Zum Inhalt springen

Brigantia

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Brigantia, seltener auch Brigindo, Bricta oder Brixia, ist eine keltische Göttin. Der Name Brigantia ist als lateinische Angleichung eines altkeltischen Namens zu verstehen, der als *Brigantī erschlossen wird. Er bedeutet eigentlich „die Erhabene“.<ref name="Stifter">David Stifter: <templatestyles src="Webarchiv/styles.css" />{{#if:20100508202714

      | {{#ifeq: 20100508202714 | *
    | Vorlage:Webarchiv/Wartung/Stern{{#if: Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf}} }} (Archivversionen)
    | {{#iferror: {{#time: j. F Y|20100508202714}}
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/DatumDer Wert des Parameters {{#if: wayback | wayback | Datum }} muss ein gültiger Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS sein!
         | {{#if: Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y|20100508202714}} im Internet Archive{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
      }}
  }}
      | {{#if:
          | {{#iferror: {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}}
    | {{#switch: {{#invoke:Str|len|{{{webciteID}}}}}
       | 16= {{#if: Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer }} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{{webciteID}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | 9 = {{#if: Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf}} }} {{#ifeq:  | [] | [ | ( }}Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y| 19700101000000 + {{#expr: floor {{#expr: {{#invoke:Str|sub|{{#invoke:Expr|base62|{{{webciteID}}}}}|1|10}}/86400}} }} days}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
       | #default= Der Wert des Parameters {{#if: webciteID | webciteID | ID }} muss entweder ein Zeitstempel der Form YYYYMMDDHHMMSS oder ein Schüsselwert mit 9 Zeichen oder eine 16-stellige Zahl sein!Vorlage:Webarchiv/Wartung/webcitation{{#if:  || }}
      }}
    | c|{{{webciteID}}}}} {{#if: Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf}} }} (Memento{{#if: {{#if:  | {{{archiv-bot}}} |  }} |  des Vorlage:Referrer}} vom {{#time: j. F Y|{{{webciteID}}}}} auf WebCite{{#if:  | ;  }}{{#ifeq:  | [] | ] | ) }}
  }}
          | {{#if: 
              | Vorlage:Webarchiv/Today
              | {{#if:
                      | Vorlage:Webarchiv/Generisch
                      | {{#if: Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB) | {{#invoke:WLink|getEscapedTitle|Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)}} | {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf}} }}  
                 }}}}}}}}{{#if:
    | Vorlage:Webarchiv/archiv-bot
  }}{{#invoke:TemplatePar|check
     |all      = url=
     |opt      = text= wayback= webciteID= archive-is= archive-today= archiv-url= archiv-datum= ()= archiv-bot= format= original=
     |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Webarchiv
     |errNS    = 0
     |template = Vorlage:Webarchiv
     |format   = *
     |preview  = 1
  }}{{#ifexpr: {{#if:20100508202714|1|0}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}}{{#if:|+1}} <> 1
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Genau einer der Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive-today', 'archive-is' oder 'archiv-url' muss angegeben werden.|1}}
  }}{{#if: 
    | {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|{{{archiv-url}}}}}
        | web.archive.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von Internet Archive erkannt, bitte Parameter 'wayback' benutzen.|1}} 
        | webcitation.org = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von WebCite erkannt, bitte Parameter 'webciteID' benutzen.|1}} 
        | archive.today |archive.is |archive.ph |archive.fo |archive.li |archive.md |archive.vn = 
          {{#if:  || }}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Im Parameter 'archiv-url' wurde URL von archive.today erkannt, bitte Parameter 'archive-today' benutzen.|1}}
      }}{{#if: 
         | {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}
             | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Wert des Parameter 'archiv-datum' ist ungültig oder hat ein ungültiges Format.|1}}
          |  }} 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Pflichtparameter 'archiv-datum' wurde nicht angegeben.|1}}
      }}
    | {{#if: 
         | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Der Parameter 'archiv-datum' ist nur in Verbindung mit 'archiv-url' angebbar.|1}}
      }}
  }}{{#if:{{#invoke:URLutil|isHostPathResource|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf}}
    || {{#if:  || }}
  }}{{#if: Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)
    | {{#if: {{#invoke:WLink|isBracketedLink|Keltisch in Österreich (Vortragstext in PDF-Form; 127 kB)}}
        | {{#if:  || }}
      }}
    | {{#if:  || }}Vorlage:Webarchiv/Wartung/Linktext_fehlt
  }}{{#switch: 
    |addlarchives|addlpages= {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/Parameter}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: enWP-Wert im Parameter 'format'.|1}}
  }}{{#ifeq: {{#invoke:Str|find|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf%7Carchiv}} |-1
    || {{#ifeq: {{#invoke:Str|find|{{#invoke:Str|cropleft|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf%7C4}}%7Chttp}} |-1
         || {{#switch: {{#invoke:Webarchiv|getdomain|http://homepage.univie.ac.at/ilja.steffelbauer/stifter.pdf }}
              | abendblatt.de | daserste.ndr.de | inarchive.com | webcitation.org = 
              | #default = {{#if:  || }}{{#if: 1 |Vorlage:Webarchiv/Wartung/URL}}{{#invoke:TemplUtl|failure| Fehler bei Vorlage:Webarchiv: Archiv-URL im Parameter 'url' anstatt URL der Originalquelle. Entferne den vor der Original-URL stehenden Mementobestandteil und setze den Archivierungszeitstempel in den Parameter 'wayback', 'webciteID', 'archive.today' oder 'archive-is' ein, sofern nicht bereits befüllt.|1}}
            }} 
       }}
  }}. 12. Oktober 2007, S. 6. Abgerufen am 2. Januar 2026.</ref>
Datei:BrigitteCelt.jpg
Keltische Göttin im Bretagne-Museum von Rennes, vermutlich Brigantia/Minerva

Mythologie

Brigantia war zur Zeit der Römerherrschaft die Stammesgöttin der Briganten, eines keltischen Stammes in Britannien. Dargestellt wurde sie oft als ernst blickende junge Frau mit Helm, Speer, Schild und Rüstung. Brigantia wurde aber auch als Nymphe bezeichnet – wohl weil sie als Gottheit des Landes und als Flussgöttin des Afon Braint<ref>Isle of Anglesey, County Llanfairpwllgwyngyll</ref> und des River Brent, eines Nebenflusses der Themse, galt. Obwohl sie hauptsächlich in Britannien verehrt wurde, wie zahlreiche Inschriften bezeugen, war ihr Kult möglicherweise auch auf dem Festland bekannt, wo ebenfalls Stämme mit dem Namen Briganten bzw. Brigantier erwähnt wurden.<ref name="HB">Helmut Birkhan: Kelten. Versuch einer Gesamtdarstellung ihrer Kultur. Verlag der Österreichischen Akademie der Wissenschaften, Wien 1997, ISBN 3-7001-2609-3, S. 614 f.</ref>

Die irische Sagengestalt Brigid oder Brig geht sehr wahrscheinlich auf die Göttin Brigantia zurück, deren Kult britische Seefahrer oder Eroberer nach Irland gebracht haben könnten.<ref>Michael Richter: Irland im Mittelalter, Kultur und Geschichte. Verlag C.H. Beck, München 1996, ISBN 3-406-40481-2, S. 38 f.</ref>

In der Interpretatio Romana wird Brigantia mit Minerva („keltische Minerva“) aber auch Victoria gleichgesetzt und trägt auf einem Relief wie diese die Insignien Mauerkrone, Speer und Gorgonenschild.<ref name="HB" /> Aus der Zeit des Antoninus Pius ist in Cumberland (England) eine Anrufung als Heil-Göttin Dea Nympha Brigantia überliefert.<ref>R. G. Collingwood, R. P. Wright: The Roman Inscriptions of Britain. Oxford 1965, Nr. 2066.</ref> Im römischen Kastell Blatobulgium im schottischen Birrens (Dumfries and Galloway, gälisch: Dùn Phris agus an Gall-Ghaidhealaibh) ist eine Weihestätte aus dem 2. Jahrhundert der Brigantia erhalten, auf der sie mit Minervas Mauerkrone und Victorias Schwingen gezeigt wird.<ref>CIL {{#if: | 07 |{{#if:|{{#invoke:FormatNum|roman|07|apo}}|{{#ifexpr: abs 07 < 5000|{{#invoke:FormatNum|roman|07|none}}|{{#invoke:FormatNum|roman|07|over}}}}}}}}, 1062: Brigantiae s(acrum) Amandus / arc(h)itectus ex imperio imp(eratum) [f(ecit)]</ref> Als Schlacht- und Siegesgöttin wird sie auf zwei Inschriften (Roman Inscriptions of Britain RIB 627 und RIB 628) mit Victoria, auf einer mit der nordafrikanischen Mondgöttin Dea Caelestis (RIB 1131) verglichen.

Ihr männliches Pendant ist der Gott Briganitius, über den nur sehr wenig bekannt ist.

Siehe auch

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Brigantia (goddess)|Brigantia (goddess)|Brigantia}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Brigantia|Brigantia|{{#if:Brigantia (goddess)|Brigantia (goddess)|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Brigantia (goddess)

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|brigantia (goddess)|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Literatur

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band III,1 }}, Stuttgart {{#switch: III,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:844|, {{#ifeq: III,1|R|S.|Sp.}} 844{{#if:845|{{#ifexpr:844<>845|{{#ifexpr: 844+1=845| f{{#if:|.}}|–845}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:III,1|{{#switch: III,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

Einzelnachweise

<references />

it:Brigid#Brigantia