Zum Inhalt springen

Christian Gottlieb Kratzenstein

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Christian Gottlieb Kratzenstein.jpg
Christian Gottlieb Kratzenstein, 1781

Christian Gottlieb Kratzenstein (* 30. Januar 1723 in Wernigerode; † 6. Juli 1795 in Frederiksberg) war ein deutscher Naturforscher, Physiker und Hochschullehrer. Er konstruierte um 1780 einen Vokale hervorbringenden Vorläufer späterer Sprechapparate.

Leben

Christian Gottlieb Kratzenstein wurde als zweitjüngster Sohn des Oberschullehrers Thomas Andreas Kratzenstein in der kleinen Residenzstadt Wernigerode der Grafen zu Stolberg am Harz geboren. Er besuchte das Lyzeum in seiner Geburtsstadt, an dem sein Vater unterrichtete. Bereits als Jugendlicher führte er dem Grafen Heinrich Ernst zu Stolberg-Wernigerode Experimente mit der Elektrisiermaschine vor und besuchte oft den Brocken. Die Studien der Naturwissenschaften begann er 1742 an der Universität in Halle (Saale).

1746 erwarb er den Magistertitel und promovierte. Als Privatdozent lehrte er im Anschluss daran an der Universität Medizin und Naturlehre, folgte aber bereits 1748 dem Ruf an die Russische Akademie der Wissenschaften nach Sankt Petersburg, deren Ehrenmitglied er 1753 wurde.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Ehrenmitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724: Кратценштейн, Христиан Готлиб (Kratzenstein, Christian Gottlieb)|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Ehrenmitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724: Кратценштейн, Христиан Готлиб (Kratzenstein, Christian Gottlieb)}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Ehrenmitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724: Кратценштейн, Христиан Готлиб (Kratzenstein, Christian Gottlieb)}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Ehrenmitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724: Кратценштейн, Христиан Готлиб (Kratzenstein, Christian Gottlieb)}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2021-02-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:ru|de||{{#if:ru|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru}}%7C%7C}}}}{{#if:Ehrenmitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724: Кратценштейн, Христиан Готлиб (Kratzenstein, Christian Gottlieb)|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Ehrenmitglieder der Russischen Akademie der Wissenschaften seit 1724: Кратценштейн, Христиан Готлиб (Kratzenstein, Christian Gottlieb)|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Russische Akademie der Wissenschaften| Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2021-02-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2021-02-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2021-02-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:258377||(?)}}}}}}{{#if: 2021-02-26|;}}}}{{#if: 2021-02-26| {{#if:Russische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2021-02-26 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2021-02-26|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2021-02-26|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:ru|de||{{#if:ru|1}}}}|{{#if:Russische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2021-02-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:ru|ru|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|ru|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:ru|ru|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2021-02-26 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}ru|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru
       | {{#if:  | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru
       | {{#if:  | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.ras.ru/win/db/show_per.asp?P=.id-50873.ln-ru }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Ab 1748 war Kratzenstein Mitglied der Leopoldina<ref>{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}

 | 4148
 | Mitgliedseintrag von {{#if: Christian Gottlieb Kratzenstein | Christian Gottlieb Kratzenstein | {{#invoke:WLink|getArticleBase}} }} {{#if:  | ({{{Kommentar}}}) |}}bei der Deutschen Akademie der Naturforscher Leopoldina{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| |Vorlage:Abrufdatum}}

}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= IDName= Datum= |opt= 1= Name= Kommentar= Liste= Weblink= |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Leopoldina |errNS=0 |template=Vorlage:Leopoldina |format= |preview=1 }}</ref>, ab 1753 der Königlich Dänischen Akademie der Wissenschaften. In Sankt Petersburg wirkte er bis 1753 als Professor für Mathematik und Mechanik, bevor er eine Professur für Experimentalphysik an der Universität Kopenhagen erhielt, wo er 33 Jahre wirkte und viermal als Rektor amtierte.<ref>Liste der Rektoren auf der Website der Universität Kopenhagen</ref> Kratzenstein verbrachte auch seinen Lebensabend in Dänemark. 1791 wurde er als auswärtiges Mitglied in die Preußische Akademie der Wissenschaften aufgenommen.<ref>{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Mitglieder der Vorgängerakademien|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Mitglieder der Vorgängerakademien}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:Christian Gottlieb Kratzenstein| Christian Gottlieb Kratzenstein{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Christian Gottlieb Kratzenstein}}}}}}|{{#if:https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Mitglieder der Vorgängerakademien}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Mitglieder der Vorgängerakademien}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Christian Gottlieb KratzensteinBerlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-04-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:Christian Gottlieb Kratzenstein| Christian Gottlieb Kratzenstein{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel=Christian Gottlieb Kratzenstein}}}}}}}}{{#if:https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K}}%7C%7C}}}}{{#if:Mitglieder der Vorgängerakademien|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Mitglieder der Vorgängerakademien|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften| Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: |,|{{#if: 2015-04-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2015-04-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2015-04-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:258377||(?)}}}}}}{{#if: 2015-04-17|;}}}}{{#if: 2015-04-17| {{#if:Berlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2015-04-17 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2015-04-17|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2015-04-17|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Christian Gottlieb KratzensteinBerlin-Brandenburgische Akademie der Wissenschaften{{#if: 2015-04-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|{{{sprache}}}|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2015-04-17 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K
       | {{#if:  | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K
       | {{#if:  | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bbaw.de/die-akademie/akademiegeschichte/mitglieder-historisch/alphabetische-sortierung?altmitglied_id=1479&letter=K }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> Beim großen Stadtbrand von Kopenhagen 1795 verlor er seine umfangreiche Instrumenten- und Handschriftensammlung. Einen Monat später starb er in Frederiksberg und wurde in der St. Petrikirche begraben. Einen Teil seines Vermögens stiftete er dem Lehrstuhl für Physik an der Universität.

Christian Gottlieb Kratzenstein war Mitglied der Loge Aux trois clefs d'or in Halle.<ref>Karlheinz Gerlach: Die Freimaurer im Alten Preußen 1738-1806. Die Logen zwischen mittlerer Oder und Niederrhein, Teil 1 (= Quellen und Darstellungen zur europäischen Freimaurerei 8.1). Innsbruck 2007, S. 381 (Nr. 43).</ref>

Leistungen

Christian Kratzenstein beschäftigte sich bereits frühzeitig mit Möglichkeiten für die Luftschifffahrt. Er interessierte sich auch für Astronomie, Navigation, Luftfahrt, Meteorologie und Alchemie. Sein spezielles Forschungsgebiet war jedoch die Wirkung der Elektrizität auf den menschlichen Körper. In diesem Bereich sind ihm zahlreiche Entdeckungen zu verdanken, so zum Beispiel die Kratzensteinschen Bläschen. Kratzenstein ist Mitbegründer der physikalischen Medizin unter Verwendung der Elektrizität und entwarf eine der ersten Elektrisiermaschinen. Die Elektrotherapie wurde von ihm bereits frühzeitig bei Patienten angewandt (Siehe auch Johann Gottlob Krüger).

Nebenher entwickelte er 1780 als Antwort auf eine 1779 ausgeschriebene<ref>George A. Miller: Wörter. Streifzüge durch die Psycholinguistik. Herausgegeben und aus dem Amerikanischen übersetzt von Joachim Grabowski und Christiane Fellbaum. Spektrum der Wissenschaft, Heidelberg 1993; Lizenzausgabe: Zweitausendeins, Frankfurt am Main 1995; 2. Auflage ebenda 1996, ISBN 3-86150-115-5, S. 88–89 (Die ersten Sprechapparate).</ref> Preisfrage der St. Petersburger Akademie eine Serie von fünf Zungenpfeifen, die jeweils einen Vokal (nämlich A, E, I, O, U) synthetisch erzeugen konnten. Die Schrift wurde in Petersburg in Latein<ref>Christiani Theophili Kratzensteinii: Tentamen resolvendi problema ab Academia Scientiarum Imperiali Petropolitana ad annum 1780 publice propositum. {{#if:b2237274x

    |[https://archive.org/{{#switch:
    |DL=download
    |DS=stream
    |#default=details}}/{{#if:trim|b2237274x}}{{#if:  | /{{{Fragment}}} | {{#if:  | /page/{{{Blatt}}}/mode/{{#if:{{#if:|{{#invoke:TemplUtl|faculty|{{{doppelseitig}}}}}}}|2|1}}up{{#if:|/search/%7B%7B%7BHervorhebung%7D%7D%7D}} | {{#ifeq: {{#if:  | {{{Ausgabe}}} | ST}}@{{#if:  | {{{Typ}}} | T}} | ST@T | /mode/1up }} }} }} {{#if:|{{#if:trim|{{{2}}}}}|{{#if:| {{#if:|{{{Fundstelle}}}|Textarchiv – Internet Archive}} | archive.org}}}}]{{#if:| ({{#if: 
           | {{#switch: {{{FORMAT}}}
               |PDF=PDF
               |DJVU=DjVu
               |MP3=MP3
               |MP4=MP4
               |OGG=Ogg
               |#default={{{Format}}}}};  }}{{{KBytes}}} kB)}}{{#if: | im {{#switch:-
    |A=Audioarchiv – Internet Archive
    |B
    |I=Bildarchiv – Internet Archive
    |F
    |M=Videoarchiv – Internet Archive
    |S=Softwarearchiv – Internet Archive
    |T=Textarchiv – Internet Archive
    |-=
    |#default=Unbekannter Parameterwert Typ={{{Typ}}}  }} |{{#if:| – Internet Archive| }} }} }}{{#invoke:TemplatePar|match
    |1=1=/[^#%s]+/
    |2=2=*
    |3=Typ=/[TABIFMS%-]?/
    |4=Fragment=/[^#%s]*/
    |5=Blatt=/[^#%s]*/
    |6=Hervorhebung=*
    |7=Ausgabe=/[DSds]?[TSLto]?%l*/
    |8=Fundstelle=/%d*/
    |9=doppelseitig=/%a*/
    |10=Format=/%u*/
    |11=KBytes=/%d*/
    |format=
    |template=Vorlage:archive.org
    |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:archive.org
    |errNS=0
  }}, {{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:

10523185|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|[{{{1}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}]}}}}}}Vorlage:WartungsURL des MDZ, {{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL der SUB Göttingen</ref> und Russisch publiziert; im Folgejahr in Paris in Französisch.<ref>Kratzenstein: ESSAI Sur la naissance & la formation des Voyelles, in Observations sur la physique, sur l’histoire naturelle et sur les arts, Band 21, S. 358–380, 1782 {{#if: c3YrKlEskCYC&pg=PA358|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|[{{{1}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}]}}}}}}Vorlage:WartungsURL</ref> Hierin entwickelte Kratzenstein, wahrscheinlich nach dem Vorbild der chinesischen Mundorgel Sheng, durchschlagende Zungenpfeifen und gilt als der erste europäische „Erfinder“ (eher wohl: Entdecker) dieser besonderen Zungenpfeifenform, das Prinzip der durchschlagenden Zunge wurde in den folgenden Jahrzehnten mehrfach möglicherweise unabhängig voneinander entdeckt.<ref name="Korpiun">C. G. Kratzenstein: Tentamen resolvendi problema. Übersetzt und kommentiert von Christian Korpiun. In Studientexte zur Sprachkommunikation. Band 82, Hrsg. von Rüdiger Hoffmann. TUDpress, Dresden 2016, ISBN 978-3-95908-054-5.</ref>

Kratzensteins Zungenpfeifen besaßen Resonatoren mit komplexen Formen, die allerdings in keinem Zusammenhang mit den anatomischen Gegebenheiten beim Menschen standen, sondern nach Kratzensteins eigener Aussage schlicht die Form hatten, mit der sie ihrer jeweiligen Aufgabe am besten gerecht wurden. Robert Willis zeigte im Jahr 1832, dass Kratzensteins Resonatorformen unnötig waren, da Resonatoren in Form unterschiedlich langer zylindrischer Röhren ebenso gut und besser denselben Zweck erfüllen.<ref>Robert Willis: Von Vokaltönen und Zungenpfeifen {{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:|[https://www.archive.org/details/{{{IA}}}}} {{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if: |{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}|{{#if:||{{#if:|{{{LT}}}|Digitalisat}}}}}}}}}}Vorlage:WartungsURL (PDF)</ref>

Wolfgang von Kempelen entwickelte wenige Jahre später eine „Sprechende Maschine“, mit der es ihm als erstem gelang, Wörter und kürzere Sätze hervorzubringen. Als Stimmzungen wurden gedämpfte Aufschlagzungen verwendet.

Ehrungen

Am 24. März 2011 beschloss der Stadtrat von Wernigerode, eine Straße im heutigen Gewerbe- und Industriegebiet „Smatvelde“ nach Christian Gottlieb Kratzenstein zu benennen.<ref>{{#if:2019-10-31|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Volksstimme Magdeburg|Volksstimme Magdeburg: }}{{#if:https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7C{{#if:Neue Straßennamen erinnern an bedeutende Kinder der Stadt|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Neue Straßennamen erinnern an bedeutende Kinder der Stadt}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7Cja}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Neue Straßennamen erinnern an bedeutende Kinder der Stadt}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Neue Straßennamen erinnern an bedeutende Kinder der Stadt}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:jahttps://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html{{#if: 2019-10-31 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html}}%7C%7C}}}}{{#if:Neue Straßennamen erinnern an bedeutende Kinder der Stadt|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Neue Straßennamen erinnern an bedeutende Kinder der Stadt|lines=0}}||}}}}{{#if: | In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{{werk}}}}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7C,%7C{{#if: 2019-10-31 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7C,%7C{{#if: 2019-10-31 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7C,%7C{{#if: 2019-10-31 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7Cja}}%7C+{{#if:%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7Carchiviert%7Cehemals}}%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7CArchiviert%7CEhemals}}}}+{{#if:https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7Cvom%7Cim}}+Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: 2019-10-31| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2019-10-31{{#if:258377||(?)}}}}}}{{#if: 2019-10-31|;}}}}{{#if: 2019-10-31| {{#if:https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7Cja}}%7Cabgerufen%7CAbgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2019-10-31 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2019-10-31|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2019-10-31|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de||{{#if:de|1}}}}|{{#if:jahttps://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html{{#if: 2019-10-31 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html{{#if: 2019-10-31 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|ja}}|{{#if:https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7C%7C{{#ifeq: ja | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html
       | {{#if:  | [5] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html
       | {{#if:  | [6] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:https://web.archive.org/web/20191031182033/https://www.volksstimme.de/nachrichten/lokal/wernigerode/265731_Neue-Strassennamen-erinnern-an-bedeutende-Kinder-der-Stadt.html%7CVorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Werke (Auswahl)

  • Theoria electricitatis more geometrico explicata. Hemmerde, Halle 1746. (Digitalisat)
  • Theoria Flvxvs Diabetici. Hemmerde, Halle 1746. (Digitalisat)
  • Abhandlung von dem Einfluß des Mondes in die Witterungen und in den menschlichen Cörper. Hemmerde, Halle 1747. (Digitalisat)
  • L' Art De Naviguer Dans L'Air. Faber & Nitschke, Kopenhagen/Leipzig 1784. (Digitalisat)
  • Vorlesungen über die Experimental-Physik. 4. Aufl. Horrebow, Kopenhagen 1781. (Digitalisat)

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Kratzenstein, Christian Gottlieb|Kratzenstein, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Kratzenstein }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 17 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 17 | 1={{ #expr: 57 + 16 }} | 2={{ #expr: 57 + 2 }} | 3={{ #expr: 57 + 2 }} | 4={{ #expr: 57 + 2 }} | 5={{ #expr: 57 + 2 }} | 6={{ #expr: 57 + 2 }} | 7={{ #expr: 57 + 2 }} | 8={{ #expr: 57 + 2 }} | 9={{#switch: 57 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 57 < 449 | {{ #expr: 57 + 2 }} | {{ #expr: 57 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 57 + 2 }} | 11={{ #expr: 57 + 2 }} | 12={{ #expr: 57 + 2 }} | 13={{ #expr: 57 + 2 }} | 14={{ #expr: 57 + 2 }} | 15={{ #expr: 57 + 2 }} | 16={{ #expr: 57 + 2 }} | 17={{ #expr: 57 + 2 }} | 18={{ #expr: 57 + 2 }} | 19={{ #expr: 57 + 2 }} | 20={{ #expr: 57 + 2 }} | 21={{ #expr: 57 + 2 }} | 22={{ #expr: 57 + 2 }} | 23={{ #expr: 57 + 2 }} | 24={{ #expr: 57 + 2 }} | 25={{ #expr: 57 + 2 }} | 26={{ #expr: 57 + 2 }} | 27={{ #expr: 57 + 2 }} | 28={{ #expr: 57 + 2 }} | 29={{ #expr: 57 + 2 }} | 30={{ #expr: 57 + 2 }} | 31={{ #expr: 57 + 2 }} | 32={{ #expr: 57 + 2 }} | 33={{ #expr: 57 + 2 }} | 34={{ #expr: 57 + 2 }} | 35={{ #expr: 57 + 2 }} | 36={{ #expr: 57 + 2 }} | 37={{ #expr: 57 + 2 }} | 38={{ #expr: 57 + 2 }} | 39={{ #expr: 57 + 2 }} | 40={{ #expr: 57 + 2 }} | 41={{ #expr: 57 + 2 }} | 42={{ #expr: 57 + 2 }} | 43={{ #expr: 57 + 2 }} | 44={{ #expr: 57 + 2 }} | 45={{ #expr: 57 + 6 }} | 46={{ #expr: 57 + 2 }} | 47={{ #expr: 57 + 2 }} | 48={{ #expr: 57 + 2 }} | 49={{ #expr: 57 + 2 }} | 50={{ #expr: 57 + 2 }} | 51={{ #expr: 57 + 2 }} | 52={{ #expr: 57 + 2 }} | 53={{ #expr: 57 + 2 }} | 54={{ #expr: 57 + 2 }} | 55={{ #expr: 57 + 3 }} | 56=57 | #default = 57 }} {{ #if:Kratzenstein, Christian Gottlieb|Kratzenstein, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Kratzenstein }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 17, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 17 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 57{{ #if:61 | {{ #ifexpr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 57 + 16 }} | 2={{ #expr: 57 + 2 }} | 3={{ #expr: 57 + 2 }} | 4={{ #expr: 57 + 2 }} | 5={{ #expr: 57 + 2 }} | 6={{ #expr: 57 + 2 }} | 7={{ #expr: 57 + 2 }} | 8={{ #expr: 57 + 2 }} | 9={{#switch: 57 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 57 < 449 | {{ #expr: 57 + 2 }} | {{ #expr: 57 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 57 + 2 }} | 11={{ #expr: 57 + 2 }} | 12={{ #expr: 57 + 2 }} | 13={{ #expr: 57 + 2 }} | 14={{ #expr: 57 + 2 }} | 15={{ #expr: 57 + 2 }} | 16={{ #expr: 57 + 2 }} | 17={{ #expr: 57 + 2 }} | 18={{ #expr: 57 + 2 }} | 19={{ #expr: 57 + 2 }} | 20={{ #expr: 57 + 2 }} | 21={{ #expr: 57 + 2 }} | 22={{ #expr: 57 + 2 }} | 23={{ #expr: 57 + 2 }} | 24={{ #expr: 57 + 2 }} | 25={{ #expr: 57 + 2 }} | 26={{ #expr: 57 + 2 }} | 27={{ #expr: 57 + 2 }} | 28={{ #expr: 57 + 2 }} | 29={{ #expr: 57 + 2 }} | 30={{ #expr: 57 + 2 }} | 31={{ #expr: 57 + 2 }} | 32={{ #expr: 57 + 2 }} | 33={{ #expr: 57 + 2 }} | 34={{ #expr: 57 + 2 }} | 35={{ #expr: 57 + 2 }} | 36={{ #expr: 57 + 2 }} | 37={{ #expr: 57 + 2 }} | 38={{ #expr: 57 + 2 }} | 39={{ #expr: 57 + 2 }} | 40={{ #expr: 57 + 2 }} | 41={{ #expr: 57 + 2 }} | 42={{ #expr: 57 + 2 }} | 43={{ #expr: 57 + 2 }} | 44={{ #expr: 57 + 2 }} | 45={{ #expr: 57 + 6 }} | 46={{ #expr: 57 + 2 }} | 47={{ #expr: 57 + 2 }} | 48={{ #expr: 57 + 2 }} | 49={{ #expr: 57 + 2 }} | 50={{ #expr: 57 + 2 }} | 51={{ #expr: 57 + 2 }} | 52={{ #expr: 57 + 2 }} | 53={{ #expr: 57 + 2 }} | 54={{ #expr: 57 + 2 }} | 55={{ #expr: 57 + 3 }} | 56=57 | #default = 57 }} != {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 61 + 16 }} | 2={{ #expr: 61 + 2 }} | 3={{ #expr: 61 + 2 }} | 4={{ #expr: 61 + 2 }} | 5={{ #expr: 61 + 2 }} | 6={{ #expr: 61 + 2 }} | 7={{ #expr: 61 + 2 }} | 8={{ #expr: 61 + 2 }} | 9={{#switch: 61 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 61 < 449 | {{ #expr: 61 + 2 }} | {{ #expr: 61 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 61 + 2 }} | 11={{ #expr: 61 + 2 }} | 12={{ #expr: 61 + 2 }} | 13={{ #expr: 61 + 2 }} | 14={{ #expr: 61 + 2 }} | 15={{ #expr: 61 + 2 }} | 16={{ #expr: 61 + 2 }} | 17={{ #expr: 61 + 2 }} | 18={{ #expr: 61 + 2 }} | 19={{ #expr: 61 + 2 }} | 20={{ #expr: 61 + 2 }} | 21={{ #expr: 61 + 2 }} | 22={{ #expr: 61 + 2 }} | 23={{ #expr: 61 + 2 }} | 24={{ #expr: 61 + 2 }} | 25={{ #expr: 61 + 2 }} | 26={{ #expr: 61 + 2 }} | 27={{ #expr: 61 + 2 }} | 28={{ #expr: 61 + 2 }} | 29={{ #expr: 61 + 2 }} | 30={{ #expr: 61 + 2 }} | 31={{ #expr: 61 + 2 }} | 32={{ #expr: 61 + 2 }} | 33={{ #expr: 61 + 2 }} | 34={{ #expr: 61 + 2 }} | 35={{ #expr: 61 + 2 }} | 36={{ #expr: 61 + 2 }} | 37={{ #expr: 61 + 2 }} | 38={{ #expr: 61 + 2 }} | 39={{ #expr: 61 + 2 }} | 40={{ #expr: 61 + 2 }} | 41={{ #expr: 61 + 2 }} | 42={{ #expr: 61 + 2 }} | 43={{ #expr: 61 + 2 }} | 44={{ #expr: 61 + 2 }} | 45={{ #expr: 61 + 6 }} | 46={{ #expr: 61 + 2 }} | 47={{ #expr: 61 + 2 }} | 48={{ #expr: 61 + 2 }} | 49={{ #expr: 61 + 2 }} | 50={{ #expr: 61 + 2 }} | 51={{ #expr: 61 + 2 }} | 52={{ #expr: 61 + 2 }} | 53={{ #expr: 61 + 2 }} | 54={{ #expr: 61 + 2 }} | 55={{ #expr: 61 + 3 }} | 56=61 | #default = 61 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 61 + 16 }} | 2={{ #expr: 61 + 2 }} | 3={{ #expr: 61 + 2 }} | 4={{ #expr: 61 + 2 }} | 5={{ #expr: 61 + 2 }} | 6={{ #expr: 61 + 2 }} | 7={{ #expr: 61 + 2 }} | 8={{ #expr: 61 + 2 }} | 9={{#switch: 61 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 61 < 449 | {{ #expr: 61 + 2 }} | {{ #expr: 61 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 61 + 2 }} | 11={{ #expr: 61 + 2 }} | 12={{ #expr: 61 + 2 }} | 13={{ #expr: 61 + 2 }} | 14={{ #expr: 61 + 2 }} | 15={{ #expr: 61 + 2 }} | 16={{ #expr: 61 + 2 }} | 17={{ #expr: 61 + 2 }} | 18={{ #expr: 61 + 2 }} | 19={{ #expr: 61 + 2 }} | 20={{ #expr: 61 + 2 }} | 21={{ #expr: 61 + 2 }} | 22={{ #expr: 61 + 2 }} | 23={{ #expr: 61 + 2 }} | 24={{ #expr: 61 + 2 }} | 25={{ #expr: 61 + 2 }} | 26={{ #expr: 61 + 2 }} | 27={{ #expr: 61 + 2 }} | 28={{ #expr: 61 + 2 }} | 29={{ #expr: 61 + 2 }} | 30={{ #expr: 61 + 2 }} | 31={{ #expr: 61 + 2 }} | 32={{ #expr: 61 + 2 }} | 33={{ #expr: 61 + 2 }} | 34={{ #expr: 61 + 2 }} | 35={{ #expr: 61 + 2 }} | 36={{ #expr: 61 + 2 }} | 37={{ #expr: 61 + 2 }} | 38={{ #expr: 61 + 2 }} | 39={{ #expr: 61 + 2 }} | 40={{ #expr: 61 + 2 }} | 41={{ #expr: 61 + 2 }} | 42={{ #expr: 61 + 2 }} | 43={{ #expr: 61 + 2 }} | 44={{ #expr: 61 + 2 }} | 45={{ #expr: 61 + 6 }} | 46={{ #expr: 61 + 2 }} | 47={{ #expr: 61 + 2 }} | 48={{ #expr: 61 + 2 }} | 49={{ #expr: 61 + 2 }} | 50={{ #expr: 61 + 2 }} | 51={{ #expr: 61 + 2 }} | 52={{ #expr: 61 + 2 }} | 53={{ #expr: 61 + 2 }} | 54={{ #expr: 61 + 2 }} | 55={{ #expr: 61 + 3 }} | 56=61 | #default = 61 }} = {{ #expr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 57 + 16 }} | 2={{ #expr: 57 + 2 }} | 3={{ #expr: 57 + 2 }} | 4={{ #expr: 57 + 2 }} | 5={{ #expr: 57 + 2 }} | 6={{ #expr: 57 + 2 }} | 7={{ #expr: 57 + 2 }} | 8={{ #expr: 57 + 2 }} | 9={{#switch: 57 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 57 < 449 | {{ #expr: 57 + 2 }} | {{ #expr: 57 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 57 + 2 }} | 11={{ #expr: 57 + 2 }} | 12={{ #expr: 57 + 2 }} | 13={{ #expr: 57 + 2 }} | 14={{ #expr: 57 + 2 }} | 15={{ #expr: 57 + 2 }} | 16={{ #expr: 57 + 2 }} | 17={{ #expr: 57 + 2 }} | 18={{ #expr: 57 + 2 }} | 19={{ #expr: 57 + 2 }} | 20={{ #expr: 57 + 2 }} | 21={{ #expr: 57 + 2 }} | 22={{ #expr: 57 + 2 }} | 23={{ #expr: 57 + 2 }} | 24={{ #expr: 57 + 2 }} | 25={{ #expr: 57 + 2 }} | 26={{ #expr: 57 + 2 }} | 27={{ #expr: 57 + 2 }} | 28={{ #expr: 57 + 2 }} | 29={{ #expr: 57 + 2 }} | 30={{ #expr: 57 + 2 }} | 31={{ #expr: 57 + 2 }} | 32={{ #expr: 57 + 2 }} | 33={{ #expr: 57 + 2 }} | 34={{ #expr: 57 + 2 }} | 35={{ #expr: 57 + 2 }} | 36={{ #expr: 57 + 2 }} | 37={{ #expr: 57 + 2 }} | 38={{ #expr: 57 + 2 }} | 39={{ #expr: 57 + 2 }} | 40={{ #expr: 57 + 2 }} | 41={{ #expr: 57 + 2 }} | 42={{ #expr: 57 + 2 }} | 43={{ #expr: 57 + 2 }} | 44={{ #expr: 57 + 2 }} | 45={{ #expr: 57 + 6 }} | 46={{ #expr: 57 + 2 }} | 47={{ #expr: 57 + 2 }} | 48={{ #expr: 57 + 2 }} | 49={{ #expr: 57 + 2 }} | 50={{ #expr: 57 + 2 }} | 51={{ #expr: 57 + 2 }} | 52={{ #expr: 57 + 2 }} | 53={{ #expr: 57 + 2 }} | 54={{ #expr: 57 + 2 }} | 55={{ #expr: 57 + 3 }} | 56=57 | #default = 57 }} + 1 }} | f|–61}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Kratzenstein, Christian Gottlieb||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 677
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 116383461
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|116383461}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 258374 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 258374 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

Weblinks

| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

  • {{#ifeq: 0 | 0 | | *

}}[http://www.alvin-portal.org/alvin/resultList.jsf?aq=%5B%5B{%22COL%22%3A%22uub_linnaeus_correspondence%22}%2C{%22A_{{#if: 12108

| PER%22%3A%5B%22alvin-person%3A12108%22%5D
| FQ%22%3A%22%7B%7B%23invoke%3AWLink%7CgetArticleBase%7D%7D%22

}}%7D%5D%5D Briefwechsel] von {{#invoke:WLink|getArticleBase}} mit {{#if: |{{{Adressat}}}|Carl von Linné}}{{#ifeq: 0 | 0 | {{#if: 12108

| {{#if:  |

}}

| 

}}{{#if: | }} }}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 116383461n8317895577065782 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116383461 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116383461 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83178955 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n83178955 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 77065782 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 77065782 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Kratzenstein, Christian Gottlieb | {{#if: | {{#if: deutscher Physiker, Hochschullehrer und Naturforscher | {{#if: 30. Januar 1723 | {{#if: Wernigerode | {{#if: 6. Juli 1795 | {{#if: Frederiksberg |

Vorlage:Wikidata-Registrierung