Zum Inhalt springen

Ferdinand Hirt

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Kunze Wandbilderfibel Cover.jpg
Wandbilderfibel von 1847

Ferdinand Hirt (* 21. April 1810 in Lübeck; † 5. Februar 1879 in Breslau) war ein deutscher Universitäts- und Verlagsbuchhändler in Breslau.

Leben

Nach der Schulzeit in Lübeck erlernte Ferdinand Hirt von 1827 bis 1830 bei Johann Friedrich Korn in Breslau den Beruf des Buchhändlers. 1832 eröffnete er dort eine eigene Buchhandlung. Nach einiger Zeit als Sortimentsbuchhändler begann er, Lehr- und Jugendbücher zu verlegen. Beispielsweise übernahm er die zuerst im Jahre 1847 im Selbstverlag erschienene Wand-Bilderfibel von Friedrich Gotthold Kunze, die als eine der ersten Schulbücher für alle Volksschulen gilt. Besonderen Wert legte er auf die Illustration der bei ihm verlegten Werke mit Holzschnitten.

Anfang der 1860er Jahre wurde er zum königlichen Universitätsbuchhändler ernannt. 1864 verkaufte er sein Sortimentsgeschäft und widmete sich von da an nur noch dem Verlag. Einen Teil seines Unternehmens gab er an seinen Sohn Arnold Hirt ab, der damit den Verlag Ferdinand Hirt & Sohn in Leipzig gründete. Arnold Hirt übernahm nach dem Tod seines Vaters auch den Breslauer Verlag Ferdinand Hirt.

Datei:James Fenimore Cooper Der Letzte der Mohikaner 001.jpg
Titelblatt einer deutschen Ausgabe von Coopers "Der letzte der Mohikaner" des Verlags Ferdinand Hirt & Sohn, 1888

Eine Nachfahrin von ihm ist Margarete Gräfin Keyserlingk, geb. Hirt, Erbin von Gut und Schloss Cammerau.Gutsherrin war.<ref>Gothaisches Genealogisches Taschenbuch der Gräflichen Häuser. Zugleich Adelsmatrikel der D.A.G. Teil B (Briefadel). 1941. Jg. 114, Justus Perthes, Gotha 1940, S. 241.</ref><ref>Hans Friedrich von Ehrenkrook, Jürgen von Flotow, u. a.: Genealogisches Handbuch der Gräflichen Häsuer. B (Briefadel). 1953. Band I, Band 6 der Gesamtreihe GHdA, Hrsg. Deutsches Adelsarchiv, C. A. Starke, Glücksburg (Ostsee) 1953, S. 211.</ref>

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Hirt, Ferdinand|Hirt, Ferdinand|Ferdinand Hirt }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 12 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 12 | 1={{ #expr: 479 + 16 }} | 2={{ #expr: 479 + 2 }} | 3={{ #expr: 479 + 2 }} | 4={{ #expr: 479 + 2 }} | 5={{ #expr: 479 + 2 }} | 6={{ #expr: 479 + 2 }} | 7={{ #expr: 479 + 2 }} | 8={{ #expr: 479 + 2 }} | 9={{#switch: 479 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 479 < 449 | {{ #expr: 479 + 2 }} | {{ #expr: 479 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 479 + 2 }} | 11={{ #expr: 479 + 2 }} | 12={{ #expr: 479 + 2 }} | 13={{ #expr: 479 + 2 }} | 14={{ #expr: 479 + 2 }} | 15={{ #expr: 479 + 2 }} | 16={{ #expr: 479 + 2 }} | 17={{ #expr: 479 + 2 }} | 18={{ #expr: 479 + 2 }} | 19={{ #expr: 479 + 2 }} | 20={{ #expr: 479 + 2 }} | 21={{ #expr: 479 + 2 }} | 22={{ #expr: 479 + 2 }} | 23={{ #expr: 479 + 2 }} | 24={{ #expr: 479 + 2 }} | 25={{ #expr: 479 + 2 }} | 26={{ #expr: 479 + 2 }} | 27={{ #expr: 479 + 2 }} | 28={{ #expr: 479 + 2 }} | 29={{ #expr: 479 + 2 }} | 30={{ #expr: 479 + 2 }} | 31={{ #expr: 479 + 2 }} | 32={{ #expr: 479 + 2 }} | 33={{ #expr: 479 + 2 }} | 34={{ #expr: 479 + 2 }} | 35={{ #expr: 479 + 2 }} | 36={{ #expr: 479 + 2 }} | 37={{ #expr: 479 + 2 }} | 38={{ #expr: 479 + 2 }} | 39={{ #expr: 479 + 2 }} | 40={{ #expr: 479 + 2 }} | 41={{ #expr: 479 + 2 }} | 42={{ #expr: 479 + 2 }} | 43={{ #expr: 479 + 2 }} | 44={{ #expr: 479 + 2 }} | 45={{ #expr: 479 + 6 }} | 46={{ #expr: 479 + 2 }} | 47={{ #expr: 479 + 2 }} | 48={{ #expr: 479 + 2 }} | 49={{ #expr: 479 + 2 }} | 50={{ #expr: 479 + 2 }} | 51={{ #expr: 479 + 2 }} | 52={{ #expr: 479 + 2 }} | 53={{ #expr: 479 + 2 }} | 54={{ #expr: 479 + 2 }} | 55={{ #expr: 479 + 3 }} | 56=479 | #default = 479 }} {{ #if:Hirt, Ferdinand|Hirt, Ferdinand|Ferdinand Hirt }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 12, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 12 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 479{{ #if:481 | {{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 479 + 16 }} | 2={{ #expr: 479 + 2 }} | 3={{ #expr: 479 + 2 }} | 4={{ #expr: 479 + 2 }} | 5={{ #expr: 479 + 2 }} | 6={{ #expr: 479 + 2 }} | 7={{ #expr: 479 + 2 }} | 8={{ #expr: 479 + 2 }} | 9={{#switch: 479 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 479 < 449 | {{ #expr: 479 + 2 }} | {{ #expr: 479 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 479 + 2 }} | 11={{ #expr: 479 + 2 }} | 12={{ #expr: 479 + 2 }} | 13={{ #expr: 479 + 2 }} | 14={{ #expr: 479 + 2 }} | 15={{ #expr: 479 + 2 }} | 16={{ #expr: 479 + 2 }} | 17={{ #expr: 479 + 2 }} | 18={{ #expr: 479 + 2 }} | 19={{ #expr: 479 + 2 }} | 20={{ #expr: 479 + 2 }} | 21={{ #expr: 479 + 2 }} | 22={{ #expr: 479 + 2 }} | 23={{ #expr: 479 + 2 }} | 24={{ #expr: 479 + 2 }} | 25={{ #expr: 479 + 2 }} | 26={{ #expr: 479 + 2 }} | 27={{ #expr: 479 + 2 }} | 28={{ #expr: 479 + 2 }} | 29={{ #expr: 479 + 2 }} | 30={{ #expr: 479 + 2 }} | 31={{ #expr: 479 + 2 }} | 32={{ #expr: 479 + 2 }} | 33={{ #expr: 479 + 2 }} | 34={{ #expr: 479 + 2 }} | 35={{ #expr: 479 + 2 }} | 36={{ #expr: 479 + 2 }} | 37={{ #expr: 479 + 2 }} | 38={{ #expr: 479 + 2 }} | 39={{ #expr: 479 + 2 }} | 40={{ #expr: 479 + 2 }} | 41={{ #expr: 479 + 2 }} | 42={{ #expr: 479 + 2 }} | 43={{ #expr: 479 + 2 }} | 44={{ #expr: 479 + 2 }} | 45={{ #expr: 479 + 6 }} | 46={{ #expr: 479 + 2 }} | 47={{ #expr: 479 + 2 }} | 48={{ #expr: 479 + 2 }} | 49={{ #expr: 479 + 2 }} | 50={{ #expr: 479 + 2 }} | 51={{ #expr: 479 + 2 }} | 52={{ #expr: 479 + 2 }} | 53={{ #expr: 479 + 2 }} | 54={{ #expr: 479 + 2 }} | 55={{ #expr: 479 + 3 }} | 56=479 | #default = 479 }} != {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 481 + 16 }} | 2={{ #expr: 481 + 2 }} | 3={{ #expr: 481 + 2 }} | 4={{ #expr: 481 + 2 }} | 5={{ #expr: 481 + 2 }} | 6={{ #expr: 481 + 2 }} | 7={{ #expr: 481 + 2 }} | 8={{ #expr: 481 + 2 }} | 9={{#switch: 481 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 481 < 449 | {{ #expr: 481 + 2 }} | {{ #expr: 481 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 481 + 2 }} | 11={{ #expr: 481 + 2 }} | 12={{ #expr: 481 + 2 }} | 13={{ #expr: 481 + 2 }} | 14={{ #expr: 481 + 2 }} | 15={{ #expr: 481 + 2 }} | 16={{ #expr: 481 + 2 }} | 17={{ #expr: 481 + 2 }} | 18={{ #expr: 481 + 2 }} | 19={{ #expr: 481 + 2 }} | 20={{ #expr: 481 + 2 }} | 21={{ #expr: 481 + 2 }} | 22={{ #expr: 481 + 2 }} | 23={{ #expr: 481 + 2 }} | 24={{ #expr: 481 + 2 }} | 25={{ #expr: 481 + 2 }} | 26={{ #expr: 481 + 2 }} | 27={{ #expr: 481 + 2 }} | 28={{ #expr: 481 + 2 }} | 29={{ #expr: 481 + 2 }} | 30={{ #expr: 481 + 2 }} | 31={{ #expr: 481 + 2 }} | 32={{ #expr: 481 + 2 }} | 33={{ #expr: 481 + 2 }} | 34={{ #expr: 481 + 2 }} | 35={{ #expr: 481 + 2 }} | 36={{ #expr: 481 + 2 }} | 37={{ #expr: 481 + 2 }} | 38={{ #expr: 481 + 2 }} | 39={{ #expr: 481 + 2 }} | 40={{ #expr: 481 + 2 }} | 41={{ #expr: 481 + 2 }} | 42={{ #expr: 481 + 2 }} | 43={{ #expr: 481 + 2 }} | 44={{ #expr: 481 + 2 }} | 45={{ #expr: 481 + 6 }} | 46={{ #expr: 481 + 2 }} | 47={{ #expr: 481 + 2 }} | 48={{ #expr: 481 + 2 }} | 49={{ #expr: 481 + 2 }} | 50={{ #expr: 481 + 2 }} | 51={{ #expr: 481 + 2 }} | 52={{ #expr: 481 + 2 }} | 53={{ #expr: 481 + 2 }} | 54={{ #expr: 481 + 2 }} | 55={{ #expr: 481 + 3 }} | 56=481 | #default = 481 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 481 + 16 }} | 2={{ #expr: 481 + 2 }} | 3={{ #expr: 481 + 2 }} | 4={{ #expr: 481 + 2 }} | 5={{ #expr: 481 + 2 }} | 6={{ #expr: 481 + 2 }} | 7={{ #expr: 481 + 2 }} | 8={{ #expr: 481 + 2 }} | 9={{#switch: 481 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 481 < 449 | {{ #expr: 481 + 2 }} | {{ #expr: 481 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 481 + 2 }} | 11={{ #expr: 481 + 2 }} | 12={{ #expr: 481 + 2 }} | 13={{ #expr: 481 + 2 }} | 14={{ #expr: 481 + 2 }} | 15={{ #expr: 481 + 2 }} | 16={{ #expr: 481 + 2 }} | 17={{ #expr: 481 + 2 }} | 18={{ #expr: 481 + 2 }} | 19={{ #expr: 481 + 2 }} | 20={{ #expr: 481 + 2 }} | 21={{ #expr: 481 + 2 }} | 22={{ #expr: 481 + 2 }} | 23={{ #expr: 481 + 2 }} | 24={{ #expr: 481 + 2 }} | 25={{ #expr: 481 + 2 }} | 26={{ #expr: 481 + 2 }} | 27={{ #expr: 481 + 2 }} | 28={{ #expr: 481 + 2 }} | 29={{ #expr: 481 + 2 }} | 30={{ #expr: 481 + 2 }} | 31={{ #expr: 481 + 2 }} | 32={{ #expr: 481 + 2 }} | 33={{ #expr: 481 + 2 }} | 34={{ #expr: 481 + 2 }} | 35={{ #expr: 481 + 2 }} | 36={{ #expr: 481 + 2 }} | 37={{ #expr: 481 + 2 }} | 38={{ #expr: 481 + 2 }} | 39={{ #expr: 481 + 2 }} | 40={{ #expr: 481 + 2 }} | 41={{ #expr: 481 + 2 }} | 42={{ #expr: 481 + 2 }} | 43={{ #expr: 481 + 2 }} | 44={{ #expr: 481 + 2 }} | 45={{ #expr: 481 + 6 }} | 46={{ #expr: 481 + 2 }} | 47={{ #expr: 481 + 2 }} | 48={{ #expr: 481 + 2 }} | 49={{ #expr: 481 + 2 }} | 50={{ #expr: 481 + 2 }} | 51={{ #expr: 481 + 2 }} | 52={{ #expr: 481 + 2 }} | 53={{ #expr: 481 + 2 }} | 54={{ #expr: 481 + 2 }} | 55={{ #expr: 481 + 3 }} | 56=481 | #default = 481 }} = {{ #expr: {{#switch: 12 | 1={{ #expr: 479 + 16 }} | 2={{ #expr: 479 + 2 }} | 3={{ #expr: 479 + 2 }} | 4={{ #expr: 479 + 2 }} | 5={{ #expr: 479 + 2 }} | 6={{ #expr: 479 + 2 }} | 7={{ #expr: 479 + 2 }} | 8={{ #expr: 479 + 2 }} | 9={{#switch: 479 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 479 < 449 | {{ #expr: 479 + 2 }} | {{ #expr: 479 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 479 + 2 }} | 11={{ #expr: 479 + 2 }} | 12={{ #expr: 479 + 2 }} | 13={{ #expr: 479 + 2 }} | 14={{ #expr: 479 + 2 }} | 15={{ #expr: 479 + 2 }} | 16={{ #expr: 479 + 2 }} | 17={{ #expr: 479 + 2 }} | 18={{ #expr: 479 + 2 }} | 19={{ #expr: 479 + 2 }} | 20={{ #expr: 479 + 2 }} | 21={{ #expr: 479 + 2 }} | 22={{ #expr: 479 + 2 }} | 23={{ #expr: 479 + 2 }} | 24={{ #expr: 479 + 2 }} | 25={{ #expr: 479 + 2 }} | 26={{ #expr: 479 + 2 }} | 27={{ #expr: 479 + 2 }} | 28={{ #expr: 479 + 2 }} | 29={{ #expr: 479 + 2 }} | 30={{ #expr: 479 + 2 }} | 31={{ #expr: 479 + 2 }} | 32={{ #expr: 479 + 2 }} | 33={{ #expr: 479 + 2 }} | 34={{ #expr: 479 + 2 }} | 35={{ #expr: 479 + 2 }} | 36={{ #expr: 479 + 2 }} | 37={{ #expr: 479 + 2 }} | 38={{ #expr: 479 + 2 }} | 39={{ #expr: 479 + 2 }} | 40={{ #expr: 479 + 2 }} | 41={{ #expr: 479 + 2 }} | 42={{ #expr: 479 + 2 }} | 43={{ #expr: 479 + 2 }} | 44={{ #expr: 479 + 2 }} | 45={{ #expr: 479 + 6 }} | 46={{ #expr: 479 + 2 }} | 47={{ #expr: 479 + 2 }} | 48={{ #expr: 479 + 2 }} | 49={{ #expr: 479 + 2 }} | 50={{ #expr: 479 + 2 }} | 51={{ #expr: 479 + 2 }} | 52={{ #expr: 479 + 2 }} | 53={{ #expr: 479 + 2 }} | 54={{ #expr: 479 + 2 }} | 55={{ #expr: 479 + 3 }} | 56=479 | #default = 479 }} + 1 }} | f|–481}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Hirt, Ferdinand||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 233
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 116915218
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|116915218}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 742265 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 742265 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11691521872157762 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116915218 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116915218 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72157762 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 72157762 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Hirt, Ferdinand | {{#if: | {{#if: deutscher Buchhändler und Verleger | {{#if: 21. April 1810 | {{#if: Lübeck | {{#if: 5. Februar 1879 | {{#if: Breslau |

Vorlage:Wikidata-Registrierung