Ernest Starling
Ernest Henry Starling (* 17. April 1866 in London; † 2. Mai 1927 in Kingston-Harbour, Jamaika) war ein englischer Physiologe.
Leben
Starling studierte am King’s College London und schloss das Medizinstudium 1889 am Guy’s Hospital ab. Er lehrte am University College London und wurde dort 1899 Professor.
Er wurde vor allem durch seine tierexperimentell erarbeiteten physiologischen Grundlagen der Herztätigkeit bekannt.<ref>Walter Brendel: Tierexperiment und chirurgische Diagnostik. In: Christa Habrich, Frank Marguth, Jörn Henning Wolf (Hrsg.) unter Mitarbeit von Renate Wittern: Medizinische Diagnostik in Geschichte und Gegenwart. Festschrift für Heinz Goerke zum sechzigsten Geburtstag. München 1978 (= Neue Münchner Beiträge zur Geschichte der Medizin und Naturwissenschaften: Medizinhistorische Reihe. Band 7/8), ISBN 3-87239-046-5, S. 357–366, hier: S. 359.</ref> Im Jahr 1896 stellte Ernest Starling die nach ihm benannte Starling-Gleichung<ref>Starling-Gleichung in modifizierter moderner Form: Nettofiltration = Flüssigkeitsfiltrationskoeffizient x [(hydrostatischer Druck in der Kapillare minus perikapillärer Druck) minus osmotischer Reflexionskoeffizient x (kolloidosmotischer Plasmadruck minus kolloidosmotischer Druck der interstitiellen Flüssigkeit)].</ref> auf. Neben Otto Frank beschrieb er den Zusammenhang zwischen Füllung und Auswurfleistung des Herzens, der heute als Frank-Starling-Mechanismus bezeichnet wird.
Im Jahr 1902 berichtete er mit William Maddock Bayliss in einer Sitzung der Royal Society von der Stimulation der Bauchspeicheldrüsensekretion durch Sekretin.<ref>K. Zimmermann: Bauchspeicheldrüse. In: Franz Xaver Sailer, Friedrich Wilhelm Gierhake (Hrsg.): Chirurgie historisch gesehen. Anfang – Entwicklung – Differenzierung. Dustri-Verlag, Deisenhofen bei München 1973, ISBN 3-87185-021-7, S. 89–106, hier: S. 90.</ref> 1905/1906 prägte er den Ausdruck „Hormone“. In diesem Jahr hatte er mit Janet Elizabeth Lane-Claypon<ref>J. E. Lane-Claypon, E. H. Starling: An experimental enquiry into the factors which determine the growth and development of the mammary glands. In: Proc Roy Soc B. Band 77, 1905/1906, S. 505–522.</ref> (1877–1967) beim Kaninchen durch Injektion eines Extraktes von Kanincheneierstöcken die Milchdrüsenentwicklung künstlich hervorgerufen.<ref>Paul Diepgen, Heinz Goerke: Aschoff/Diepgen/Goerke: Kurze Übersichtstabelle zur Geschichte der Medizin. 7., neubearbeitete Auflage. Springer, Berlin/Göttingen/Heidelberg 1960, S. 55.</ref>
1904 hielt er die Croonian lecture to the Royal Society, 1905 die Croonian Lectures of the Royal College of Physicians und 1923 die Harveian Oration.<ref name="Munks-Starling-EH" />
1913 wurde Starling die Royal Medal der Royal Society verliehen. 1925 wurde er Mitglied der Leopoldina.<ref>{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}
| {{{1}}} | Mitgliedseintrag von {{#if: Ernest Henry Starling | Ernest Henry Starling | {{#invoke:WLink|getArticleBase}} }} {{#if: | ({{{Kommentar}}}) |}}bei der Deutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| |Vorlage:Abrufdatum}}
}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= IDName= Datum= |opt= 1= Name= Kommentar= Liste= Weblink= |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Leopoldina |errNS=0 |template=Vorlage:Leopoldina |format= |preview=1 }}</ref>
Schriften (Auswahl)
- On the Absorption of Fluids from the Connective Tissue Spaces. In: Journal of Physiology. Band 19, 1896, S. 312–326.
- The glomerular functions of the kidney. In: Journal of Physiology. Band 24, 1899, S. 317–330.
- mit William Bayliss: The mechanism of pancreatic secretion. In: Journal of Physiology. Band 28, 1902, S. 325–353.
- A Century of Physiology. London 1927.
Literatur
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
- John Henderson: Ernest Starling and “Hormones”: an historical commentary. In: Journal of Endocrinology. Band 184, Nr. 1, 2005, S. 5–10.
- John Henderson: A Life of Ernest Starling. Oxford University Press, 2005.
- W. B. Fye: Profiles in Cardiology: Ernest Henry Starling. In: Clin. Cardiol. Band 29, 2006, S. 181–182.
- Thomas Schlich: Starling, Ernest Henry. In: Werner E. Gerabek u. a. (Hrsg.): Enzyklopädie Medizingeschichte. De Gruyter, Berlin / New York 2005, ISBN 3-11-015714-4, S. 1356.
- {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}
Einzelnachweise
<references> <ref name="Munks-Starling-EH"> {{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:G. H. Brown|G. H. Brown: }}{{#if:|{{#if:Ernest Henry Starling|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Ernest Henry Starling}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:b.17 April 1866 d.2 May 1927| b.17 April 1866 d.2 May 1927{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=b.17 April 1866 d.2 May 1927}}}}}}|{{#if:https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Ernest Henry Starling}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Ernest Henry Starling}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:b.17 April 1866 d.2 May 1927Munk's RollRoyal College of Physicians{{#if: 2021-08-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:b.17 April 1866 d.2 May 1927| b.17 April 1866 d.2 May 1927{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=b.17 April 1866 d.2 May 1927}}}}}}}}{{#if:https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling}}%7C%7C}}}}{{#if:Ernest Henry Starling|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Ernest Henry Starling|lines=0}}||}}}}{{#if: Munk's Roll| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Munk's Roll}}}}{{#if: Royal College of Physicians| Royal College of Physicians{{#if: |,|{{#if: 2021-08-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2021-08-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-08-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Royal College of Physicians|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:717985||(?)}}}}}}{{#if: 2021-08-18|;}}}}{{#if: 2021-08-18| {{#if:Royal College of Physicians{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2021-08-18 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2021-08-18|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2021-08-18|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:b.17 April 1866 d.2 May 1927Munk's RollRoyal College of Physicians{{#if: 2021-08-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2021-08-18 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://history.rcplondon.ac.uk/inspiring-physicians/ernest-henry-starling }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }} </ref> </references>
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119383942n/85/81492312344700 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119383942 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119383942 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/814923 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/814923 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12344700 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 12344700 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Starling, Ernest | {{#if: Starling, Ernest Henry | {{#if: britischer Physiologe | {{#if: 17. April 1866 | {{#if: London | {{#if: 2. Mai 1927 | {{#if: Kingston Harbour, Jamaika || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Starling, Ernest
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Starling, Ernest Henry
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | britischer Physiologe
}} |
| GEBURTSDATUM | 17. April 1866
}} |
| GEBURTSORT | London
}} |
| STERBEDATUM | 2. Mai 1927
}} |
| STERBEORT | Kingston Harbour, Jamaika
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Humanphysiologe
- Hochschullehrer (University College London)
- Mitglied der Royal Society
- Mitglied der Leopoldina (20. Jahrhundert)
- Brite
- Geboren 1866
- Gestorben 1927
- Mann