Zum Inhalt springen

Ferdinand von Arlt

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Arlt-ferdinand-von-um 1860-in-bader-alfred-entwicklung-der-augenheilkunde-im-18-und-19-jhd-basel-schwabe-1933-s125.jpg
Ferdinand von Arlt, um 1860
Datei:Carl Ferdinand von Arlt.jpg
Carl Ferdinand von Arlt, Lithographie von Adolf Dauthage, 1859
Datei:FerdinandVonArltTodesanzeige crop.jpg
Vorlage:ANNO/Wartung/keineZtg}}</ref>

Carl Ferdinand von Arlt, ab 1870 Ritter von Bergschmidt, auch Ferdinand Ritter von Arlt (* 18. April 1812 in Obergraupen/Teplitz, Böhmen; † 7. März 1887 in Wien), war ein österreichischer Arzt und Ophthalmologe. Bis 1883 leitete er die Wiener Universitätsaugenklinik.

Leben und Wirken

Ferdinand Arlt besuchte das Gymnasium in Leitmeritz und zog, um katholische Theologie zu studieren, 1831 mit seinem Bruder nach Prag. Während seiner philosophischen Studien am dortigen Lyceum wechselte er jedoch die Fakultät, begann und absolvierte unter großen Entbehrungen an der Karls-Universität ein Medizinstudium.<ref>Frank Krogmann: Ferdinand von Arlt (1812–1887) unter dem Aspekt seiner Beziehungen zu deutschen Wissenschaftlern. In: Würzburger medizinhistorische Mitteilungen. Band 13, 1995, S. 59–66; hier: S. 59.</ref> Er wurde 1839 zum Doktor der Medizin und Chirurgie promoviert<ref>Dissertatio inauguralis medica, sistens historias amauroseos et vitiis organicis cerebri quatuor […]. Prag 1839.</ref> und 1840 Assistent bei dem Professor der Augenheilkunde Johann Fischer in Prag. 1842 eröffnete er eine Privatpraxis für interne Medizin, aber auch für Chirurgie. 1849 wurde er ordentlicher Professor für Augenheilkunde an der Universität Prag. Von 1856 bis 1883 war er Professor an der Universität Wien und als Nachfolger von Anton von Rosas bis 1883 auch Leiter und Lehrkanzelinhaber der Augenklinik. Er reformierte diese erste Universitäts-Augenklinik der Welt<ref>Frank Krogmann: Ferdinand von Arlt (1812–1887) unter dem Aspekt seiner Beziehungen zu deutschen Wissenschaftlern. In: Würzburger medizinhistorische Mitteilungen. Band 13, 1995, S. 59–66, hier: S. 59 f.</ref> und wurde durch Anwendung der Pathologie, Physiologie und Histologie auf die Augenheilkunde einer der Begründer dieses Fachs als eigenständige Wissenschaft. Sein Lehrbuch Die Krankheiten des Auges für practische Ärzte (3 Bände, 1851–1856) fand weltweite Verbreitung. Der mit ihm seit Herbst 1848 bekannte und später befreundete Albrecht von Graefe war einer seiner bedeutendsten Schüler, ebenso der Herzog und Augenarzt Carl Theodor in Bayern. Der Würzburger Professor Tröltsch erlernte bei Arlt die Grundlagen der Ohrenheilkunde.<ref>Frank Krogmann: Ferdinand von Arlt (1812–1887) unter dem Aspekt seiner Beziehungen zu deutschen Wissenschaftlern. In: Würzburger medizinhistorische Mitteilungen. Band 13, 1995, S. 59–66, hier: S. 60–64.</ref> Arlt war eng mit Ignaz Gulz, einem weiteren bedeutenden Wiener Augenarzt, befreundet.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Frank Krogmann|Frank Krogmann: }}{{#if:|{{#if:Gulz, Ignaz|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Gulz, Ignaz}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Gulz, Ignaz}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Gulz, Ignaz}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Österreichisches Biographisches Lexikon ab 1815 – online2017-11-27{{#if: 2020-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml}}%7C%7C}}}}{{#if:Gulz, Ignaz|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Gulz, Ignaz|lines=0}}||}}}}{{#if: Österreichisches Biographisches Lexikon ab 1815 – online| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Österreichisches Biographisches Lexikon ab 1815 – online}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2017-11-27|,|{{#if: 2020-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2017-11-27| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2017-11-27|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|2017-11-27|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2017-11-27|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2020-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2020-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2017-11-27|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:740071||(?)}}}}}}{{#if: 2020-03-04|;}}}}{{#if: 2020-03-04| {{#if:2017-11-27{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2020-03-04 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2020-03-04|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2020-03-04|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Österreichisches Biographisches Lexikon ab 1815 – online2017-11-27{{#if: 2020-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2017-11-27{{#if: 2020-03-04 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.biographien.ac.at/oebl/oebl_G/Gulz_Ignaz_1814_1874.xml }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Ferdinand von Arlt starb am 7. März 1887 um 14.00 Uhr „nach langem schweren Leiden und Empfang der heiligen Sterbe-Sacramente“ in seinem Haus im I. Bezirk, Bellariastraße Nr. 12. Er wurde am 9. März 1887 auf dem Wiener Zentralfriedhof beigesetzt.<ref name="18870309WRZ" />

Die Sozialwissenschaftlerin Ilse Arlt war seine Enkelin.

Ehrungen

1850 wurde er Ehrenmitglied der Lese- und Redehalle der deutschen Studenten in Prag, 1869 des Wiener Akademischen Gesangsvereins (heute Sängerschaft Barden) und später auch des Lesevereins der deutschen Studenten Wiens und des Akademisch Leseverein Wien.

In einem neunteiligen Satz mit berühmten österreichischen Ärzten erschien 1937 eine Marke mit seinem Bild.

Im Jahr 1887 wurde in Wien-Ottakring (16. Bezirk) die Arltgasse ({{Coordinate{{#ifeq:y|y|Simple|Complex}}|NS=48.208170|EW=16.318898|type=landmark|region=AT-9|globe=|dim=|elevation=|pop=|lw=|name={{#invoke:Coordinates/kml|kmlTitle|1=Arltgasse}}|article=|text=ICON0|sortkey=|tooltip=|tooltipformat=|map=|mapsize=|maplevel=|maptype=|maplabel=|maplayer=|mapcaption=}}{{#if:|{{#switch:5

|1 = Gradzahl-Fehler: {{#iferror:{{{1}}}
 | NS: {{{1}}}
 |
}} {{#iferror:
 | EW: 
 |
}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|2 = nicht im Bereich von {{{1}}}{{#switch:0
 |0|6|14=
}}
|3  = {{#switch: {{{type}}}
 |country|state|adm1st|adm2nd|city|isle|airport|mountain|waterbody|forest|landmark=
 |example={{#if:
  | 
  | falscher Wert ›example‹ im Artikelnamensraum 
 }}
 |#default= {{#ifeq:{{{type}}}|
  | kein Wert
  | falscher Wert ›{{{type}}}‹
 }} in type-Parameter{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
}} {{#if: {{{rg}}}
 |
 | region-Parameter fehlt{{#if:
  | 6
  | 
 }}
}} {{#iferror: {{{elevation}}}
 | {{{elevation}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}} {{#iferror: {{{pop}}}
 | {{{pop}}}{{#switch:0
  |0|6|14= 
 }}
 |
}}
|5 = unbenannte Parameter 1:{{{1}}}{{#if:|, 2:}}{{#if:|, 3:}}{{#if:|, 4:}} {{#if:|usw.}}{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|8 = Parameter name fehlt in Fließtextkoordinate{{#switch:0
 |0|6|14= 
}}
|10= überflüssige Parameter
|#default=coordinates error

}}}}) nach ihm benannt. Nach ihm war auch die ehemalige Ferdinand-von-Arlt-Akademie benannt. Sein Grab auf dem Wiener Zentralfriedhof wurde ihm ehrenhalber gewidmet.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Verstorbenensuche Detail. Arlt Ritter von, Ferdinand|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Verstorbenensuche Detail. Arlt Ritter von, Ferdinand}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Verstorbenensuche Detail. Arlt Ritter von, Ferdinand}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Verstorbenensuche Detail. Arlt Ritter von, Ferdinand}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:friedhoefewien.at{{#if: 2026-05-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false}}%7C%7C}}}}{{#if:Verstorbenensuche Detail. Arlt Ritter von, Ferdinand|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Verstorbenensuche Detail. Arlt Ritter von, Ferdinand|lines=0}}||}}}}{{#if: friedhoefewien.at| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=friedhoefewien.at}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-05-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2026-05-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2026-05-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:740071||(?)}}}}}}{{#if: 2026-05-01|;}}}}{{#if: 2026-05-01| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2026-05-01 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2026-05-01|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2026-05-01|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:friedhoefewien.at{{#if: 2026-05-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2026-05-01 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.friedhoefewien.at/verstorbenensuche-detail?fname=Ferdinand+Arlt+Ritter+von&id=04%3E5T.IQ..&initialId=04%3E5T.IQ..&fdate=1887-03-09&c=046&hist=false }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Schriften

Datei:Arlt-Denkmal-Graupen2.jpg
Ferdinand von Arlt-Denkmal in Graupen (Krupka)
  • Die Pflege der Augen im gesunden und kranken Zustand, nebst einem Anhange über die Augengläser. Prag 1846.
  • Die Krankheiten des Auges für praktische Ärzte. 3 Bände, Prag 1851–1856.
  • Operationslehre. (1874)
  • Handbuch der gesammten Augenheilkunde, hrsg. von Arlt [et al.] redigirt von Alfred Graefe und Theod. Saemisch. 7 Bände. Leipzig, Engelmann, 1874–80.
  • Ueber die Ursachen und die Entstehung der Kurzsichtigkeit. Wien 1876.
  • Meine Erlebnisse. Wiesbaden 1887.

Literatur

  • {{
  1. if:Arlt, Ferdinand | {{
#if:28  | {{
  #if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Arlt, Ferdinand }}.|{{
   #if:||Arlt, Ferdinand }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
  #if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 28. Theil. {{#if: | | {{#switch: 28

|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 28 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:323|, S. 323{{ #if:324 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 323) = ( 323) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 323 != 324 |{{ #ifexpr: 324 = {{ #expr: 323 + 1 }}| f.|–324}}|}}|{{ #ifeq: 323 | 324 ||–324}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}

 | Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe 
 }}

| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Arlt, Ferdinand Ritter von|Arlt, Ferdinand Ritter von|Ferdinand von Arlt }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 46 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 46 | 1={{ #expr: 38 + 16 }} | 2={{ #expr: 38 + 2 }} | 3={{ #expr: 38 + 2 }} | 4={{ #expr: 38 + 2 }} | 5={{ #expr: 38 + 2 }} | 6={{ #expr: 38 + 2 }} | 7={{ #expr: 38 + 2 }} | 8={{ #expr: 38 + 2 }} | 9={{#switch: 38 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 38 < 449 | {{ #expr: 38 + 2 }} | {{ #expr: 38 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 38 + 2 }} | 11={{ #expr: 38 + 2 }} | 12={{ #expr: 38 + 2 }} | 13={{ #expr: 38 + 2 }} | 14={{ #expr: 38 + 2 }} | 15={{ #expr: 38 + 2 }} | 16={{ #expr: 38 + 2 }} | 17={{ #expr: 38 + 2 }} | 18={{ #expr: 38 + 2 }} | 19={{ #expr: 38 + 2 }} | 20={{ #expr: 38 + 2 }} | 21={{ #expr: 38 + 2 }} | 22={{ #expr: 38 + 2 }} | 23={{ #expr: 38 + 2 }} | 24={{ #expr: 38 + 2 }} | 25={{ #expr: 38 + 2 }} | 26={{ #expr: 38 + 2 }} | 27={{ #expr: 38 + 2 }} | 28={{ #expr: 38 + 2 }} | 29={{ #expr: 38 + 2 }} | 30={{ #expr: 38 + 2 }} | 31={{ #expr: 38 + 2 }} | 32={{ #expr: 38 + 2 }} | 33={{ #expr: 38 + 2 }} | 34={{ #expr: 38 + 2 }} | 35={{ #expr: 38 + 2 }} | 36={{ #expr: 38 + 2 }} | 37={{ #expr: 38 + 2 }} | 38={{ #expr: 38 + 2 }} | 39={{ #expr: 38 + 2 }} | 40={{ #expr: 38 + 2 }} | 41={{ #expr: 38 + 2 }} | 42={{ #expr: 38 + 2 }} | 43={{ #expr: 38 + 2 }} | 44={{ #expr: 38 + 2 }} | 45={{ #expr: 38 + 6 }} | 46={{ #expr: 38 + 2 }} | 47={{ #expr: 38 + 2 }} | 48={{ #expr: 38 + 2 }} | 49={{ #expr: 38 + 2 }} | 50={{ #expr: 38 + 2 }} | 51={{ #expr: 38 + 2 }} | 52={{ #expr: 38 + 2 }} | 53={{ #expr: 38 + 2 }} | 54={{ #expr: 38 + 2 }} | 55={{ #expr: 38 + 3 }} | 56=38 | #default = 38 }} {{ #if:Arlt, Ferdinand Ritter von|Arlt, Ferdinand Ritter von|Ferdinand von Arlt }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 46, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 46 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 38{{ #if:38 | {{ #ifexpr: {{#switch: 46 | 1={{ #expr: 38 + 16 }} | 2={{ #expr: 38 + 2 }} | 3={{ #expr: 38 + 2 }} | 4={{ #expr: 38 + 2 }} | 5={{ #expr: 38 + 2 }} | 6={{ #expr: 38 + 2 }} | 7={{ #expr: 38 + 2 }} | 8={{ #expr: 38 + 2 }} | 9={{#switch: 38 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 38 < 449 | {{ #expr: 38 + 2 }} | {{ #expr: 38 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 38 + 2 }} | 11={{ #expr: 38 + 2 }} | 12={{ #expr: 38 + 2 }} | 13={{ #expr: 38 + 2 }} | 14={{ #expr: 38 + 2 }} | 15={{ #expr: 38 + 2 }} | 16={{ #expr: 38 + 2 }} | 17={{ #expr: 38 + 2 }} | 18={{ #expr: 38 + 2 }} | 19={{ #expr: 38 + 2 }} | 20={{ #expr: 38 + 2 }} | 21={{ #expr: 38 + 2 }} | 22={{ #expr: 38 + 2 }} | 23={{ #expr: 38 + 2 }} | 24={{ #expr: 38 + 2 }} | 25={{ #expr: 38 + 2 }} | 26={{ #expr: 38 + 2 }} | 27={{ #expr: 38 + 2 }} | 28={{ #expr: 38 + 2 }} | 29={{ #expr: 38 + 2 }} | 30={{ #expr: 38 + 2 }} | 31={{ #expr: 38 + 2 }} | 32={{ #expr: 38 + 2 }} | 33={{ #expr: 38 + 2 }} | 34={{ #expr: 38 + 2 }} | 35={{ #expr: 38 + 2 }} | 36={{ #expr: 38 + 2 }} | 37={{ #expr: 38 + 2 }} | 38={{ #expr: 38 + 2 }} | 39={{ #expr: 38 + 2 }} | 40={{ #expr: 38 + 2 }} | 41={{ #expr: 38 + 2 }} | 42={{ #expr: 38 + 2 }} | 43={{ #expr: 38 + 2 }} | 44={{ #expr: 38 + 2 }} | 45={{ #expr: 38 + 6 }} | 46={{ #expr: 38 + 2 }} | 47={{ #expr: 38 + 2 }} | 48={{ #expr: 38 + 2 }} | 49={{ #expr: 38 + 2 }} | 50={{ #expr: 38 + 2 }} | 51={{ #expr: 38 + 2 }} | 52={{ #expr: 38 + 2 }} | 53={{ #expr: 38 + 2 }} | 54={{ #expr: 38 + 2 }} | 55={{ #expr: 38 + 3 }} | 56=38 | #default = 38 }} != {{#switch: 46 | 1={{ #expr: 38 + 16 }} | 2={{ #expr: 38 + 2 }} | 3={{ #expr: 38 + 2 }} | 4={{ #expr: 38 + 2 }} | 5={{ #expr: 38 + 2 }} | 6={{ #expr: 38 + 2 }} | 7={{ #expr: 38 + 2 }} | 8={{ #expr: 38 + 2 }} | 9={{#switch: 38 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 38 < 449 | {{ #expr: 38 + 2 }} | {{ #expr: 38 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 38 + 2 }} | 11={{ #expr: 38 + 2 }} | 12={{ #expr: 38 + 2 }} | 13={{ #expr: 38 + 2 }} | 14={{ #expr: 38 + 2 }} | 15={{ #expr: 38 + 2 }} | 16={{ #expr: 38 + 2 }} | 17={{ #expr: 38 + 2 }} | 18={{ #expr: 38 + 2 }} | 19={{ #expr: 38 + 2 }} | 20={{ #expr: 38 + 2 }} | 21={{ #expr: 38 + 2 }} | 22={{ #expr: 38 + 2 }} | 23={{ #expr: 38 + 2 }} | 24={{ #expr: 38 + 2 }} | 25={{ #expr: 38 + 2 }} | 26={{ #expr: 38 + 2 }} | 27={{ #expr: 38 + 2 }} | 28={{ #expr: 38 + 2 }} | 29={{ #expr: 38 + 2 }} | 30={{ #expr: 38 + 2 }} | 31={{ #expr: 38 + 2 }} | 32={{ #expr: 38 + 2 }} | 33={{ #expr: 38 + 2 }} | 34={{ #expr: 38 + 2 }} | 35={{ #expr: 38 + 2 }} | 36={{ #expr: 38 + 2 }} | 37={{ #expr: 38 + 2 }} | 38={{ #expr: 38 + 2 }} | 39={{ #expr: 38 + 2 }} | 40={{ #expr: 38 + 2 }} | 41={{ #expr: 38 + 2 }} | 42={{ #expr: 38 + 2 }} | 43={{ #expr: 38 + 2 }} | 44={{ #expr: 38 + 2 }} | 45={{ #expr: 38 + 6 }} | 46={{ #expr: 38 + 2 }} | 47={{ #expr: 38 + 2 }} | 48={{ #expr: 38 + 2 }} | 49={{ #expr: 38 + 2 }} | 50={{ #expr: 38 + 2 }} | 51={{ #expr: 38 + 2 }} | 52={{ #expr: 38 + 2 }} | 53={{ #expr: 38 + 2 }} | 54={{ #expr: 38 + 2 }} | 55={{ #expr: 38 + 3 }} | 56=38 | #default = 38 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 46 | 1={{ #expr: 38 + 16 }} | 2={{ #expr: 38 + 2 }} | 3={{ #expr: 38 + 2 }} | 4={{ #expr: 38 + 2 }} | 5={{ #expr: 38 + 2 }} | 6={{ #expr: 38 + 2 }} | 7={{ #expr: 38 + 2 }} | 8={{ #expr: 38 + 2 }} | 9={{#switch: 38 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 38 < 449 | {{ #expr: 38 + 2 }} | {{ #expr: 38 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 38 + 2 }} | 11={{ #expr: 38 + 2 }} | 12={{ #expr: 38 + 2 }} | 13={{ #expr: 38 + 2 }} | 14={{ #expr: 38 + 2 }} | 15={{ #expr: 38 + 2 }} | 16={{ #expr: 38 + 2 }} | 17={{ #expr: 38 + 2 }} | 18={{ #expr: 38 + 2 }} | 19={{ #expr: 38 + 2 }} | 20={{ #expr: 38 + 2 }} | 21={{ #expr: 38 + 2 }} | 22={{ #expr: 38 + 2 }} | 23={{ #expr: 38 + 2 }} | 24={{ #expr: 38 + 2 }} | 25={{ #expr: 38 + 2 }} | 26={{ #expr: 38 + 2 }} | 27={{ #expr: 38 + 2 }} | 28={{ #expr: 38 + 2 }} | 29={{ #expr: 38 + 2 }} | 30={{ #expr: 38 + 2 }} | 31={{ #expr: 38 + 2 }} | 32={{ #expr: 38 + 2 }} | 33={{ #expr: 38 + 2 }} | 34={{ #expr: 38 + 2 }} | 35={{ #expr: 38 + 2 }} | 36={{ #expr: 38 + 2 }} | 37={{ #expr: 38 + 2 }} | 38={{ #expr: 38 + 2 }} | 39={{ #expr: 38 + 2 }} | 40={{ #expr: 38 + 2 }} | 41={{ #expr: 38 + 2 }} | 42={{ #expr: 38 + 2 }} | 43={{ #expr: 38 + 2 }} | 44={{ #expr: 38 + 2 }} | 45={{ #expr: 38 + 6 }} | 46={{ #expr: 38 + 2 }} | 47={{ #expr: 38 + 2 }} | 48={{ #expr: 38 + 2 }} | 49={{ #expr: 38 + 2 }} | 50={{ #expr: 38 + 2 }} | 51={{ #expr: 38 + 2 }} | 52={{ #expr: 38 + 2 }} | 53={{ #expr: 38 + 2 }} | 54={{ #expr: 38 + 2 }} | 55={{ #expr: 38 + 3 }} | 56=38 | #default = 38 }} = {{ #expr: {{#switch: 46 | 1={{ #expr: 38 + 16 }} | 2={{ #expr: 38 + 2 }} | 3={{ #expr: 38 + 2 }} | 4={{ #expr: 38 + 2 }} | 5={{ #expr: 38 + 2 }} | 6={{ #expr: 38 + 2 }} | 7={{ #expr: 38 + 2 }} | 8={{ #expr: 38 + 2 }} | 9={{#switch: 38 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 38 < 449 | {{ #expr: 38 + 2 }} | {{ #expr: 38 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 38 + 2 }} | 11={{ #expr: 38 + 2 }} | 12={{ #expr: 38 + 2 }} | 13={{ #expr: 38 + 2 }} | 14={{ #expr: 38 + 2 }} | 15={{ #expr: 38 + 2 }} | 16={{ #expr: 38 + 2 }} | 17={{ #expr: 38 + 2 }} | 18={{ #expr: 38 + 2 }} | 19={{ #expr: 38 + 2 }} | 20={{ #expr: 38 + 2 }} | 21={{ #expr: 38 + 2 }} | 22={{ #expr: 38 + 2 }} | 23={{ #expr: 38 + 2 }} | 24={{ #expr: 38 + 2 }} | 25={{ #expr: 38 + 2 }} | 26={{ #expr: 38 + 2 }} | 27={{ #expr: 38 + 2 }} | 28={{ #expr: 38 + 2 }} | 29={{ #expr: 38 + 2 }} | 30={{ #expr: 38 + 2 }} | 31={{ #expr: 38 + 2 }} | 32={{ #expr: 38 + 2 }} | 33={{ #expr: 38 + 2 }} | 34={{ #expr: 38 + 2 }} | 35={{ #expr: 38 + 2 }} | 36={{ #expr: 38 + 2 }} | 37={{ #expr: 38 + 2 }} | 38={{ #expr: 38 + 2 }} | 39={{ #expr: 38 + 2 }} | 40={{ #expr: 38 + 2 }} | 41={{ #expr: 38 + 2 }} | 42={{ #expr: 38 + 2 }} | 43={{ #expr: 38 + 2 }} | 44={{ #expr: 38 + 2 }} | 45={{ #expr: 38 + 6 }} | 46={{ #expr: 38 + 2 }} | 47={{ #expr: 38 + 2 }} | 48={{ #expr: 38 + 2 }} | 49={{ #expr: 38 + 2 }} | 50={{ #expr: 38 + 2 }} | 51={{ #expr: 38 + 2 }} | 52={{ #expr: 38 + 2 }} | 53={{ #expr: 38 + 2 }} | 54={{ #expr: 38 + 2 }} | 55={{ #expr: 38 + 3 }} | 56=38 | #default = 38 }} + 1 }} | f|–38}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Arlt, Ferdinand Ritter von||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 352
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 102427593
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|102427593}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 740068 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 740068 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

| 1 = 1957 | 2 = 1959 | 3 = 1965 | 4 = 1969 | 5 = 1972 | 6 = 1975, ISBN 3-7001-0128-7 | 7 = 1978, ISBN 3-7001-0187-2 | 8 = 1983, ISBN 3-7001-0187-2 | 9 = 1988, ISBN 3-7001-1483-4 | 10 = 1994, ISBN 3-7001-2186-5 | 11 = 1999, ISBN 3-7001-2803-7 | 12 = 2005, ISBN 3-7001-3580-7 | 13 = 2010, ISBN 978-3-7001-6963-5 | 14 = 2015, ISBN 978-3-7001-7794-4 | 15 = 2018, ISBN 978-3-7001-8383-9 | 16 = 2019– | #default = 1957 ff. }}, S. 28{{#if: | {{#ifeq: 28 | | | {{#ifexpr: 28 + 1 = |  f. | – }}{{#ifexpr: 28 < | (Direktlinks auf S. 28, 28 + 1 }}.pdf S. {{#expr: 28 + 1 }}{{#ifexpr: 28 + 1 < | , 28 + 2 }}.pdf S. {{#expr: 28 + 2 }}{{#ifexpr: 28 + 2 < | , 28 + 3 }}.pdf S. {{#expr: 28 + 3 }} }} }}) }} }} }}.{{#ifexpr: 1 >= 14 and 28 > 240 | }}

  • Gabriela Schmidt: Arlt, Ferdinand. In: Werner E. Gerabek, Bernhard D. Haage, Gundolf Keil, Wolfgang Wegner (Hrsg.): Enzyklopädie Medizingeschichte. De Gruyter, Berlin / New York 2005, ISBN 3-11-015714-4, S. 99 f.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Carl Ferdinand von Arlt|Carl Ferdinand von Arlt|Ferdinand von Arlt}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Carl Ferdinand von Arlt|Carl Ferdinand von Arlt|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Carl Ferdinand von Arlt

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|carl ferdinand von arlt|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:|{{{1}}}|Ferdinand von Arlt}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|Ferdinand von Arlt}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 102427593nb/2008/245622528833 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 102427593 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 102427593 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nb/2008/2456 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nb/2008/2456 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 22528833 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 22528833 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Arlt, Ferdinand von | {{#if: Arlt, Carl Ferdinand von | {{#if: österreichischer Chirurg und Ophthalmologe | {{#if: 18. April 1812 | {{#if: Obergraupen | {{#if: 7. März 1887 | {{#if: Wien |

Vorlage:Wikidata-Registrierung