Christian Gottlieb Broeder
Vorlage:Hinweisbaustein Christian Gottlieb Broeder (* 2. Februar 1745 in Harthau bei Bischofswerda; † 18. Februar 1819 in Beuchte) war ein deutscher Pfarrer und Autor. Er verfasste mehrere Schulbücher für den Lateinunterricht.
Leben und Wirken
Über die familiäre Herkunft Broeders ist bisher nichts bekannt. Er besuchte die Kreuzschule in Dresden und studierte Theologie an der Universität Leipzig.
Ab 1771 wirkte Broeder als Prediger an der St. Johannis-Kirche in Dessau. 1782 wurde er Pfarrer und 1815 Superintendent in Beuchte.
Broeders zeitgenössische Bedeutung beruht auf seinen Lehrbüchern für den Lateinunterricht. Seine in mehreren Neuauflagen erschienenen Werke zur lateinischen Grammatik und seine lateinisch-deutschen Wörterbücher fanden weite Verbreitung.
Im 19. Jahrhundert wurde Broeder als „verdienter pädagogischer Schriftsteller“ geschätzt, dessen Lehrbücher „seinen Namen, welcher, wie der Buttmann’s zu einem Gattungsbegriff geworden ist, in den weitesten Kreisen bekannt gemacht“ haben.<ref>{{ #if:H.|H.: |}}{{ #if:ADB:Broeder, Christian Gottlieb|{{ #if:Broeder, Christian Gottlieb|Broeder, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Broeder }}|{{#ifeq: {{#switch: 3 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Broeder, Christian Gottlieb|Broeder, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Broeder }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 3 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} {{ #if:Broeder, Christian Gottlieb|Broeder, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Broeder }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 3 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 345{{ #if:345 | {{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} != {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} = {{ #expr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} + 1 }} | f|–345}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Broeder, Christian Gottlieb||{{#ifeq:0|0|}}}}</ref> Hervorgehoben wurden die praktische Ausrichtung seiner Werke und die grammatikalischen Anwendungsbeispiele.<ref>Bröder (Christian Gottlob) . In: Allgemeine deutsche Real-Encyklopädie für die gebildeten Stände. F.A. Brockhaus Verlag, Leipzig 1843, Band 2, S. 682.</ref> Broeders Lehrbücher seien fast ein halbes Jahrhundert Grundlage des schulischen Lateinunterrichts gewesen.<ref>Bröder (Christian Gottlob). In: Kleineres Brockhaus’sches Conversations-Lexikon für den Handgebrauch. F.A. Brockhaus Verlag, Leipzig 1854, Band 1, S. 635.</ref>
Heutzutage wird Broeder als Verfasser einer lateinischen Grammatik gewürdigt, die Ende des 18. Jahrhunderts die damals im Schulunterricht genutzten Grammatiken verdrängte und in der ersten Hälfte des 19. Jahrhunderts weite Verbreitung fand.<ref>Wolfram Hauer: Lokale Schulentwicklung und städtische Lebenswelt. Franz Steiner Verlag 2003, S. 434. Dieter Lent: Broeder, Christian Gottlieb. In: Horst-Rüdiger Jarck, Günter Scheel (Hrsg.): Braunschweigisches Biographisches Lexikon: 19. und 20. Jahrhundert. Verlag Hahnsche Buchhandlung, Hannover 1996, S. 103.</ref>
Werke (Auswahl)
- Practische Grammatik der lateinischen Sprache. Leipzig; 1. Auflage 1787 bis 6. Auflage 1806.
- Lectiones Latinae. 1. Auflage 1787 bis 13. Auflage 1819.
- Elementarisches Lesebuch der lateinischen Sprache für die untern Classen. Hannover 1806.
- Die entdeckte Rangordnung der lateinischen Wörter. Hildesheim 1816.
- Uebungen der lateinischen Conjugationen in deutschen Aufsätzen. 1818.
Literatur
- Broeder (Christian Gottlieb). In: Heinrich Wilhelm Rotermund: Das gelehrte Hannover. Band I. 1822, S. 270 f. (mit Bibliografie).
- Bröder (Christian Gottlob) . In: Allgemeine deutsche Real-Encyklopädie für die gebildeten Stände. F.A. Brockhaus Verlag, Leipzig 1843, Band 2, S. 682 (mit Bibliografie).
- Bröder (Christian Gottlob). In: Kleineres Brockhaus’sches Conversations-Lexikon für den Handgebrauch. F.A. Brockhaus Verlag, Leipzig 1854, Band 1, S. 635.
- Dieter Lent: Broeder, Christian Gottlieb. In: Horst-Rüdiger Jarck, Günter Scheel (Hrsg.): Braunschweigisches Biographisches Lexikon: 19. und 20. Jahrhundert. Verlag Hahnsche Buchhandlung, Hannover 1996, ISBN 3-7752-5838-8, S. 103
- {{ #if:H.|H.: |}}{{ #if:ADB:Broeder, Christian Gottlieb|{{ #if:Broeder, Christian Gottlieb|Broeder, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Broeder }}|{{#ifeq: {{#switch: 3
| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Broeder, Christian Gottlieb|Broeder, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Broeder }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 3 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} {{ #if:Broeder, Christian Gottlieb|Broeder, Christian Gottlieb|Christian Gottlieb Broeder }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 3, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 3 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 345{{ #if:345 | {{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} != {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} = {{ #expr: {{#switch: 3 | 1={{ #expr: 345 + 16 }} | 2={{ #expr: 345 + 2 }} | 3={{ #expr: 345 + 2 }} | 4={{ #expr: 345 + 2 }} | 5={{ #expr: 345 + 2 }} | 6={{ #expr: 345 + 2 }} | 7={{ #expr: 345 + 2 }} | 8={{ #expr: 345 + 2 }} | 9={{#switch: 345 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 345 < 449 | {{ #expr: 345 + 2 }} | {{ #expr: 345 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 345 + 2 }} | 11={{ #expr: 345 + 2 }} | 12={{ #expr: 345 + 2 }} | 13={{ #expr: 345 + 2 }} | 14={{ #expr: 345 + 2 }} | 15={{ #expr: 345 + 2 }} | 16={{ #expr: 345 + 2 }} | 17={{ #expr: 345 + 2 }} | 18={{ #expr: 345 + 2 }} | 19={{ #expr: 345 + 2 }} | 20={{ #expr: 345 + 2 }} | 21={{ #expr: 345 + 2 }} | 22={{ #expr: 345 + 2 }} | 23={{ #expr: 345 + 2 }} | 24={{ #expr: 345 + 2 }} | 25={{ #expr: 345 + 2 }} | 26={{ #expr: 345 + 2 }} | 27={{ #expr: 345 + 2 }} | 28={{ #expr: 345 + 2 }} | 29={{ #expr: 345 + 2 }} | 30={{ #expr: 345 + 2 }} | 31={{ #expr: 345 + 2 }} | 32={{ #expr: 345 + 2 }} | 33={{ #expr: 345 + 2 }} | 34={{ #expr: 345 + 2 }} | 35={{ #expr: 345 + 2 }} | 36={{ #expr: 345 + 2 }} | 37={{ #expr: 345 + 2 }} | 38={{ #expr: 345 + 2 }} | 39={{ #expr: 345 + 2 }} | 40={{ #expr: 345 + 2 }} | 41={{ #expr: 345 + 2 }} | 42={{ #expr: 345 + 2 }} | 43={{ #expr: 345 + 2 }} | 44={{ #expr: 345 + 2 }} | 45={{ #expr: 345 + 6 }} | 46={{ #expr: 345 + 2 }} | 47={{ #expr: 345 + 2 }} | 48={{ #expr: 345 + 2 }} | 49={{ #expr: 345 + 2 }} | 50={{ #expr: 345 + 2 }} | 51={{ #expr: 345 + 2 }} | 52={{ #expr: 345 + 2 }} | 53={{ #expr: 345 + 2 }} | 54={{ #expr: 345 + 2 }} | 55={{ #expr: 345 + 3 }} | 56=345 | #default = 345 }} + 1 }} | f|–345}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Broeder, Christian Gottlieb||{{#ifeq:0|0|}}}}
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118943383nr9200053135255737 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118943383 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118943383 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr92000531 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: nr92000531 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 35255737 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 35255737 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Broeder, Christian Gottlieb | {{#if: Bröder, Christian Gottlieb; Bröder, Christian Gottlob; Broederus, Christianus Gottlob; Broeder, Christian Gottlob | {{#if: deutscher Theologe und Autor. Verfasser mehrerer Schulbücher für den Lateinunterricht | {{#if: 2. Februar 1745 | {{#if: Harthau bei Bischofswerda | {{#if: 18. Februar 1819 | {{#if: Beuchte || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Broeder, Christian Gottlieb
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Bröder, Christian Gottlieb; Bröder, Christian Gottlob; Broederus, Christianus Gottlob; Broeder, Christian Gottlob
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | deutscher Theologe und Autor. Verfasser mehrerer Schulbücher für den Lateinunterricht
}} |
| GEBURTSDATUM | 2. Februar 1745
}} |
| GEBURTSORT | Harthau bei Bischofswerda
}} |
| STERBEDATUM | 18. Februar 1819
}} |
| STERBEORT | Beuchte
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:ADB/ohne Wikisource-Link
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Lutherischer Geistlicher (18. Jahrhundert)
- Lutherischer Geistlicher (19. Jahrhundert)
- Person (Landkreis Wolfenbüttel)
- Autor
- Schulbuchautor
- Deutscher
- Geboren 1745
- Gestorben 1819
- Mann