Zum Inhalt springen

Artabanos IV.

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie
Datei:Artabanusiv.jpg
Münze des Artabanos IV.

Artabanos IV. ({{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|neu}}persisch{{#if:اردوان| {{#invoke:Vorlage:lang|fold}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}}}{{#if:|, DMG {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}}}{{#if:| <templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}{{#if:

    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }}}}{{#if:|, ‚‘}}{{#invoke:TemplatePar|check |template=Vorlage:fa |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Fa |format=@@@ |all=1= |opt=2= w= DMG= d= IPA= de= b=}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |template=Vorlage:faS |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:FaS |format=@@@ |all= |opt=1= 2= w= DMG= d= IPA= de= b= neu=}} Ardawān [<templatestyles src="IPA/styles.css" />{{#if:|[}}ærdæˈvɔːn{{#if:

    | ] <phonos file="{{{Tondatei}}}"></phonos>
  }}{{#invoke:TemplatePar|check

|all= 1= |opt= 2= Tondatei= |template=Vorlage:IPA |errNS= 0 |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:IPA |format=@@@ }}]; † 28. April 224) aus dem Hause der Arsakiden war der letzte Großkönig des Partherreichs von 213 bis 224 n. Chr. In der älteren und vereinzelt auch noch in der neueren Forschung wird er auch als Artabanos V. bezeichnet, da Arsakes II. dort fälschlich als Artabanos I. angesehen wird.

Artabanos war der jüngere Bruder von Vologaeses VI. und wohl zunächst nur Herrscher von Medien. Im Jahr 213 rebellierte er aber gegen seinen Bruder und besetzte 215 Susa. Aus diesem Jahr ist eine Stele von dort erhalten, die ihn bei der Amtseinsetzung eines Satrapen Xvaschak zeigt.

216 forderte der römische Kaiser Caracalla eine Tochter des Artabanos, der sich inzwischen im Machtkampf mit seinem Bruder durchgesetzt zu haben schien, als Ehefrau, was Artabanos jedoch ablehnte. Dies nutzte Caracalla als Kriegsgrund und fiel mit einem Heer in Mesopotamien ein. Artabanos IV. konnte einer Entscheidungsschlacht in diesem Partherkrieg zunächst ausweichen und nach dem Tod Caracallas 217 gegen die Römer in Mesopotamien vorgehen und sie schlagen. Der neue Kaiser Macrinus musste 218 Frieden schließen, sodass die Westgrenze Parthiens vorerst gesichert war. Einige Zeit darauf kam es jedoch zu einer Rebellion der Sassaniden in der Persis.

Artabanos IV. wurde am 28. April 224 vom Anführer der Rebellion Ardaschir I. besiegt und getötet. Mit seinem Tod endete die Herrschaft der Parther. Vologaeses VI. scheint sich noch einige Jahre gehalten zu haben, bevor er ebenfalls besiegt wurde. Das arsakidische Herrschergeschlecht konnte sich aber in Armenien halten, während die Sassaniden den Rest des Partherreiches eroberten, dessen Gebiet sie bis 642/651 beherrschen sollten.

Siehe auch

Literatur

| S I | Suppl. I = Supplementband I | S II | Suppl. II = Supplementband II | S III | Suppl. III = Supplementband III | S IV | Suppl. IV = Supplementband IV | S V | Suppl. V = Supplementband V | S VI | Suppl. VI = Supplementband VI | S VII | Suppl. VII = Supplementband VII | S VIII | Suppl. VIII = Supplementband VIII | S IX | Suppl. IX = Supplementband IX | S X | Suppl. X = Supplementband X | S XI | Suppl. XI = Supplementband XI | S XII | Suppl. XII = Supplementband XII | S XIII | Suppl. XIII = Supplementband XIII | S XIV | Suppl. XIV = Supplementband XIV | S XV | Suppl. XV = Supplementband XV | R=Registerband | #default = Band II,1 }}, Stuttgart {{#switch: II,1 | I,1=1893 | I,2=1894 | II,1=1895 | II,2=1896 | III,1=1897 | III,2=1899 | IV,1=1900 | IV,2=1901 | V,1=1903 | V,2=1905 | VI,1=1907 | VI,2=1909 | VII,1=1910 | VII,2=1912 | VIII,1=1912 | VIII,2=1913 | IX,1=1914 | IX,2=1916 | X,1=1918 | X,2=1919 | XI,1=1921 | XI,2=1922 | XII,1=1924 | XII,2=1925 | XIII,1=1926 | XIII,2=1927 | XIV,1=1928 | XIV,2=1930 | XV,1=1931 | XV,2=1932 | XVI,1=1933 | XVI,2=1935 | XVII,1=1936 | XVII,2=1937 | XVIII,1=1939 | XVIII,2=1942 | XVIII,3=1949 | XVIII,4=1949 | XIX,1=1937 | XIX,2=1938 | XX,1=1941 | XX,2=1950 | XXI,1=1951 | XXI,2=1952 | XXII,1=1953 | XXII,2=1954 | XXIII,1=1957 | XXIII,2=1959 | XXIV=1963

| I A,1=1914 | I A,2=1920 | II A,1=1921 | II A,2=1923 | III A,1=1927 | III A,2=1929 | IV A,1=1931 | IV A,2=1932 | V A,1=1934 | V A,2=1934 | VI A,1=1936 | VI A,2=1937 | VII A,1=1939 | VII A,2=1948 | VIII A,1=1955 | VIII A,2=1958 | IX A,1=1961 | IX A,2=1967 | X A=1972

| Suppl. I=1903 | Suppl. II=1913 | Suppl. III=1918 | Suppl. IV=1924 | Suppl. V=1931 | Suppl. VI=1935 | Suppl. VII=1940 | Suppl. VIII=1956 | Suppl. IX=1962 | Suppl. X=1965 | Suppl. XI=1968 | Suppl. XII=1970 | Suppl. XIII=1973 | Suppl. XIV=1974 | Suppl. XV=1978

|S I=1903 |S II=1913 |S III=1918 |S IV=1924 |S V=1931 |S VI=1935 |S VII=1940 |S VIII=1956 |S IX=1962 |S X=1965 |S XI=1968 |S XII=1970 |S XIII=1973 |S XIV=1974 |S XV=1978 |R=1980

| #default = 1893ff. }}{{#if:1296|, {{#ifeq: II,1|R|S.|Sp.}} 1296{{#if:1298|{{#ifexpr:1296<>1298|{{#ifexpr: 1296+1=1298| f{{#if:|.}}|–1298}}}} |}}|}}{{#if:|, |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{#invoke:TemplatePar|match |template=Vorlage:RE |cat=Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:RE |format=@@@ |1=1=+ |2=2=N>0 |3=3=n |4=4=* |5=5=* |6=6=* |7=7=* |8=Fundstelle=*}}{{#if:II,1|{{#switch: II,1 | I,1 | I,2 | II,1 | II,2 | III,1 | III,2 | IV,1 | IV,2 | V,1 | V,2 | VI,1 | VI,2 | VII,1 | VII,2 | VIII,1 | VIII,2 | IX,1 | IX,2 | X,1 | X,2 | XI,1 | XI,2 | XII,1 | XII,2 | XIII,1 | XIII,2 | XIV,1 | XIV,2 | XV,1 | XV,2 | XVI,1 | XVI,2 | XVII,1 | XVII,2 | XVIII,1 | XVIII,2 | XVIII,3 | XVIII,4 | XIX,1 | XIX,2 | XX,1 | XX,2 | XXI,1 | XXI,2 | XXII,1 | XXII,2 | XXIII,1 | XXIII,2 | XXIV

| I A,1 | I A,2 | II A,1 | II A,2 | III A,1 | III A,2 | IV A,1 | IV A,2 | V A,1 | V A,2 | VI A,1 | VI A,2 | VII A,1 | VII A,2 | VIII A,1 | VIII A,2 | IX A,1 | IX A,2 | X A

| Suppl. I | Suppl. II | Suppl. III | Suppl. IV | Suppl. V | Suppl. VI | Suppl. VII | Suppl. VIII | Suppl. IX | Suppl. X | Suppl. XI | Suppl. XII | Suppl. XIII | Suppl. XIV | Suppl. XV

|S I |S II |S III |S IV |S V |S VI |S VII |S VIII |S IX |S X |S XI |S XII |S XIII |S XIV |S XV |R= | #default = Vorlage:RE: Ungültige Bandnummer. }}|}}

  • Josef Wiesehöfer: Die Geschichte Irans von den Achaimeniden bis in frühislamische Zeit. In: Wilfried Seipel (Hrsg.): 7000 Jahre persische Kunst. Meisterwerke aus dem Iranischen Nationalmuseum in Teheran: Eine Ausstellung des Kunsthistorischen Museums Wien und des Iranischen Nationalmuseums in Teheran. Kunsthistorisches Museum, Wien 2001, ISBN 3-85497-018-8, S. 55–74, hier S. 67–69.

Weblinks

[{{canonicalurl:Commons:Category:{{#if:Artabanos IV of Parthia|Artabanos IV of Parthia|Artabanos IV.}}|uselang=de}} Commons: {{#if:Artabanos IV.|Artabanos IV.|{{#if:Artabanos IV of Parthia|Artabanos IV of Parthia|{{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}}}]{{#switch:1

|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:

    | {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
        |1/=  und Videos
        |1/1=, Videos und Audiodateien
        |/1=  und Audiodateien}}
    | , Videos und Audiodateien
  }}

|#default= – }}{{#if: Artabanos IV of Parthia

   | {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|artabanos iv of parthia|9}} 
       | category: 
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}

Vorlage:Wikidata-Registrierung

  1. REDIRECT Vorlage:Personenleiste

{{#ifeq: p | p | | {{#if: | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: 2022-04-09 | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|2022-04-09|7}}]] }}{{#if: ja | {{#if: 2022-04-09 | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Artabanos IV. | {{#if: Artabanos V. | {{#if: parthischer König | {{#if: 2. Jahrhundert | {{#if: | {{#if: 28. April 224 | {{#if: |

Vorlage:Wikidata-Registrierung