Notice: Unexpected clearActionName after getActionName already called in /var/www/html/includes/context/RequestContext.php on line 338
Castor (Raketentriebwerk) – Wikipedia Zum Inhalt springen

Castor (Raketentriebwerk)

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
(Weitergeleitet von Castor (Raketenmotor))
Datei:Delta 900 with Nimbus-E.jpg
Neun Castor-II-Starthilfsraketen einer Delta-900-Rakete
Datei:Castor-4b tcmp-2.jpg
Castor-IVB
Datei:Athena 1 rocket launching from Kodiak Island.jpg
Athena-1 mit Castor 120 als Erststufe

Castor ist die Bezeichnung einer Klasse amerikanischer Feststoffraketenmotoren des US-amerikanischen Herstellers Northrop Grumman Space Systems (vormals Thiokol).

Entwicklung

{{#invoke:Vorlage:Anker|f |errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Anker |errHide=1}}Die Entwicklung geht bis ins Jahr 1959 zurück, als preiswerte Raketenstufen für die Scout-Rakete als Zweitstufe bzw. die Little Joe-1 benötigt wurden. Die Rakete basiert auf der militärischen Sergeant-Rakete, aus der die ursprünglichen Versionen Pollux und Castor entwickelt wurden. Das Pollux-Triebwerk wurde nicht weiterentwickelt, während der Castor-Motor als Castor-II eine weitere Leistungssteigerung erfuhr. Die Castor-IV-Variante ist eine Neuentwicklung der 1970er Jahre, die deutlich größer und leistungsfähiger ist als ihre Vorgänger.

Ihren größten Einsatz bekamen diese Feststoffraketen als Booster für die Delta, wo bei fast jedem Start drei bis neun dieser Triebwerke die erste Startphase unterstützten. Auch wurden Castor-Raketen zur Leistungssteigerung der Atlas IIAS sowie als Antrieb für eine Reihe von Höhenforschungsraketen verwendet. Außerdem fanden sie siebenfach gebündelt bei der Conestoga-Rakete Verwendung.

Wichtige Entwicklungsphasen waren:

  • Pollux
  • Castor I: Einsatz 1960–1972 ca. 365 Stück
  • Castor II: Einsatz 1960–1994 ca. 1045 Stück; Lizenzfertigung auch in Japan für H-I
  • Castor IV: (Versionen A ohne Steuerung, B mit Schubvektorsteuerung)
  • Castor IVA-XL: (verlängerte IVA mit ca. 30 % mehr Schub)

Typen

Konkrete Leistungsdaten werden von verschiedenen Quellen mit leichten Unterschieden dargestellt (z. B. auf Grund anderer Umrechnungen usw.)

Castor I Castor II Castor IIA Castor IV Castor IVA Castor IVA XL
Triebwerk TX-33-52 TX-354-5 TX-354-3 TX-526 TX-780 TX-780
Schub (kN) im Vakuum 240 269 400 424 507 595
Brennzeit (s) 27 37 40 56 52 58
Stufenlänge (m) 7,32 7,67 6,31 10,50 13,50 13,25

Castor IVA wurden erstmals 1989 bei einer Delta-Rakete und seit dem 15. Dezember 1993 als Booster einer Atlas IIAS eingesetzt. Unterschiedliche Verkleidungen und Düsenformen dienen der Anpassung an den jeweiligen Einsatz als Booster oder Stufe.

Castor 120

Die wesentlich größere Version Castor 120, die als Erststufe der Athena-Rakete am 22. August 1997 erstmals gestartet wurde, ist entwicklungstechnisch nicht mit den älteren Castor-Raketenmotoren verwandt, sondern basiert auf der ersten Stufe der Peacekeeper-Interkontinentalrakete. Der Castor-120-Raketenmotor dient auch als Erststufe der Minotaur-C-Rakete.

Castor 30

Der Castor-30-Booster ist ein stark verkürzter Castor-120-Booster. Die Zahl 30 steht für 30.000 Pfund Treibstoff. Castor 30 findet als zweite Stufe in der Antares-Rakete Verwendung. Der Castor-30-Booster findet auch als zweite Stufe der Athena 1c und als dritte Stufe der Athena 2c Verwendung.

Am 9. Dezember 2009 erfolgte zum ersten Mal ein statischer Brennversuch mit einem Castor-30-Booster.

Weblinks

      | {{#ifeq: 20120804220357 | *
    | Vorlage:Webarchiv/Wartung/Stern{{#if: Castor IV | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Castor IV}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml}} }} (Archivversionen)
    | {{#iferror: {{#time: j. F Y|20120804220357}}
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/DatumDer Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
         | {{#if: Castor IV | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Castor IV}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20120804220357}} im Internet Archive{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
      }}
  }}
      | {{#if:
          | {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
    | {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
       | 16= {{#if: Castor IV | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Castor IV}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | 9 = {{#if: Castor IV | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Castor IV}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!Vorlage:Webarchiv/Wartung/webcitation{{#if:  || }}
      }}
    | c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Castor IV | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Castor IV}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml}} }} (Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
  }}
          | {{#if: 
              | Vorlage:Webarchiv/Today
              | {{#if:
                      | Vorlage:Webarchiv/Generisch
                      | {{#if: Castor IV | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Castor IV}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml}} }}  
                 }}}}}}}}{{#if:
    | Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
     |all      = url=
     |opt      = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
     |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
     |errNS    = 0
     |template = Vorlage:Webarchiv
     |format   = *
     |preview  = 1
  }}{{#ifexpr: {{#if:20120804220357|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
  }}{{#if: 
    | {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
        | web.archive.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}} 
        | webcitation.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}} 
        | archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
      }}{{#if: 
         | {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
             | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
          |  }} 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
      }}
    | {{#if: 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
      }}
  }}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml}}
    || {{#if:  || }}
  }}{{#if: Castor IV
    | {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Castor IV}}
        | {{#if:  || }}
      }}
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Linktext_fehlt
  }}{{#switch: 
    |addlarchives|addlpages= {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
  }}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml%7Carchiv}} |-1
    || {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml%7C4}}%7Chttp}} |-1
         || {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://www.spaceandtech.com/spacedata/motors/castor4_sum.shtml }}
              | abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org = 
              | #default = {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/URL}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
            }} 
       }}
  }} (englisch)

{{#if:||{{#ifeq:0|10|{{#ifeq:Castor (Raketentriebwerk)|Vorlage:Erweiterte Navigationsleiste||Vorlage:Templatetransclusioncheck Vorlage:Dokumentation/ruler}}}}}}<templatestyles src="Erweiterte Navigationsleiste/styles legacy.css" />Vorlage:Klappleiste/Anfang{{#if: |

}}{{#if: |

{{{Untertitel2}}}

}}

{{#if: | {{#if: Starship | {{#if:In Erprobung:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 2|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: In Entwicklung:|2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|In Erprobung: }} {{#if: Antares 300DaytonaEclipseNeutronNovaRocket 4SpinLaunchStarshipTerran R | {{#if:In Entwicklung:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 3|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: Ausgemustert:|2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|In Entwicklung: }} {{#if: Antares 100/200AthenaAtlasConestogaDelta (I, II, III, IV) • Falcon 1Juno IJuno IILauncherOnePilotRedstoneRocket 3SaturnScoutSpace ShuttleSpartaSuper StrypiThorTitanVanguard | {{#if:Ausgemustert:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 4|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: Nicht realisiert:|2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|Ausgemustert: }} {{#if: Ares (Ares I, Ares V) • Falcon 5Juno VKistler K‑1Launcher LightLibertyNovaOmegaRS1Saturn‑ShuttleSea DragonShuttle‑CTerran 1VectorXS-1 | {{#if:Nicht realisiert:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 5|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: Raketenstufen:|2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|Nicht realisiert: }} {{#if: AgenaCastorCentaurEDSIUSPAMStarTOS | {{#if:Raketenstufen:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 6|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|Raketenstufen: }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 7|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 8|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 9|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 10|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 11|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 12|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 13|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 14|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 15|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 16|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 17|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 18|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 19|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 20|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 21|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 22|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 23|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 24|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 25|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 26|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 27|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 28|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 29|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 30|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 31|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }} {{#if: | {{#if:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 32|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: |2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|' }}
class="erw-nav-bild" style="width:0; padding:0 2px 0 0; border:1px solid transparent; " rowspan="{{#expr: 0{{#if:Atlas V

ElectronFalcon 9Falcon HeavyFirefly AlphaMinotaurMinotaur-CNew GlennPegasusSLSVulcan|+1}}{{#if:Starship|+1}}{{#if:Antares 300DaytonaEclipseNeutronNovaRocket 4SpinLaunchStarshipTerran R|+1}}{{#if:Antares 100/200AthenaAtlasConestogaDelta (I, II, III, IV) • Falcon 1Juno IJuno IILauncherOnePilotRedstoneRocket 3SaturnScoutSpace ShuttleSpartaSuper StrypiThorTitanVanguard|+1}}{{#if:Ares (Ares I, Ares V) • Falcon 5Juno VKistler K‑1Launcher LightLibertyNovaOmegaRS1Saturn‑ShuttleSea DragonShuttle‑CTerran 1VectorXS-1|+1}}{{#if:AgenaCastorCentaurEDSIUSPAMStar

TOS|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}}}" |

}} {{#if: Atlas VElectronFalcon 9Falcon HeavyFirefly AlphaMinotaurMinotaur-CNew GlennPegasusSLSVulcan | {{#if:Im Einsatz:||class="erw-nav-gruppe" style="white-space: nowrap;text-align: right;{{#if:|background:#;|{{#switch:standard|eigen=background:#{{#if:||E6E6FF}};|einheitlich=background:;}}}}border: 1px solid transparent;border-top: {{#if: 1|1|2}}px solid #FFF;border-bottom: {{#if: In Erprobung:|2|1}}px solid #FFF;padding: 0 1em;{{#if:|width:{{{Kopfbreite}}};|}}"|Im Einsatz: }}

{{#if:Im Einsatz: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

Atlas VElectronFalcon 9Falcon HeavyFirefly AlphaMinotaurMinotaur-CNew GlennPegasusSLSVulcan }} {{#if: |

class="erw-nav-bild" style="width:0; padding:0 2px 0 0; border:1px solid transparent; " rowspan="{{#expr: 0{{#if:Atlas V

ElectronFalcon 9Falcon HeavyFirefly AlphaMinotaurMinotaur-CNew GlennPegasusSLSVulcan|+1}}{{#if:Starship|+1}}{{#if:Antares 300DaytonaEclipseNeutronNovaRocket 4SpinLaunchStarshipTerran R|+1}}{{#if:Antares 100/200AthenaAtlasConestogaDelta (I, II, III, IV) • Falcon 1Juno IJuno IILauncherOnePilotRedstoneRocket 3SaturnScoutSpace ShuttleSpartaSuper StrypiThorTitanVanguard|+1}}{{#if:Ares (Ares I, Ares V) • Falcon 5Juno VKistler K‑1Launcher LightLibertyNovaOmegaRS1Saturn‑ShuttleSea DragonShuttle‑CTerran 1VectorXS-1|+1}}{{#if:AgenaCastorCentaurEDSIUSPAMStar

TOS|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}}}" |
{{{BILD}}}

}}{{#if: |

class="erw-nav-bild" style="width:0; padding:0 2px 0 0; border:1px solid transparent; " rowspan="{{#expr: 0{{#if:Atlas V

ElectronFalcon 9Falcon HeavyFirefly AlphaMinotaurMinotaur-CNew GlennPegasusSLSVulcan|+1}}{{#if:Starship|+1}}{{#if:Antares 300DaytonaEclipseNeutronNovaRocket 4SpinLaunchStarshipTerran R|+1}}{{#if:Antares 100/200AthenaAtlasConestogaDelta (I, II, III, IV) • Falcon 1Juno IJuno IILauncherOnePilotRedstoneRocket 3SaturnScoutSpace ShuttleSpartaSuper StrypiThorTitanVanguard|+1}}{{#if:Ares (Ares I, Ares V) • Falcon 5Juno VKistler K‑1Launcher LightLibertyNovaOmegaRS1Saturn‑ShuttleSea DragonShuttle‑CTerran 1VectorXS-1|+1}}{{#if:AgenaCastorCentaurEDSIUSPAMStar

TOS|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}}}" |

}}

{{#if:In Erprobung: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

Starship }}

{{#if:In Entwicklung: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

Antares 300DaytonaEclipseNeutronNovaRocket 4SpinLaunchStarshipTerran R }}

{{#if:Ausgemustert: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

Antares 100/200AthenaAtlasConestogaDelta (I, II, III, IV) • Falcon 1Juno IJuno IILauncherOnePilotRedstoneRocket 3SaturnScoutSpace ShuttleSpartaSuper StrypiThorTitanVanguard }}

{{#if:Nicht realisiert: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

Ares (Ares I, Ares V) • Falcon 5Juno VKistler K‑1Launcher LightLibertyNovaOmegaRS1Saturn‑ShuttleSea DragonShuttle‑CTerran 1VectorXS-1 }}

{{#if:Raketenstufen: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

AgenaCastorCentaurEDSIUSPAMStarTOS }}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: left|center}};border-left: 2px solid #fdfdfd;width: 100%;margin: .4em 0;border-color: #fdfdfd;padding: {{#if:|0|0 .25em}};"|

}}

{{#if: |

}}{{#if: |

{{{Weiteres2}}}

}}{{#if: |

}}Vorlage:Klappleiste/Ende