Zum Inhalt springen

Gastrin

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
{{#if: | {{#if: | {{#if:4164| {{#if: 6/14/17/34/53/71 Aminosäuren | {{#if: Protein-Sulfat | {{#if: | {{#if: (101 aa; 11,4 kDa) | {{#if: | {{#if: GASTGAS137250104768 | {{#if: GASTGAS | {{#if: 137250104768 | {{#if: | {{#if:| {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: | {{#if: Höhere Säugetiere{{#if: | {{#ifeq: | NV ||1}}|}}| {{#if: | {{#ifeq: | NV || | style="background:#C3FDB8; color:#000000;" | Homologie-Familie {{#if: Höhere Säugetiere | | style="background:#C3FDB8; color:#000000;" | Übergeordnetes Taxon {{#if: | | style="background:#C3FDB8; color:#000000;" | Ausnahmen {{#if: {{#if: Maus | | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe {{#if: ENSG00000184502ENSMUSG00000017165
{{#if: Gastrin | Gastrin | Gastrin }}
[[Datei:|250x200px|{{#if: Gastrin | Gastrin | Gastrin }}]]
Gastrin }}
Andere Namen

{{{Andere Namen}}} }}

Vorhandene Strukturdaten: }}

Eigenschaften des menschlichen Proteins

}}

Masse/Länge Primärstruktur 6/14/17/34/53/71 Aminosäuren

}}

Sekundär- bis Quartärstruktur Protein-Sulfat

}}

Kofaktor

}}

Präkursor (101 aa; 11,4 kDa)

}}

Isoformen

}}

Bezeichner
{{#if:GAS | Gen-Namen | Gen-Name}} | Gen-Name(n) }}
Externe IDs 0 | }} - = – valid|1|2=/^[1-9]%d?%d?%d?%d?%d?%d?%d?%d?$/ 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:PubChem}} template= Vorlage:PubChem format=

}} }}{{#invoke:TemplatePar|check

all= 1= opt= 2= 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:PubChem}} template= Vorlage:PubChem format=

}}{{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}}||{{#ifeq: 0 | 0 | }} }}}}{{#if: |

 }}

}}

Arzneistoffangaben
ATC-Code
 }}
 {{#if:|
DrugBank
Wirkstoffklasse
 }}

}}

Transporter-Klassifikation
TCDB
Bezeichnung {{{TranspText}}}
 }}

}}

{{#if:|Inhibitorklassifikation|{{#if:|Enzymklassifikationen|Enzymklassifikation}}}}
EC, Kategorie
MEROPS
MEROPS
Reaktionsart
 }}
Substrat
 }}
Produkte
 }}


}}

Vorkommen
{{#if: {{{Homolog_fam}}}|Hovergen}}] {{{Homolog_fam}}}|Hovergen}}]}} }} }}
Höhere Säugetiere }}
}}

}}

Mensch Maus
Entrez
 {{ #if: 2520
2520 }}
 {{ #if: 14459
14459 }}
style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl
    {{ #if: ENSG00000184502
ENSG00000184502 }}
    {{ #if: ENSMUSG00000017165
ENSMUSG00000017165 }}

}

 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt
 {{ #if: P01350
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P01350}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 {{ #if: Q6GSF5
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|Q6GSF5}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 |-
 {{#if: NM_000805NM_010257
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA)
      {{ #if: NM_000805
         | | NM_000805
         | |  }}
      {{ #if: NM_010257
         | | NM_010257
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: NP_000796NP_034387
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein)
      {{ #if: NP_000796
         | | NP_000796
         | |  }}
      {{ #if: NP_034387
         | | NP_034387
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: 17371221393712574611100150497100153086
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus
      {{#if: 17 
        | {{#if: 37122139 
            | {{#if: 37125746 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr17:37122139-37125746 Chr 17: {{#expr: 37122139 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 37125746 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
            | |  }}
        | |  }}
      {{#if: 11 
        | {{#if: 100150497 
            | {{#if: 100153086 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr11:100150497-100153086 Chr 11: {{#expr: 100150497 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 100153086 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
           | |  }}
       | |  }}
    |}}
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche 
 {{ #if: 2520
    | | 2520
    | |  }}
 {{ #if: 14459
    | | 14459
    | |  }}

| |- | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe (Mensch) |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Entrez | colspan="2" | 2520

 {{#if: ENSG00000184502
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl | colspan="2" | ENSG00000184502 }} |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt | colspan="2" | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P01350}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}

 {{#if: NM_000805
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA) | colspan="2" | NM_000805 }}

 {{#if: NP_000796
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein) | colspan="2" | NP_000796 }}

 {{#if: 17 
   | {{#if: 37122139 
       | {{#if: 37125746 
           | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus | colspan="2" | #if: |?db=|}}&position=chr17:37122139-37125746 Chr 17: {{#expr: 37122139 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 37125746 / 1000000 round 2}} Mb

           |  }}
       |  }}
   |  }}

|- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche | colspan="2" | 2520 }} {{#if: Maus

    | {{#if: 14459ENSMUSG00000017165NM_010257NP_03438711100150497100153086Q6GSF5 
        |
        |  Spezies2= ist definiert, es sind jedoch keine weiteren Angaben zu Spezies2 vorhanden.{{#ifeq:0|0| }} }}
    | {{#if: 14459ENSMUSG00000017165NM_010257NP_03438711100150497100153086Q6GSF5 
        |  Es sind Angaben zu Spezies2 vorhanden, Spezies2= ist jedoch nicht definiert.{{#ifeq:0|0| }}
        |}}

}} | {{#if: Maus | | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe

 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" |
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122; text-align:center;" | Mensch
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122; text-align:center;" | Maus
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Entrez
 {{ #if: 2520
    | | 2520
    | |  }}
 {{ #if: 14459
    | | 14459
    | |  }}
 |-
 {{#if: ENSG00000184502ENSMUSG00000017165
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl
    {{ #if: ENSG00000184502
       || ENSG00000184502
       ||  }}
    {{ #if: ENSMUSG00000017165
       || ENSMUSG00000017165
       ||  }}
  |}}
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt
 {{ #if: P01350
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P01350}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 {{ #if: Q6GSF5
    | | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|Q6GSF5}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}
    | |  }}
 |-
 {{#if: NM_000805NM_010257
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA)
      {{ #if: NM_000805
         | | NM_000805
         | |  }}
      {{ #if: NM_010257
         | | NM_010257
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: NP_000796NP_034387
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein)
      {{ #if: NP_000796
         | | NP_000796
         | |  }}
      {{ #if: NP_034387
         | | NP_034387
         | |  }}
    |}}
 |-
 {{#if: 17371221393712574611100150497100153086
    | | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus
      {{#if: 17 
        | {{#if: 37122139 
            | {{#if: 37125746 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr17:37122139-37125746 Chr 17: {{#expr: 37122139 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 37125746 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
            | |  }}
        | |  }}
      {{#if: 11 
        | {{#if: 100150497 
            | {{#if: 100153086 
                | |  #if:  |?db=|}}&position=chr11:100150497-100153086 Chr 11: {{#expr: 100150497 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 100153086 / 1000000 round 2}} Mb 
                | |  }}
           | |  }}
       | |  }}
    |}}
 |-
 | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche 
 {{ #if: 2520
    | | 2520
    | |  }}
 {{ #if: 14459
    | | 14459
    | |  }}

| |- | colspan="3" style="background:#90EE90; color:#202122; text-align:center;" | Orthologe (Mensch) |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Entrez | colspan="2" | 2520

 {{#if: ENSG00000184502
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Ensembl | colspan="2" | ENSG00000184502 }} |- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | UniProt | colspan="2" | {{#if: kurz| | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P01350}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}

 {{#if: NM_000805
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (mRNA) | colspan="2" | NM_000805 }}

 {{#if: NP_000796
    | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Refseq (Protein) | colspan="2" | NP_000796 }}

 {{#if: 17 
   | {{#if: 37122139 
       | {{#if: 37125746 
           | |-

| style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | Genlocus | colspan="2" | #if: |?db=|}}&position=chr17:37122139-37125746 Chr 17: {{#expr: 37122139 / 1000000 round 2}} – {{#expr: 37125746 / 1000000 round 2}} Mb

           |  }}
       |  }}
   |  }}

|- | style="background:#C3FDB8; color:#202122;" | PubMed-Suche | colspan="2" | 2520 }} {{#if: Maus

    | {{#if: 14459ENSMUSG00000017165NM_010257NP_03438711100150497100153086Q6GSF5 
        |
        |  Spezies2= ist definiert, es sind jedoch keine weiteren Angaben zu Spezies2 vorhanden.{{#ifeq:0|0| }} }}
    | {{#if: 14459ENSMUSG00000017165NM_010257NP_03438711100150497100153086Q6GSF5 
        |  Es sind Angaben zu Spezies2 vorhanden, Spezies2= ist jedoch nicht definiert.{{#ifeq:0|0| }}
        |}}

}} }}

|}{{#if:||}}

Gastrin oder Polypeptid 101 (PP 101) ist ein Peptidhormon des Magen-Darm-Traktes und übt – neben anderen Wirkungen wie z. B. der Erhöhung des Kardiasphinktertonus – den stärksten Reiz für die Produktion von Magensäure aus.

Strukturell ist es eng verwandt mit Cholecystokinin. Das Gastrin wird in den G-Zellen im Antrum pyloricum des Magens und im Duodenum gebildet und von dort über Blutgefäße zu seinen Wirkorten transportiert. Selten kann eine vermehrte Gastrinproduktion durch einen hormonproduzierenden Tumor, ein sogenanntes Gastrinom, vorkommen.

Geschichte

Gastrin wurde 1964 erstmals vom britischen Chemiker George Wallace Kenner und vom britischen Physiologen Roderic Alfred Gregory isoliert und dessen Struktur bestimmt.<ref name="Gregory">H. Gregory; P.M Hardy; D.S. Jones; G.W. Kenner; R.C. Sheppard: The antral Hormone Gastrin: Structure of Gastrin in Nature 204 (1964) 931.</ref><ref name="Soukup_Naturstoffe">Rolf Werner Soukup: Chemiegeschichtliche Daten organischer Naturstoffe, Version 2020, S. 111 pdf.</ref>

Formen

Datei:Big gastrin.png
Big Gastrin
Datei:Little gastrin.png
Gastrin I
Datei:Minigastrin.png
Mini-Gastrin

Die drei Formen des Gastrin unterscheiden sich in der Länge ihrer Peptidkette:<ref>{{#if: | | UniProt }} {{#if:|{{{titel}}}|P01350}}{{#if:|Vorlage:Abrufdatum}}.</ref>

Gastrin-Form Länge der Peptidkette
Big Gastrin 34 Aminosäuren
Gastrin I und II 17 Aminosäuren
Mini-Gastrin
auch Gastrin(5-17)
14 Aminosäuren

Steuerung der Abgabe

Die Sekretion (Absonderung) von Gastrin wird stimuliert durch:

  • die Dehnung des Magens (insbesondere durch Essen)
  • Proteine und Peptide in der Nahrung
  • Reizung des Nervus vagus und die darauf folgende Ausschüttung von GRP (Gastrin Releasing Peptid) und Acetylcholin (somit auch durch Konsum von Nikotin)
  • Alkoholkonsum, Coffein, nicht durch andere Methylxanthine<ref>S. E. Miederer et al.: Gastrin release by methylxanthine, Klin. Wschr. 51 (1973) 42.</ref>

Die Sekretion wird gehemmt durch:

Wirkung

Gastrin wirkt vor allem auf den Magen. Es stimuliert:

Gastrin wirkt auch auf die Bauchspeicheldrüse, es stimuliert dort die Ausschüttung von Insulin (Blutzuckersenker), Glukagon (Blutzuckersteigerer) und Somatostatin (Gastrin- und Pepsin-Hemmer).<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>

Entkoppelte Wirkung

Beim Zollinger-Ellison-Syndrom wird durch multiple neuroendokrine Tumoren (NET), welche sich dann am häufigsten in der Bauchspeicheldrüse, dem Dünndarm oder der Leber finden, autonom Gastrin produziert. Durch das dauerhafte Anfluten des Gastrins im Blut wird der normalerweise geschlossene Regelkreis durchbrochen.

Im Magen reagieren die Belegzellen auf die unphysiologisch erhöhten Gastrinspiegel mit einer Hyperplasie und produzieren vermehrt Salzsäure. Das wiederum kann zu weiteren Schäden in der Magen- und Dünndarmschleimhaut führen.

Einzelnachweise

<references />

Vorlage:Hinweisbaustein