Zum Inhalt springen

Friedrich Sustris

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:2020 Landshut Burg Trausnitz Innenhof.jpg
Um 1575/80 entstanden die Treppenanlage und die Hofgänge auf der Trausnitz
Datei:Badkamer in de Fuggerhäuser te Augsburg De Kleine Badkamer in het ,,Fugger Huis te Augsburg. (titel op object), RP-F-00-4315.jpg
Sogennnate Badstuben im Haus von Hans Fugger in Augsburg (1569–1573)
Datei:Antiquarium, Münchner Residenz.jpg
Sustris leitete die Stukkierung und Ausmalung des Antiquariums in der Münchner Residenz
Datei:Friedrich Sustris - Triumphzug des Marius über Jugurtha - 10381 - Bavarian State Painting Collections.jpg
Triumphzug des Marius über Jugurtha (um 1580/90?)
Datei:2014-08-06 München, Residenz 039 Grottenhof (15093853622).jpg
Um 1585 wurde der Grottenhof in der Münchner Residenz erbaut und nach Vorlagen von Sustris ausgemalt
Datei:München Neuhauser Straße 6 Jesuitenkirche St. Michael BW 2017-03-13 17-12-30.jpg
Die Jesuitenkirche St. Michael in der Münchner Altstadt

Friedrich Sustris (* um 1540 in Italien; † 1600<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0

   | {{#if: 712
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118799487
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118799487}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 614676 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 614676 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if: 25

   | {{#if: Dorothea Diemer
       |
       | 
     }}

}}</ref> in München) war ein deutsch-niederländischer Maler, Dekorateur und Architekt. Er war der Sohn des niederländischen, in Italien tätigen Künstlers Lambert Sustris.

Leben

Über die Kindheit Sustris ist kaum etwas bekannt. Erst ab der Zeit seiner Lehre weiß man mehr über ihn. Zunächst ging er bei seinem Vater Lambert Sustris in Venedig und Padua in die Lehre. Von 1563 bis 1569 war er Schüler und Gehilfe Giorgio Vasaris in Florenz, nachdem er um etwa 1560 eine Zeit lang in Rom gelebt hatte. Nach diesen Lehrjahren bekam er 1569 einen ersten selbstständigen Auftrag: Hans Fugger beauftragte ihn mit der Ausschmückung und der Dekoration des neuerbauten rückwärtigen Teils des Fuggerhauses in Augsburg.

Bis 1573 arbeitete er dann zusammen mit verschiedenen Gehilfen, darunter auch Carlo Pallago, in Augsburg an den Räumen für die Kunstsammlung des Hans Fugger im rückwärtigen Teil der Fuggerhäuser.<ref>Dorothea Diemer: Hans Fuggers Sammlungskabinette. In: Renate Eikelmann (Hrsg.): Die Fugger und die Musik. Anton Fugger zum 500. Geburtstag. Ausstellung der Städtischen Kunstsammlungen Augsburg und des Hauses Fugger in den Historischen „Badstuben“ im Fuggerhaus aus Anlass des 500. Geburtstages von Anton Fugger 10. Juni 1993 bis 8. August 1993. Städtische Kunstsammlungen, Augsburg 1993, ISBN 3-922865-48-8, S. 13–40.</ref> Hier begann auch seine Zusammenarbeit mit dem Augsburger Kunsttischler Wendel Dietrich.

Nach der Ausführung dieses Auftrags trat Sustris 1573 als Maler, Architekt und Kunstintendant in die Dienste des bayerischen Herzogs und Thronfolgers Wilhelm V. Ein Hauptaufgabenfeld war die Leitung der Umgestaltung der Burg Trausnitz über Landshut. Hier arbeitete er mit dem Baumeister Georg Stern dem Jüngeren zusammen.

Mit seiner Regierungsübernahme und Übersiedlung in die Residenzstadt nahm ihn Wilhelm V. 1579 nach München mit, um ihm die Direktion über alle wichtigen künstlerischen Projekte zu übertragen. 1583 wurde er Maler und oberster Baumeister im Hofdienst. Er brachte die Formensprache des italienischen Manierismus aus Florenz nach München und trug dadurch wesentlich dazu bei, dass München zur deutschen Kunstmetropole der Spätrenaissance aufstieg. Nachdem der Herzog 1597 abgedankt hatte, stand Sustris in den persönlichen Diensten des Herzogs.

In München beteiligte sich Sustris am Ausbau des Antiquariums der Münchner Residenz, an das er einen privaten Garten anbaute, den Grottenhof.

Von 1583 bis 1597 entstand das wichtigste und bekannteste Werk Sustris: die Jesuitenkirche St. Michael sowie vermutlich auch das angrenzende Kolleg.<ref>Alte Akademie. Bayerisches Landesamt für Denkmalpflege. {{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.blfd.bayern.de/blfd/monument.php?id=1134189
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2018-04 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2018-04|F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2018-04-11 01:27:25 InternetArchiveBot
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: 2018-04 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2018-04|F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: http://www.blfd.bayern.de/blfd/monument.php?id=1134189
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.blfd.bayern.de/blfd/monument.php?id=1134189}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 2018-04
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2018-04|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.blfd.bayern.de/blfd/monument.php?id=1134189 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: 2018-04 | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format|2018-04|F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 2018-04-11 01:27:25 InternetArchiveBot
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: http://www.blfd.bayern.de/blfd/monument.php?id=1134189
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.blfd.bayern.de/blfd/monument.php?id=1134189}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 2018-04
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2018-04|F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[http://www.blfd.bayern.de/blfd/monument.php?id=1134189 }}</ref> Hier arbeite er wieder mit Wendel Dietrich zusammen.

In München, im Stadtteil Neuhausen-Nymphenburg, ist die Sustrisstraße nach ihm benannt.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Gerhard Willhalm|Gerhard Willhalm: }}{{#if:|{{#if:Sustrisstraße|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Sustrisstraße}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Sustrisstraße}}}}%7C[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Sustrisstraße}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:stadtgeschichte-muenchen.de2024-03-16{{#if: 2024-03-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168}}%7C%7C}}}}{{#if:Sustrisstraße|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Sustrisstraße|lines=0}}||}}}}{{#if: stadtgeschichte-muenchen.de| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=stadtgeschichte-muenchen.de}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2024-03-16|,|{{#if: 2024-03-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2024-03-16| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2024-03-16|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2024-03-16|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2024-03-16|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2024-03-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2024-03-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2024-03-16|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:614679||(?)}}}}}}{{#if: 2024-03-16|;}}}}{{#if: 2024-03-16| {{#if:2024-03-16{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2024-03-16 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2024-03-16|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2024-03-16|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}|{{#if:stadtgeschichte-muenchen.de2024-03-16{{#if: 2024-03-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2024-03-16{{#if: 2024-03-16 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168 }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://stadtgeschichte-muenchen.de/strassen/d_strasse.php?id=5168 }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Werke

Sustris’ wichtigste Werke sind:

Literatur

  • Susan Maxwell: The court art of Friedrich Sustris. Patronage in late Renaissance Bavaria. Ashgate, Farnham u. a. 2011, ISBN 978-0-7546-6887-9.
  • Juliane von Åkerman: Friedrich Sustris (Suster, Sustrich, Ruster). In: Jürgen Wurst, Alexander Langheiter (Hrsg.): Monachia. Von Carl Theodor von Piloty im Münchner Rathaus. Städtische Galerie im Lenbachhaus, München 2005, ISBN 3-88645-156-9, S. 97.
  • Heinrich Geissler: Neues zu Friedrich Sustris. In: Münchner Jahrbuch der bildenden Kunst, 3. F. (1978) 29, S. 65–91.
  • Heinrich Geissler: Unbekannte Entwürfe von Friedrich Sustris. In: Kunstgeschichtliche Studien für Kurt Bauch. München / Berlin 1967, S. 151–160.
  • Manfred Hock: Friedrich Sustris. München 1953 (München, Univ., Diss. v. 11. Juni 1953).
  • {{ #if:Joseph Eduard Wessely|Joseph Eduard Wessely: |}}{{ #if:ADB:Sustris, Friedrich|{{ #if:Sustris, Friedrich|Sustris, Friedrich|Friedrich Sustris }}|{{#ifeq: {{#switch: 37

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Sustris, Friedrich|Sustris, Friedrich|Friedrich Sustris }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 37 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 37 | 1={{ #expr: 195 + 16 }} | 2={{ #expr: 195 + 2 }} | 3={{ #expr: 195 + 2 }} | 4={{ #expr: 195 + 2 }} | 5={{ #expr: 195 + 2 }} | 6={{ #expr: 195 + 2 }} | 7={{ #expr: 195 + 2 }} | 8={{ #expr: 195 + 2 }} | 9={{#switch: 195 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 195 < 449 | {{ #expr: 195 + 2 }} | {{ #expr: 195 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 195 + 2 }} | 11={{ #expr: 195 + 2 }} | 12={{ #expr: 195 + 2 }} | 13={{ #expr: 195 + 2 }} | 14={{ #expr: 195 + 2 }} | 15={{ #expr: 195 + 2 }} | 16={{ #expr: 195 + 2 }} | 17={{ #expr: 195 + 2 }} | 18={{ #expr: 195 + 2 }} | 19={{ #expr: 195 + 2 }} | 20={{ #expr: 195 + 2 }} | 21={{ #expr: 195 + 2 }} | 22={{ #expr: 195 + 2 }} | 23={{ #expr: 195 + 2 }} | 24={{ #expr: 195 + 2 }} | 25={{ #expr: 195 + 2 }} | 26={{ #expr: 195 + 2 }} | 27={{ #expr: 195 + 2 }} | 28={{ #expr: 195 + 2 }} | 29={{ #expr: 195 + 2 }} | 30={{ #expr: 195 + 2 }} | 31={{ #expr: 195 + 2 }} | 32={{ #expr: 195 + 2 }} | 33={{ #expr: 195 + 2 }} | 34={{ #expr: 195 + 2 }} | 35={{ #expr: 195 + 2 }} | 36={{ #expr: 195 + 2 }} | 37={{ #expr: 195 + 2 }} | 38={{ #expr: 195 + 2 }} | 39={{ #expr: 195 + 2 }} | 40={{ #expr: 195 + 2 }} | 41={{ #expr: 195 + 2 }} | 42={{ #expr: 195 + 2 }} | 43={{ #expr: 195 + 2 }} | 44={{ #expr: 195 + 2 }} | 45={{ #expr: 195 + 6 }} | 46={{ #expr: 195 + 2 }} | 47={{ #expr: 195 + 2 }} | 48={{ #expr: 195 + 2 }} | 49={{ #expr: 195 + 2 }} | 50={{ #expr: 195 + 2 }} | 51={{ #expr: 195 + 2 }} | 52={{ #expr: 195 + 2 }} | 53={{ #expr: 195 + 2 }} | 54={{ #expr: 195 + 2 }} | 55={{ #expr: 195 + 3 }} | 56=195 | #default = 195 }} {{ #if:Sustris, Friedrich|Sustris, Friedrich|Friedrich Sustris }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 37, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 37 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 195{{ #if:196 | {{ #ifexpr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 195 + 16 }} | 2={{ #expr: 195 + 2 }} | 3={{ #expr: 195 + 2 }} | 4={{ #expr: 195 + 2 }} | 5={{ #expr: 195 + 2 }} | 6={{ #expr: 195 + 2 }} | 7={{ #expr: 195 + 2 }} | 8={{ #expr: 195 + 2 }} | 9={{#switch: 195 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 195 < 449 | {{ #expr: 195 + 2 }} | {{ #expr: 195 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 195 + 2 }} | 11={{ #expr: 195 + 2 }} | 12={{ #expr: 195 + 2 }} | 13={{ #expr: 195 + 2 }} | 14={{ #expr: 195 + 2 }} | 15={{ #expr: 195 + 2 }} | 16={{ #expr: 195 + 2 }} | 17={{ #expr: 195 + 2 }} | 18={{ #expr: 195 + 2 }} | 19={{ #expr: 195 + 2 }} | 20={{ #expr: 195 + 2 }} | 21={{ #expr: 195 + 2 }} | 22={{ #expr: 195 + 2 }} | 23={{ #expr: 195 + 2 }} | 24={{ #expr: 195 + 2 }} | 25={{ #expr: 195 + 2 }} | 26={{ #expr: 195 + 2 }} | 27={{ #expr: 195 + 2 }} | 28={{ #expr: 195 + 2 }} | 29={{ #expr: 195 + 2 }} | 30={{ #expr: 195 + 2 }} | 31={{ #expr: 195 + 2 }} | 32={{ #expr: 195 + 2 }} | 33={{ #expr: 195 + 2 }} | 34={{ #expr: 195 + 2 }} | 35={{ #expr: 195 + 2 }} | 36={{ #expr: 195 + 2 }} | 37={{ #expr: 195 + 2 }} | 38={{ #expr: 195 + 2 }} | 39={{ #expr: 195 + 2 }} | 40={{ #expr: 195 + 2 }} | 41={{ #expr: 195 + 2 }} | 42={{ #expr: 195 + 2 }} | 43={{ #expr: 195 + 2 }} | 44={{ #expr: 195 + 2 }} | 45={{ #expr: 195 + 6 }} | 46={{ #expr: 195 + 2 }} | 47={{ #expr: 195 + 2 }} | 48={{ #expr: 195 + 2 }} | 49={{ #expr: 195 + 2 }} | 50={{ #expr: 195 + 2 }} | 51={{ #expr: 195 + 2 }} | 52={{ #expr: 195 + 2 }} | 53={{ #expr: 195 + 2 }} | 54={{ #expr: 195 + 2 }} | 55={{ #expr: 195 + 3 }} | 56=195 | #default = 195 }} != {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 196 + 16 }} | 2={{ #expr: 196 + 2 }} | 3={{ #expr: 196 + 2 }} | 4={{ #expr: 196 + 2 }} | 5={{ #expr: 196 + 2 }} | 6={{ #expr: 196 + 2 }} | 7={{ #expr: 196 + 2 }} | 8={{ #expr: 196 + 2 }} | 9={{#switch: 196 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 196 < 449 | {{ #expr: 196 + 2 }} | {{ #expr: 196 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 196 + 2 }} | 11={{ #expr: 196 + 2 }} | 12={{ #expr: 196 + 2 }} | 13={{ #expr: 196 + 2 }} | 14={{ #expr: 196 + 2 }} | 15={{ #expr: 196 + 2 }} | 16={{ #expr: 196 + 2 }} | 17={{ #expr: 196 + 2 }} | 18={{ #expr: 196 + 2 }} | 19={{ #expr: 196 + 2 }} | 20={{ #expr: 196 + 2 }} | 21={{ #expr: 196 + 2 }} | 22={{ #expr: 196 + 2 }} | 23={{ #expr: 196 + 2 }} | 24={{ #expr: 196 + 2 }} | 25={{ #expr: 196 + 2 }} | 26={{ #expr: 196 + 2 }} | 27={{ #expr: 196 + 2 }} | 28={{ #expr: 196 + 2 }} | 29={{ #expr: 196 + 2 }} | 30={{ #expr: 196 + 2 }} | 31={{ #expr: 196 + 2 }} | 32={{ #expr: 196 + 2 }} | 33={{ #expr: 196 + 2 }} | 34={{ #expr: 196 + 2 }} | 35={{ #expr: 196 + 2 }} | 36={{ #expr: 196 + 2 }} | 37={{ #expr: 196 + 2 }} | 38={{ #expr: 196 + 2 }} | 39={{ #expr: 196 + 2 }} | 40={{ #expr: 196 + 2 }} | 41={{ #expr: 196 + 2 }} | 42={{ #expr: 196 + 2 }} | 43={{ #expr: 196 + 2 }} | 44={{ #expr: 196 + 2 }} | 45={{ #expr: 196 + 6 }} | 46={{ #expr: 196 + 2 }} | 47={{ #expr: 196 + 2 }} | 48={{ #expr: 196 + 2 }} | 49={{ #expr: 196 + 2 }} | 50={{ #expr: 196 + 2 }} | 51={{ #expr: 196 + 2 }} | 52={{ #expr: 196 + 2 }} | 53={{ #expr: 196 + 2 }} | 54={{ #expr: 196 + 2 }} | 55={{ #expr: 196 + 3 }} | 56=196 | #default = 196 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 196 + 16 }} | 2={{ #expr: 196 + 2 }} | 3={{ #expr: 196 + 2 }} | 4={{ #expr: 196 + 2 }} | 5={{ #expr: 196 + 2 }} | 6={{ #expr: 196 + 2 }} | 7={{ #expr: 196 + 2 }} | 8={{ #expr: 196 + 2 }} | 9={{#switch: 196 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 196 < 449 | {{ #expr: 196 + 2 }} | {{ #expr: 196 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 196 + 2 }} | 11={{ #expr: 196 + 2 }} | 12={{ #expr: 196 + 2 }} | 13={{ #expr: 196 + 2 }} | 14={{ #expr: 196 + 2 }} | 15={{ #expr: 196 + 2 }} | 16={{ #expr: 196 + 2 }} | 17={{ #expr: 196 + 2 }} | 18={{ #expr: 196 + 2 }} | 19={{ #expr: 196 + 2 }} | 20={{ #expr: 196 + 2 }} | 21={{ #expr: 196 + 2 }} | 22={{ #expr: 196 + 2 }} | 23={{ #expr: 196 + 2 }} | 24={{ #expr: 196 + 2 }} | 25={{ #expr: 196 + 2 }} | 26={{ #expr: 196 + 2 }} | 27={{ #expr: 196 + 2 }} | 28={{ #expr: 196 + 2 }} | 29={{ #expr: 196 + 2 }} | 30={{ #expr: 196 + 2 }} | 31={{ #expr: 196 + 2 }} | 32={{ #expr: 196 + 2 }} | 33={{ #expr: 196 + 2 }} | 34={{ #expr: 196 + 2 }} | 35={{ #expr: 196 + 2 }} | 36={{ #expr: 196 + 2 }} | 37={{ #expr: 196 + 2 }} | 38={{ #expr: 196 + 2 }} | 39={{ #expr: 196 + 2 }} | 40={{ #expr: 196 + 2 }} | 41={{ #expr: 196 + 2 }} | 42={{ #expr: 196 + 2 }} | 43={{ #expr: 196 + 2 }} | 44={{ #expr: 196 + 2 }} | 45={{ #expr: 196 + 6 }} | 46={{ #expr: 196 + 2 }} | 47={{ #expr: 196 + 2 }} | 48={{ #expr: 196 + 2 }} | 49={{ #expr: 196 + 2 }} | 50={{ #expr: 196 + 2 }} | 51={{ #expr: 196 + 2 }} | 52={{ #expr: 196 + 2 }} | 53={{ #expr: 196 + 2 }} | 54={{ #expr: 196 + 2 }} | 55={{ #expr: 196 + 3 }} | 56=196 | #default = 196 }} = {{ #expr: {{#switch: 37 | 1={{ #expr: 195 + 16 }} | 2={{ #expr: 195 + 2 }} | 3={{ #expr: 195 + 2 }} | 4={{ #expr: 195 + 2 }} | 5={{ #expr: 195 + 2 }} | 6={{ #expr: 195 + 2 }} | 7={{ #expr: 195 + 2 }} | 8={{ #expr: 195 + 2 }} | 9={{#switch: 195 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 195 < 449 | {{ #expr: 195 + 2 }} | {{ #expr: 195 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 195 + 2 }} | 11={{ #expr: 195 + 2 }} | 12={{ #expr: 195 + 2 }} | 13={{ #expr: 195 + 2 }} | 14={{ #expr: 195 + 2 }} | 15={{ #expr: 195 + 2 }} | 16={{ #expr: 195 + 2 }} | 17={{ #expr: 195 + 2 }} | 18={{ #expr: 195 + 2 }} | 19={{ #expr: 195 + 2 }} | 20={{ #expr: 195 + 2 }} | 21={{ #expr: 195 + 2 }} | 22={{ #expr: 195 + 2 }} | 23={{ #expr: 195 + 2 }} | 24={{ #expr: 195 + 2 }} | 25={{ #expr: 195 + 2 }} | 26={{ #expr: 195 + 2 }} | 27={{ #expr: 195 + 2 }} | 28={{ #expr: 195 + 2 }} | 29={{ #expr: 195 + 2 }} | 30={{ #expr: 195 + 2 }} | 31={{ #expr: 195 + 2 }} | 32={{ #expr: 195 + 2 }} | 33={{ #expr: 195 + 2 }} | 34={{ #expr: 195 + 2 }} | 35={{ #expr: 195 + 2 }} | 36={{ #expr: 195 + 2 }} | 37={{ #expr: 195 + 2 }} | 38={{ #expr: 195 + 2 }} | 39={{ #expr: 195 + 2 }} | 40={{ #expr: 195 + 2 }} | 41={{ #expr: 195 + 2 }} | 42={{ #expr: 195 + 2 }} | 43={{ #expr: 195 + 2 }} | 44={{ #expr: 195 + 2 }} | 45={{ #expr: 195 + 6 }} | 46={{ #expr: 195 + 2 }} | 47={{ #expr: 195 + 2 }} | 48={{ #expr: 195 + 2 }} | 49={{ #expr: 195 + 2 }} | 50={{ #expr: 195 + 2 }} | 51={{ #expr: 195 + 2 }} | 52={{ #expr: 195 + 2 }} | 53={{ #expr: 195 + 2 }} | 54={{ #expr: 195 + 2 }} | 55={{ #expr: 195 + 3 }} | 56=195 | #default = 195 }} + 1 }} | f|–196}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Sustris, Friedrich||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 712
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118799487
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118799487}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 614676 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 614676 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if: 25

   | {{#if: Dorothea Diemer
       |
       | 
     }}

}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Friedrich Sustris}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118799487n8614290316256985 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118799487 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118799487 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86142903 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n86142903 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 16256985 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 16256985 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Sustris, Friedrich | {{#if: | {{#if: deutsch-niederländischer Maler, Dekorateur und Architekt | {{#if: um 1540 | {{#if: Italien | {{#if: 1600 | {{#if: München |

Vorlage:Wikidata-Registrierung