Zum Inhalt springen

Bosch Engineering

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
{{#if: Bosch Engineering GmbH | Bosch Engineering GmbH | {{#invoke:WLink|getArticleBase}} }}

{{#if: Bosch-logo.svg |

colspan="2" class="notheme" style="background:#Vorlage:Standardfarbe; color:#Vorlage:Standardfarbe; padding:1em 0;" | {{#ifexist:Media:Bosch-logo.svg
Datei:Bosch-logo.svg
Logo
0 | }}
   }}

}}

Rechtsform {{#if: GmbH | GmbH | {{#ifeq: 0 | 0 | }}

}}{{#if: |{{#ifeq: | nicht vorhanden | |

ISIN Vorlage:Infobox Unternehmen/ISIN-Link }}

}}{{#if: 1999 |

Gründung 1999

}}{{#if: |

Auflösung

}}{{#if: |

Auflösungsgrund }}
Sitz {{#if: Abstatt, Deutschland | Abstatt, Deutschland | {{#ifeq: 0 | 0 | }}

}}{{#if: Johannes-Jörg Rüger (Vorsitzender der Geschäftsführung), Volker Buschka, Frank Schmidt (Geschäftsführer)<ref name="about">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:About us|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=About us}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=About us}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=About us}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:.bosch-engineering.comBosch Engineering{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

) de 1}}}}| ; {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/}} }}}}{{#if:About us|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=About us|lines=0}} }}}}{{#if: .bosch-engineering.com| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=.bosch-engineering.com}}}}{{#if: Bosch Engineering| Bosch Engineering{{#if: |,|{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}} format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}} failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Bosch Engineering|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1117014 ;}}}}{{#if: 2023-12-28| {{#if:Bosch Engineering{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2023-12-28 |ISO|noerror=1}} }} 4=im Jahr 7=im 10=am failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2023-12-28|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2023-12-28|T._Monat JJJJ}} failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de 1}}}}|{{#if:.bosch-engineering.comBosch Engineering{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}} 1}}}} ( | (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
 #if: 
{{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
Vorlage:Str trim flat}}
     }}
faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de Vorlage:Str trim quote 1={{#if: flat}} flat}} }} faculty|}}|de-CH|de}} 3=1}} }}

}}{{#if:

: }}{{#if: | , deutsch: „“ }}) {{#if: , deutsch: „“ }}) (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

{{#if: {{#if: {{{zitat}}} Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }} Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}} Vorlage:": Ungültiger Wert: ref= {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/ [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
(Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
0|= #default={{#if: }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
    }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/
isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/}} {{#if: }}
        }}
{{#if: {{#if: }} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
         }}
    }}{{#switch: deadurl
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
| Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
0|= #default= {{#if: }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
all = inline= url= opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
       }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/
isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/}} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
           }}
    }}{{#switch: deadurl
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}[https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/ }}|{{#switch: 
=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/ [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
(Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
0|= #default={{#if: }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
    }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/
isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/}} {{#if: }}
        }}
{{#if: {{#if: }} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
         }}
    }}{{#switch: 
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
| Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
0|= #default= {{#if: }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
all = inline= url= opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
       }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/
isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/}} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
           }}
    }}{{#switch: 
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}[https://www.bosch-engineering.com/company/about-us/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check

all= url= titel= opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} template= Vorlage:Internetquelle format=0 preview=1

}}</ref> |

Leitung Vorlage:Str replace

}}{{#if: über 3.000<ref name="about" /> |

Mitarbeiterzahl Vorlage:Str replace

}}{{#if: 430 Mio. EUR<ref>{{#if:2017-03-31|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Klaus-Dieter Flörecke|Klaus-Dieter Flörecke: }}{{#if:https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7C{{#if:Umsatzstärkste Entwicklungsdienstleister|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Umsatzstärkste Entwicklungsdienstleister}}]{{#if:PDF; 673 kB| (PDF; 673 kB)}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Umsatzstärkste Entwicklungsdienstleister}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Umsatzstärkste Entwicklungsdienstleister}}}}]}}{{#if:PDF; 673 kB| (PDF; 673 kB{{#if:edag.deAutomobilwoche2016-05-17https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf{{#if: 2017-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

) de 1}}}}| ; {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf}} }}}}{{#if:Umsatzstärkste Entwicklungsdienstleister|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Umsatzstärkste Entwicklungsdienstleister|lines=0}} }}}}{{#if: edag.de| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=edag.de}}}}{{#if: Automobilwoche| Automobilwoche{{#if: 2016-05-17https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7C,%7C{{#if: 2017-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: 2016-05-17| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2016-05-17|noerror=1}} format|2016-05-17|T._Monat JJJJ}} failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2016-05-17|class=Zitationswartung}} }}{{#if: https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7C,%7C{{#if: 2017-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7C,%7C{{#if: 2017-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C+{{#if:2016-05-17Automobilwoche%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7Carchiviert%7Cehemals}}%7C{{#if:https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7CArchiviert%7CEhemals}}}}+{{#if:https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7Cvom%7Cim}}+Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: 2017-03-31| am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|2017-03-31{{#if:1117014 ;}}}}{{#if: 2017-03-20| {{#if:2016-05-17Automobilwochehttps://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7Cabgerufen%7CAbgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2017-03-20 |ISO|noerror=1}} }} 4=im Jahr 7=im 10=am failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2017-03-20|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2017-03-20|T._Monat JJJJ}} failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:de|de 1}}}}|{{#if:edag.deAutomobilwoche2016-05-17https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf{{#if: 2017-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}} 1}}}} ( | (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|de|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:de|de|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2016-05-17https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf{{#if: 2017-03-20 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}de|{{#if: |: {{
 #if: 
{{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
Vorlage:Str trim flat}}
     }}
faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de Vorlage:Str trim quote 1={{#if: flat}} flat}} }} faculty|}}|de-CH|de}} 3=1}} }}

}}{{#if:

: }}{{#if: | , deutsch: „“ }}) {{#if: , deutsch: „“ }}) (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

{{#if: {{#if: {{{zitat}}} Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }} Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}} Vorlage:": Ungültiger Wert: ref= {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7C%7C{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
(Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
0|= #default={{#if: }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
    }}{{#if: http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf
isWebURL|http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf}} {{#if: }}
        }}
{{#if: {{#if: }} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
         }}
    }}{{#switch: deadurl
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
| Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
0|= #default= {{#if: }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
all = inline= url= opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
       }}{{#if: http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf
isWebURL|http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf}} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
           }}
    }}{{#switch: deadurl
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}[http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf }}|{{#switch: 
=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
(Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
0|= #default={{#if: }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
    }}{{#if: http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf
isWebURL|http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf}} {{#if: }}
        }}
{{#if: {{#if: }} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
         }}
    }}{{#switch: 
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
| Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
0|= #default= {{#if: }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
all = inline= url= opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link errNS = 0 template = Vorlage:Toter Link format = preview = 1
       }}{{#if: http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf
isWebURL|http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf}} {{#if: }}
        }}
    }}{{#if: 
format noerror=1}} {{#if: }}
           }}
    }}{{#switch: 
deadurl|= #default= {{#if: }}
    }}[http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:https://web.archive.org/web/20170331030342/http://www.edag.de/fileadmin/edag/downloads_files/01_presse/presseclipping/2016/Automobilwoche_Interview_EDL_Ranking_18_05_2016.pdf%7CVorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check

all= url= titel= opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} template= Vorlage:Internetquelle format=0 preview=1

}}</ref> |

Umsatz Vorlage:Str replace

}}{{#if: Ingenieurdienstleister |

Branche Ingenieurdienstleister

}}{{#if: www.bosch-engineering.com |

Website left|www.bosch-engineering.com|2}} left|www.bosch-engineering.com|7}} http:// https:/ = www.bosch-engineering.com #default = www.bosch-engineering.com
        }}
[h [/ <s = www.bosch-engineering.com // = [www.bosch-engineering.com www.bosch-engineering.com] #default = www.bosch-engineering.com
 }}
Website left|{{{Website}}}|2}} left|{{{Website}}}|7}} http:// https:/ = {{{Website}}} #default = {{{Website}}}
        }}
[h [/ <s = {{{Website}}} // = [{{{Website}}} {{{Website}}}] #default = {{{Website}}}
 }}
 }}

}}{{#if: 2017 |

Stand: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}

}}

{{#ifeq: | nein | | Vorlage:Infobox Unternehmen/ISIN-Kategorie}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Die Bosch Engineering GmbH (BEG) ist eine 100%ige Tochtergesellschaft der Robert Bosch GmbH, die Entwicklungen für Fahrzeug- und Motorenhersteller anbietet und auf die individuelle Anpassung von Bosch-Großserientechnik spezialisiert ist. Hauptsitz des Unternehmens mit 1.550 Beschäftigten ist in Abstatt, weitere deutsche Niederlassungen gibt es in Holzkirchen bei München, Ingolstadt und Braunschweig. Im Ausland werden neben den unten genannten verwandten Einheiten außerdem Standorte und Projektbüros in Saint-Ouen, Nuneaton, Turin, Wien, Farmington Hills, Sunnyvale, Yokohama, Shanghai und Suzhou unterhalten. Das Unternehmen beschäftigt weltweit über 3.000 Mitarbeiter.<ref name="about" /><ref name="facts">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:|{{{autor}}}: }}{{#if:|{{#if:Facts|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Facts}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.bosch-engineering.com/company/facts/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Facts}}}}%7C[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.bosch-engineering.com/company/facts/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Facts}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:bosch-engineering.comBosch Engineering{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}

          | )
          | {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ; 
              | )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.bosch-engineering.com/company/facts/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.bosch-engineering.com/company/facts/}}%7C%7C}}}}{{#if:Facts|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Facts|lines=0}}||}}}}{{#if: bosch-engineering.com| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=bosch-engineering.com}}}}{{#if: Bosch Engineering| Bosch Engineering{{#if: |,|{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
            |{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
            |{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|;|,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:Bosch Engineering|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:1117014||(?)}}}}}}{{#if: 2023-12-28|;}}}}{{#if: 2023-12-28| {{#if:Bosch Engineering{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2023-12-28 |ISO|noerror=1}} }}
       |4=im Jahr
       |7=im
       |10=am
       |#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2023-12-28|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2023-12-28|T._Monat JJJJ}}
    | {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:bosch-engineering.comBosch Engineering{{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
       |  (
       | {{#if: | |  (}}
       }}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
          {{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2023-12-28 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
 #if: 
 | {{
     #ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | Vorlage:Str trim
     | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
     }}
 | {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
     | „Vorlage:Str trim“
     | {{#invoke:Text|quote
         |1={{#if: 
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
              | {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
         |2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
         |3=1}} }}

}}{{#if:

   |  (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if:  | :  }}{{#if:  | , deutsch: „“ }})
   | {{#if: 
       |  ({{#if:  | , deutsch: „“ }})
       | {{#if:  |  (deutsch: „“) }}
 }}

}}{{#if: {{{zitat}}}

   | {{#if: 
       | {{#if: {{{zitat}}}
           | Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
   | Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if:  | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
             | Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
             | {{{ref}}} }}

}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:

   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/facts/
       | {{#if:  | [5] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/facts/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/facts/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bosch-engineering.com/company/facts/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/facts/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/facts/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: deadurl
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bosch-engineering.com/company/facts/ }}|{{#switch: 
   |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/facts/
       | {{#if:  | [6] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: 
           | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}
       |   (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.)
     }}{{#switch: 
         |no|0|=
         |#default={{#if:  ||  }}
    }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |opt      = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
    }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/facts/
      | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/facts/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
      | {{#if: 
           | {{#if:  ||  }}
           | {{#if:  ||  }}
        }}
    }}{{#if: 
       | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
         }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.bosch-engineering.com/company/facts/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if:  | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. )  {{#if: 
            | {{#if:  | | Vorlage:Toter Link/archivebot }}
         }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: 
          |no|0|=
          |#default= {{#if:  ||  }}
        }}{{#invoke:TemplatePar|check
         |all      = inline= url=
         |opt      = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked=
         |cat      = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
         |errNS    = 0
         |template = Vorlage:Toter Link
         |format   = 
         |preview  = 1
       }}{{#if: https://www.bosch-engineering.com/company/facts/
       | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.bosch-engineering.com/company/facts/}}
          || {{#if:  ||  }} 
        }}
    }}{{#if: 
         | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}}
             || {{#if:  ||  }} 
           }}
    }}{{#switch: 
         |checked|deadurl|= 
         |#default=  {{#if:  ||  }}
    }}[https://www.bosch-engineering.com/company/facts/ }} }}}}}}}}}}{{#if:|
        {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}

}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>

Geschichte

Das Unternehmen wurde 1999 als ASSET Automotive Systems and Engineering Technology GmbH gegründet. Im Jahr 2002 erwarb es die erphi electronic GmbH in Holzkirchen.<ref name="facts" /> Nach Integration der Bosch Motorsport-Aktivitäten im Jahre 2003 wurde es zur Bosch Engineering GmbH umfirmiert. 2004 zog es in das Robert Bosch Entwicklungszentrum in Abstatt um, wo es im Jahr 2010 ein zweites Entwicklungsgebäude bezog.

Produkte

Das Unternehmen bietet Systemanpassungen in folgenden Bereichen an:

Neben Anwendungen für die Automobilindustrie werden kundenspezifische Systemanpassungen in verwandten Bereichen wie Nutzfahrzeuge, Bau- und Landmaschinen, Powersport, Motorsport, Schiffbau, Industrieanwendungen, Eisenbahn, Blockheizkraftwerke und Luftfahrt entwickelt.

Verwandte Einheiten

Im Jahr 2002 wurde die erphi electronic GmbH (Holzkirchen) von der Robert Bosch GmbH gekauft und unter die industrielle Führung der Bosch Engineering gestellt, seit Januar 2012 fand die Umfirmierung der erphi electronics GmbH in Bosch Systems Engineering GmbH statt. 2013 wurde der Geschäftsbetrieb der Bosch Engineering GmbH in die Bosch Systems Engineering GmbH ausgegliedert. Der verbleibende Teil der Bosch Engineering GmbH wurde in die Bosch Engineering Holding GmbH umfirmiert. Gleichzeitig wurde die Bosch Systems Engineering GmbH in Bosch Engineering GmbH umfirmiert und deren Sitz von Holzkirchen nach Abstatt verlagert.

Darüber hinaus sind die folgenden Einheiten der Bosch Engineering GmbH zugeordnet:

Bosch Engineering K.K. (Yokohama, gegründet 2006), Bosch Engineering North America (Farmington Hills, 2007), Bosch Engineering Frankreich (St. Ouen, 2007), Bosch General Aviation Technology GmbH (Wien, gegründet 2008), Bosch Engineering Österreich (Wien, 2009), Bosch Engineering China (Shanghai, 2010) sowie Bosch Engineering UK (Nuneaton, 2012) sowie Bosch Engineering Branch Italy (Mailand, 2015).

Im Herbst 2016 wurde bekannt, dass die ITK Engineering AG von Bosch übernommen werden soll und zukünftig eine 100%ige Tochtergesellschaft der Robert Bosch GmbH sein wird. Rechtlich bleibt die ITK Engineering eine eigenständige Einheit mit eigener Marke und getrennten Entwicklungsbereichen. Organisatorisch wurde sie der Bosch Engineering GmbH zugeordnet.

{{#if: {{#iferror:{{#ifexpr:{{#switch: | R+ = abs | R- = -abs | Z = trunc | Z+ | N = abs trunc

| Z- = -abs trunc}}(800) = (800) {{#if: | round ({{{3}}}) }} | 1 }} }}|

{{#if: Das Bosch-Gelände in Abstatt, Panoramaaufnahme, im Vordergrund die beiden Gebäude der BEG|
{{#ifeq:center|center|
}}Das Bosch-Gelände in Abstatt, Panoramaaufnahme, im Vordergrund die beiden Gebäude der BEG
|}}

|

Datei:Bosch Engineering Abstatt pano 2010.jpg: Bitte eine Gesamtbreite ohne Einheit angeben.Vorlage:Panorama/Wartung/Breite mit Einheit

}}{{#if:|Vorlage:Panorama/Wartung/Para4}}{{#if:|Vorlage:Panorama/Wartung/Dir}}

Einzelnachweise

<references />