Franz Michael Vierthaler
Franz Michael Vierthaler (* 25. September 1758 in Mauerkirchen, damals bayerisch; † 3. Oktober 1827 in Wien) war ein Pädagoge und Schulreformer, Schriftsteller und Journalist.
Leben
Franz Michael war das fünfte Kind des Stuckateurs Jacob Vierthaler aus dessen erster Ehe mit Anna Maria, geborene Benner. In Mauerkirchen besuchte er die Pfarrschule. Wegen seiner schönen Singstimme empfehlen ihn der Ortsgeistliche und seine beiden geistlichen Onkel dem Benediktinerstift Michaelbeuern als Sängerknabe. Ein Jahr später tritt er zu den fürsterzbischöflichen Sängerknaben in Salzburg über und wird Schüler des mit der Benediktineruniversität verbundenen Gymnasiums. Später setzt er seine Ausbildung in Burghausen fort. 1775 inskribiert er an der Universität Salzburg. Nach der Absolvierung der verpflichtenden zweijährigen philosophischen Fakultät wählt er die juridische Fakultät für seine weitere Ausbildung. In dieser Zeit verfasst er auch das Trauerspiel „Der englische Spion“, das im Salzburger Hoftheater mit Erfolg aufgeführt wird. Als am Kollegium Virgilianum eine Instruktorenstelle frei wird, übernimmt er diese. Da ihm ein Theologe als erster Instruktor vorgesetzt wird, verlässt er das Kollegium und widmet sich schriftstellerischen Tätigkeiten. 1787 erscheint der erste Band des siebenteiligen Werkes „Philosophische Geschichte der Völker und Menschen“.
Von Erzbischof Colloredo wurde Vierthaler 1790 zum ersten Direktor des ersten Lehrerseminars im deutschen Sprachraum in Salzburg ernannt. Das Seminar wird im Ritzerbogenhaus eingerichtet; die Lehramtskandidaten waren zu praktischen Lehrversuchen und -hospitanzen verpflichtet. Vierthaler entwickelte Lehrmethoden und Unterrichtsprinzipien und verfasste Schulbücher und Kinderbücher. Auf Wunsch von Colloredo übernahm er 1800 die Redaktion und Leitung des Salzburger Intelligenzblattes, der Staatszeitung von Salzburg und der Literaturzeitung von Salzburg. Seine naturkundlichen und historischen Reisen veröffentlicht er 1799 unter dem Titel „Reisen durch Salzburg“. Er nimmt auch an dem zweiten Versuch der Erstbesteigung des Großglockners teil.
1798 heiratet er Josepha, die älteste Tochter des Hofratsdirektors Johann Franz Thaddäus von Kleimayrn. Als das Fürsterzbistum Salzburg am 26. Dezember 1802 säkularisiert und dem Erzherzog Ferdinand der Toskana als Herzogtum Salzburg übergeben wird, behält Vierthaler sein Amt und übernimmt die Aufsicht über alle Schulen und Erziehungsanstalten des Landes mit Ausnahme der Universität und des dort angesiedelten Gymnasiums. Zudem wurden ihm die beiden Waisenhäuser in Mülln unterstellt. 1806 wurde Salzburg Bayern, 1809 Frankreich und ab 1810 wieder Bayern zugeschlagen. Vierthaler verlässt in diesen unruhigen Zeiten Salzburg und wird 1806 Direktor des Wiener Waisenhauses. Er setzte sich vehement dafür ein, dass die Kinder eine gründliche Schulausbildung durch fähiges Lehrpersonal bekommen. In Wien ist Vierthaler Gast im Haus der Schriftstellerin Caroline Pichler und kommt über deren literarischen Salon mit den Spitzen des künstlerischen und intellektuellen Lebens in Kontakt; darunter sind Franz Grillparzer, Ferdinand Raimund, Clemens von Brentano oder Franz Schubert. Als die Franzosen 1809 in Wien eindringen, vertraut ihm Kaiser Franz I. seine Porträtsammlung an, die Vierthaler im Keller des Waisenhauses vor den Franzosen versteckt. In den 20er Jahren des 19. Jahrhunderts arbeitet er an seinem siebenteiligen Werk „Philosophische Geschichte der Völker und Menschen“. 69-jährig stirbt der Pädagoge und Humanist in der Folge eines Schlaganfalls und wird im Währinger Friedhof zur Ruhe gebettet.
Die Vierthalergasse in Wien-Meidling wurde 1894 nach ihm benannt; im Salzburger Stadtteil Schallmoos ist eine weitere Straße nach ihm benannt.
Literatur
- Walter Thaler: Franz Michael Vierthaler. Salzburgs erster großer Schulreformer. In: ders.: Erinnerungswürdig. Prägende Persönlichkeiten der Salzburger Geschichte. Verlag Anton Pustet, Salzburg 2022, ISBN 978-3-7025-1033-6, S. 20–22.
- {{
- if:Vierthaler, Franz Michael | {{
#if:50 | {{
#if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Vierthaler, Franz Michael }}.|{{
#if:||Vierthaler, Franz Michael }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
#if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 50. Theil. {{#if: | | {{#switch: 50
|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 50 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:276|, S. 276{{ #if:280 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 276) = ( 276) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 276 != 280 |{{ #ifexpr: 280 = {{ #expr: 276 + 1 }}| f.|–280}}|}}|{{ #ifeq: 276 | 280 ||–280}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe }}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}
- {{ #if:Franz Valentin Zillner|Franz Valentin Zillner: |}}{{ #if:ADB:Vierthaler, Franz Michael|{{ #if:Vierthaler, Franz Michael|Vierthaler, Franz Michael|Franz Michael Vierthaler }}|{{#ifeq: {{#switch: 39
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Vierthaler, Franz Michael|Vierthaler, Franz Michael|Franz Michael Vierthaler }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 39 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 39 | 1={{ #expr: 679 + 16 }} | 2={{ #expr: 679 + 2 }} | 3={{ #expr: 679 + 2 }} | 4={{ #expr: 679 + 2 }} | 5={{ #expr: 679 + 2 }} | 6={{ #expr: 679 + 2 }} | 7={{ #expr: 679 + 2 }} | 8={{ #expr: 679 + 2 }} | 9={{#switch: 679 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 679 < 449 | {{ #expr: 679 + 2 }} | {{ #expr: 679 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 679 + 2 }} | 11={{ #expr: 679 + 2 }} | 12={{ #expr: 679 + 2 }} | 13={{ #expr: 679 + 2 }} | 14={{ #expr: 679 + 2 }} | 15={{ #expr: 679 + 2 }} | 16={{ #expr: 679 + 2 }} | 17={{ #expr: 679 + 2 }} | 18={{ #expr: 679 + 2 }} | 19={{ #expr: 679 + 2 }} | 20={{ #expr: 679 + 2 }} | 21={{ #expr: 679 + 2 }} | 22={{ #expr: 679 + 2 }} | 23={{ #expr: 679 + 2 }} | 24={{ #expr: 679 + 2 }} | 25={{ #expr: 679 + 2 }} | 26={{ #expr: 679 + 2 }} | 27={{ #expr: 679 + 2 }} | 28={{ #expr: 679 + 2 }} | 29={{ #expr: 679 + 2 }} | 30={{ #expr: 679 + 2 }} | 31={{ #expr: 679 + 2 }} | 32={{ #expr: 679 + 2 }} | 33={{ #expr: 679 + 2 }} | 34={{ #expr: 679 + 2 }} | 35={{ #expr: 679 + 2 }} | 36={{ #expr: 679 + 2 }} | 37={{ #expr: 679 + 2 }} | 38={{ #expr: 679 + 2 }} | 39={{ #expr: 679 + 2 }} | 40={{ #expr: 679 + 2 }} | 41={{ #expr: 679 + 2 }} | 42={{ #expr: 679 + 2 }} | 43={{ #expr: 679 + 2 }} | 44={{ #expr: 679 + 2 }} | 45={{ #expr: 679 + 6 }} | 46={{ #expr: 679 + 2 }} | 47={{ #expr: 679 + 2 }} | 48={{ #expr: 679 + 2 }} | 49={{ #expr: 679 + 2 }} | 50={{ #expr: 679 + 2 }} | 51={{ #expr: 679 + 2 }} | 52={{ #expr: 679 + 2 }} | 53={{ #expr: 679 + 2 }} | 54={{ #expr: 679 + 2 }} | 55={{ #expr: 679 + 3 }} | 56=679 | #default = 679 }} {{ #if:Vierthaler, Franz Michael|Vierthaler, Franz Michael|Franz Michael Vierthaler }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 39, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 39 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 679{{ #if:682 | {{ #ifexpr: {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 679 + 16 }} | 2={{ #expr: 679 + 2 }} | 3={{ #expr: 679 + 2 }} | 4={{ #expr: 679 + 2 }} | 5={{ #expr: 679 + 2 }} | 6={{ #expr: 679 + 2 }} | 7={{ #expr: 679 + 2 }} | 8={{ #expr: 679 + 2 }} | 9={{#switch: 679 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 679 < 449 | {{ #expr: 679 + 2 }} | {{ #expr: 679 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 679 + 2 }} | 11={{ #expr: 679 + 2 }} | 12={{ #expr: 679 + 2 }} | 13={{ #expr: 679 + 2 }} | 14={{ #expr: 679 + 2 }} | 15={{ #expr: 679 + 2 }} | 16={{ #expr: 679 + 2 }} | 17={{ #expr: 679 + 2 }} | 18={{ #expr: 679 + 2 }} | 19={{ #expr: 679 + 2 }} | 20={{ #expr: 679 + 2 }} | 21={{ #expr: 679 + 2 }} | 22={{ #expr: 679 + 2 }} | 23={{ #expr: 679 + 2 }} | 24={{ #expr: 679 + 2 }} | 25={{ #expr: 679 + 2 }} | 26={{ #expr: 679 + 2 }} | 27={{ #expr: 679 + 2 }} | 28={{ #expr: 679 + 2 }} | 29={{ #expr: 679 + 2 }} | 30={{ #expr: 679 + 2 }} | 31={{ #expr: 679 + 2 }} | 32={{ #expr: 679 + 2 }} | 33={{ #expr: 679 + 2 }} | 34={{ #expr: 679 + 2 }} | 35={{ #expr: 679 + 2 }} | 36={{ #expr: 679 + 2 }} | 37={{ #expr: 679 + 2 }} | 38={{ #expr: 679 + 2 }} | 39={{ #expr: 679 + 2 }} | 40={{ #expr: 679 + 2 }} | 41={{ #expr: 679 + 2 }} | 42={{ #expr: 679 + 2 }} | 43={{ #expr: 679 + 2 }} | 44={{ #expr: 679 + 2 }} | 45={{ #expr: 679 + 6 }} | 46={{ #expr: 679 + 2 }} | 47={{ #expr: 679 + 2 }} | 48={{ #expr: 679 + 2 }} | 49={{ #expr: 679 + 2 }} | 50={{ #expr: 679 + 2 }} | 51={{ #expr: 679 + 2 }} | 52={{ #expr: 679 + 2 }} | 53={{ #expr: 679 + 2 }} | 54={{ #expr: 679 + 2 }} | 55={{ #expr: 679 + 3 }} | 56=679 | #default = 679 }} != {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 682 + 16 }} | 2={{ #expr: 682 + 2 }} | 3={{ #expr: 682 + 2 }} | 4={{ #expr: 682 + 2 }} | 5={{ #expr: 682 + 2 }} | 6={{ #expr: 682 + 2 }} | 7={{ #expr: 682 + 2 }} | 8={{ #expr: 682 + 2 }} | 9={{#switch: 682 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 682 < 449 | {{ #expr: 682 + 2 }} | {{ #expr: 682 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 682 + 2 }} | 11={{ #expr: 682 + 2 }} | 12={{ #expr: 682 + 2 }} | 13={{ #expr: 682 + 2 }} | 14={{ #expr: 682 + 2 }} | 15={{ #expr: 682 + 2 }} | 16={{ #expr: 682 + 2 }} | 17={{ #expr: 682 + 2 }} | 18={{ #expr: 682 + 2 }} | 19={{ #expr: 682 + 2 }} | 20={{ #expr: 682 + 2 }} | 21={{ #expr: 682 + 2 }} | 22={{ #expr: 682 + 2 }} | 23={{ #expr: 682 + 2 }} | 24={{ #expr: 682 + 2 }} | 25={{ #expr: 682 + 2 }} | 26={{ #expr: 682 + 2 }} | 27={{ #expr: 682 + 2 }} | 28={{ #expr: 682 + 2 }} | 29={{ #expr: 682 + 2 }} | 30={{ #expr: 682 + 2 }} | 31={{ #expr: 682 + 2 }} | 32={{ #expr: 682 + 2 }} | 33={{ #expr: 682 + 2 }} | 34={{ #expr: 682 + 2 }} | 35={{ #expr: 682 + 2 }} | 36={{ #expr: 682 + 2 }} | 37={{ #expr: 682 + 2 }} | 38={{ #expr: 682 + 2 }} | 39={{ #expr: 682 + 2 }} | 40={{ #expr: 682 + 2 }} | 41={{ #expr: 682 + 2 }} | 42={{ #expr: 682 + 2 }} | 43={{ #expr: 682 + 2 }} | 44={{ #expr: 682 + 2 }} | 45={{ #expr: 682 + 6 }} | 46={{ #expr: 682 + 2 }} | 47={{ #expr: 682 + 2 }} | 48={{ #expr: 682 + 2 }} | 49={{ #expr: 682 + 2 }} | 50={{ #expr: 682 + 2 }} | 51={{ #expr: 682 + 2 }} | 52={{ #expr: 682 + 2 }} | 53={{ #expr: 682 + 2 }} | 54={{ #expr: 682 + 2 }} | 55={{ #expr: 682 + 3 }} | 56=682 | #default = 682 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 682 + 16 }} | 2={{ #expr: 682 + 2 }} | 3={{ #expr: 682 + 2 }} | 4={{ #expr: 682 + 2 }} | 5={{ #expr: 682 + 2 }} | 6={{ #expr: 682 + 2 }} | 7={{ #expr: 682 + 2 }} | 8={{ #expr: 682 + 2 }} | 9={{#switch: 682 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 682 < 449 | {{ #expr: 682 + 2 }} | {{ #expr: 682 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 682 + 2 }} | 11={{ #expr: 682 + 2 }} | 12={{ #expr: 682 + 2 }} | 13={{ #expr: 682 + 2 }} | 14={{ #expr: 682 + 2 }} | 15={{ #expr: 682 + 2 }} | 16={{ #expr: 682 + 2 }} | 17={{ #expr: 682 + 2 }} | 18={{ #expr: 682 + 2 }} | 19={{ #expr: 682 + 2 }} | 20={{ #expr: 682 + 2 }} | 21={{ #expr: 682 + 2 }} | 22={{ #expr: 682 + 2 }} | 23={{ #expr: 682 + 2 }} | 24={{ #expr: 682 + 2 }} | 25={{ #expr: 682 + 2 }} | 26={{ #expr: 682 + 2 }} | 27={{ #expr: 682 + 2 }} | 28={{ #expr: 682 + 2 }} | 29={{ #expr: 682 + 2 }} | 30={{ #expr: 682 + 2 }} | 31={{ #expr: 682 + 2 }} | 32={{ #expr: 682 + 2 }} | 33={{ #expr: 682 + 2 }} | 34={{ #expr: 682 + 2 }} | 35={{ #expr: 682 + 2 }} | 36={{ #expr: 682 + 2 }} | 37={{ #expr: 682 + 2 }} | 38={{ #expr: 682 + 2 }} | 39={{ #expr: 682 + 2 }} | 40={{ #expr: 682 + 2 }} | 41={{ #expr: 682 + 2 }} | 42={{ #expr: 682 + 2 }} | 43={{ #expr: 682 + 2 }} | 44={{ #expr: 682 + 2 }} | 45={{ #expr: 682 + 6 }} | 46={{ #expr: 682 + 2 }} | 47={{ #expr: 682 + 2 }} | 48={{ #expr: 682 + 2 }} | 49={{ #expr: 682 + 2 }} | 50={{ #expr: 682 + 2 }} | 51={{ #expr: 682 + 2 }} | 52={{ #expr: 682 + 2 }} | 53={{ #expr: 682 + 2 }} | 54={{ #expr: 682 + 2 }} | 55={{ #expr: 682 + 3 }} | 56=682 | #default = 682 }} = {{ #expr: {{#switch: 39 | 1={{ #expr: 679 + 16 }} | 2={{ #expr: 679 + 2 }} | 3={{ #expr: 679 + 2 }} | 4={{ #expr: 679 + 2 }} | 5={{ #expr: 679 + 2 }} | 6={{ #expr: 679 + 2 }} | 7={{ #expr: 679 + 2 }} | 8={{ #expr: 679 + 2 }} | 9={{#switch: 679 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 679 < 449 | {{ #expr: 679 + 2 }} | {{ #expr: 679 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 679 + 2 }} | 11={{ #expr: 679 + 2 }} | 12={{ #expr: 679 + 2 }} | 13={{ #expr: 679 + 2 }} | 14={{ #expr: 679 + 2 }} | 15={{ #expr: 679 + 2 }} | 16={{ #expr: 679 + 2 }} | 17={{ #expr: 679 + 2 }} | 18={{ #expr: 679 + 2 }} | 19={{ #expr: 679 + 2 }} | 20={{ #expr: 679 + 2 }} | 21={{ #expr: 679 + 2 }} | 22={{ #expr: 679 + 2 }} | 23={{ #expr: 679 + 2 }} | 24={{ #expr: 679 + 2 }} | 25={{ #expr: 679 + 2 }} | 26={{ #expr: 679 + 2 }} | 27={{ #expr: 679 + 2 }} | 28={{ #expr: 679 + 2 }} | 29={{ #expr: 679 + 2 }} | 30={{ #expr: 679 + 2 }} | 31={{ #expr: 679 + 2 }} | 32={{ #expr: 679 + 2 }} | 33={{ #expr: 679 + 2 }} | 34={{ #expr: 679 + 2 }} | 35={{ #expr: 679 + 2 }} | 36={{ #expr: 679 + 2 }} | 37={{ #expr: 679 + 2 }} | 38={{ #expr: 679 + 2 }} | 39={{ #expr: 679 + 2 }} | 40={{ #expr: 679 + 2 }} | 41={{ #expr: 679 + 2 }} | 42={{ #expr: 679 + 2 }} | 43={{ #expr: 679 + 2 }} | 44={{ #expr: 679 + 2 }} | 45={{ #expr: 679 + 6 }} | 46={{ #expr: 679 + 2 }} | 47={{ #expr: 679 + 2 }} | 48={{ #expr: 679 + 2 }} | 49={{ #expr: 679 + 2 }} | 50={{ #expr: 679 + 2 }} | 51={{ #expr: 679 + 2 }} | 52={{ #expr: 679 + 2 }} | 53={{ #expr: 679 + 2 }} | 54={{ #expr: 679 + 2 }} | 55={{ #expr: 679 + 3 }} | 56=679 | #default = 679 }} + 1 }} | f|–682}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Vierthaler, Franz Michael||{{#ifeq:0|0|}}}}
- {{#if: Ulrike Kammerhofer-Aggermann|Ulrike Kammerhofer-Aggermann: }}Franz Michael Vierthaler. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:29|. Band 29, Bautz, {{#switch:29
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1498-1502|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1498-1502}}|1498-1502|{{#expr:1*1498-1502*0}}–{{#expr:-(0*1498-1502*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20110205043232/http://www.bautz.de/bbkl/v/vierthaler_f_m.shtml%7C}}.{{#if: 29 | |{{#ifeq:||}}}}
Weblinks
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Franz Michael Vierthaler | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118835742nr/93/2619564804608 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118835742 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118835742 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/93/26195 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr/93/26195 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 64804608 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 64804608 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Vierthaler, Franz Michael | {{#if: | {{#if: österreichischer Pädagoge und Schulreformer | {{#if: 25. September 1758 | {{#if: Mauerkirchen, damals bayerisch | {{#if: 3. Oktober 1827 | {{#if: Wien || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Vierthaler, Franz Michael
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | österreichischer Pädagoge und Schulreformer
}} |
| GEBURTSDATUM | 25. September 1758
}} |
| GEBURTSORT | Mauerkirchen, damals bayerisch
}} |
| STERBEDATUM | 3. Oktober 1827
}} |
| STERBEORT | Wien
}} |
- Wikipedia:BLKÖ-Fehler
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BLKÖ
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Pädagoge (18. Jahrhundert)
- Pädagoge (19. Jahrhundert)
- Person (Salzburg)
- Illuminat
- Person (Erzstift Salzburg)
- Person (Salzburgkreis)
- Person (Mauerkirchen)
- Person (Wien)
- Geboren 1758
- Gestorben 1827
- Mann