Zum Inhalt springen

Baruch Auerbach

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Gedenktafel Schönhauser Allee 162 (Prenzl) Baruch Auerbachsche Waisenhaus.jpg
Berliner Gedenktafel am Haus Schönhauser Allee 162, in Berlin-Prenzlauer Berg
Datei:Gedenktafel Schönhauser Allee 162 (Prenzl) Baruch Auerbachsche Waisenhaus 2.jpg
Informationstafel am Haus Schönhauser Allee 162, in Berlin-Prenzlauer Berg

Baruch Auerbach (* 14. August 1793 in Inowraclaw in Westpreußen; † 22. Januar 1864 in Berlin) war ein deutsch-jüdischer Pädagoge. Er wurde vor allem durch seine Auerbachschen Anstalten für Waisenkinder bekannt.

Leben

Baruch Auerbach wuchs in ärmlichen Verhältnissen als Sohn eines Rabbiners auf. Ersten Unterricht erhielt er bei seinem Vater, später an einer Thora-Schule in Lissa. 1817 folgte er seinem älteren Bruder, dem später in Leipzig wirkenden Religionslehrer Isaac Levin Auerbach (1791–1853), nach Berlin, wo er an der Berliner Universität seine Studien fortführte.

Ab 1817 war er Lehrer und Erzieher am Nauenschen Stift, einer privaten Internatsschule, später leitete er bis 1837 diese Einrichtung. 1825 trat er der Gesellschaft der Freunde bei. Auch an der in der Nachfolge der Jüdischen Freischule neu gegründeten Knabenschule der Berliner Jüdischen Gemeinde in der Rosenstraße, in der Nähe der Alten Synagoge, wirkte Baruch Auerbach ab 1826 als Lehrer, ab 1829 leitete er ebenfalls diese Schule. Er war in dieser Funktion jedoch nicht unumstritten. Seine Kritiker begründeten die schlechten Leistungen der Schüler mit seiner im Vergleich zu seinem Vorgänger Leopold Zunz geringeren Bildung, andere jedoch sahen die Ursachen in der ungenügenden personellen und finanziellen Ausstattung der Schule. Auch hatte Baruch Auerbach am Schulbetrieb ein geringeres Interesse als an seinen anderen Aufgaben. Trotz dieser Auseinandersetzungen führte er die Knabenschule bis 1851.

Baruch Auerbach starb 1864 im Alter von 70 Jahren in Berlin. Beigesetzt wurde er auf dem Jüdischen Friedhof Schönhauser Allee, wo später auch seine Frau Emma geb. Keller (1816–1878), ihre letzte Ruhestätte finden sollte. Das Grab der Eheleute ist erhalten (Stand 2005).<ref>Hans-Jürgen Mende: Lexikon Berliner Begräbnisstätten. Pharus-Plan, Berlin 2018, ISBN 978-3-86514-206-1, S. 350.</ref>

{{#invoke:Vorlage:Anker|f |errCat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Anker |errHide=1}}Die Auerbachschen Waisenhäuser

Bereits 1833 hatte Auerbach im Haus in der Rosenstraße ein Waisenhaus für Knaben gegründet, welches später in die Oranienburger Straße umzog. Am Standort Rosenstraße richtete er dann 1844 das erste Waisenhaus für Mädchen ein. Diese Waisenhäuser waren seinerzeit beispielgebend für die deutschsprachigen Länder. Beide Einrichtungen leitete er bis zu seinem Tod.

Im Jahr 1887 wurden die Waisenhäuser für Knaben und für Mädchen zu den Baruch Auerbach’schen Waisen-Erziehungs-Anstalten für jüdische Knaben und Mädchen zusammengefasst. Dafür entstand in der Schönhauser Allee 162, gegenüber dem Jüdischen Friedhof, ein Neubau, der 1897 eingeweiht werden konnte.

{{#if: Auerbachsche Waisenhäuser|{{#ifexist:Auerbachsche Waisenhäuser|

|{{#if: |{{#ifexist:{{{2}}}|

→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{2}}}{{#if: ||{{{titel2}}}}}]]{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}| und [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]|}}|}}

|{{#if: |{{#ifexist:{{{3}}}|

→ Haupt{{#if:|seite|artikel}}: [[{{{3}}}{{#if: ||{{{titel3}}}}}]]

|}}|}}|}}|}}|}}|Einbindungsfehler: Die Vorlage Hauptartikel benötigt immer mindestens ein Argument.}}

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Auerbach, Baruch|Auerbach, Baruch|Baruch Auerbach }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 1 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 1 | 1={{ #expr: 638 + 16 }} | 2={{ #expr: 638 + 2 }} | 3={{ #expr: 638 + 2 }} | 4={{ #expr: 638 + 2 }} | 5={{ #expr: 638 + 2 }} | 6={{ #expr: 638 + 2 }} | 7={{ #expr: 638 + 2 }} | 8={{ #expr: 638 + 2 }} | 9={{#switch: 638 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 638 < 449 | {{ #expr: 638 + 2 }} | {{ #expr: 638 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 638 + 2 }} | 11={{ #expr: 638 + 2 }} | 12={{ #expr: 638 + 2 }} | 13={{ #expr: 638 + 2 }} | 14={{ #expr: 638 + 2 }} | 15={{ #expr: 638 + 2 }} | 16={{ #expr: 638 + 2 }} | 17={{ #expr: 638 + 2 }} | 18={{ #expr: 638 + 2 }} | 19={{ #expr: 638 + 2 }} | 20={{ #expr: 638 + 2 }} | 21={{ #expr: 638 + 2 }} | 22={{ #expr: 638 + 2 }} | 23={{ #expr: 638 + 2 }} | 24={{ #expr: 638 + 2 }} | 25={{ #expr: 638 + 2 }} | 26={{ #expr: 638 + 2 }} | 27={{ #expr: 638 + 2 }} | 28={{ #expr: 638 + 2 }} | 29={{ #expr: 638 + 2 }} | 30={{ #expr: 638 + 2 }} | 31={{ #expr: 638 + 2 }} | 32={{ #expr: 638 + 2 }} | 33={{ #expr: 638 + 2 }} | 34={{ #expr: 638 + 2 }} | 35={{ #expr: 638 + 2 }} | 36={{ #expr: 638 + 2 }} | 37={{ #expr: 638 + 2 }} | 38={{ #expr: 638 + 2 }} | 39={{ #expr: 638 + 2 }} | 40={{ #expr: 638 + 2 }} | 41={{ #expr: 638 + 2 }} | 42={{ #expr: 638 + 2 }} | 43={{ #expr: 638 + 2 }} | 44={{ #expr: 638 + 2 }} | 45={{ #expr: 638 + 6 }} | 46={{ #expr: 638 + 2 }} | 47={{ #expr: 638 + 2 }} | 48={{ #expr: 638 + 2 }} | 49={{ #expr: 638 + 2 }} | 50={{ #expr: 638 + 2 }} | 51={{ #expr: 638 + 2 }} | 52={{ #expr: 638 + 2 }} | 53={{ #expr: 638 + 2 }} | 54={{ #expr: 638 + 2 }} | 55={{ #expr: 638 + 3 }} | 56=638 | #default = 638 }} {{ #if:Auerbach, Baruch|Auerbach, Baruch|Baruch Auerbach }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 1, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 1 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 638{{ #if:638 | {{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 638 + 16 }} | 2={{ #expr: 638 + 2 }} | 3={{ #expr: 638 + 2 }} | 4={{ #expr: 638 + 2 }} | 5={{ #expr: 638 + 2 }} | 6={{ #expr: 638 + 2 }} | 7={{ #expr: 638 + 2 }} | 8={{ #expr: 638 + 2 }} | 9={{#switch: 638 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 638 < 449 | {{ #expr: 638 + 2 }} | {{ #expr: 638 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 638 + 2 }} | 11={{ #expr: 638 + 2 }} | 12={{ #expr: 638 + 2 }} | 13={{ #expr: 638 + 2 }} | 14={{ #expr: 638 + 2 }} | 15={{ #expr: 638 + 2 }} | 16={{ #expr: 638 + 2 }} | 17={{ #expr: 638 + 2 }} | 18={{ #expr: 638 + 2 }} | 19={{ #expr: 638 + 2 }} | 20={{ #expr: 638 + 2 }} | 21={{ #expr: 638 + 2 }} | 22={{ #expr: 638 + 2 }} | 23={{ #expr: 638 + 2 }} | 24={{ #expr: 638 + 2 }} | 25={{ #expr: 638 + 2 }} | 26={{ #expr: 638 + 2 }} | 27={{ #expr: 638 + 2 }} | 28={{ #expr: 638 + 2 }} | 29={{ #expr: 638 + 2 }} | 30={{ #expr: 638 + 2 }} | 31={{ #expr: 638 + 2 }} | 32={{ #expr: 638 + 2 }} | 33={{ #expr: 638 + 2 }} | 34={{ #expr: 638 + 2 }} | 35={{ #expr: 638 + 2 }} | 36={{ #expr: 638 + 2 }} | 37={{ #expr: 638 + 2 }} | 38={{ #expr: 638 + 2 }} | 39={{ #expr: 638 + 2 }} | 40={{ #expr: 638 + 2 }} | 41={{ #expr: 638 + 2 }} | 42={{ #expr: 638 + 2 }} | 43={{ #expr: 638 + 2 }} | 44={{ #expr: 638 + 2 }} | 45={{ #expr: 638 + 6 }} | 46={{ #expr: 638 + 2 }} | 47={{ #expr: 638 + 2 }} | 48={{ #expr: 638 + 2 }} | 49={{ #expr: 638 + 2 }} | 50={{ #expr: 638 + 2 }} | 51={{ #expr: 638 + 2 }} | 52={{ #expr: 638 + 2 }} | 53={{ #expr: 638 + 2 }} | 54={{ #expr: 638 + 2 }} | 55={{ #expr: 638 + 3 }} | 56=638 | #default = 638 }} != {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 638 + 16 }} | 2={{ #expr: 638 + 2 }} | 3={{ #expr: 638 + 2 }} | 4={{ #expr: 638 + 2 }} | 5={{ #expr: 638 + 2 }} | 6={{ #expr: 638 + 2 }} | 7={{ #expr: 638 + 2 }} | 8={{ #expr: 638 + 2 }} | 9={{#switch: 638 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 638 < 449 | {{ #expr: 638 + 2 }} | {{ #expr: 638 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 638 + 2 }} | 11={{ #expr: 638 + 2 }} | 12={{ #expr: 638 + 2 }} | 13={{ #expr: 638 + 2 }} | 14={{ #expr: 638 + 2 }} | 15={{ #expr: 638 + 2 }} | 16={{ #expr: 638 + 2 }} | 17={{ #expr: 638 + 2 }} | 18={{ #expr: 638 + 2 }} | 19={{ #expr: 638 + 2 }} | 20={{ #expr: 638 + 2 }} | 21={{ #expr: 638 + 2 }} | 22={{ #expr: 638 + 2 }} | 23={{ #expr: 638 + 2 }} | 24={{ #expr: 638 + 2 }} | 25={{ #expr: 638 + 2 }} | 26={{ #expr: 638 + 2 }} | 27={{ #expr: 638 + 2 }} | 28={{ #expr: 638 + 2 }} | 29={{ #expr: 638 + 2 }} | 30={{ #expr: 638 + 2 }} | 31={{ #expr: 638 + 2 }} | 32={{ #expr: 638 + 2 }} | 33={{ #expr: 638 + 2 }} | 34={{ #expr: 638 + 2 }} | 35={{ #expr: 638 + 2 }} | 36={{ #expr: 638 + 2 }} | 37={{ #expr: 638 + 2 }} | 38={{ #expr: 638 + 2 }} | 39={{ #expr: 638 + 2 }} | 40={{ #expr: 638 + 2 }} | 41={{ #expr: 638 + 2 }} | 42={{ #expr: 638 + 2 }} | 43={{ #expr: 638 + 2 }} | 44={{ #expr: 638 + 2 }} | 45={{ #expr: 638 + 6 }} | 46={{ #expr: 638 + 2 }} | 47={{ #expr: 638 + 2 }} | 48={{ #expr: 638 + 2 }} | 49={{ #expr: 638 + 2 }} | 50={{ #expr: 638 + 2 }} | 51={{ #expr: 638 + 2 }} | 52={{ #expr: 638 + 2 }} | 53={{ #expr: 638 + 2 }} | 54={{ #expr: 638 + 2 }} | 55={{ #expr: 638 + 3 }} | 56=638 | #default = 638 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 638 + 16 }} | 2={{ #expr: 638 + 2 }} | 3={{ #expr: 638 + 2 }} | 4={{ #expr: 638 + 2 }} | 5={{ #expr: 638 + 2 }} | 6={{ #expr: 638 + 2 }} | 7={{ #expr: 638 + 2 }} | 8={{ #expr: 638 + 2 }} | 9={{#switch: 638 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 638 < 449 | {{ #expr: 638 + 2 }} | {{ #expr: 638 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 638 + 2 }} | 11={{ #expr: 638 + 2 }} | 12={{ #expr: 638 + 2 }} | 13={{ #expr: 638 + 2 }} | 14={{ #expr: 638 + 2 }} | 15={{ #expr: 638 + 2 }} | 16={{ #expr: 638 + 2 }} | 17={{ #expr: 638 + 2 }} | 18={{ #expr: 638 + 2 }} | 19={{ #expr: 638 + 2 }} | 20={{ #expr: 638 + 2 }} | 21={{ #expr: 638 + 2 }} | 22={{ #expr: 638 + 2 }} | 23={{ #expr: 638 + 2 }} | 24={{ #expr: 638 + 2 }} | 25={{ #expr: 638 + 2 }} | 26={{ #expr: 638 + 2 }} | 27={{ #expr: 638 + 2 }} | 28={{ #expr: 638 + 2 }} | 29={{ #expr: 638 + 2 }} | 30={{ #expr: 638 + 2 }} | 31={{ #expr: 638 + 2 }} | 32={{ #expr: 638 + 2 }} | 33={{ #expr: 638 + 2 }} | 34={{ #expr: 638 + 2 }} | 35={{ #expr: 638 + 2 }} | 36={{ #expr: 638 + 2 }} | 37={{ #expr: 638 + 2 }} | 38={{ #expr: 638 + 2 }} | 39={{ #expr: 638 + 2 }} | 40={{ #expr: 638 + 2 }} | 41={{ #expr: 638 + 2 }} | 42={{ #expr: 638 + 2 }} | 43={{ #expr: 638 + 2 }} | 44={{ #expr: 638 + 2 }} | 45={{ #expr: 638 + 6 }} | 46={{ #expr: 638 + 2 }} | 47={{ #expr: 638 + 2 }} | 48={{ #expr: 638 + 2 }} | 49={{ #expr: 638 + 2 }} | 50={{ #expr: 638 + 2 }} | 51={{ #expr: 638 + 2 }} | 52={{ #expr: 638 + 2 }} | 53={{ #expr: 638 + 2 }} | 54={{ #expr: 638 + 2 }} | 55={{ #expr: 638 + 3 }} | 56=638 | #default = 638 }} = {{ #expr: {{#switch: 1 | 1={{ #expr: 638 + 16 }} | 2={{ #expr: 638 + 2 }} | 3={{ #expr: 638 + 2 }} | 4={{ #expr: 638 + 2 }} | 5={{ #expr: 638 + 2 }} | 6={{ #expr: 638 + 2 }} | 7={{ #expr: 638 + 2 }} | 8={{ #expr: 638 + 2 }} | 9={{#switch: 638 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 638 < 449 | {{ #expr: 638 + 2 }} | {{ #expr: 638 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 638 + 2 }} | 11={{ #expr: 638 + 2 }} | 12={{ #expr: 638 + 2 }} | 13={{ #expr: 638 + 2 }} | 14={{ #expr: 638 + 2 }} | 15={{ #expr: 638 + 2 }} | 16={{ #expr: 638 + 2 }} | 17={{ #expr: 638 + 2 }} | 18={{ #expr: 638 + 2 }} | 19={{ #expr: 638 + 2 }} | 20={{ #expr: 638 + 2 }} | 21={{ #expr: 638 + 2 }} | 22={{ #expr: 638 + 2 }} | 23={{ #expr: 638 + 2 }} | 24={{ #expr: 638 + 2 }} | 25={{ #expr: 638 + 2 }} | 26={{ #expr: 638 + 2 }} | 27={{ #expr: 638 + 2 }} | 28={{ #expr: 638 + 2 }} | 29={{ #expr: 638 + 2 }} | 30={{ #expr: 638 + 2 }} | 31={{ #expr: 638 + 2 }} | 32={{ #expr: 638 + 2 }} | 33={{ #expr: 638 + 2 }} | 34={{ #expr: 638 + 2 }} | 35={{ #expr: 638 + 2 }} | 36={{ #expr: 638 + 2 }} | 37={{ #expr: 638 + 2 }} | 38={{ #expr: 638 + 2 }} | 39={{ #expr: 638 + 2 }} | 40={{ #expr: 638 + 2 }} | 41={{ #expr: 638 + 2 }} | 42={{ #expr: 638 + 2 }} | 43={{ #expr: 638 + 2 }} | 44={{ #expr: 638 + 2 }} | 45={{ #expr: 638 + 6 }} | 46={{ #expr: 638 + 2 }} | 47={{ #expr: 638 + 2 }} | 48={{ #expr: 638 + 2 }} | 49={{ #expr: 638 + 2 }} | 50={{ #expr: 638 + 2 }} | 51={{ #expr: 638 + 2 }} | 52={{ #expr: 638 + 2 }} | 53={{ #expr: 638 + 2 }} | 54={{ #expr: 638 + 2 }} | 55={{ #expr: 638 + 3 }} | 56=638 | #default = 638 }} + 1 }} | f|–638}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Auerbach, Baruch||{{#ifeq:0|0|}}}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:90–95|, Sp. {{#iferror:{{#expr:90–95}}|90–95|{{#expr:1*90–95*0}}–{{#expr:-(0*90–95*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070630023104/http://www.bautz.de/bbkl/a/auerbach_i_l.shtml%7C}}.{{#if: 18 | |{{#ifeq:||}}}} (dort Baruch Auerbach kurz erwähnt)

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|Baruch Auerbach}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

Einzelnachweise

<references responsive />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 11637726742587769 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116377267 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 116377267 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 42587769 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 42587769 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Auerbach, Baruch | {{#if: | {{#if: polnisch-deutscher Lehrer und Erzieher | {{#if: 14. August 1793 | {{#if: Inowraclaw | {{#if: 22. Januar 1864 | {{#if: Berlin |

Vorlage:Wikidata-Registrierung