Elisabeth Cruciger
Elisabeth Cruciger (bzw. Kreuziger, Creutziger etc.; * um 1500 in Meseritz in Hinterpommern als Elisabeth von Meseritz; † 2. Mai 1535 in Wittenberg) gehörte zum Freundeskreis Martin Luthers und war erste Dichterin geistlicher Lieder im Reformationsumfeld.
Leben
Sie wurde als Elisabeth von Meseritz in ein pommersches Adelsgeschlecht geboren und schon als Kind ins Prämonstratenserinnenkloster Marienbusch nach Treptow an der Rega gebracht. Dort erhielt sie Unterricht im Lesen und Schreiben, lernte Latein und befasste sich mit Bibelstudium und Psalmengesängen.
Durch Johannes Bugenhagen lernte sie das reformatorische Gedankengut kennen, konvertierte zum lutherischen Glauben, verließ 1522 das Kloster und ging nach Wittenberg, wo sie im Haushalt Bugenhagens lebte und 1524 den Theologen Caspar Cruciger heiratete, einen Schüler und Mitarbeiter Martin Luthers. Als Pfarrfrau beteiligte sie sich auch an den theologischen Tischgesprächen. Martin Luther sprach sie mit „Liebe Els“<ref>500 Jahre Reformation Elisabeth Cruciger EFiD-Webseite, abgerufen am 29. Juli 2017.</ref> an. Cruciger pflegte engen Kontakt zu Katharina von Bora. Elisabeth gebar eine Tochter und einen Sohn, Caspar Cruciger d. J. Die Tochter Elisabeth (* 1529) heiratete – als Witwe des Rektors Kegel – um 1563 in Eisleben Martin Luthers Sohn Hans Luther.
Elisabeth Cruciger gilt als erste Kirchenliederdichterin der evangelischen Kirche. In Wittenberg, wo die Familie in der Collegienstraße 81 wohnte, befindet sich eine Gedenktafel.
Werke
- Epiphaniaslied Herr Christ, der einig Gotts Sohn im Evangelischen Gesangbuch (EG) Nr. 67 (ursprünglich genannt: „Eyn Lobsanck vom Christo“, Erstveröffentlichung in Erfurt 1524 im Ein Enchiridion oder Handbüchlein, dem zweitältesten evangelischen Gesangbuch)
Literatur
- {{#if: Friedrich Wilhelm Bautz|Friedrich Wilhelm Bautz: }}Elisabeth Cruciger. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:1|. Band 1, Bautz, {{#switch:1
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:1170–1171|, Sp. {{#iferror:{{#expr:1170–1171}}|1170–1171|{{#expr:1*1170–1171*0}}–{{#expr:-(0*1170–1171*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070629082127/http://www.bautz.de/bbkl/c/cruciger_e.shtml%7C}}.{{#if: 1 | |{{#ifeq:||}}}}
- {{ #if:Carl Bertheau der Jüngere|Carl Bertheau der Jüngere: |}}{{ #if:ADB:Kreutziger, Elisabeth|{{ #if:Kreutziger, Elisabeth|Kreutziger, Elisabeth|Elisabeth Cruciger }}|{{#ifeq: {{#switch: 17
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Kreutziger, Elisabeth|Kreutziger, Elisabeth|Elisabeth Cruciger }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 17 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 17 | 1={{ #expr: 148 + 16 }} | 2={{ #expr: 148 + 2 }} | 3={{ #expr: 148 + 2 }} | 4={{ #expr: 148 + 2 }} | 5={{ #expr: 148 + 2 }} | 6={{ #expr: 148 + 2 }} | 7={{ #expr: 148 + 2 }} | 8={{ #expr: 148 + 2 }} | 9={{#switch: 148 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 148 < 449 | {{ #expr: 148 + 2 }} | {{ #expr: 148 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 148 + 2 }} | 11={{ #expr: 148 + 2 }} | 12={{ #expr: 148 + 2 }} | 13={{ #expr: 148 + 2 }} | 14={{ #expr: 148 + 2 }} | 15={{ #expr: 148 + 2 }} | 16={{ #expr: 148 + 2 }} | 17={{ #expr: 148 + 2 }} | 18={{ #expr: 148 + 2 }} | 19={{ #expr: 148 + 2 }} | 20={{ #expr: 148 + 2 }} | 21={{ #expr: 148 + 2 }} | 22={{ #expr: 148 + 2 }} | 23={{ #expr: 148 + 2 }} | 24={{ #expr: 148 + 2 }} | 25={{ #expr: 148 + 2 }} | 26={{ #expr: 148 + 2 }} | 27={{ #expr: 148 + 2 }} | 28={{ #expr: 148 + 2 }} | 29={{ #expr: 148 + 2 }} | 30={{ #expr: 148 + 2 }} | 31={{ #expr: 148 + 2 }} | 32={{ #expr: 148 + 2 }} | 33={{ #expr: 148 + 2 }} | 34={{ #expr: 148 + 2 }} | 35={{ #expr: 148 + 2 }} | 36={{ #expr: 148 + 2 }} | 37={{ #expr: 148 + 2 }} | 38={{ #expr: 148 + 2 }} | 39={{ #expr: 148 + 2 }} | 40={{ #expr: 148 + 2 }} | 41={{ #expr: 148 + 2 }} | 42={{ #expr: 148 + 2 }} | 43={{ #expr: 148 + 2 }} | 44={{ #expr: 148 + 2 }} | 45={{ #expr: 148 + 6 }} | 46={{ #expr: 148 + 2 }} | 47={{ #expr: 148 + 2 }} | 48={{ #expr: 148 + 2 }} | 49={{ #expr: 148 + 2 }} | 50={{ #expr: 148 + 2 }} | 51={{ #expr: 148 + 2 }} | 52={{ #expr: 148 + 2 }} | 53={{ #expr: 148 + 2 }} | 54={{ #expr: 148 + 2 }} | 55={{ #expr: 148 + 3 }} | 56=148 | #default = 148 }} {{ #if:Kreutziger, Elisabeth|Kreutziger, Elisabeth|Elisabeth Cruciger }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 17, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 17 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 148{{ #if:149 | {{ #ifexpr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 148 + 16 }} | 2={{ #expr: 148 + 2 }} | 3={{ #expr: 148 + 2 }} | 4={{ #expr: 148 + 2 }} | 5={{ #expr: 148 + 2 }} | 6={{ #expr: 148 + 2 }} | 7={{ #expr: 148 + 2 }} | 8={{ #expr: 148 + 2 }} | 9={{#switch: 148 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 148 < 449 | {{ #expr: 148 + 2 }} | {{ #expr: 148 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 148 + 2 }} | 11={{ #expr: 148 + 2 }} | 12={{ #expr: 148 + 2 }} | 13={{ #expr: 148 + 2 }} | 14={{ #expr: 148 + 2 }} | 15={{ #expr: 148 + 2 }} | 16={{ #expr: 148 + 2 }} | 17={{ #expr: 148 + 2 }} | 18={{ #expr: 148 + 2 }} | 19={{ #expr: 148 + 2 }} | 20={{ #expr: 148 + 2 }} | 21={{ #expr: 148 + 2 }} | 22={{ #expr: 148 + 2 }} | 23={{ #expr: 148 + 2 }} | 24={{ #expr: 148 + 2 }} | 25={{ #expr: 148 + 2 }} | 26={{ #expr: 148 + 2 }} | 27={{ #expr: 148 + 2 }} | 28={{ #expr: 148 + 2 }} | 29={{ #expr: 148 + 2 }} | 30={{ #expr: 148 + 2 }} | 31={{ #expr: 148 + 2 }} | 32={{ #expr: 148 + 2 }} | 33={{ #expr: 148 + 2 }} | 34={{ #expr: 148 + 2 }} | 35={{ #expr: 148 + 2 }} | 36={{ #expr: 148 + 2 }} | 37={{ #expr: 148 + 2 }} | 38={{ #expr: 148 + 2 }} | 39={{ #expr: 148 + 2 }} | 40={{ #expr: 148 + 2 }} | 41={{ #expr: 148 + 2 }} | 42={{ #expr: 148 + 2 }} | 43={{ #expr: 148 + 2 }} | 44={{ #expr: 148 + 2 }} | 45={{ #expr: 148 + 6 }} | 46={{ #expr: 148 + 2 }} | 47={{ #expr: 148 + 2 }} | 48={{ #expr: 148 + 2 }} | 49={{ #expr: 148 + 2 }} | 50={{ #expr: 148 + 2 }} | 51={{ #expr: 148 + 2 }} | 52={{ #expr: 148 + 2 }} | 53={{ #expr: 148 + 2 }} | 54={{ #expr: 148 + 2 }} | 55={{ #expr: 148 + 3 }} | 56=148 | #default = 148 }} != {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 149 + 16 }} | 2={{ #expr: 149 + 2 }} | 3={{ #expr: 149 + 2 }} | 4={{ #expr: 149 + 2 }} | 5={{ #expr: 149 + 2 }} | 6={{ #expr: 149 + 2 }} | 7={{ #expr: 149 + 2 }} | 8={{ #expr: 149 + 2 }} | 9={{#switch: 149 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 149 < 449 | {{ #expr: 149 + 2 }} | {{ #expr: 149 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 149 + 2 }} | 11={{ #expr: 149 + 2 }} | 12={{ #expr: 149 + 2 }} | 13={{ #expr: 149 + 2 }} | 14={{ #expr: 149 + 2 }} | 15={{ #expr: 149 + 2 }} | 16={{ #expr: 149 + 2 }} | 17={{ #expr: 149 + 2 }} | 18={{ #expr: 149 + 2 }} | 19={{ #expr: 149 + 2 }} | 20={{ #expr: 149 + 2 }} | 21={{ #expr: 149 + 2 }} | 22={{ #expr: 149 + 2 }} | 23={{ #expr: 149 + 2 }} | 24={{ #expr: 149 + 2 }} | 25={{ #expr: 149 + 2 }} | 26={{ #expr: 149 + 2 }} | 27={{ #expr: 149 + 2 }} | 28={{ #expr: 149 + 2 }} | 29={{ #expr: 149 + 2 }} | 30={{ #expr: 149 + 2 }} | 31={{ #expr: 149 + 2 }} | 32={{ #expr: 149 + 2 }} | 33={{ #expr: 149 + 2 }} | 34={{ #expr: 149 + 2 }} | 35={{ #expr: 149 + 2 }} | 36={{ #expr: 149 + 2 }} | 37={{ #expr: 149 + 2 }} | 38={{ #expr: 149 + 2 }} | 39={{ #expr: 149 + 2 }} | 40={{ #expr: 149 + 2 }} | 41={{ #expr: 149 + 2 }} | 42={{ #expr: 149 + 2 }} | 43={{ #expr: 149 + 2 }} | 44={{ #expr: 149 + 2 }} | 45={{ #expr: 149 + 6 }} | 46={{ #expr: 149 + 2 }} | 47={{ #expr: 149 + 2 }} | 48={{ #expr: 149 + 2 }} | 49={{ #expr: 149 + 2 }} | 50={{ #expr: 149 + 2 }} | 51={{ #expr: 149 + 2 }} | 52={{ #expr: 149 + 2 }} | 53={{ #expr: 149 + 2 }} | 54={{ #expr: 149 + 2 }} | 55={{ #expr: 149 + 3 }} | 56=149 | #default = 149 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 149 + 16 }} | 2={{ #expr: 149 + 2 }} | 3={{ #expr: 149 + 2 }} | 4={{ #expr: 149 + 2 }} | 5={{ #expr: 149 + 2 }} | 6={{ #expr: 149 + 2 }} | 7={{ #expr: 149 + 2 }} | 8={{ #expr: 149 + 2 }} | 9={{#switch: 149 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 149 < 449 | {{ #expr: 149 + 2 }} | {{ #expr: 149 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 149 + 2 }} | 11={{ #expr: 149 + 2 }} | 12={{ #expr: 149 + 2 }} | 13={{ #expr: 149 + 2 }} | 14={{ #expr: 149 + 2 }} | 15={{ #expr: 149 + 2 }} | 16={{ #expr: 149 + 2 }} | 17={{ #expr: 149 + 2 }} | 18={{ #expr: 149 + 2 }} | 19={{ #expr: 149 + 2 }} | 20={{ #expr: 149 + 2 }} | 21={{ #expr: 149 + 2 }} | 22={{ #expr: 149 + 2 }} | 23={{ #expr: 149 + 2 }} | 24={{ #expr: 149 + 2 }} | 25={{ #expr: 149 + 2 }} | 26={{ #expr: 149 + 2 }} | 27={{ #expr: 149 + 2 }} | 28={{ #expr: 149 + 2 }} | 29={{ #expr: 149 + 2 }} | 30={{ #expr: 149 + 2 }} | 31={{ #expr: 149 + 2 }} | 32={{ #expr: 149 + 2 }} | 33={{ #expr: 149 + 2 }} | 34={{ #expr: 149 + 2 }} | 35={{ #expr: 149 + 2 }} | 36={{ #expr: 149 + 2 }} | 37={{ #expr: 149 + 2 }} | 38={{ #expr: 149 + 2 }} | 39={{ #expr: 149 + 2 }} | 40={{ #expr: 149 + 2 }} | 41={{ #expr: 149 + 2 }} | 42={{ #expr: 149 + 2 }} | 43={{ #expr: 149 + 2 }} | 44={{ #expr: 149 + 2 }} | 45={{ #expr: 149 + 6 }} | 46={{ #expr: 149 + 2 }} | 47={{ #expr: 149 + 2 }} | 48={{ #expr: 149 + 2 }} | 49={{ #expr: 149 + 2 }} | 50={{ #expr: 149 + 2 }} | 51={{ #expr: 149 + 2 }} | 52={{ #expr: 149 + 2 }} | 53={{ #expr: 149 + 2 }} | 54={{ #expr: 149 + 2 }} | 55={{ #expr: 149 + 3 }} | 56=149 | #default = 149 }} = {{ #expr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 148 + 16 }} | 2={{ #expr: 148 + 2 }} | 3={{ #expr: 148 + 2 }} | 4={{ #expr: 148 + 2 }} | 5={{ #expr: 148 + 2 }} | 6={{ #expr: 148 + 2 }} | 7={{ #expr: 148 + 2 }} | 8={{ #expr: 148 + 2 }} | 9={{#switch: 148 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 148 < 449 | {{ #expr: 148 + 2 }} | {{ #expr: 148 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 148 + 2 }} | 11={{ #expr: 148 + 2 }} | 12={{ #expr: 148 + 2 }} | 13={{ #expr: 148 + 2 }} | 14={{ #expr: 148 + 2 }} | 15={{ #expr: 148 + 2 }} | 16={{ #expr: 148 + 2 }} | 17={{ #expr: 148 + 2 }} | 18={{ #expr: 148 + 2 }} | 19={{ #expr: 148 + 2 }} | 20={{ #expr: 148 + 2 }} | 21={{ #expr: 148 + 2 }} | 22={{ #expr: 148 + 2 }} | 23={{ #expr: 148 + 2 }} | 24={{ #expr: 148 + 2 }} | 25={{ #expr: 148 + 2 }} | 26={{ #expr: 148 + 2 }} | 27={{ #expr: 148 + 2 }} | 28={{ #expr: 148 + 2 }} | 29={{ #expr: 148 + 2 }} | 30={{ #expr: 148 + 2 }} | 31={{ #expr: 148 + 2 }} | 32={{ #expr: 148 + 2 }} | 33={{ #expr: 148 + 2 }} | 34={{ #expr: 148 + 2 }} | 35={{ #expr: 148 + 2 }} | 36={{ #expr: 148 + 2 }} | 37={{ #expr: 148 + 2 }} | 38={{ #expr: 148 + 2 }} | 39={{ #expr: 148 + 2 }} | 40={{ #expr: 148 + 2 }} | 41={{ #expr: 148 + 2 }} | 42={{ #expr: 148 + 2 }} | 43={{ #expr: 148 + 2 }} | 44={{ #expr: 148 + 2 }} | 45={{ #expr: 148 + 6 }} | 46={{ #expr: 148 + 2 }} | 47={{ #expr: 148 + 2 }} | 48={{ #expr: 148 + 2 }} | 49={{ #expr: 148 + 2 }} | 50={{ #expr: 148 + 2 }} | 51={{ #expr: 148 + 2 }} | 52={{ #expr: 148 + 2 }} | 53={{ #expr: 148 + 2 }} | 54={{ #expr: 148 + 2 }} | 55={{ #expr: 148 + 3 }} | 56=148 | #default = 148 }} + 1 }} | f|–149}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Kreutziger, Elisabeth||{{#ifeq:0|0|}}}}
- Sonja Domröse: Frauen der Reformationszeit, Gelehrt, mutig und glaubensfest. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2010, ISBN 978-3-525-55012-0
- Wolfgang Herbst (Hrsg.): Komponisten und Liederdichter des Evangelischen Gesangbuchs (Handbuch zum Evangelischen Gesangbuch, Band 2). Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 1999, ISBN 3-525-50318-0.
- Walther Killy: Literaturlexikon. Autoren und Werke deutscher Sprache. Directmedia Publications, Berlin 2000, ISBN 3-89853-109-0 (1 CD-ROM).
- Elisabeth Schneider-Böklen: Elisabeth Cruciger, die erste Dichterin des Protestantismus. In: Gottesdienst und Kirchenmusik. Heft 2/1994, S. 32 ff.
- Wolfgang Herbst: Wer ist wer im Gesangbuch? 2. Auflage. Vandenhoeck & Ruprecht, Göttingen 2005, ISBN 3-525-50323-7, S. 65 (books.google.de)
- Otto Clemen: Ein Brief eines getauften Juden in Stettin aus dem Jahre 1524. In: Pommersche Jahresbücher, Band 9, S. 173–180; {{#if:bub_gb_xakrAQAAIAAJ
|[https://archive.org/{{#switch:
|DL=download
|DS=stream
|#default=details}}/{{#if:trim|bub_gb_xakrAQAAIAAJ }}{{#if: | /{{{Fragment}}} | {{#if: n186 | /page/n186/mode/{{#if:{{#if:|{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{doppelseitig}}}}}}}|2|1}}up{{#if:|/search/%7B%7B%7BHervorhebung%7D%7D%7D}} | {{#ifeq: {{#if: | {{{Ausgabe}}} | ST}}@{{#if: | {{{Typ}}} | T}} | ST@T | /mode/1up }} }} }} {{#if:|{{#if:trim|{{{2}}}}}|{{#if:n186| {{#if:|{{{Fundstelle}}}|Textarchiv – Internet Archive}} | archive.org}}}}]{{#if:| ({{#if:
| {{#switch: {{{FORMAT}}}
|PDF=PDF
|DJVU=DjVu
|MP3=MP3
|MP4=MP4
|OGG=Ogg
|#default={{{Format}}}}}; }}{{{KBytes}}} kB)}}{{#if: | im {{#switch:-
|A=Audioarchiv – Internet Archive
|B
|I=Bildarchiv – Internet Archive
|F
|M=Videoarchiv – Internet Archive
|S=Softwarearchiv – Internet Archive
|T=Textarchiv – Internet Archive
|-=
|#default=Unbekannter Parameterwert Typ={{{Typ}}} }} |{{#if:| – Internet Archive| }} }} }}{{#invoke:TemplatePar|match
|1=1=/[^#%s]+/
|2=2=*
|3=Typ=/[TABIFMS%-]?/
|4=Fragment=/[^#%s]*/
|5=Blatt=/[^#%s]*/
|6=Hervorhebung=*
|7=Ausgabe=/[DSds]?[TSLto]?%l*/
|8=Fundstelle=/%d*/
|9=doppelseitig=/%a*/
|10=Format=/%u*/
|11=KBytes=/%d*/
|format=
|template=Vorlage:archive.org
|cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:archive.org
|errNS=0
}}.
Weblinks
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Elisabeth Cruciger | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
- Vorlage:VerzDtDrucke
- 500 Jahre Reformation – Elisabeth Cruciger. EFiD-Webseite, abgerufen am 29. Juli 2017
- Ulrike Grüneklee: Artikel „Elisabeth Cruciger“. In: Beatrix Borchard, Nina Noeske (Hrsg.): MUGI. Musikvermittlung und Genderforschung: Lexikon und multimediale Präsentationen. Hochschule für Musik und Theater Hamburg, 2003 ff. Stand 13. November 2012.
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 119648105no0001484218035992 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119648105 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 119648105 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no00014842 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no00014842 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 18035992 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 18035992 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Cruciger, Elisabeth | {{#if: Creutziger, Elisabeth; Kreuziger, Elisabeth; Meseritz, Elisabeth von (Geburtsname) | {{#if: Dichterin geistlicher Lieder | {{#if: um 1500 | {{#if: Meseritz, Hinterpommern | {{#if: 2. Mai 1535 | {{#if: Wittenberg || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Cruciger, Elisabeth
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Creutziger, Elisabeth; Kreuziger, Elisabeth; Meseritz, Elisabeth von (Geburtsname)
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Dichterin geistlicher Lieder
}} |
| GEBURTSDATUM | um 1500
}} |
| GEBURTSORT | Meseritz, Hinterpommern
}} |
| STERBEDATUM | 2. Mai 1535
}} |
| STERBEORT | Wittenberg
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:archive.org
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Kirchenlieddichter
- Person der Reformation
- Literatur (16. Jahrhundert)
- Literatur (Deutsch)
- Geboren im 15. oder 16. Jahrhundert
- Gestorben 1535
- Frau