Zum Inhalt springen

Fes-Dur

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Fes-Dur
Akkordsymbol(e): Fes, F{{#switch: b b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}, F{{#switch: b

b flat = ♭ 𝄫 bb doppel-b doubleflat = Doppel-b aufloesung natural = ♮ # kreuz sharp = ♯ 𝄪 ## doppelkreuz doublesharp = Doppelkreuz ganze wholenote whole semibrevis = Ganze Note halbe halfnote half minim = Halbe Note viertel quarternote quarter crotchet = Viertelnote achtel eighthnote eighth quaver = Achtelnote sechzehntel sixteenthnote sixteenth semiquaver = Sechzehntelnote viertelpause quarterrest crotchetrest = Viertelpause achtelpause eighthrest quaverrest = Achtelpause violinschluessel treble trebleclef = Violinschlüssel g-schluessel gclef = G-Schlüssel c-schluessel cclef = C-Schlüssel sopranschluessel altschluessel altoclef = Altschlüssel tenorschluessel tenorclef = Tenorschlüssel bassschluessel bassclef = Bassschlüssel f-schluessel fclef = F-Schlüssel common-time = 4/4-Takt allabreve cut-time = alla breve tonstufe scale = Tonstufe 1 #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}

Paralleltonart: des-Moll | des-Moll }}
Varianttonart: fes-Moll | fes-Moll}}
Dominante: Ces-Dur | Ces-Dur }}
Subdominante: Heses-Dur | Heses-Dur }}
Tonleiter: ces - des - es ^ fes - ges - as - b ^ ces

Fes-Dur ist eine Tonart des Tongeschlechts Dur, die auf dem Grundton Fes aufbaut. Die Tonart Fes-Dur wird in der Notenschrift mit acht [[B (Notenschrift)|{{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}}]] geschrieben (b, es, as, des, ges, ces, fes, heses), das achte {{#switch: b

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol b unbekannt

}} wird als {{#switch: bb

| ♭
| b
| flat = ♭
| 𝄫
| bb
| doppel-b
| doubleflat = Doppel-b
| ♮
| aufloesung
| natural = ♮
| ♯
| #
| kreuz
| sharp = ♯
| 𝄪
| ##
| doppelkreuz
| doublesharp = Doppelkreuz
| ganze
| wholenote
| whole
| semibrevis = Ganze Note
| halbe
| halfnote
| half
| minim = Halbe Note
| viertel
| quarternote
| quarter
| crotchet = Viertelnote 
| achtel
| eighthnote
| eighth
| quaver = Achtelnote
| sechzehntel
| sixteenthnote
| sixteenth
| semiquaver = Sechzehntelnote
| viertelpause
| quarterrest
| crotchetrest = Viertelpause
| achtelpause
| eighthrest
| quaverrest = Achtelpause
| violinschluessel
| treble
| trebleclef = Violinschlüssel
| g-schluessel
| gclef = G-Schlüssel
| c-schluessel
| cclef = C-Schlüssel
| sopranschluessel
| altschluessel
| altoclef = Altschlüssel
| tenorschluessel
| tenorclef = Tenorschlüssel
| bassschluessel
| bassclef = Bassschlüssel
| f-schluessel
| fclef = F-Schlüssel
| common-time = 4/4-Takt
| allabreve
| cut-time = alla breve
| tonstufe
| scale = Tonstufe 1
| #default =Vorlage:Musik – Symbol bb unbekannt

}} vor H notiert. Auch die entsprechende Tonleiter und der Grundakkord dieser Tonart (die Tonika fes-as-ces) werden mit dem Begriff Fes-Dur bezeichnet.

Aufgrund der acht Vorzeichen ist Fes-Dur ungebräuchlich und wird enharmonisch meistens in E-Dur umgedeutet, obwohl sie auf Streichinstrumenten anders gegriffen würde als E-Dur.

In manchen Spielmannszügen (vor allem alte Bundesländer) werden Fes-Dur-Altflöten verwendet, in Stimmung mit Sopran- und Tenorflöten in Ces-Dur. Darüber hinaus gibt es keine Instrumente in Fes, und nur ein Werk, das mit korrekter Vorzeichnung in Fes-Dur geschrieben ist, nämlich der dritte Satz von Viktor Ewalds Bläserquintett Nr. 4 Op. 8.

Datei:Bach pr viii es moll.png
Ausschnitt aus es-Moll-Präludium mit Fes-Dur-Passage

Eine Passage in Fes-Dur kann jedoch in Stücken in einer Tonart mit weniger Vorzeichen durch eine vorübergehende Modulation auftreten. Zum Beispiel im es-Moll-Präludium des Wohltemperierten Klavieres Teil I (BWV 853) von Johann Sebastian Bach. Im Takt 26 erklingt eine Passage als Neapolitaner in Fes-Dur.

Literatur

  • Helmut K. H. Lange: Allgemeine Musiklehre und musikalische Ornamentik. Franz Steiner Verlag, Stuttgart 1991, ISBN 3-515-05678-5.
  • Hugo Kaun: Harmonie- und Modulationslehre. Severus Verlag, Hamburg 2013, ISBN 978-3-86347-671-7.

Weblinks