Zum Inhalt springen

Cethegus

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

{{#if: behandelt den Namen „Cethegus“. Zu weiteren Bedeutungen siehe Cethegus (Begriffsklärung).

 | Vorlage:Hinweisbaustein 
 | {{#ifeq: 0 | 0 |}}

}} Cethegus (auch Cetegus<ref>Cicero, Orator 160.</ref>, griechisch Κέθηγος) war ein römisches Cognomen, das seit dem 3. Jahrhundert v. Chr. in der Gens Cornelia bezeugt ist. Es ist der Beiname der Familie der patrizischen<ref name=":0" /> Cetheger, angeblich weil sie die Toga ohne Tunika trugen, sodass Schultern und Arme frei blieben.<ref>Domenico Palombi: Gabii, Giunone e i Cornelii Cethegi. In: Archeologia Classica, Band 66, Heft 5, 2015, S. 253–287, hier S. 271–273.</ref> Der Name taucht auch bei der Gens Rufia und anderen auf.

Erstmals belegt ist der Name bei Marcus Cornelius Cethegus, Konsul des Jahres 204 v. Chr. Da sein Cousin Gaius Cornelius Cethegus (Konsul des Jahres 197 v. Chr.) diesen Namen ebenfalls führte, wird er mindestens auf einen gemeinsamen Großvater (wahrscheinlich ein Marcus Cornelius Cethegus<ref>Domenico Palombi: Gabii, Giunone e i Cornelii Cethegi. In: Archeologia Classica, Band 66, Heft 5, 2015. S. 253–287. Hier S. 262 f.</ref>) zurückgeführt, der um die Zeit des ersten punischen Kriegs gelebt haben müsste.<ref name=":1">{{ #if:Edmund Groag|Edmund Groag: |}}{{ #if:RE:Cornelius 83ff.|{{ #if:Cornelius 83ff.|Cornelius 83ff.|Cethegus }}.|{{ #if:Cornelius 83ff.|Cornelius 83ff.|Cethegus }}.}} In: Paulys Realencyclopädie der classischen Altertumswissenschaft (RE). {{#switch: IV,1 | S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band IV,1 }}, Stuttgart {{#switch: IV,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:1276|, {{#ifeq: IV,1|R|S.|Sp.}} 1276{{#if:1277|{{#ifexpr:1276<>1277|{{#ifexpr: 1276+1=1277| f{{#if:|.}}|–1277}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:IV,1|{{#switch: IV,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}</ref> Wahrscheinlich war die cornelische Familie diesen Namens sogar bereits seit Ende der Römischen Königszeit Teil der römischen Oberschicht.<ref>Domenico Palombi: Gabii, Giunone e i Cornelii Cethegi. In: Archeologia Classica, Band 66, Heft 5, 2015. S. 253–287. Hier S. 275–277.</ref>

Eine Kontinuität zwischen den republikanischen und den kaiserzeitlichen Cornelii Cethegi gilt als unwahrscheinlich.<ref>Domenico Palombi: Gabii, Giunone e i Cornelii Cethegi. In: Archeologia Classica, Band 66, Heft 5, 2015, S. 253–287, hier S. 265.</ref> Möglicherweise sind die kaiserzeitlichen Namensträger eine Seitenlinie der Cornelii Lentuli, Scipionen oder beider.<ref>Conrad Cichorius: Zur Familiengeschichte Seians. In: Hermes, Band 39, Heft 3, 1904, S. 461–471, hier S. 462.</ref><ref name=":1" />

In Inschriften ist der von Cethegus abgeleitete Gentilname Cethegius bezeugt.<ref name=":0">Ronald Syme: Personal Names in Annals I-VI. In: The Journal of Roman Studies. Band 39, 1949, S. 6–18, hier S. 11.</ref>

Cethegus heißt auch eine Gestalt aus Felix Dahns historischem Roman Ein Kampf um Rom. Sie beruht auf dem historischen Rufius Petronius Nicomachus Cethegus (siehe oben, Gens Rufia). Er wird als beherrschende römische Gegengestalt zu den Königen der Goten dargestellt, der die Goten und Ostrom gegeneinander ausspielen will, um selbst die Herrschaft über Italien zu erringen.

Namensträger

Cornelii Cethegi

Andere

Literatur

| 1 = 1964 | 2 = 1967 | 3 = 1969 | 4 = 1972 | 5 = 1975 }}{{#if:1118|, Sp. 1118{{#if:1119|{{#ifexpr: 1119<>1118|{{#ifexpr: 1118+1=1119| f{{#if:|.}}|–1119}}}} |}}|}}{{#if:|, {{{Fundstelle}}}}}{{#if: | ({{{6}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:KlP |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:KlP |format=@@@ |1=1=N>0 |2=1=<=5 |3=2=n |4=3=n |5=4=* |6=5=* |7=6=* |8=Fundstelle=*}}

Anmerkungen

<references />