Benedikt Hartmann
Benedikt Hartmann (* 24. Mai 1873 in Reute; † 20. März 1955 in Schiers) war ein Schweizer reformierter Pfarrer.
Leben
Benedikt Hartmanns Eltern waren Rudolf Hartmann und Marie Hartmann, geborene Schiess. Er war deren fünftes Kind und verbrachte seine Kindheit mit einer seiner Schwestern bei einem Onkel in Chur. Später brachte man sie in die Kinderhäuser der Basler Mission, wo sie eine strenge Erziehung erfuhren. Dann besuchte Hartmann das Gymnasium in Basel. Anschliessend studierte er an den Universitäten Basel und Göttingen Theologie.
In Davos nahm man ihn am 28. Juni 1896 in die evangelisch-rätische Synode auf, und er übernahm kurz darauf die Pfarrstelle in Serneus. Hier lernte er Mathilde Bühler kennen, welche er 1898 heiratete. Damit verbunden wechselte er zu den Gemeinden Thusis und Masein. 1905 berief man ihn nach Chur. Neben der dortigen Pfarrtätigkeit war er Mitglied des Stadtschulrats und überdies Präsident des Armenvereins.
Mit drei anderen Personen gründete Hartmann auch die Zeitschrift Neue Wege. Später allerdings distanzierte er sich von der Zeitschrift. 1910 kehrte er Chur ganz den Rücken zu und übernahm die Pfarrstellen Malans und Jenins. Die Evangelische Schule in Schiers bat Hartmann in dieser Zeit, Philosophie und Religion zu unterrichten, was dieser dann auch tat; 1918 ernannte man ihn zum Schuldirektor.
1926 stellte man ihn zusätzlich an der Bündner Kantonsschule in Chur als Lehrer an. Dort wurde ihm aufgetragen, Religion, Philosophie, Geschichte und Deutsch zu unterrichten. Diese Tätigkeit beschäftigte ihn, bis er 1938 in den Ruhestand trat, wozu er zu Schiers zurückkehrte. 1937 verlieh ihm die Universität Zürich für seine pädagogischen Betätigungen ein Ehrendoktorat.
Werke
- Augen auf! 1. Aus unseren Städten, Dörfern und Häusern; 2. Bündner Friedhöfe; 4. Das Engadiner Museum des Richard Campell. Chur 1906–1909.
- Alte Bündner Bauweise und Volkskunst. Chur 1914.
Literatur
- {{#ifeq: Martin Bundi|Redaktion||Martin Bundi: }}{{#if:Benedikt Hartmann|Vorlage:Str replace|Benedikt Hartmann}}. In: Historisches Lexikon der Schweiz{{#if: |. {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}{{#if: |, abgerufen am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|}}}}.{{#invoke:TemplatePar|valid|1|N>0
|cat= Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}{{#invoke:TemplatePar|check |all= 1= Autor= |opt= 2= Datum= Zugriff= Abruf= |cat= {{#ifeq:0 | 0 |Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:HLS}} |errNS= 0 |template= Vorlage:HLS |format= |preview= 1 }}
- {{#if: Erich Wenneker|Erich Wenneker: }}Hartmann, Benedikt. In: Biographisch-Bibliographisches Kirchenlexikon (BBKL){{#if:19|. Band 19, Bautz, {{#switch:19
|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:627–633|, Sp. {{#iferror:{{#expr:627–633}}|627–633|{{#expr:1*627–633*0}}–{{#expr:-(0*627–633*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20080112073505/http://www.bautz.de/bbkl/h/hartmann_b.shtml%7C}}.{{#if: 19 | |{{#ifeq:||}}}}
- Benedikt Hartmann: Basler Erinnerungen eines alten Bündners. In: Basler Jahrbuch 1953. S. 14–29.
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11649149317975231 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116491493 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116491493 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 17975231 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 17975231 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Hartmann, Benedikt | {{#if: | {{#if: Schweizer reformierter Pfarrer | {{#if: 24. Mai 1873 | {{#if: Reute | {{#if: 20. März 1955 | {{#if: Schiers || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Hartmann, Benedikt
}} |
| ALTERNATIVNAMEN |
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | Schweizer reformierter Pfarrer
}} |
| GEBURTSDATUM | 24. Mai 1873
}} |
| GEBURTSORT | Reute
}} |
| STERBEDATUM | 20. März 1955
}} |
| STERBEORT | Schiers
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:BBKL
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Reformierter Geistlicher (19. Jahrhundert)
- Reformierter Geistlicher (20. Jahrhundert)
- Ehrendoktor der Universität Zürich
- Mitglied der Bündner Synode
- Person (Kanton Graubünden)
- Schweizer
- Geboren 1873
- Gestorben 1955
- Mann