Zum Inhalt springen

Christoph Gottlieb Nicolai

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Christoph Gottlieb Nicolai (* 1682 in Frankfurt/Oder; † 18. Februar 1752 in Berlin) war ein deutscher Verleger und Buchhändler in Berlin. Er begründete die Nicolaische Verlagsbuchhandlung.

Leben

Nicolai war Gehilfe (Handlungsdiener) bei dem Buchhändler Gottfried Zimmermann in Wittenberg. 1713 erhielt er dessen Filialbuchhandlung in Berlin in der Heilig-Geist-Straße und eröffnete im selben Jahr dort auch einen Verlag. Am 3. Mai wurde ihm das königliche Privileg dafür ausgestellt.<ref>Porträt Nicolaische Buchhandlung Nicolai-Verlag (Memento) </ref>

Nicolai wurde ein erfolgreicher Verleger. Er publizierte unter anderem germanistische Werke und Schulbücher. Christoph Gottlieb Nicolai war ein sittenstrenger, sparsamer und frommer Mann, der den calvinistisch geprägten Moralvorstellungen seiner Zeit entsprach.<ref>{{ #if:Franz Muncker|Franz Muncker: |}}{{ #if:ADB:Nicolai, Friedrich|{{ #if:Nicolai, Friedrich|Nicolai, Friedrich|Christoph Gottlieb Nicolai }}|{{#ifeq: {{#switch: 23 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Nicolai, Friedrich|Nicolai, Friedrich|Christoph Gottlieb Nicolai }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 23 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 23 | 1={{ #expr: 580 + 16 }} | 2={{ #expr: 580 + 2 }} | 3={{ #expr: 580 + 2 }} | 4={{ #expr: 580 + 2 }} | 5={{ #expr: 580 + 2 }} | 6={{ #expr: 580 + 2 }} | 7={{ #expr: 580 + 2 }} | 8={{ #expr: 580 + 2 }} | 9={{#switch: 580 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 580 < 449 | {{ #expr: 580 + 2 }} | {{ #expr: 580 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 580 + 2 }} | 11={{ #expr: 580 + 2 }} | 12={{ #expr: 580 + 2 }} | 13={{ #expr: 580 + 2 }} | 14={{ #expr: 580 + 2 }} | 15={{ #expr: 580 + 2 }} | 16={{ #expr: 580 + 2 }} | 17={{ #expr: 580 + 2 }} | 18={{ #expr: 580 + 2 }} | 19={{ #expr: 580 + 2 }} | 20={{ #expr: 580 + 2 }} | 21={{ #expr: 580 + 2 }} | 22={{ #expr: 580 + 2 }} | 23={{ #expr: 580 + 2 }} | 24={{ #expr: 580 + 2 }} | 25={{ #expr: 580 + 2 }} | 26={{ #expr: 580 + 2 }} | 27={{ #expr: 580 + 2 }} | 28={{ #expr: 580 + 2 }} | 29={{ #expr: 580 + 2 }} | 30={{ #expr: 580 + 2 }} | 31={{ #expr: 580 + 2 }} | 32={{ #expr: 580 + 2 }} | 33={{ #expr: 580 + 2 }} | 34={{ #expr: 580 + 2 }} | 35={{ #expr: 580 + 2 }} | 36={{ #expr: 580 + 2 }} | 37={{ #expr: 580 + 2 }} | 38={{ #expr: 580 + 2 }} | 39={{ #expr: 580 + 2 }} | 40={{ #expr: 580 + 2 }} | 41={{ #expr: 580 + 2 }} | 42={{ #expr: 580 + 2 }} | 43={{ #expr: 580 + 2 }} | 44={{ #expr: 580 + 2 }} | 45={{ #expr: 580 + 6 }} | 46={{ #expr: 580 + 2 }} | 47={{ #expr: 580 + 2 }} | 48={{ #expr: 580 + 2 }} | 49={{ #expr: 580 + 2 }} | 50={{ #expr: 580 + 2 }} | 51={{ #expr: 580 + 2 }} | 52={{ #expr: 580 + 2 }} | 53={{ #expr: 580 + 2 }} | 54={{ #expr: 580 + 2 }} | 55={{ #expr: 580 + 3 }} | 56=580 | #default = 580 }} {{ #if:Nicolai, Friedrich|Nicolai, Friedrich|Christoph Gottlieb Nicolai }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 23, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 23 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 580{{ #if:590 | {{ #ifexpr: {{#switch: 23 | 1={{ #expr: 580 + 16 }} | 2={{ #expr: 580 + 2 }} | 3={{ #expr: 580 + 2 }} | 4={{ #expr: 580 + 2 }} | 5={{ #expr: 580 + 2 }} | 6={{ #expr: 580 + 2 }} | 7={{ #expr: 580 + 2 }} | 8={{ #expr: 580 + 2 }} | 9={{#switch: 580 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 580 < 449 | {{ #expr: 580 + 2 }} | {{ #expr: 580 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 580 + 2 }} | 11={{ #expr: 580 + 2 }} | 12={{ #expr: 580 + 2 }} | 13={{ #expr: 580 + 2 }} | 14={{ #expr: 580 + 2 }} | 15={{ #expr: 580 + 2 }} | 16={{ #expr: 580 + 2 }} | 17={{ #expr: 580 + 2 }} | 18={{ #expr: 580 + 2 }} | 19={{ #expr: 580 + 2 }} | 20={{ #expr: 580 + 2 }} | 21={{ #expr: 580 + 2 }} | 22={{ #expr: 580 + 2 }} | 23={{ #expr: 580 + 2 }} | 24={{ #expr: 580 + 2 }} | 25={{ #expr: 580 + 2 }} | 26={{ #expr: 580 + 2 }} | 27={{ #expr: 580 + 2 }} | 28={{ #expr: 580 + 2 }} | 29={{ #expr: 580 + 2 }} | 30={{ #expr: 580 + 2 }} | 31={{ #expr: 580 + 2 }} | 32={{ #expr: 580 + 2 }} | 33={{ #expr: 580 + 2 }} | 34={{ #expr: 580 + 2 }} | 35={{ #expr: 580 + 2 }} | 36={{ #expr: 580 + 2 }} | 37={{ #expr: 580 + 2 }} | 38={{ #expr: 580 + 2 }} | 39={{ #expr: 580 + 2 }} | 40={{ #expr: 580 + 2 }} | 41={{ #expr: 580 + 2 }} | 42={{ #expr: 580 + 2 }} | 43={{ #expr: 580 + 2 }} | 44={{ #expr: 580 + 2 }} | 45={{ #expr: 580 + 6 }} | 46={{ #expr: 580 + 2 }} | 47={{ #expr: 580 + 2 }} | 48={{ #expr: 580 + 2 }} | 49={{ #expr: 580 + 2 }} | 50={{ #expr: 580 + 2 }} | 51={{ #expr: 580 + 2 }} | 52={{ #expr: 580 + 2 }} | 53={{ #expr: 580 + 2 }} | 54={{ #expr: 580 + 2 }} | 55={{ #expr: 580 + 3 }} | 56=580 | #default = 580 }} != {{#switch: 23 | 1={{ #expr: 590 + 16 }} | 2={{ #expr: 590 + 2 }} | 3={{ #expr: 590 + 2 }} | 4={{ #expr: 590 + 2 }} | 5={{ #expr: 590 + 2 }} | 6={{ #expr: 590 + 2 }} | 7={{ #expr: 590 + 2 }} | 8={{ #expr: 590 + 2 }} | 9={{#switch: 590 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 590 < 449 | {{ #expr: 590 + 2 }} | {{ #expr: 590 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 590 + 2 }} | 11={{ #expr: 590 + 2 }} | 12={{ #expr: 590 + 2 }} | 13={{ #expr: 590 + 2 }} | 14={{ #expr: 590 + 2 }} | 15={{ #expr: 590 + 2 }} | 16={{ #expr: 590 + 2 }} | 17={{ #expr: 590 + 2 }} | 18={{ #expr: 590 + 2 }} | 19={{ #expr: 590 + 2 }} | 20={{ #expr: 590 + 2 }} | 21={{ #expr: 590 + 2 }} | 22={{ #expr: 590 + 2 }} | 23={{ #expr: 590 + 2 }} | 24={{ #expr: 590 + 2 }} | 25={{ #expr: 590 + 2 }} | 26={{ #expr: 590 + 2 }} | 27={{ #expr: 590 + 2 }} | 28={{ #expr: 590 + 2 }} | 29={{ #expr: 590 + 2 }} | 30={{ #expr: 590 + 2 }} | 31={{ #expr: 590 + 2 }} | 32={{ #expr: 590 + 2 }} | 33={{ #expr: 590 + 2 }} | 34={{ #expr: 590 + 2 }} | 35={{ #expr: 590 + 2 }} | 36={{ #expr: 590 + 2 }} | 37={{ #expr: 590 + 2 }} | 38={{ #expr: 590 + 2 }} | 39={{ #expr: 590 + 2 }} | 40={{ #expr: 590 + 2 }} | 41={{ #expr: 590 + 2 }} | 42={{ #expr: 590 + 2 }} | 43={{ #expr: 590 + 2 }} | 44={{ #expr: 590 + 2 }} | 45={{ #expr: 590 + 6 }} | 46={{ #expr: 590 + 2 }} | 47={{ #expr: 590 + 2 }} | 48={{ #expr: 590 + 2 }} | 49={{ #expr: 590 + 2 }} | 50={{ #expr: 590 + 2 }} | 51={{ #expr: 590 + 2 }} | 52={{ #expr: 590 + 2 }} | 53={{ #expr: 590 + 2 }} | 54={{ #expr: 590 + 2 }} | 55={{ #expr: 590 + 3 }} | 56=590 | #default = 590 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 23 | 1={{ #expr: 590 + 16 }} | 2={{ #expr: 590 + 2 }} | 3={{ #expr: 590 + 2 }} | 4={{ #expr: 590 + 2 }} | 5={{ #expr: 590 + 2 }} | 6={{ #expr: 590 + 2 }} | 7={{ #expr: 590 + 2 }} | 8={{ #expr: 590 + 2 }} | 9={{#switch: 590 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 590 < 449 | {{ #expr: 590 + 2 }} | {{ #expr: 590 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 590 + 2 }} | 11={{ #expr: 590 + 2 }} | 12={{ #expr: 590 + 2 }} | 13={{ #expr: 590 + 2 }} | 14={{ #expr: 590 + 2 }} | 15={{ #expr: 590 + 2 }} | 16={{ #expr: 590 + 2 }} | 17={{ #expr: 590 + 2 }} | 18={{ #expr: 590 + 2 }} | 19={{ #expr: 590 + 2 }} | 20={{ #expr: 590 + 2 }} | 21={{ #expr: 590 + 2 }} | 22={{ #expr: 590 + 2 }} | 23={{ #expr: 590 + 2 }} | 24={{ #expr: 590 + 2 }} | 25={{ #expr: 590 + 2 }} | 26={{ #expr: 590 + 2 }} | 27={{ #expr: 590 + 2 }} | 28={{ #expr: 590 + 2 }} | 29={{ #expr: 590 + 2 }} | 30={{ #expr: 590 + 2 }} | 31={{ #expr: 590 + 2 }} | 32={{ #expr: 590 + 2 }} | 33={{ #expr: 590 + 2 }} | 34={{ #expr: 590 + 2 }} | 35={{ #expr: 590 + 2 }} | 36={{ #expr: 590 + 2 }} | 37={{ #expr: 590 + 2 }} | 38={{ #expr: 590 + 2 }} | 39={{ #expr: 590 + 2 }} | 40={{ #expr: 590 + 2 }} | 41={{ #expr: 590 + 2 }} | 42={{ #expr: 590 + 2 }} | 43={{ #expr: 590 + 2 }} | 44={{ #expr: 590 + 2 }} | 45={{ #expr: 590 + 6 }} | 46={{ #expr: 590 + 2 }} | 47={{ #expr: 590 + 2 }} | 48={{ #expr: 590 + 2 }} | 49={{ #expr: 590 + 2 }} | 50={{ #expr: 590 + 2 }} | 51={{ #expr: 590 + 2 }} | 52={{ #expr: 590 + 2 }} | 53={{ #expr: 590 + 2 }} | 54={{ #expr: 590 + 2 }} | 55={{ #expr: 590 + 3 }} | 56=590 | #default = 590 }} = {{ #expr: {{#switch: 23 | 1={{ #expr: 580 + 16 }} | 2={{ #expr: 580 + 2 }} | 3={{ #expr: 580 + 2 }} | 4={{ #expr: 580 + 2 }} | 5={{ #expr: 580 + 2 }} | 6={{ #expr: 580 + 2 }} | 7={{ #expr: 580 + 2 }} | 8={{ #expr: 580 + 2 }} | 9={{#switch: 580 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 580 < 449 | {{ #expr: 580 + 2 }} | {{ #expr: 580 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 580 + 2 }} | 11={{ #expr: 580 + 2 }} | 12={{ #expr: 580 + 2 }} | 13={{ #expr: 580 + 2 }} | 14={{ #expr: 580 + 2 }} | 15={{ #expr: 580 + 2 }} | 16={{ #expr: 580 + 2 }} | 17={{ #expr: 580 + 2 }} | 18={{ #expr: 580 + 2 }} | 19={{ #expr: 580 + 2 }} | 20={{ #expr: 580 + 2 }} | 21={{ #expr: 580 + 2 }} | 22={{ #expr: 580 + 2 }} | 23={{ #expr: 580 + 2 }} | 24={{ #expr: 580 + 2 }} | 25={{ #expr: 580 + 2 }} | 26={{ #expr: 580 + 2 }} | 27={{ #expr: 580 + 2 }} | 28={{ #expr: 580 + 2 }} | 29={{ #expr: 580 + 2 }} | 30={{ #expr: 580 + 2 }} | 31={{ #expr: 580 + 2 }} | 32={{ #expr: 580 + 2 }} | 33={{ #expr: 580 + 2 }} | 34={{ #expr: 580 + 2 }} | 35={{ #expr: 580 + 2 }} | 36={{ #expr: 580 + 2 }} | 37={{ #expr: 580 + 2 }} | 38={{ #expr: 580 + 2 }} | 39={{ #expr: 580 + 2 }} | 40={{ #expr: 580 + 2 }} | 41={{ #expr: 580 + 2 }} | 42={{ #expr: 580 + 2 }} | 43={{ #expr: 580 + 2 }} | 44={{ #expr: 580 + 2 }} | 45={{ #expr: 580 + 6 }} | 46={{ #expr: 580 + 2 }} | 47={{ #expr: 580 + 2 }} | 48={{ #expr: 580 + 2 }} | 49={{ #expr: 580 + 2 }} | 50={{ #expr: 580 + 2 }} | 51={{ #expr: 580 + 2 }} | 52={{ #expr: 580 + 2 }} | 53={{ #expr: 580 + 2 }} | 54={{ #expr: 580 + 2 }} | 55={{ #expr: 580 + 3 }} | 56=580 | #default = 580 }} + 1 }} | f|–590}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Nicolai, Friedrich||{{#ifeq:0|0|}}}} </ref>

Er war mit Maria Justine Zimmermann, der Tochter des Wittenberger Verlegers verheiratet. Seine Söhne übernahmen die Nachfolge

  • Gottfried Wilhelm Nicolai († 1759), führte die Verlagsbuchhandlung bis zu seinem frühen Tod
  • Gottlob Samuel Nicolai
  • Friedrich Nicolai (1733–1811) wurde einer der wichtigsten Aufklärer in Berlin und führte die Verlagsbuchhandlung zu großer Bedeutung.

Literatur

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references/>

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 13718670381412883 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 137186703 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 137186703 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 81412883 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 81412883 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Nicolai, Christoph Gottlieb | {{#if: | {{#if: deutscher Verleger und Buchhändler in Berlin | {{#if: 1682 | {{#if: Frankfurt/Oder | {{#if: 18. Februar 1752 | {{#if: Berlin |

Vorlage:Wikidata-Registrierung