expr: 711 + 2 }} | 23={{ #expr: 711 + 2 }} | 24={{ #expr: 711 + 2 }} | 25={{ #expr: 711 + 2 }} | 26={{ #expr: 711 + 2 }} | 27={{ #expr: 711 + 2 }} | 28={{ #expr: 711 + 2 }} | 29={{ #expr: 711 + 2 }} | 30={{ #expr: 711 + 2 }} | 31={{ #expr: 711 + 2 }} | 32={{ #expr: 711 + 2 }} | 33={{ #expr: 711 + 2 }} | 34={{ #expr: 711 + 2 }} | 35={{ #expr: 711 + 2 }} | 36={{ #expr: 711 + 2 }} | 37={{ #expr: 711 + 2 }} | 38={{ #expr: 711 + 2 }} | 39={{ #expr: 711 + 2 }} | 40={{ #expr: 711 + 2 }} | 41={{ #expr: 711 + 2 }} | 42={{ #expr: 711 + 2 }} | 43={{ #expr: 711 + 2 }} | 44={{ #expr: 711 + 2 }} | 45={{ #expr: 711 + 6 }} | 46={{ #expr: 711 + 2 }} | 47={{ #expr: 711 + 2 }} | 48={{ #expr: 711 + 2 }} | 49={{ #expr: 711 + 2 }} | 50={{ #expr: 711 + 2 }} | 51={{ #expr: 711 + 2 }} | 52={{ #expr: 711 + 2 }} | 53={{ #expr: 711 + 2 }} | 54={{ #expr: 711 + 2 }} | 55={{ #expr: 711 + 3 }} | 56=711 | #default = 711 }} != {{#switch: 38 | 1={{ #expr: 714 + 16 }} | 2={{ #expr: 714 + 2 }} | 3={{ #expr: 714 + 2 }} | 4={{ #expr: 714 + 2 }} | 5={{ #expr: 714 + 2 }} | 6={{ #expr: 714 + 2 }} | 7={{ #expr: 714 + 2 }} | 8={{ #expr: 714 + 2 }} | 9={{#switch: 714 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 714 < 449 | {{ #expr: 714 + 2 }} | {{ #expr: 714 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 714 + 2 }} | 11={{ #expr: 714 + 2 }} | 12={{ #expr: 714 + 2 }} | 13={{ #expr: 714 + 2 }} | 14={{ #expr: 714 + 2 }} | 15={{ #expr: 714 + 2 }} | 16={{ #expr: 714 + 2 }} | 17={{ #expr: 714 + 2 }} | 18={{ #expr: 714 + 2 }} | 19={{ #expr: 714 + 2 }} | 20={{ #expr: 714 + 2 }} | 21={{ #expr: 714 + 2 }} | 22={{ #expr: 714 + 2 }} | 23={{ #expr: 714 + 2 }} | 24={{ #expr: 714 + 2 }} | 25={{ #expr: 714 + 2 }} | 26={{ #expr: 714 + 2 }} | 27={{ #expr: 714 + 2 }} | 28={{ #expr: 714 + 2 }} | 29={{ #expr: 714 + 2 }} | 30={{ #expr: 714 + 2 }} | 31={{ #expr: 714 + 2 }} | 32={{ #expr: 714 + 2 }} | 33={{ #expr: 714 + 2 }} | 34={{ #expr: 714 + 2 }} | 35={{ #expr: 714 + 2 }} | 36={{ #expr: 714 + 2 }} | 37={{ #expr: 714 + 2 }} | 38={{ #expr: 714 + 2 }} | 39={{ #expr: 714 + 2 }} | 40={{ #expr: 714 + 2 }} | 41={{ #expr: 714 + 2 }} | 42={{ #expr: 714 + 2 }} | 43={{ #expr: 714 + 2 }} | 44={{ #expr: 714 + 2 }} | 45={{ #expr: 714 + 6 }} | 46={{ #expr: 714 + 2 }} | 47={{ #expr: 714 + 2 }} | 48={{ #expr: 714 + 2 }} | 49={{ #expr: 714 + 2 }} | 50={{ #expr: 714 + 2 }} | 51={{ #expr: 714 + 2 }} | 52={{ #expr: 714 + 2 }} | 53={{ #expr: 714 + 2 }} | 54={{ #expr: 714 + 2 }} | 55={{ #expr: 714 + 3 }} | 56=714 | #default = 714 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 38 | 1={{ #expr: 714 + 16 }} | 2={{ #expr: 714 + 2 }} | 3={{ #expr: 714 + 2 }} | 4={{ #expr: 714 + 2 }} | 5={{ #expr: 714 + 2 }} | 6={{ #expr: 714 + 2 }} | 7={{ #expr: 714 + 2 }} | 8={{ #expr: 714 + 2 }} | 9={{#switch: 714 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 714 < 449 | {{ #expr: 714 + 2 }} | {{ #expr: 714 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 714 + 2 }} | 11={{ #expr: 714 + 2 }} | 12={{ #expr: 714 + 2 }} | 13={{ #expr: 714 + 2 }} | 14={{ #expr: 714 + 2 }} | 15={{ #expr: 714 + 2 }} | 16={{ #expr: 714 + 2 }} | 17={{ #expr: 714 + 2 }} | 18={{ #expr: 714 + 2 }} | 19={{ #expr: 714 + 2 }} | 20={{ #expr: 714 + 2 }} | 21={{ #expr: 714 + 2 }} | 22={{ #expr: 714 + 2 }} | 23={{ #expr: 714 + 2 }} | 24={{ #expr: 714 + 2 }} | 25={{ #expr: 714 + 2 }} | 26={{ #expr: 714 + 2 }} | 27={{ #expr: 714 + 2 }} | 28={{ #expr: 714 + 2 }} | 29={{ #expr: 714 + 2 }} | 30={{ #expr: 714 + 2 }} | 31={{ #expr: 714 + 2 }} | 32={{ #expr: 714 + 2 }} | 33={{ #expr: 714 + 2 }} | 34={{ #expr: 714 + 2 }} | 35={{ #expr: 714 + 2 }} | 36={{ #expr: 714 + 2 }} | 37={{ #expr: 714 + 2 }} | 38={{ #expr: 714 + 2 }} | 39={{ #expr: 714 + 2 }} | 40={{ #expr: 714 + 2 }} | 41={{ #expr: 714 + 2 }} | 42={{ #expr: 714 + 2 }} | 43={{ #expr: 714 + 2 }} | 44={{ #expr: 714 + 2 }} | 45={{ #expr: 714 + 6 }} | 46={{ #expr: 714 + 2 }} | 47={{ #expr: 714 + 2 }} | 48={{ #expr: 714 + 2 }} | 49={{ #expr: 714 + 2 }} | 50={{ #expr: 714 + 2 }} | 51={{ #expr: 714 + 2 }} | 52={{ #expr: 714 + 2 }} | 53={{ #expr: 714 + 2 }} | 54={{ #expr: 714 + 2 }} | 55={{ #expr: 714 + 3 }} | 56=714 | #default = 714 }} = {{ #expr: {{#switch: 38 | 1={{ #expr: 711 + 16 }} | 2={{ #expr: 711 + 2 }} | 3={{ #expr: 711 + 2 }} | 4={{ #expr: 711 + 2 }} | 5={{ #expr: 711 + 2 }} | 6={{ #expr: 711 + 2 }} | 7={{ #expr: 711 + 2 }} | 8={{ #expr: 711 + 2 }} | 9={{#switch: 711 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 711 < 449 | {{ #expr: 711 + 2 }} | {{ #expr: 711 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 711 + 2 }} | 11={{ #expr: 711 + 2 }} | 12={{ #expr: 711 + 2 }} | 13={{ #expr: 711 + 2 }} | 14={{ #expr: 711 + 2 }} | 15={{ #expr: 711 + 2 }} | 16={{ #expr: 711 + 2 }} | 17={{ #expr: 711 + 2 }} | 18={{ #expr: 711 + 2 }} | 19={{ #expr: 711 + 2 }} | 20={{ #expr: 711 + 2 }} | 21={{ #expr: 711 + 2 }} | 22={{ #expr: 711 + 2 }} | 23={{ #expr: 711 + 2 }} | 24={{ #expr: 711 + 2 }} | 25={{ #expr: 711 + 2 }} | 26={{ #expr: 711 + 2 }} | 27={{ #expr: 711 + 2 }} | 28={{ #expr: 711 + 2 }} | 29={{ #expr: 711 + 2 }} | 30={{ #expr: 711 + 2 }} | 31={{ #expr: 711 + 2 }} | 32={{ #expr: 711 + 2 }} | 33={{ #expr: 711 + 2 }} | 34={{ #expr: 711 + 2 }} | 35={{ #expr: 711 + 2 }} | 36={{ #expr: 711 + 2 }} | 37={{ #expr: 711 + 2 }} | 38={{ #expr: 711 + 2 }} | 39={{ #expr: 711 + 2 }} | 40={{ #expr: 711 + 2 }} | 41={{ #expr: 711 + 2 }} | 42={{ #expr: 711 + 2 }} | 43={{ #expr: 711 + 2 }} | 44={{ #expr: 711 + 2 }} | 45={{ #expr: 711 + 6 }} | 46={{ #expr: 711 + 2 }} | 47={{ #expr: 711 + 2 }} | 48={{ #expr: 711 + 2 }} | 49={{ #expr: 711 + 2 }} | 50={{ #expr: 711 + 2 }} | 51={{ #expr: 711 + 2 }} | 52={{ #expr: 711 + 2 }} | 53={{ #expr: 711 + 2 }} | 54={{ #expr: 711 + 2 }} | 55={{ #expr: 711 + 3 }} | 56=711 | #default = 711 }} + 1 }} | f|–714}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Jodocus Stülz: Zur Charakteristik des Freiherrn Georg Erasmus von Tschernembl und zur Geschichte Österreichs in den Jahren 1608–1610. In: Archiv für Kunde österreichischer Geschichts-Quellen. Band 9, Wien 1853 (bsb-muenchen.de).
- Helmuth Feigl: Beiträge zur Biographie des Freiherrn Georg Erasmus von Tschernembl. Dissertation der Universität Wien, 1949.
- Hans Sturmberger: Georg Erasmus Tschernembl. Religion, Libertät und Widerstand. Ein Beitrag zur Geschichte der Gegenreformation und des Landes ob der Enns. Böhlau, Graz/Köln 1953, {{#if: {{#if: | {{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{suffix}}}}} }}
| trim | 454955340 }} DNB 454955340 – Katalogeintrag der Deutschen Nationalbibliothek | DNB trim | 454955340 }} 454955340
}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|454955340}} | | (???)}} }}.
- Georg Scheibelreiter, Rudolf Leeb, Peter G. Tropper, Maximilian Liebmann: Geschichte des Christentums in Österreich. Von der Antike bis zur Gegenwart. Ueberreuter, Wien 2003, ISBN 3-8000-3914-1.
- Karl-Reinhart Trauner: Beginn einer neuzeitlichen politischen Philosophie in Österreich – Georg Erasmus von Tschernembl. In: Brennpunkte militärischer und politischer Ethik (= Schriftenreihe der Landesverteidigungsakademie. Band 4). Wien 2007, S. 228–238 (academia.edu).
- {{#if: Lieselotte von Eltz|Lieselotte von Eltz: }}Georg Erasmus Frh. v. Tschernembl. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:26|. Band 26, Bautz, {{#switch:26
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1496-1500|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1496-1500}}|1496-1500|{{#expr:1*1496-1500*0}}–{{#expr:-(0*1496-1500*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:|}}.{{#if: 26 | |{{#ifeq:||}}}}
- Peter Thaler: "Conservative Revolutionary: Georg Erasmus von Tschernembl and the Ideology of Resistance in Early Modern Austria". In: History of European Ideas, 41 (2015) 4, S. 544–564.
Weblinks
- Eintrag zu {{#if: ||Georg Erasmus von Tschernembl }} im Austria-Forum{{#if: |, Autor/Redaktion: |}}{{#if: |, }}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|21}}|Wissenssammlungen/ABC| (im ABC zur Volkskunde Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|22}}|Wissenssammlungen/Bild| (im Fotoalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|21}}|Wissenssammlungen/Bio| (Biographie)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|23}}|Wissenssammlungen/Brief| (als Briefmarkendarstellung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|22}}|Wissenssammlungen/Münz| (im Münzenalbum)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|22}}|Wissenssammlungen/Denk| (Denkmäler, Freiplastik und andere bedeutende Kunstwerke)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|24}}|Wissenssammlungen/Essays| (in der Essaysammlung)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|23}}|Wissenssammlungen/Fauna| (Österreichische Fauna)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|23}}|Wissenssammlungen/Flora| (Österreichische Flora)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|23}}|Wissenssammlungen/Musik| (im Musik-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|24}}| Wissenssammlungen/Sakral| (Kapitel Sakralbauten)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|27}}|Wissenssammlungen/Symbole| (in der Sammlung Symbole Österreichs)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|5}}|AEIOU| (im AEIOU-Österreich-Lexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|6}}|Heimat| (im Heimatlexikon)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|50}}|Wissenssammlungen/Bibliothek/Österreichisches_Pers| (im Österreichischen Personenlexikon der Ersten und Zweiten Republik)}}{{#ifeq:{{#invoke:Str|left|AEIOU/Tschernembl,_Georg_Erasmus_Freiherr_von|9}}|Web_Books| (als E-Book)}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11535330552418873 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 115353305 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 115353305 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 52418873 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 52418873 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Tschernembl, Georg Erasmus von | {{#if: Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von | {{#if: Calvinist und Wortführer der Stände in Österreich ob der Enns | {{#if: 26. Januar 1567 | {{#if: Schwertberg, Oberösterreich | {{#if: 18. November 1626 | {{#if: Genf, Schweiz || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Tschernembl, Georg Erasmus von
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Tschernembl, Georg Erasmus Freiherr von
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Calvinist und Wortführer der Stände in Österreich ob der Enns
}} |
| GEBURTSDATUM | 26. Januar 1567
}} |
| GEBURTSORT | Schwertberg, Oberösterreich
}} |
| STERBEDATUM | 18. November 1626
}} |
| STERBEORT | Genf, Schweiz
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:DNB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Reformierter
- Freiherr
- Tschernembl (Adelsgeschlecht)
- Person (Schwertberg)
- Person (Habsburgermonarchie vor 1804)
- Person (Österreich ob der Enns 1490–1784)
- Geboren 1567
- Gestorben 1626
- Mann