Zum Inhalt springen

August Ferdinand Bernhardi

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:AugustFerdinandBernhardi.jpg
August Ferdinand Bernhardi

August Johann Christian Ferdinand Bernhardi (* 24. Juni 1769 in Berlin; † 1. Juni 1820 ebenda) war ein deutscher Sprachforscher und Schriftsteller.

Leben

Seine Eltern waren Johann Christian Bernhardii (1738–1815) – Justizoberkommissar in Berlin – und dessen Ehefrau Christine Hilke aus Magdeburg. Zu seinen Vorfahren gehört Bartholomäus Bernhardi (1487–1551), der erste evangelische Rektor der Universität Wittenberg und Propst von Kemberg.

Nach dem Studium der Philosophie an der Universität Halle (Saale) wurde Bernhardi 1791 Lehrer am Friedrichwerderschen Gymnasium in Berlin – zu seinen Schülern gehörten u. a. Ludwig Tieck und Wilhelm Heinrich Wackenroder – und 1808 dessen Direktor. 1815 wurde er Mitglied des Berliner Konsistoriums und der wissenschaftlichen Prüfungskommission. Kurz vor seinem Tode wurde er zum Direktor des Friedrich-Wilhelms-Gymnasiums ernannt. Er gehörte zum inneren Kreis der Schulreformer des Neuhumanismus um Wilhelm von Humboldt.

Seit 1799 war Bernhardi mit Sophie Tieck, der Schwester des Schriftstellers Ludwig Tiecks und des Bildhauers Christian Friedrich Tiecks verheiratet. Die Ehe wurde jedoch 1805 wieder aufgelöst. Diese Beziehung brachte ihn in den Kreis der Romantiker, namentlich Friedrich und August Wilhelm Schlegel, sowie Ludwig Tieck u. a. Er trat dem 1804 von Adelbert von Chamisso und Karl August Varnhagen gegründeten Nordsternbund bei und beteiligte sich am Kollektivroman Die Versuche und Hindernisse Karls, an dem außer jenen auch Friedrich de la Motte Fouqué und Wilhelm Neumann mitschrieben. Darüber hinaus trat er 1810 der Gesetzlosen Gesellschaft zu Berlin bei.

Neben seinen sprachwissenschaftlichen Werken veröffentlichte Bernhardi auch satirische Schriften über das Berliner Gesellschafts- und Literaturleben und verfasste Beiträge für Literaturzeitschriften und Almanache (Athenäum, Europa …). Außerdem schrieb er eigene Erzählungen und Gedichte im Sinne der Romantik, das bekannteste Gedicht ist Der Löwe in Florenz. Ruhm und Ansehen erlangte August Ferdinand Bernhardi jedoch vor allem durch seine Werke als Sprachforscher, mit denen er großen Einfluss auf die Arbeiten Wilhelm von Humboldts und Franz Bopps ausübte.

Aus seiner Ehe mit Sophie Tieck entstammen der Schriftsteller Wilhelm Bernhardi und der Historiker Theodor von Bernhardi.

August Ferdinand Bernhardi starb am 1. Juni 1820 im Alter von 50 Jahren in Berlin. Er wurde auf dem Friedhof der Dorotheenstädtischen und Friedrichswerderschen Gemeinden in Berlin beigesetzt. Das Grab ist nicht erhalten.<ref>Hans-Jürgen Mende: Lexikon Berliner Begräbnisstätten. Pharus-Plan, Berlin 2018, ISBN 978-3-86514-206-1. S. 94.</ref>

Werke

  • Vollständige lateinische Grammatik, 1795–1797
  • Vollständige griechische Grammatik, 1797, Digitalisat
  • Bambocciaden, 1797–1800
  • Sprachlehre, 1801–1803, Volltext (Band 1), Volltext (Band 2)
  • Anfangsgründe der Sprachwissenschaft, 1805, Digitalisat
  • Ueber die ersten Grundsätze der Disciplin in einem Gymnasium, 1811, Digitalisat
  • (Mitarbeit) Die Versuche und Hindernisse Karls, 1808
  • Ansichten über die Organisation der gelehrten Schulen, 1818, Digitalisat
  • Ueber den Philoktet des Sophokles Digitalisat

Literatur

  • Joachim Bräuer: August Friedrich Bernhardi, der Sprachphilosoph der älteren Romantik. Breslau 1921.
  • Max Blücher: A. F. Bernhardis Leben und Schriften,. Cöthen in Anhalt 1923.
  • Wilhelm Horstmann: August Ferdinand Bernhardi 1769–1820 als Pädagoge. Leipzig 1926.
  • Eva Fiesel: Die Sprachphilosophie der deutschen Romantik. Tübingen 1927.
  • Roswitha Wild-Schedlbauer: Einleitung. In: A. F. Bernhardi: Anfangsgründe der Sprachwissenschaft (Faks. Neudruck). Tübingen 1990, ISBN 3-7728-0786-0.
  • Bernhard Hurch: Bernhardi und Humboldt und die Asymmetrie der Prosodie. In: M. Ofitsch, C. Zinko (Hrsg.): 125 Jahre Indogermanistik in Graz. Graz 2000, S. 185–192.
  • {{ #if:Hermann Hettner|Hermann Hettner: |}}{{ #if:ADB:Bernhardi, August Ferdinand|{{ #if:Bernhardi, August Ferdinand|Bernhardi, August Ferdinand|August Ferdinand Bernhardi }}|{{#ifeq: {{#switch: 2

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Bernhardi, August Ferdinand|Bernhardi, August Ferdinand|August Ferdinand Bernhardi }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 2 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 2 | 1={{ #expr: 458 + 16 }} | 2={{ #expr: 458 + 2 }} | 3={{ #expr: 458 + 2 }} | 4={{ #expr: 458 + 2 }} | 5={{ #expr: 458 + 2 }} | 6={{ #expr: 458 + 2 }} | 7={{ #expr: 458 + 2 }} | 8={{ #expr: 458 + 2 }} | 9={{#switch: 458 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 458 < 449 | {{ #expr: 458 + 2 }} | {{ #expr: 458 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 458 + 2 }} | 11={{ #expr: 458 + 2 }} | 12={{ #expr: 458 + 2 }} | 13={{ #expr: 458 + 2 }} | 14={{ #expr: 458 + 2 }} | 15={{ #expr: 458 + 2 }} | 16={{ #expr: 458 + 2 }} | 17={{ #expr: 458 + 2 }} | 18={{ #expr: 458 + 2 }} | 19={{ #expr: 458 + 2 }} | 20={{ #expr: 458 + 2 }} | 21={{ #expr: 458 + 2 }} | 22={{ #expr: 458 + 2 }} | 23={{ #expr: 458 + 2 }} | 24={{ #expr: 458 + 2 }} | 25={{ #expr: 458 + 2 }} | 26={{ #expr: 458 + 2 }} | 27={{ #expr: 458 + 2 }} | 28={{ #expr: 458 + 2 }} | 29={{ #expr: 458 + 2 }} | 30={{ #expr: 458 + 2 }} | 31={{ #expr: 458 + 2 }} | 32={{ #expr: 458 + 2 }} | 33={{ #expr: 458 + 2 }} | 34={{ #expr: 458 + 2 }} | 35={{ #expr: 458 + 2 }} | 36={{ #expr: 458 + 2 }} | 37={{ #expr: 458 + 2 }} | 38={{ #expr: 458 + 2 }} | 39={{ #expr: 458 + 2 }} | 40={{ #expr: 458 + 2 }} | 41={{ #expr: 458 + 2 }} | 42={{ #expr: 458 + 2 }} | 43={{ #expr: 458 + 2 }} | 44={{ #expr: 458 + 2 }} | 45={{ #expr: 458 + 6 }} | 46={{ #expr: 458 + 2 }} | 47={{ #expr: 458 + 2 }} | 48={{ #expr: 458 + 2 }} | 49={{ #expr: 458 + 2 }} | 50={{ #expr: 458 + 2 }} | 51={{ #expr: 458 + 2 }} | 52={{ #expr: 458 + 2 }} | 53={{ #expr: 458 + 2 }} | 54={{ #expr: 458 + 2 }} | 55={{ #expr: 458 + 3 }} | 56=458 | #default = 458 }} {{ #if:Bernhardi, August Ferdinand|Bernhardi, August Ferdinand|August Ferdinand Bernhardi }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 2, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 2 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 458{{ #if:459 | {{ #ifexpr: {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 458 + 16 }} | 2={{ #expr: 458 + 2 }} | 3={{ #expr: 458 + 2 }} | 4={{ #expr: 458 + 2 }} | 5={{ #expr: 458 + 2 }} | 6={{ #expr: 458 + 2 }} | 7={{ #expr: 458 + 2 }} | 8={{ #expr: 458 + 2 }} | 9={{#switch: 458 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 458 < 449 | {{ #expr: 458 + 2 }} | {{ #expr: 458 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 458 + 2 }} | 11={{ #expr: 458 + 2 }} | 12={{ #expr: 458 + 2 }} | 13={{ #expr: 458 + 2 }} | 14={{ #expr: 458 + 2 }} | 15={{ #expr: 458 + 2 }} | 16={{ #expr: 458 + 2 }} | 17={{ #expr: 458 + 2 }} | 18={{ #expr: 458 + 2 }} | 19={{ #expr: 458 + 2 }} | 20={{ #expr: 458 + 2 }} | 21={{ #expr: 458 + 2 }} | 22={{ #expr: 458 + 2 }} | 23={{ #expr: 458 + 2 }} | 24={{ #expr: 458 + 2 }} | 25={{ #expr: 458 + 2 }} | 26={{ #expr: 458 + 2 }} | 27={{ #expr: 458 + 2 }} | 28={{ #expr: 458 + 2 }} | 29={{ #expr: 458 + 2 }} | 30={{ #expr: 458 + 2 }} | 31={{ #expr: 458 + 2 }} | 32={{ #expr: 458 + 2 }} | 33={{ #expr: 458 + 2 }} | 34={{ #expr: 458 + 2 }} | 35={{ #expr: 458 + 2 }} | 36={{ #expr: 458 + 2 }} | 37={{ #expr: 458 + 2 }} | 38={{ #expr: 458 + 2 }} | 39={{ #expr: 458 + 2 }} | 40={{ #expr: 458 + 2 }} | 41={{ #expr: 458 + 2 }} | 42={{ #expr: 458 + 2 }} | 43={{ #expr: 458 + 2 }} | 44={{ #expr: 458 + 2 }} | 45={{ #expr: 458 + 6 }} | 46={{ #expr: 458 + 2 }} | 47={{ #expr: 458 + 2 }} | 48={{ #expr: 458 + 2 }} | 49={{ #expr: 458 + 2 }} | 50={{ #expr: 458 + 2 }} | 51={{ #expr: 458 + 2 }} | 52={{ #expr: 458 + 2 }} | 53={{ #expr: 458 + 2 }} | 54={{ #expr: 458 + 2 }} | 55={{ #expr: 458 + 3 }} | 56=458 | #default = 458 }} != {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 459 + 16 }} | 2={{ #expr: 459 + 2 }} | 3={{ #expr: 459 + 2 }} | 4={{ #expr: 459 + 2 }} | 5={{ #expr: 459 + 2 }} | 6={{ #expr: 459 + 2 }} | 7={{ #expr: 459 + 2 }} | 8={{ #expr: 459 + 2 }} | 9={{#switch: 459 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 459 < 449 | {{ #expr: 459 + 2 }} | {{ #expr: 459 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 459 + 2 }} | 11={{ #expr: 459 + 2 }} | 12={{ #expr: 459 + 2 }} | 13={{ #expr: 459 + 2 }} | 14={{ #expr: 459 + 2 }} | 15={{ #expr: 459 + 2 }} | 16={{ #expr: 459 + 2 }} | 17={{ #expr: 459 + 2 }} | 18={{ #expr: 459 + 2 }} | 19={{ #expr: 459 + 2 }} | 20={{ #expr: 459 + 2 }} | 21={{ #expr: 459 + 2 }} | 22={{ #expr: 459 + 2 }} | 23={{ #expr: 459 + 2 }} | 24={{ #expr: 459 + 2 }} | 25={{ #expr: 459 + 2 }} | 26={{ #expr: 459 + 2 }} | 27={{ #expr: 459 + 2 }} | 28={{ #expr: 459 + 2 }} | 29={{ #expr: 459 + 2 }} | 30={{ #expr: 459 + 2 }} | 31={{ #expr: 459 + 2 }} | 32={{ #expr: 459 + 2 }} | 33={{ #expr: 459 + 2 }} | 34={{ #expr: 459 + 2 }} | 35={{ #expr: 459 + 2 }} | 36={{ #expr: 459 + 2 }} | 37={{ #expr: 459 + 2 }} | 38={{ #expr: 459 + 2 }} | 39={{ #expr: 459 + 2 }} | 40={{ #expr: 459 + 2 }} | 41={{ #expr: 459 + 2 }} | 42={{ #expr: 459 + 2 }} | 43={{ #expr: 459 + 2 }} | 44={{ #expr: 459 + 2 }} | 45={{ #expr: 459 + 6 }} | 46={{ #expr: 459 + 2 }} | 47={{ #expr: 459 + 2 }} | 48={{ #expr: 459 + 2 }} | 49={{ #expr: 459 + 2 }} | 50={{ #expr: 459 + 2 }} | 51={{ #expr: 459 + 2 }} | 52={{ #expr: 459 + 2 }} | 53={{ #expr: 459 + 2 }} | 54={{ #expr: 459 + 2 }} | 55={{ #expr: 459 + 3 }} | 56=459 | #default = 459 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 459 + 16 }} | 2={{ #expr: 459 + 2 }} | 3={{ #expr: 459 + 2 }} | 4={{ #expr: 459 + 2 }} | 5={{ #expr: 459 + 2 }} | 6={{ #expr: 459 + 2 }} | 7={{ #expr: 459 + 2 }} | 8={{ #expr: 459 + 2 }} | 9={{#switch: 459 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 459 < 449 | {{ #expr: 459 + 2 }} | {{ #expr: 459 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 459 + 2 }} | 11={{ #expr: 459 + 2 }} | 12={{ #expr: 459 + 2 }} | 13={{ #expr: 459 + 2 }} | 14={{ #expr: 459 + 2 }} | 15={{ #expr: 459 + 2 }} | 16={{ #expr: 459 + 2 }} | 17={{ #expr: 459 + 2 }} | 18={{ #expr: 459 + 2 }} | 19={{ #expr: 459 + 2 }} | 20={{ #expr: 459 + 2 }} | 21={{ #expr: 459 + 2 }} | 22={{ #expr: 459 + 2 }} | 23={{ #expr: 459 + 2 }} | 24={{ #expr: 459 + 2 }} | 25={{ #expr: 459 + 2 }} | 26={{ #expr: 459 + 2 }} | 27={{ #expr: 459 + 2 }} | 28={{ #expr: 459 + 2 }} | 29={{ #expr: 459 + 2 }} | 30={{ #expr: 459 + 2 }} | 31={{ #expr: 459 + 2 }} | 32={{ #expr: 459 + 2 }} | 33={{ #expr: 459 + 2 }} | 34={{ #expr: 459 + 2 }} | 35={{ #expr: 459 + 2 }} | 36={{ #expr: 459 + 2 }} | 37={{ #expr: 459 + 2 }} | 38={{ #expr: 459 + 2 }} | 39={{ #expr: 459 + 2 }} | 40={{ #expr: 459 + 2 }} | 41={{ #expr: 459 + 2 }} | 42={{ #expr: 459 + 2 }} | 43={{ #expr: 459 + 2 }} | 44={{ #expr: 459 + 2 }} | 45={{ #expr: 459 + 6 }} | 46={{ #expr: 459 + 2 }} | 47={{ #expr: 459 + 2 }} | 48={{ #expr: 459 + 2 }} | 49={{ #expr: 459 + 2 }} | 50={{ #expr: 459 + 2 }} | 51={{ #expr: 459 + 2 }} | 52={{ #expr: 459 + 2 }} | 53={{ #expr: 459 + 2 }} | 54={{ #expr: 459 + 2 }} | 55={{ #expr: 459 + 3 }} | 56=459 | #default = 459 }} = {{ #expr: {{#switch: 2 | 1={{ #expr: 458 + 16 }} | 2={{ #expr: 458 + 2 }} | 3={{ #expr: 458 + 2 }} | 4={{ #expr: 458 + 2 }} | 5={{ #expr: 458 + 2 }} | 6={{ #expr: 458 + 2 }} | 7={{ #expr: 458 + 2 }} | 8={{ #expr: 458 + 2 }} | 9={{#switch: 458 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 458 < 449 | {{ #expr: 458 + 2 }} | {{ #expr: 458 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 458 + 2 }} | 11={{ #expr: 458 + 2 }} | 12={{ #expr: 458 + 2 }} | 13={{ #expr: 458 + 2 }} | 14={{ #expr: 458 + 2 }} | 15={{ #expr: 458 + 2 }} | 16={{ #expr: 458 + 2 }} | 17={{ #expr: 458 + 2 }} | 18={{ #expr: 458 + 2 }} | 19={{ #expr: 458 + 2 }} | 20={{ #expr: 458 + 2 }} | 21={{ #expr: 458 + 2 }} | 22={{ #expr: 458 + 2 }} | 23={{ #expr: 458 + 2 }} | 24={{ #expr: 458 + 2 }} | 25={{ #expr: 458 + 2 }} | 26={{ #expr: 458 + 2 }} | 27={{ #expr: 458 + 2 }} | 28={{ #expr: 458 + 2 }} | 29={{ #expr: 458 + 2 }} | 30={{ #expr: 458 + 2 }} | 31={{ #expr: 458 + 2 }} | 32={{ #expr: 458 + 2 }} | 33={{ #expr: 458 + 2 }} | 34={{ #expr: 458 + 2 }} | 35={{ #expr: 458 + 2 }} | 36={{ #expr: 458 + 2 }} | 37={{ #expr: 458 + 2 }} | 38={{ #expr: 458 + 2 }} | 39={{ #expr: 458 + 2 }} | 40={{ #expr: 458 + 2 }} | 41={{ #expr: 458 + 2 }} | 42={{ #expr: 458 + 2 }} | 43={{ #expr: 458 + 2 }} | 44={{ #expr: 458 + 2 }} | 45={{ #expr: 458 + 6 }} | 46={{ #expr: 458 + 2 }} | 47={{ #expr: 458 + 2 }} | 48={{ #expr: 458 + 2 }} | 49={{ #expr: 458 + 2 }} | 50={{ #expr: 458 + 2 }} | 51={{ #expr: 458 + 2 }} | 52={{ #expr: 458 + 2 }} | 53={{ #expr: 458 + 2 }} | 54={{ #expr: 458 + 2 }} | 55={{ #expr: 458 + 3 }} | 56=458 | #default = 458 }} + 1 }} | f|–459}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Bernhardi, August Ferdinand||{{#ifeq:0|0|}}}}

  • {{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}{{#ifeq: 0 | 0
   | {{#if: 122
       |
       | Vorlage:NDB – bitte Seitenzahl(en) angeben
     }}{{#if: 118656449
         | {{#if: {{#invoke:URIutil|isDNBvalid|118656449}}
             | {{#if: 
                 | Vorlage:NDB – Wenn GND dann kein SFZ angeben
               }}
             | Vorlage:NDB – GND unzulässig
           }}
         | {{#if: 
             | {{#if: 
                 | {{#ifeq: 375513 | 4526413
                     |
                     | Vorlage:NDB7= ist obsolet, jetzt SFZ=
                   }}
               }}
             | {{#ifeq:  | 1
                 | 
                 | 
               }}
           }}
     }}{{#if: 
         | {{#ifeq: 375513 | 11376103
             |
             | Vorlage:NDBWerktitel= war ein Irrtum, jetzt Werkliste=
           }}
       }}

}}{{#if:

   | {{#if: 
       |
       | 
     }}

}}

|1=Hamm 1975. 2., unveränderte Auflage. Hamm 1990, ISBN 3-88309-013-1 |2=Hamm 1990, ISBN 3-88309-032-8 |3=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-035-2 |4=Herzberg 1992, ISBN 3-88309-038-7 |5=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-043-3 |6=Herzberg 1993, ISBN 3-88309-044-1 |7=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-048-4 |8=Herzberg 1994, ISBN 3-88309-053-0 |9=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-058-1 |10=Herzberg 1995, ISBN 3-88309-062-X |11=Herzberg 1996, ISBN 3-88309-064-6 |12=Herzberg 1997, ISBN 3-88309-068-9 |13=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-072-7 |14=Herzberg 1998, ISBN 3-88309-073-5 |15=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-077-8 |16=Herzberg 1999, ISBN 3-88309-079-4 |17=Herzberg 2000, ISBN 3-88309-080-8 |18=Herzberg 2001, ISBN 3-88309-086-7 |19=Nordhausen 2001, ISBN 3-88309-089-1 |20=Nordhausen 2002, ISBN 3-88309-091-3 |21=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-110-3 |22=Nordhausen 2003, ISBN 3-88309-133-2 |23=Nordhausen 2004, ISBN 3-88309-155-3 |24=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-247-9 |25=Nordhausen 2005, ISBN 3-88309-332-7 |26=Nordhausen 2006, ISBN 3-88309-354-8 |27=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-393-2 |28=Nordhausen 2007, ISBN 978-3-88309-413-7 |29=Nordhausen 2008, ISBN 978-3-88309-452-6 |30=Nordhausen 2009, ISBN 978-3-88309-478-6 |31=Nordhausen 2010, ISBN 978-3-88309-544-8 |32=Nordhausen 2011, ISBN 978-3-88309-615-5 |33=Nordhausen 2012, ISBN 978-3-88309-690-2 |34=Nordhausen 2013, ISBN 978-3-88309-766-4 |35=Nordhausen 2014, ISBN 978-3-88309-882-1 |36=Nordhausen 2015, ISBN 978-3-88309-920-0 |37=Nordhausen 2016, ISBN 978-3-95948-142-7 |38=Nordhausen 2017, ISBN 978-3-95948-259-2 |39=Nordhausen 2018, ISBN 978-3-95948-350-6 |40=Nordhausen 2019, ISBN 978-3-95948-426-8 |41=Nordhausen 2020, ISBN 978-3-95948-474-9 |42=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-505-0 |43=Nordhausen 2021, ISBN 978-3-95948-536-4 |44=Nordhausen 2022, ISBN 978-3-95948-556-2 |45=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-584-5 |46=Nordhausen 2023, ISBN 978-3-95948-590-6 |47=Nordhausen 2024, ISBN 978-3-689-11006-2 |48=Nordhausen 2025, ISBN 978-3-689-11017-8 }}{{#if:|, Sp. }}{{#if:210–213|, Sp. {{#iferror:{{#expr:210–213}}|210–213|{{#expr:1*210–213*0}}–{{#expr:-(0*210–213*1)}}}}}}}}{{#if:|}}{{#if:https://web.archive.org/web/20070613080444/http://www.bautz.de/bbkl/b/bernhardi_a_f.shtml%7C}}.{{#if: 20 | |{{#ifeq:||}}}}

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:|{{{1}}}|August Ferdinand Bernhardi}}|uselang=de}} Commons: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:|{{{1}}}|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if:

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left||9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

[[s:{{#if:|{{{lang}}}:}}{{#if:August Ferdinand Bernhardi|August Ferdinand Bernhardi|August Ferdinand Bernhardi}}|Wikisource: {{#if:|{{{2}}}|{{#if:August Ferdinand Bernhardi|August Ferdinand Bernhardi|August Ferdinand Bernhardi}}}}]]{{#switch: 1

|1|= – Quellen und Volltexte |0|-= |X|x= |#default= –

}}{{#if: | ({{#invoke:Multilingual|format|{{{lang}}}|slang=!|shift=m}}) }}

{{#invoke:TemplatePar|check

  |opt= 1= 2= lang= suffix=
  |template=Vorlage:Wikisource
  |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
  }}
| {{#if: 
    | Vorlage:DNB-Portal – veraltete Parametrisierung 3=
  }}

}}

Einzelnachweise

<references />

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 118656449no2002031727120731339 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118656449 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 118656449 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002031727 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: no2002031727 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 120731339 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 120731339 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Bernhardi, August Ferdinand | {{#if: Bernhardi, August Johann Christian Ferdinand | {{#if: deutscher Sprachforscher und Schriftsteller | {{#if: 24. Juni 1769 | {{#if: Berlin | {{#if: 1. Juni 1820 | {{#if: Berlin |

Vorlage:Wikidata-Registrierung