Ein Freund ging nach Amerika
Ein Freund ging nach Amerika ist eines der bekanntesten Gedichte des steirischen Volksdichters Peter Rosegger. Es wurde zu Lebzeiten Roseggers u. a. in seinem Gedichtband Ein Lied veröffentlicht.
Entstehung
Das Gedicht ist in der Zeit der Auswanderungswelle nach 1880 entstanden.<ref>{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:{{#if:
|
| {{#if: Roland Girtler
| {{#if:
| [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
}}Vorlage:Cite book/Name|{{#if:
|
| {{#if: Roland Girtler
| {{#if:
| [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
}}Vorlage:Cite book/Name: }}{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#if:{{#if: Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen}} | ? }}|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=Vorlage:Cite book/URL}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#if: Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen}} | ? }}}}]{{#if:PDF; 503 kB| (PDF; 503 kB)}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}|{{#if:http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7CVorlage:Cite book/URL}}|{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen}} | ? }}}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen}} | ? }}}}}}]}}{{#if:PDF; 503 kB| (PDF; 503 kB{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLSchriftenreihe Nationalpark Kalkalpen Band 7{{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}}}{{#if:http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf}}%7C%7C}}}}{{#if:{{#if: Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen}} | ? }}|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1={{#if: Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Die Faszination der Wildnis für frühere Aristokraten, einstige Wildschütze und moderne Bergsteiger – Betrachtungen eines Kulturanthropologen}} | ? }}|lines=0}}||}}}}{{#if: Schriftenreihe Nationalpark Kalkalpen Band 7| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Schriftenreihe Nationalpark Kalkalpen Band 7}}}}{{#if: {{#if: | via {{{via}}} }}| {{#if: | via {{{via}}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/Date| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=Vorlage:Cite book/Date|class=Zitationswartung}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| {{#if:Vorlage:Cite book/Date{{#if: | via {{{via}}} }}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|archiviert|ehemals}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:Vorlage:Cite book/URL|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|Vorlage:Cite book/URL{{#if:1444946||(?)}}}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|;}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}| {{#if:Vorlage:Cite book/Date{{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf={{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|{{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLSchriftenreihe Nationalpark Kalkalpen Band 7{{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}}}}
| (
| {{#if:PDF; 503 kB | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format||slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: {{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||, }}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}}})}}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}} }}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| {{#if:
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL||{{#ifeq: Vorlage:Cite book/URL | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 2019-04-08 06:31:23 InternetArchiveBot | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: 2019-04-08 06:31:23 InternetArchiveBot | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://root.riscompany.net/company/npk/html/taggsband_11-girtler.pdf }} }}}}}}}}}}{{#if:2019-04-08 06:31:23 InternetArchiveBot| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp=2019-04-08 06:31:23 InternetArchiveBot|text={{#if:Vorlage:Cite book/URL|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url= title= |opt = script-title= trans-title= archive-url= archiveurl= archive-date= archivedate= authors= vauthors= author= author1= authorlink= authorlink1= author-link= author-link1= author2= author-link2= author3= author-link3= author4= author-link4= author5= author-link5= author6= author7= author8= author9= last= first= last1= first1= last2= first2= last3= first3= last4= first4= last5= first5= last6= first6= last7= first7= last8= first8= last9= first9= others= language= lang= format= website= work= publisher= via= pages= page= at= date= year= id= bibcode= doi= pmid= pmc= arxiv= archivedate= archive-date= archivebot= accessdate= access-date= quote= comment= url-status= ref= url-access= orig-year= editor= editor-link= editor-last= editor-first= editor1-link= editor1-last= editor1-first= editor2= editor2-last= editor2-first= editor2-link= department= series= agency= location= place= publication-place= publication-date= type= asin= doi-broken-date= isbn= issn= jfm= jstor= lccn= mr= oclc= ol= osti= rfc= ssrn= zbl= postscript= df= mode= display-authors= display-editors= book-title= contribution-url= offline= coauthors= month= authorlink2= authorlink3= authorlink4= authorlink5= last10= first10= last11= first11= last12= first12= last13= first13= last14= first14= last15= first15= last16= first16= last17= first17= last18= first18= last19= first19= last20= first20= last21= first21= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Cite web |errNS = 0 |template = Vorlage:Cite web |format = |preview = 1 }}Vorlage:Cite book/URL{{#if: Vorlage:Cite book/Webarchiv | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: | Vorlage:Cite book/Meldung }}Vorlage:Cite book/Meldung2{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:Roland Girtler|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:Schriftenreihe Nationalpark Kalkalpen Band 7|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2008-09-12|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}</ref> Damals zogen zum dritten Mal im 19. Jahrhundert vermehrt Menschen aus den deutschsprachigen Gebieten in die Vereinigten Staaten. (→ Auswanderung)
Inhalt
Ein Freund ging nach Amerika erzählt die Geschichte eines Mannes, der nach Amerika auswanderte und seinen Freund in der Steiermark 2 Jahre hindurch jeweils brieflich um eine Gabe aus der Heimat bittet: Zuerst um Rosen für seine Braut, dann um Wasser für die Taufe des Kindes. In der dritten Strophe schließlich offenbart der Freund einen tragischen Schicksalsschlag: „Schicke mir Erde aus Steiermark / Muss Weib und Kind begraben!“ Eine vierte Strophe kommentiert die Sehnsucht nach „des Heimatlandes Segen“, die dem Freund auch in der Fremde geblieben ist.
Text
<poem> Ein Freund ging nach Amerika Und schrieb mir vor einigen Lenzen: Schicke mir Rosen aus Steiermark, Ich hab’ eine Braut zu bekränzen!
Und als vergangen war ein Jahr, Da kam ein Brieflein gelaufen: Schicke mir Wasser aus Steiermark, Ich hab’ ein Kindlein zu taufen!
Und wieder ein Jahr, da wollte der Freund, Ach, noch was anderes haben: Schicke mir Erde aus Steiermark, Muss Weib und Kind begraben!
Und so ersehnte der arme Mann Auf fernsten, fremden Wegen Für höchste Freud’, für tiefstes Leid Des Heimatlandes Segen. </poem>
Thema
Das Gedicht hat nicht nur die rührselige Geschichte von den Schicksalsschlägen des Freundes in der Fremde zum Thema, auch die Heimatverbundenheit ist zentraler Bestandteil der Handlung – für Peter Rosegger autobiographisch: Zeit seines Lebens pries er im Sinne der Heimatkunstbewegung<ref>Eva Philoppoff: Peter Rosegger. Dichter der verlorenen Scholle. Eine Biographie. Graz–Wien–Köln 1993 S. 10.</ref> in seinen Werken die Idylle seiner steirischen Waldheimat. „Der rechte, echte, feste und treue Mensch muss irgendwo wurzeln, nicht anders wie ein Baum, ein Kornhalm.“<ref>Peter Rosegger: Jakob der Letzte, zitiert nach Eva Philippoff, Peter Rosegger, S. 140. Für die Autorin hat der Satz für Rosegger „wahrhaft emblematische Bedeutung“.</ref> Zur heutigen Rezeption meint die Literaturwissenschaftlerin Christiane Zintzen: „Man mag die wohlbekannte Strophe des Peter Rosegger an diesem Ort, in dieser Zeit in vielerlei Hinsicht verwerfen: Was sie anspricht […] ist das Bild des Exils und der Fremde.“<ref>{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:{{#if:
|
| {{#if: Christiane Zintzen
| {{#if:
| [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
}}Vorlage:Cite book/Name|{{#if:
|
| {{#if: Christiane Zintzen
| {{#if:
| [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
}}Vorlage:Cite book/Name: }}{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#if:{{#if: Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock}} | ? }}|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=Vorlage:Cite book/URL}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#if: Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock}} | ? }}}}]{{#if:| ()}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}|{{#if:http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7CVorlage:Cite book/URL}}|{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock}} | ? }}}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock}} | ? }}}}}}]}}{{#if:| ({{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLzintzen.org {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}}}{{#if:http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/}}%7C%7C}}}}{{#if:{{#if: Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock}} | ? }}|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1={{#if: Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Exil im Lexik der Poesie – Laudatio für Rosa Pock}} | ? }}|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=}}}}{{#if: zintzen.org {{#if: | via {{{via}}} }}| zintzen.org {{#if: | via {{{via}}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/Date| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=Vorlage:Cite book/Date|class=Zitationswartung}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| {{#if:Vorlage:Cite book/Datezintzen.org {{#if: | via {{{via}}} }}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|archiviert|ehemals}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:Vorlage:Cite book/URL|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|Vorlage:Cite book/URL{{#if:1444946||(?)}}}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|;}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}| {{#if:Vorlage:Cite book/Datezintzen.org {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf={{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|{{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLzintzen.org {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format||slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: {{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||, }}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}}})}}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-14
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}} }}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| {{#if:
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL||{{#ifeq: Vorlage:Cite book/URL | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ | {{#if: | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ | {{#if: | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp=|text={{#if:Vorlage:Cite book/URL|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url= title= |opt = script-title= trans-title= archive-url= archiveurl= archive-date= archivedate= authors= vauthors= author= author1= authorlink= authorlink1= author-link= author-link1= author2= author-link2= author3= author-link3= author4= author-link4= author5= author-link5= author6= author7= author8= author9= last= first= last1= first1= last2= first2= last3= first3= last4= first4= last5= first5= last6= first6= last7= first7= last8= first8= last9= first9= others= language= lang= format= website= work= publisher= via= pages= page= at= date= year= id= bibcode= doi= pmid= pmc= arxiv= archivedate= archive-date= archivebot= accessdate= access-date= quote= comment= url-status= ref= url-access= orig-year= editor= editor-link= editor-last= editor-first= editor1-link= editor1-last= editor1-first= editor2= editor2-last= editor2-first= editor2-link= department= series= agency= location= place= publication-place= publication-date= type= asin= doi-broken-date= isbn= issn= jfm= jstor= lccn= mr= oclc= ol= osti= rfc= ssrn= zbl= postscript= df= mode= display-authors= display-editors= book-title= contribution-url= offline= coauthors= month= authorlink2= authorlink3= authorlink4= authorlink5= last10= first10= last11= first11= last12= first12= last13= first13= last14= first14= last15= first15= last16= first16= last17= first17= last18= first18= last19= first19= last20= first20= last21= first21= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Cite web |errNS = 0 |template = Vorlage:Cite web |format = |preview = 1 }}Vorlage:Cite book/URL{{#if: Vorlage:Cite book/Webarchiv | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: | Vorlage:Cite book/Meldung }}Vorlage:Cite book/Meldung2{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:Christiane Zintzen|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:https://web.archive.org/web/20100618231025/http://www.zintzen.org/tag/literaturpreis-des-landes-steiermark/%7C^^%7C%7C+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2010-06-18|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2008-09-14|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}</ref>
Form
Ein Freund ging nach Amerika ist ein vierstrophiges Gedicht im Reimschema Vorlage:Reim. Lediglich die 2. und 4. Verse einer Strophe reimen sich, die 1. und 3. Verse sind Reimwaisen. Die ersten drei Strophen sind dabei eng miteinander verknüpft und erzählen die eigentliche Geschichte vom Freund, der nach Amerika ging. Diese Zusammengehörigkeit der Strophen zeigt sich auch im identischen Aufbau: Der jeweils dritte Vers dieser Strophen beginnt mit „Schick' mir“ und nennt die Gaben, um die gebeten werden. Die letzte Strophe steht auch stilistisch neben den vorhergegangenen Strophen und kommentiert abschließend weniger das tragische Leid, sondern die Verbundenheit mit der Steiermark, die dem Freund in der Fremde erhalten geblieben.
Vertonung
Die Vertonung des Gedichts durch das Duo Musyl & Joseppa aus dem Jahr 1973 ist ein bekanntes Beispiel der Stilrichtung „Austropop“. Die Sängerin Joseppa († März 2015) traf damals den Komponisten Paul Musyl „und bat ihn, das Gedicht vom ‚Freund, der nach Amerika ging‘ zu vertonen.“<ref>{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:{{#if:
|
| {{#if:
| {{#if:
| [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
}}Vorlage:Cite book/Name|{{#if:
|
| {{#if:
| {{#if:
| [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| , [[|Vorlage:Cite book/Name]]
| Vorlage:Cite book/Name
}}
}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}
}}Vorlage:Cite book/Name: }}{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#if:{{#if: Joseppa – Geschichte | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Joseppa – Geschichte}} | ? }}|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=Vorlage:Cite book/URL}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#if: Joseppa – Geschichte | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Joseppa – Geschichte}} | ? }}}}]{{#if:| ()}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}|{{#if:http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7CVorlage:Cite book/URL}}|{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Joseppa – Geschichte | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Joseppa – Geschichte}} | ? }}}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Joseppa – Geschichte | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Joseppa – Geschichte}} | ? }}}}}}]}}{{#if:| ({{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLmusyl.com {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}}}{{#if:http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html}}%7C%7C}}}}{{#if:{{#if: Joseppa – Geschichte | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Joseppa – Geschichte}} | ? }}|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1={{#if: Joseppa – Geschichte | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Joseppa – Geschichte}} | ? }}|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=}}}}{{#if: musyl.com {{#if: | via {{{via}}} }}| musyl.com {{#if: | via {{{via}}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/Date| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=Vorlage:Cite book/Date|class=Zitationswartung}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| {{#if:Vorlage:Cite book/Datemusyl.com {{#if: | via {{{via}}} }}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|archiviert|ehemals}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:Vorlage:Cite book/URL|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|Vorlage:Cite book/URL{{#if:1444946||(?)}}}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|;}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}| {{#if:Vorlage:Cite book/Datemusyl.com {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf={{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|{{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}}|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLmusyl.com {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: {{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}}})}}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-12
| {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12|ISO}}
| 0001-01-01
}}
| 0001-01-01
}} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-12
| {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-12 |ISO|noerror=1}} || 1 }}
| 1
}}}}||1}} }}de{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| {{#if:
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL||{{#ifeq: Vorlage:Cite book/URL | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html | {{#if: | [5] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html | {{#if: | [6] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp=|text={{#if:Vorlage:Cite book/URL|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url= title= |opt = script-title= trans-title= archive-url= archiveurl= archive-date= archivedate= authors= vauthors= author= author1= authorlink= authorlink1= author-link= author-link1= author2= author-link2= author3= author-link3= author4= author-link4= author5= author-link5= author6= author7= author8= author9= last= first= last1= first1= last2= first2= last3= first3= last4= first4= last5= first5= last6= first6= last7= first7= last8= first8= last9= first9= others= language= lang= format= website= work= publisher= via= pages= page= at= date= year= id= bibcode= doi= pmid= pmc= arxiv= archivedate= archive-date= archivebot= accessdate= access-date= quote= comment= url-status= ref= url-access= orig-year= editor= editor-link= editor-last= editor-first= editor1-link= editor1-last= editor1-first= editor2= editor2-last= editor2-first= editor2-link= department= series= agency= location= place= publication-place= publication-date= type= asin= doi-broken-date= isbn= issn= jfm= jstor= lccn= mr= oclc= ol= osti= rfc= ssrn= zbl= postscript= df= mode= display-authors= display-editors= book-title= contribution-url= offline= coauthors= month= authorlink2= authorlink3= authorlink4= authorlink5= last10= first10= last11= first11= last12= first12= last13= first13= last14= first14= last15= first15= last16= first16= last17= first17= last18= first18= last19= first19= last20= first20= last21= first21= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Cite web |errNS = 0 |template = Vorlage:Cite web |format = |preview = 1 }}Vorlage:Cite book/URL{{#if: Vorlage:Cite book/Webarchiv | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: | Vorlage:Cite book/Meldung }}Vorlage:Cite book/Meldung2{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:https://web.archive.org/web/20080812095009/http://www.musyl.com/german/joseppa/main.html%7C^^%7C%7C+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2008-08-12|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2008-09-12|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:de|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}</ref> Sie veröffentlichten das Lied auch als B-Seite von „Body Shoe“, einer Werbesingle für den Schuhhändler Humanic.<ref>{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:{{#if: | | {{#if: | {{#if: | [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}} }}Vorlage:Cite book/Name|{{#if: | | {{#if: | {{#if: | [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if: | {{#if: | , [[|Vorlage:Cite book/Name]] | Vorlage:Cite book/Name }} }}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}}{{#if:|Vorlage:Cite book/Name}} }}Vorlage:Cite book/Name: }}{{#if:Vorlage:Cite book/URL|{{#if:{{#if: Ein Freund ging nach Amerika | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Freund ging nach Amerika}} | ? }}|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=Vorlage:Cite book/URL}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#if: Ein Freund ging nach Amerika | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Freund ging nach Amerika}} | ? }}}}]{{#if:| ()}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}|{{#if:http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7CVorlage:Cite book/URL}}|{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Ein Freund ging nach Amerika | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Freund ging nach Amerika}} | ? }}}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1={{#if: Ein Freund ging nach Amerika | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Freund ging nach Amerika}} | ? }}}}}}]}}{{#if:| ({{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLaustriancharts.at {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14 | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }} | 1 }}}}||1}}}} | ) | {{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}| ; | )}}}}}}{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}| {{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}}}}}}}}}{{#if:http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s}}%7C%7C}}}}{{#if:{{#if: Ein Freund ging nach Amerika | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Freund ging nach Amerika}} | ? }}|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1={{#if: Ein Freund ging nach Amerika | {{#invoke: WLink|getEscapedTitle|1=Ein Freund ging nach Amerika}} | ? }}|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=}}}}{{#if: austriancharts.at {{#if: | via {{{via}}} }}| austriancharts.at {{#if: | via {{{via}}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14 | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }} | 1 }}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/Date| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|noerror=1}} |{{#invoke:DateTime|format|Vorlage:Cite book/Date|T._Monat JJJJ}} |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle,datum=Vorlage:Cite book/Date|class=Zitationswartung}} }}{{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14 | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }} | 1 }}}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{#if: Vorlage:Cite book/URL|,|{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14 | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }} | 1 }}}}||,}}}}}}}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| {{#if:Vorlage:Cite book/Dateaustriancharts.at {{#if: | via {{{via}}} }}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|archiviert|ehemals}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:Vorlage:Cite book/URL|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: Vorlage:Cite book/URL| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|Vorlage:Cite book/URL{{#if:1444946||(?)}}}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }}|;}}}}{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }}| {{#if:Vorlage:Cite book/Dateaustriancharts.at {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/URL{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }} |ISO|noerror=1}} }} |4=im Jahr |7=im |10=am |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle,abruf={{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }}|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|{{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }}|T._Monat JJJJ}} | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle |abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if:{{#if: | ( }}{{#if: | Originaltitel: {{{script-title}}} }}{{#if: | {{#if: | , }}deutsch: {{{trans-title}}} }}{{#if: | ) }}Vorlage:Cite book/URLaustriancharts.at {{#if: | via {{{via}}} }}Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14 | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }} | 1 }}}}||1}}}} | ( | {{#if: | | (}} }}{{#ifeq:{{#if:||de}}|de|| {{#invoke:Multilingual|format||slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: {{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||, }}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}}})}}{{#if: Vorlage:Cite book/DateVorlage:Cite book/URL{{#if: {{#if: 2008-09-14 | {{#iferror: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14|ISO}} | 0001-01-01 }} | 0001-01-01 }} | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{#if: 2008-09-14 | {{#if: {{#invoke:DateTime|format|2008-09-14 |ISO|noerror=1}} || 1 }} | 1 }}}}||1}} }}{{#if: | {{{at}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{id}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{doi}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | PMID {{{pmid}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | {{{arxiv}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Bibcode: {{{bibcode}}}{{#if: | , }}}}{{#if: | Volltext bei PMC: {{{pmc}}}{{#if: | , }}}}|{{#if: |: {{ #if: | „{{ #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de | Vorlage:Str trim | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}“ | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de | „Vorlage:Str trim“ | {{#invoke:Text|quote |1={{#if: | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }} |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}} |3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if:
| {{#if:
| {{#if:
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|Vorlage:Cite book/URL}}|{{#if:Vorlage:Cite book/URL||{{#ifeq: Vorlage:Cite book/URL | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s | {{#if: | [7] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s | {{#if: | [8] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[http://www.austriancharts.at/showitem.asp?interpret=Musyl+und+Joseppa&titel=Ein+Freund+ging+nach+Amerika&cat=s }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp=|text={{#if:Vorlage:Cite book/URL|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}{{#invoke:TemplatePar|check
|all = url= title= |opt = script-title= trans-title= archive-url= archiveurl= archive-date= archivedate= authors= vauthors= author= author1= authorlink= authorlink1= author-link= author-link1= author2= author-link2= author3= author-link3= author4= author-link4= author5= author-link5= author6= author7= author8= author9= last= first= last1= first1= last2= first2= last3= first3= last4= first4= last5= first5= last6= first6= last7= first7= last8= first8= last9= first9= others= language= lang= format= website= work= publisher= via= pages= page= at= date= year= id= bibcode= doi= pmid= pmc= arxiv= archivedate= archive-date= archivebot= accessdate= access-date= quote= comment= url-status= ref= url-access= orig-year= editor= editor-link= editor-last= editor-first= editor1-link= editor1-last= editor1-first= editor2= editor2-last= editor2-first= editor2-link= department= series= agency= location= place= publication-place= publication-date= type= asin= doi-broken-date= isbn= issn= jfm= jstor= lccn= mr= oclc= ol= osti= rfc= ssrn= zbl= postscript= df= mode= display-authors= display-editors= book-title= contribution-url= offline= coauthors= month= authorlink2= authorlink3= authorlink4= authorlink5= last10= first10= last11= first11= last12= first12= last13= first13= last14= first14= last15= first15= last16= first16= last17= first17= last18= first18= last19= first19= last20= first20= last21= first21= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Cite web |errNS = 0 |template = Vorlage:Cite web |format = |preview = 1 }}Vorlage:Cite book/URL{{#if: Vorlage:Cite book/Webarchiv | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: | Vorlage:Cite book/Meldung }}Vorlage:Cite book/Meldung2{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#if: Vorlage:Cite book/ParamBool | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:2008-09-14|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}{{#ifexpr: {{#ifeq:^^|^^|0|1}}{{#ifeq:^^|^^||+1}} > 1 | Vorlage:Cite book/Meldung }}</ref>
Des Weiteren veröffentlichte die Wiener Band Stahlhammer 1995 eine Version des Liedes auf ihrem Album "Killer Instinkt".
Quellen
- „Ein Freund ging nach Amerika“ auf der Seite über Peter Roseggers Geburtshaus des Landes Steiermark
Einzelnachweise
<references />
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Gedicht
- Literarisches Werk
- Literatur (Deutsch)
- Werk von Peter Rosegger
- Literatur (19. Jahrhundert)
- Literatur (Österreich)