Zum Inhalt springen

Chiton

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Vorlage:Hinweisbaustein

<templatestyles src="Mehrere Bilder/styles.css" />

{{#if: |
{{{Kopfzeile}}}

}}{{#ifeq: horizontal | vertical

|
[[Datei:{{#if: Young man exomis Musei Capitolini MC892.jpg
                       | Young man exomis Musei Capitolini MC892.jpg
                       | Vorlage:Platzhalterbild/file
}}|{{#if: | {{{Breite}}} | 150 }}px{{#if: | |alt={{{Alt1}}} }}{{#if: | |class={{{Class1}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung1}}} }}]]
{{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align |
Statue mit kurzem Chiton (Kopie nach einem griechischen Original aus dem 4. Jahrhundert v. Chr.)
}}
[[Datei:{{#if: AurigaDelfi.jpg
                       | AurigaDelfi.jpg
                       | Vorlage:Platzhalterbild/file
}}|{{#if: | {{{Breite}}} | 150 }}px{{#if: | |alt={{{Alt2}}} }}{{#if: | |class={{{Class2}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung2}}} }}]]
{{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align |
Wagenlenker in einem ionischen Chiton (Bronze, 470er Jahre v. Chr.)
}}
{{#if: |
[[Datei:{{{Bild3}}}|{{#if: | {{{Breite}}} | 150 }}px{{#if: | |alt={{{Alt3}}} }}{{#if: | |class={{{Class3}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung3}}} }}]]
{{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align |
{{{Untertitel3}}}
}}
      }}{{#if: 
|
[[Datei:{{{Bild4}}}|{{#if: | {{{Breite}}} | 150 }}px{{#if: | |alt={{{Alt4}}} }}{{#if: | |class={{{Class4}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung4}}} }}]]
{{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align |
{{{Untertitel4}}}
}}
      }}{{#if: 
|
[[Datei:{{{Bild5}}}|{{#if: | {{{Breite}}} | 150 }}px{{#if: | |alt={{{Alt5}}} }}{{#if: | |class={{{Class5}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung5}}} }}]]
{{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align |
{{{Untertitel5}}}
}}
      }}
|
[[Datei:{{#if: Young man exomis Musei Capitolini MC892.jpg
                     | Young man exomis Musei Capitolini MC892.jpg
                     | Vorlage:Platzhalterbild/file
}}|{{#if: | {{{Breite}}} | {{#if: 124 | 124 | 150 }} }}px{{#if: | |alt={{{Alt1}}} }}{{#if: | |class={{{Class1}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung1}}} }}]]
{{#if:
                 |
                 | {{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align
|
Statue mit kurzem Chiton (Kopie nach einem griechischen Original aus dem 4. Jahrhundert v. Chr.)
                   }}
}}
[[Datei:{{#if: AurigaDelfi.jpg
                      | AurigaDelfi.jpg
                      | Vorlage:Platzhalterbild/file
}}|{{#if: | {{{Breite}}} | {{#if: 176 | 176 | 150 }} }}px{{#if: | |alt={{{Alt2}}} }}{{#if: | |class={{{Class2}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung2}}} }}]]
{{#if:
                 |
                 | {{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align
|
Wagenlenker in einem ionischen Chiton (Bronze, 470er Jahre v. Chr.)
                   }}
}}
{{#if: |
[[Datei:{{{Bild3}}}|{{#if: | {{{Breite}}} | {{#if: | {{{Breite3}}} | 150 }} }}px{{#if: | |alt={{{Alt3}}} }}{{#if: | |class={{{Class3}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung3}}} }}]]
{{#if:
                     |
                     | {{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align
|
{{{Untertitel3}}}
                       }}
}}
      }}{{#if: 
|
[[Datei:{{{Bild4}}}|{{#if: | {{{Breite}}} | {{#if: | {{{Breite4}}} | 150 }} }}px{{#if: | |alt={{{Alt4}}} }}{{#if: | |class={{{Class4}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung4}}} }}]]
{{#if:
                     |
                     | {{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align
|
{{{Untertitel4}}}
                       }}
}}
      }}{{#if: 
|
[[Datei:{{{Bild5}}}|{{#if: | {{{Breite}}} | {{#if: | {{{Breite5}}} | 150 }} }}px{{#if: | |alt={{{Alt5}}} }}{{#if: | |class={{{Class5}}} }}{{#if: | |{{{Beschreibung5}}} }}]]
{{#if:
                     |
                     | {{#if: Vorlage:Mehrere Bilder/Align
|
{{{Untertitel5}}}
                       }}
}}
}}
  }}

{{#ifeq: horizontal | vertical

 |
 | {{#if: 
| {{#if: |
       }}{{#if: 
|
       }}{{#if: 
|
       }}
   }}

}}

{{#if:

|
{{{Fußzeile}}}
}}

{{#if: {{#invoke:Expr|TemplateBooland}}

    |
    | {{#ifeq: 0 | 0
        | 
      }}
  }}
Datei:Doric Chiton.svg
Prinzip des dorischen Chiton
Datei:Terrakota Statue eines Makedoniers 3 Jhdt v Chr.jpg
Terrakottastatue eines jungen Makedonen mit Chiton und Mantel (Chlamys) aus dem 3. Jahrhundert v. Chr.; auf dem Kopf die Kausia-Mütze

Der Chiton (Vorlage:GrcS), auch Chlaina ({{#invoke:Vorlage:lang|flat}}), war im antiken Griechenland das von Männern und Frauen unmittelbar am Körper getragene Unterkleid.

Man unterscheidet den dorischen und den ionischen Chiton.

Der dorische Chiton wird als Männergewand eigentlich Chlaina genannt und bestand aus einem Wolltuch. Es wurde so angelegt, dass es an der linken Körperseite gefaltet und dort geschlossen wurde, während es an der rechten offen blieb und an der Schulter durch eine Heftnadel zusammengehalten wurde. Der ionische Chiton war hingegen aus Leinen und sackartig geschlossen, so dass man ihn durch die Öffnung über den Kopf ziehen konnte.

Zur Zeit Homers war die allgemeine Tracht für die Männer der ionische Chiton, das Gewand der Frauen hingegen der Peplos. Während des Peloponnesischen Krieges kam der dorische Chiton in Gebrauch. Es galt als Kennzeichen der freien Männer, ihn über beiden Schultern zu tragen, während der Chiton exomis ({{#invoke:Vorlage:lang|flat}}, von {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} und {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}) der einfachen Arbeiter und Sklaven nur links geschlossen war, wodurch der rechte Arm frei für die Arbeit blieb.

Die langen Chitone der Frauen wurden meist in der Mitte durch einen Gürtel zusammengehalten. Da der Chiton für die Frauen weit länger war als der Körper, entstand ein Überschlag, {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}, der parallel zur Unterkante des Chiton verlief und unter der Brust oder tiefer verlief, je nachdem, wie der Gürtel benutzt wurde.

Über dem Chiton wurde das Himation getragen.

Bei Männern wurde die Chlaina über die linke Schulter geworfen und auf der rechten Schulter mit Nadeln zusammengesteckt, der rechte Arm blieb frei. Sie trugen neben dem einfachen Mantel (Haplois) einen doppelt zusammengefalteten Mantel (Diplax), der so groß war, dass er auseinandergefaltet auch als Schlafdecke dienen konnte.<ref>Erika Thiel: Geschichte der Mode. Von den Anfängen bis zur Gegenwart. 7. Auflage, Augsburg 1990, S. 22.</ref>

Von kleinasiatischen Völkern und den Persern wurde ein Ärmelchiton getragen, der sich durch angearbeitete Ärmel von den griechischen Modellen unterschied.

Literatur

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band III,2 }}, Stuttgart {{#switch: III,2 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:2309|, {{#ifeq: III,2|R|S.|Sp.}} 2309{{#if:2335|{{#ifexpr:2309<>2335|{{#ifexpr: 2309+1=2335| f{{#if:|.}}|–2335}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:III,2|{{#switch: III,2 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

Weblinks

[[wikt:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:Chiton|Chiton|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}|Wiktionary: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:Chiton|Chiton|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Bedeutungserklärungen, Wortherkunft, Synonyme, Übersetzungen |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if:| {{#ifeq: {{{lang}}} | de | {{#ifeq: 0 | 0 | }} | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}}}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wiktionary
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}

Einzelnachweise

<references/>