Ehrenreich Weismann
Ehrenreich Weismann (* 15. Juli 1641 auf Schloss Weyerburg bei Hollabrunn in Niederösterreich; † 23. Februar 1717 in Maulbronn in Württemberg) war ein evangelischer Geistlicher, Superintendent und Verfasser lateinischer Wörterbücher.
Leben
Wegen der Verfolgung der Protestanten in Österreich wanderte er gemeinsam mit seinem Vater erst nach Pressburg, 1656 dann nach Heilbronn in Württemberg aus. 1657 trat er in das Kloster Maulbronn ein, 1662 wurde er Magister in Tübingen, 1662 zweiter Klosterpräzeptor und Prediger im Kloster Hirsau. 1693 war er Special-Superintendent in Stuttgart, 1698 Prälat von Herrenalb, 1711 wurde er Abt von Maulbronn, General-Superintendent und Fürstlich-Württembergischer Kirchenrat.
Der Theologieprofessor Christian Eberhard Weißmann (1677–1747) war sein Sohn. Ein weiterer Sohn, Immanuel Weismann (1683–1745) wurde Mediziner und Mitglied der Gelehrtenakademie „Leopoldina“. Der älteste Sohn Friedrich Christoph Weißmann (1669–1729) war Klosterpräzeptor in Bebenhausen, dann Dekan in Kirchheim unter Teck, verheiratet mit Luise Tabitha Pregizer (1679–1729), der Tochter des Juristen und Historikers Johann Ulrich Pregizer III.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Weißmann, Friedrich Christoph|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Weißmann, Friedrich Christoph}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Weißmann, Friedrich Christoph}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Weißmann, Friedrich Christoph}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Württembergische Kirchengeschichte online{{#if: 2023-07-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864}}%7C%7C}}}}{{#if:Weißmann, Friedrich Christoph|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Weißmann, Friedrich Christoph|lines=0}}||}}}}{{#if: Württembergische Kirchengeschichte online| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Württembergische Kirchengeschichte online}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-07-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2023-07-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-07-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:883781||(?)}}}}}}{{#if: 2023-07-19|;}}}}{{#if: 2023-07-19| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2023-07-19 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2023-07-19|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2023-07-19|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Württembergische Kirchengeschichte online{{#if: 2023-07-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2023-07-19 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.wkgo.de/wkgosrc/pfarrbuch/cms/index/8864 }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Leistungen
Während seiner Zeit im Kloster Hirsau verfasste er sein Hauptwerk:
Lexikon bipartitum latino-germanicum et germanico-latinum in quo latinitas prisca et pura ... ex probatissimis autoribus methodo perspicua explicatur (Stuttgart 1673).
Dieses Werk wurde auch anderen Wörterbüchern zugrunde gelegt, so dem Teutsch-Lateinisch- und Rußisches Lexicon Samt denen Anfangs-Gründen der Rußischen Sprache (St. Petersburg 1731) sowie dem Litauisch-Deutsches und Deutsch-Litauisches Lexikon (Königsberg 1747).
Weitere Werke u. a.: Deutsche Grammatik; Rhetorica sacra (Tübingen 1679); 10 Bände Homiletische Schriften.
Literatur
- {{
- if:Weißmann, Ehrenreich | {{
#if:54 | {{
#if: | Wurzbach: | Constantin von Wurzbach:}} {{#if:|{{#if:||Weißmann, Ehrenreich }}.|{{
#if:||Weißmann, Ehrenreich }}.}}{{#if:| Nr. .}} In: {{
#if: | Biographisches Lexikon. |Biographisches Lexikon des Kaiserthums Oesterreich.}} 54. Theil. {{#if: | | {{#switch: 54
|1=Universitäts-Buchdruckerei L. C. Zamarski (vormals J. P. Sollinger) |2=Verlag der typografisch-literarisch-artistischen Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |3 |4=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski, C. Dittmarsch & Comp.) |5=Verlag der typogr.-literar.-artist. Anstalt (L. C. Zamarski & C. Dittmarsch.) |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30 |31 |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40 |41 |42 |43 |44 |45 |46 |47 |48 |49 |50 |51 |52 |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60=Kaiserlich-königliche Hof- und Staatsdruckerei }}, }} Wien {{#switch: 54 | 1=1856 | 2=1857 | 3=1858 | 4=1858 | 5=1859 | 6=1860 | 7=1861 | 8=1862 | 9=1863 | 10=1863 | 11=1864 | 12=1864 | 13=1865 | 14=1865 | 15=1866 | 16=1867 | 17=1867 | 18=1868 | 19=1868 | 20=1869 | 21=1870 | 22=1870 | 23=1872 | 24=1872 | 25=1873 | 26=1874 | 27=1874 | 28=1874 | 29=1875 | 30=1875 | 31=1876 | 32=1876 | 33=1877 | 34=1877 | 35=1877 | 36=1878 | 37=1878 | 38=1879 | 39=1879 | 40=1880 | 41=1880 | 42=1880 | 43=1881 | 44=1882 | 45=1882 | 46=1882 | 47=1883 | 48=1883 | 49=1884 | 50=1884 | 51=1885 | 52=1885 | 53=1886 | 54=1886 | 55=1887 | 56=1888 | 57=1889 | 58=1889 | 59=1890 | 60=1891 | #default = Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben! }}{{#if:190|, S. 190{{ #if:190 | {{ #if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc | Z- = -abs trunc}}( 190) = ( 190) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }} | {{ #ifexpr: 190 != 190 |{{ #ifexpr: 190 = {{ #expr: 190 + 1 }}| f.|–190}}|}}|{{ #ifeq: 190 | 190 ||–190}}}}|}} (Digitalisat{{#if:|. }}).}}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Bandnummer nicht angegeben → Hilfe }}
| Vorlage:BLKÖ - Parameterfehler Linkziel nicht angegeben → Hilfe }}
Weblinks
- Ehrenreich Weißmann bei Lateinische Wörterbücher – Eine illustrierte Bibliographie von Richard Wolf
- Vorlage:VerzDtDrucke
- }} Literatur von und über {{#invoke:WLink|getArticleBase}} im Katalog der {{#ifeq: Ehrenreich Weismann | Deutsche Nationalbibliothek | DNB | Deutschen Nationalbibliothek}}{{#ifeq: 0 | 0
| {{#if:
| Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
}}
}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118766392nr9801048061600276 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118766392 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118766392 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr98010480 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr98010480 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 61600276 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 61600276 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Weismann, Ehrenreich | {{#if: Weißmann, Erich | {{#if: evangelischer Geistlicher; Wörterbuch-Verfasser | {{#if: 15. Juli 1641 | {{#if: Weyerburg | {{#if: 23. Februar 1717 | {{#if: Maulbronn || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Weismann, Ehrenreich
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Weißmann, Erich
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | evangelischer Geistlicher; Wörterbuch-Verfasser
}} |
| GEBURTSDATUM | 15. Juli 1641
}} |
| GEBURTSORT | Weyerburg
}} |
| STERBEDATUM | 23. Februar 1717
}} |
| STERBEORT | Maulbronn
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:BLKÖ-Fehler
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BLKÖ
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal/ohne GND
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DNB-Portal
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Lutherischer Abt (Maulbronn)
- Generalsuperintendent (Herzogtum Württemberg)
- Lutherischer Geistlicher (17. Jahrhundert)
- Lutherischer Geistlicher (18. Jahrhundert)
- Geboren 1641
- Gestorben 1717
- Mann