Anna Morandi Manzolini
Anna Morandi Manzolini, geborene Morandi (* 21. Januar 1714 in Bologna; † 9. Juli 1774 ebenda) war eine italienische Anatomin und Wachsbildnerin. Sie lehrte als Honorarprofessorin Anatomie an der Universität Bologna und ist bekannt für ihre anatomisch präzisen Wachsnachbildungen menschlicher Organe und Körperteile.
Leben
Über Anna Morandis Kindheit und Jugend und über ihre Ausbildung ist wenig bekannt. Sie scheint eine gute Schulbildung bekommen zu haben, da sie die lateinischen Texte von Galen, Andreas Vesalius, Marcello Malpighi und Antonio Maria Valsalva lesen konnte, auf die sie sich in ihren Arbeitstagebüchern bezieht. Außerdem wurde sie in den Werkstätten von Giuseppe Pedretti and Francesco Motti in Zeichnung und Bildhauerei unterrichtet. Dort lernte sie ihren späteren Mann, Giovanni Manzolini<ref name="ManzoliniGiovanni">{{#if: Susanna Falabella|Susanna Falabella: }}giovanni-manzolini_(Dizionario-Biografico)/|giovanni-manzolini_(Dizionario-Biografico)/|*Pflichtangabe ID fehlt* }} {{#if: Manzolini, Giovanni| Manzolini, Giovanni | {{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}. In: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||{{ #if: 69|{{#switch: 69
|1=Alberto M. Ghisalberti
|2
|3
|4
|5
|6
|7
|8
|9
|10
|11
|12
|13
|14
|15
|16
|17
|18
|19
|20
|21
|22
|23
|24
|25
|26
|27
|28
|29
|30=Alberto M. Ghisalberti
|31=Massimiliano Pavan
|32
|33
|34
|35
|36
|37
|38
|39
|40=Massimiliano Pavan
|41=Fiorella Bartoccini
|42
|43
|44
|45=Fiorella Bartoccini
|46=Fiorella Bartoccini
|47
|48
|49
|50
|51=Fiorella Bartoccini
|52=Mario Caravale
|53
|54
|55
|56
|57
|58
|59
|60
|61
|62
|63
|64
|65
|66
|67
|68
|69
|70
|71
|72
|73
|74
|75=Mario Caravale
|76=Raffaele Romanelli
|77
|78
|79
|80
|81
|82
|83
|84
|85
|86
|87
|88
|89
|90
|91
|92
|93
|94
|95
|96
|97
|98
|99
|100=Raffaele Romanelli
|#default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!*
}} (Hrsg.): }} }} Dizionario Biografico degli Italiani (DBI){{#if:69|. Band 69{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|.|: {{#switch: 69
|1=Aaron–Albertucci
|2=Albicante–Ammannati
|3=Ammirato–Arcoleo
|4=Arconati–Bacaredda
|5=Bacca–Baratta
|6=Baratteri–Bartolozzi
|7=Bartolucci–Bellotto
|8=Bellucci–Beregan
|9=Berengario–Biagini
|10=Biagio–Boccaccio
|11=Boccadibue–Bonetti
|12=Bonfadini–Borrello
|13=Borremans–Brancazolo
|14=Branchi–Buffetti
|15=Buffoli–Caccianemici
|16=Caccianiga–Caluso
|17=Calvart–Canefri
|18=Canella–Cappello
|19=Cappi–Cardona
|20=Carducci–Carusi
|21=Caruso–Castelnuovo
|22=Castelvetro–Cavallotti
|23=Cavallucci–Cerretesi
|24=Cerreto–Chini
|25=Chinzer–Cirni
|26=Cironi–Collegno
|27=Collenuccio–Confortini
|28=Conforto–Cordero
|29=Cordier–Corvo
|30=Cosattini–Crispolto
|31=Cristaldi–Dalla Nave
|32=Dall’Anconata–Da Ronco
|33=D’Asaro–De Foresta
|34=Primo supplemento A–C
|35=Indice A–C
|36=DeFornari–Della Fonte
|37=Della Fratta–Della Volpaia
|38=Della Volpe–Denza
|39=Deodato–DiFalco
|40=DiFausto–Donadoni
|41=Donaggio–Dugnani
|42=Dugoni–Enza
|43=Enzo–Fabrizi
|44=Fabron–Farina
|45=Farinacci–Fedrigo
|46=Feducci–Ferrerio
|47=Ferrero–Filonardi
|48=Filoni–Forghieri
|49=Forino–Francesco da Serino
|50=Francesco I Sforza–Gabbi
|51=Gabbiani–Gamba
|52=Gambacorta–Gelasio II
|53=Gelati–Ghisalberti
|54=Ghiselli–Gimma
|55=Ginammi–Giovanni da Crema
|56=Giovanni di Crescenzio–Giulietti
|57=Giulini–Gonzaga
|58=Gonzales–Graziani
|59=Graziano–Grossi Gondi
|60=Grosso–Guglielmo da Forlì
|61=Guglielmo Gonzaga–Jacobini
|62=Iacobiti–Labriola
|63=Labroca–Laterza
|64=Latilla–Levi Montalcini
|65=Levis–Lorenzetti
|66=Lorenzetto–Macchetti
|67=Macchi–Malaspina
|68=Malatacca–Mangelli
|69=Mangiabotti–Marconi
|70=Marcora–Marsilio
|71=Marsilli–Massimino da Salerno
|72=Massimino–Mechetti
|73=Meda–Messadaglia
|74=Messi–Miraglia
|75=Miranda–Montano
|76=Montauti–Morlaiter
|77=Morlini–Natolini
|78=Natta–Nurra
|79=Nursio–Ottolini Visconti
|80=Ottone I–Pansa
|81=Pansini–Pazienza
|82=Pazzi–Pia
|83=Piacentini–Pio V
|84=Pio VI–Ponzo
|85=Ponzone–Quercia
|86=Querenghi–Rensi
|87=Renzi–Robortello
|88=Robusti–Roverella
|89=Rovereto–Salvemini
|90=Salvestrini–Saviozzo da Siena
|91=Savoia–Semeria
|92=Semino–Sisto IV
|93=Sisto V–Stammati
|94=Stampa–Tarantelli
|95=Taranto–Togni
|96=Toja–Trivelli
|97=Trivulzio–Valeri
|98=Valeriani–Verra
|99=Verrazzano–Vittorio Amedeo
|100=Vittorio Emanuele 1.–Zurlo
|#default= *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }}. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| |Istituto della Enciclopedia Italiana, }}}} Rom {{#switch: 69
| 1=1960
| 2=1960
| 3=1961
| 4=1962
| 5=1963
| 6=1964
| 7=1965
| 8=1966
| 9=1967
| 10=1968
| 11=1969
| 12=1970
| 13=1971
| 14=1972
| 15=1972
| 16=1973
| 17=1974
| 18=1975
| 19=1976
| 20=1977
| 21=1978
| 22=1979
| 23=1979
| 24=1980
| 25=1981
| 26=1982
| 27=1982
| 28=1983
| 29=1983
| 30=1984
| 31=1985
| 32=1986
| 33=1987
| 34=1988
| 35=1989
| 36=1988
| 37=1989
| 38=1990
| 39=1991
| 40=1991
| 41=1992
| 42=1993
| 43=1993
| 44=1994
| 45=1995
| 46=1996
| 47=1997
| 48=1997
| 49=1997
| 50=1998
| 51=1998
| 52=1999
| 53=1999
| 54=2000
| 55=2000
| 56=2001
| 57=2001
| 58=2002
| 59=2002
| 60=2003
| 61=2003
| 62=2004
| 63=2004
| 64=2005
| 65=2005
| 66=2006
| 67=2006
| 68=2007
| 69=2007
| 70=2007
| 71=2008
| 72=2009
| 73=2009
| 74=2010
| 75=2011
| 76=2012
| 77=2012
| 78=2013
| 79=2013
| 80=2014
| 81=2014
| 82=2015
| 83=2015
| 84=2015
| 85=2016
| 86=2016
| 87=2016
| 88=2017
| 89=2017
| 90=2017
| 91=2018
| 92=2018
| 93=2018
| 94=2019
| 95=2019
| 96=2019
| 97=2020
| 98=2020
| 99=2020
| 100=2020
| #default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!*
}}{{#if:|, S. }}{{#if:|{{#ifeq: |||– }} }} }}{{#if: |, }}.</ref> kennen.<ref name=":0">{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> 1740 heiratete sie Manzolini, der in Bologna Anatomie unterrichtete. Aus der Ehe gingen acht Kinder hervor, von denen fünf bereits im frühen Kindesalter starben, ein weiterer Sohn starb im Alter von elf Jahren, nur zwei Söhne erreichten das Erwachsenenalter.
Das Paar arbeitete zunächst gemeinsam in der Werkstatt des Bildhauers, Medailleurs und Wachsbildners Ercole Lelli (1702–1766). Morandi half ihrem Mann in dieser Zeit zunächst, anatomische Wachsfiguren zu erstellen und beim Studium der menschlichen Anatomie.<ref name=":0" /> Lelli hatte 1742 von Papst Benedikt XIV., der ebenfalls aus Bologna stammte, den Auftrag bekommen, acht lebensgroße Wachsmodelle zu schaffen, die Anatomie und Skelett von Mann und Frau in verschiedenen Schichten nachbilden sollten. Bei diesen Modellen bestand das Skelett aus echten Knochen, während die Weichteile aus Wachs gebildet waren. Anatomisch ungenau, waren diese Modelle jedoch allenfalls für die Ausbildung von Künstlern im anatomischen Zeichnen geeignet.
1746 verließen die Manzolinis nach einem Streit Lellis Werkstatt und richteten in ihrer Wohnung ein eigenes Atelier ein. Ihr enormes Fachwissen in der Anatomie und ihr Geschick beim Sezieren und bei der Modellierung der Wachsfiguren sorgten für rege Nachfrage. Zu ihren Auftraggebern in dieser Zeit gehörten der König von Sardinien oder die Royal Society.<ref name=":0" /> Anna Morandi führte im Atelier mithilfe der Wachsmodelle Anatomie-Lektionen durch,<ref name=":2">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Leila McNeill|Leila McNeill: }}{{#if:|{{#if:The Lady Anatomist Who Brought Dead Bodies to Light|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=The Lady Anatomist Who Brought Dead Bodies to Light}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=The Lady Anatomist Who Brought Dead Bodies to Light}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=The Lady Anatomist Who Brought Dead Bodies to Light}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Smithsonian Magazine2017-07-26{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/}}%7C%7C}}}}{{#if:The Lady Anatomist Who Brought Dead Bodies to Light|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=The Lady Anatomist Who Brought Dead Bodies to Light|lines=0}}||}}}}{{#if: Smithsonian Magazine| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Smithsonian Magazine}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: 2017-07-26|,|{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: 2017-07-26| {{#if:{{#invoke:DateTime|format|2017-07-26|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|2017-07-26|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum=2017-07-26|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:2017-07-26|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:2207553||(?)}}}}}}{{#if: 2022-05-10|;}}}}{{#if: 2022-05-10| {{#if:2017-07-26{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-05-10 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-05-10|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-05-10|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:en|de||{{#if:en|1}}}}|{{#if:Smithsonian Magazine2017-07-26{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format|en|slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:en|en|de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: 2017-07-26{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}en|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ | {{#if: | [1] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ | {{#if: | [2] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.smithsonianmag.com/science-nature/lady-anatomist-who-brought-dead-bodies-light-180964165/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref> zu deren Besuchern neben den ortsansässigen Studenten auch bald junge Adlige gehörten, die auf der Grand Tour Europa erkundeten.<ref>{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref> Ein langfristiger Auftrag kam von Giovanni Antonio Galli (1708–1782), der in Bologna Anatomie lehrte und Hebammen ausbildete. Für ihn sollten insgesamt 170 anatomische Wachsmodelle hergestellt werden. Die ersten zwanzig zeigten die weiblichen Fortpflanzungsorgane und den Uterus in den verschiedenen Phasen der Schwangerschaft. Die Modelle wurden bei der Ausbildung von Hebammen eingesetzt.
1755 starb Giovanni Mazzolini an Tuberkulose. Anna Morandi führte die Werkstatt alleine weiter. Aufgrund ihres glänzenden Rufs als Anatomin erhielt sie Angebote von internationalen Universitäten und Akademien. Neben der Anfertigung von Wachsmodellen entwickelte sie neue Seziertechniken und verfasste theoretische Schriften.<ref name=":1" /> Um sie in Bologna zu halten, verschaffte ihr Papst Benedikt ein jährliches Gehalt auf Lebenszeit. Um die gleiche Zeit wurde eine päpstliche Bulle von 1299 außer Kraft gesetzt, die das Sezieren von Leichen als Leichenschändung untersagte. Leichenschändung war zwar weiterhin eine Straftat und wurde von der Kirche mit Exkommunikation sanktioniert. Ausgenommen von dem Verbot wurde jedoch das Sezieren zu wissenschaftlichen Zwecken. Das führte auch in Bologna zu einem Aufschwung der Anatomie.
Nach dem Tod ihres Ehemannes schuf Anna Morandi zwei Wachsskulpturen, die Giovanni Mazzolini und sie selbst zeigen. Die Wachsfiguren wirken äußerst realistisch, beide Ehegatten tragen fürstliche Gewänder und sind reich geschmückt. Morandi stellte Mazzolini mit melancholischem Blick beim Sezieren eines Herzens dar, das als Sitz der Gefühle galt. Sich selbst zeigte Morandi mit intellektuell-selbstbewusstem Blick beim Sezieren eines Gehirns.<ref name=":2" /> Katharina II. bestellte eine Kopie der weiblichen Figur für ihren Palast.<ref name=":0" /><ref name=":3">{{#if:|{{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}| |}}}}{{#if:Christine Schmidt|Christine Schmidt: }}{{#if:|{{#if:Anna Morandi|[{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivURL|1={{#invoke:URLutil|getNormalized|1={{{archiv-url}}}}}}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Anna Morandi}}]{{#if:| ({{{format}}})}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}|{{#if:https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/%7C{{#if:{{#invoke:TemplUtl%7Cfaculty%7C}}%7C{{#invoke:Vorlage:Internetquelle%7CTitelFormat%7Ctitel={{#invoke:WLink%7CgetEscapedTitle%7C1=Anna Morandi}}}}|[{{#invoke:URLutil|getNormalized|1=https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/}} {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel={{#invoke:WLink|getEscapedTitle|1=Anna Morandi}}}}]}}{{#if:| ({{{format}}}{{#if:Fembio{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| )
| {{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}| ;
| )}}}}}}{{#if:| {{{titelerg}}}{{#invoke:Vorlage:Internetquelle|Endpunkt|titel={{{titelerg}}}}}}}}}}}{{#if:https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/%7C{{#if:{{#invoke:URLutil%7CisResourceURL%7C1=https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/}}%7C%7C}}}}{{#if:Anna Morandi|{{#if:{{#invoke:WLink|isValidLinktext|1=Anna Morandi|lines=0}}||}}}}{{#if: Fembio| In: {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|TitelFormat|titel=Fembio}}}}{{#if: | {{{hrsg}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|noerror=1}}
|{{#invoke:DateTime|format|{{{datum}}}|T._Monat JJJJ}}
|{{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, datum={{{datum}}}|class=Zitationswartung}} }}{{#if: |,|{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: | S. {{{seiten}}}{{#if: |,|{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||,}}}}}}}}{{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| {{#if:|{{#if:|archiviert|ehemals}}|{{#if:|Archiviert|Ehemals}}}} {{#if:|vom|im}} Vorlage:Referrer{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| (nicht mehr online verfügbar)}}{{#if: | am {{#iferror: {{#iferror:{{#invoke:Vorlage:FormatDate|Execute}}|}}|{{{archiv-datum}}}{{#if:2207553||(?)}}}}}}{{#if: 2022-05-10|;}}}}{{#if: 2022-05-10| {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|abgerufen|Abgerufen}} {{#switch: {{#invoke:Str|len| {{#invoke:DateTime|format| 2022-05-10 |ISO|noerror=1}} }}
|4=im Jahr
|7=im
|10=am
|#default={{#invoke:TemplUtl|failure|1=Fehler bei Vorlage:Internetquelle, abruf=2022-05-10|class=Zitationswartung}} }} {{#invoke:DateTime|format|2022-05-10|T._Monat JJJJ}}
| {{#invoke:TemplUtl|failure|1=Vorlage:Internetquelle | abruf=2026-MM-TT ist Pflichtparameter}} }}{{#if:{{#ifeq:|de||{{#if:|1}}}}|{{#if:Fembio{{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}}}}
| (
| {{#if: | | (}}
}}{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||
{{#invoke:Multilingual|format||slang=!|split=[%s,]+|shift=m|separator=, }}}}{{#if: |{{#ifeq:{{#if:||de}}|de||, }}{{{kommentar}}}}})}}{{#if: {{#if: 2022-05-10 | {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||1}} }}|{{#if: |: {{
#if:
| „{{
#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| Vorlage:Str trim
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
}}“
| {{#ifeq: {{#if:{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|{{#if: {{#invoke:templutl|faculty|}}|de-ch|de}}|de}} | de
| „Vorlage:Str trim“
| {{#invoke:Text|quote
|1={{#if:
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}}
| {{#invoke:Vorlage:lang|flat}} }}
|2={{#if: {{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|de-CH|de}}
|3=1}} }}
}}{{#if:
| (<templatestyles src="Person/styles.css" />{{#if: | : }}{{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if:
| ({{#if: | , deutsch: „“ }})
| {{#if: | (deutsch: „“) }}
}}
}}{{#if: {{{zitat}}}
| {{#if:
| {{#if: {{{zitat}}}
| Vorlage:": Text= und 1= gleichzeitig, bzw. Pipe zu viel }} }}
| Vorlage:": Text= fehlt }}{{#if: | {{#if: {{#invoke:Text|unstrip|{{{ref}}}}}
| Vorlage:": Ungültiger Wert: ref=
| {{{ref}}} }}
}}|.{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|{{#if:||{{#ifeq: | JaKeinHinweis |{{#switch:
|0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ | {{#if: | [3] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: deadurlausgeblendet | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: deadurl |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ }}|{{#switch: |0|=Vorlage:Toter Link/Core{{#if: https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ | {{#if: | [4] }} (Seite {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. Suche im Internet Archive ){{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }} | (Seite {{#switch:|no|0|=|#default=dauerhaft }}nicht mehr abrufbar{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}.) }}{{#switch: |no|0|= |#default={{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |opt = inline= url= text= datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/}} || {{#if: || }} }} | {{#if: | {{#if: || }} | {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}|#default= https://wiki-de.moshellshocker.dns64.de/index.php?title=Wikipedia:Defekte_Weblinks&dwl=https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ Die nachstehende Seite ist {{#switch:|no|0|=|dauerhaft }}nicht mehr abrufbar]{{#if: | , festgestellt im {{#invoke:DateTime|format||F Y}} }}. (Suche im Internet Archive. ) {{#if: | {{#if: | | Vorlage:Toter Link/archivebot }} }}Vorlage:Toter Link/Core{{#switch: |no|0|= |#default= {{#if: || }} }}{{#invoke:TemplatePar|check |all = inline= url= |opt = datum= date= archivebot= bot= botlauf= fix-attempted= checked= |cat = Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link |errNS = 0 |template = Vorlage:Toter Link |format = |preview = 1 }}{{#if: https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ | {{#if:{{#invoke:URLutil|isWebURL|https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/}} || {{#if: || }} }} }}{{#if: | {{#if:{{#invoke:DateTime|format||F Y|noerror=1}} || {{#if: || }} }} }}{{#switch: |checked|deadurl|= |#default= {{#if: || }} }}[https://www.fembio.org/biographie.php/frau/biographie/anna-morandi/ }} }}}}}}}}}}{{#if:| {{#invoke:Vorlage:Internetquelle|archivBot|stamp={{{archiv-bot}}}|text={{#if:|Vorlage:Webarchiv/archiv-bot}}
}}}}{{#invoke:TemplatePar|check |all= url= titel= |opt= autor= hrsg= format= sprache= titelerg= werk= seiten= datum= abruf= zugriff= abruf-verborgen= archiv-url= archiv-datum= archiv-bot= kommentar= zitat= AT= CH= offline= |cat= {{#ifeq: 0 | 0 | Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Internetquelle}} |template= Vorlage:Internetquelle |format=0 |preview=1 }}</ref>
Die Patronage durch den Papst förderte ihre Bekanntheit und ihren europaweiten Ruf als Wissenschaftlerin und Künstlerin. 1769 erhielt sie Besuch von Kaiser Joseph II. Trotz ihrer großen Erfolge als Wissenschaftlerin und Künstlerin verdiente sie wesentlich weniger als ihre männlichen Kollegen. Da sie zudem die Kosten für Unterhalt und Ausbildung ihrer Kinder alleine aufbringen musste, hatte sie ständig mit finanziellen Problemen zu kämpfen.<ref name=":2" /> Unterstützung erhielt sie von Girolamo Ranuzzi, einem Senator der Stadt Bologna, der ihre Sammlung und später auch ihre Bibliothek – zu einem für ihn günstigen Preis – aufkaufte und ihr in seinem Palast eine Wohnung und ein Atelier einräumte.
Ihr 250 Seiten umfassender Catalogo dei preparati anatomici, in dem sie anhand von ihr sezierter Beispiele Form und Funktionen der einzelnen Körperteile erläuterte,<ref name=":0" /> blieb unveröffentlicht. Als bemerkenswertester Teil des Catalogo gelten 47 Seiten und 22 mittlerweile verschollene Wachsmodelle, die das männliche Urogenitalsystem beschreiben. Bis dahin war es üblich, dass männliche Gelehrte den weiblichen Körper erforschten – Morandis weiblicher Blick stellt eine Ausnahme dar.<ref name=":0" /><ref name=":3" />
Nachlass
Acht Monate nach ihrem Tod – sie wurde 60 Jahre alt – verkaufte Ranuzzi Girolamo Sammlung und Bibliothek für 16.000 Lire an den Senat von Bologna.<ref>David Baker: The Wax Woman of Bologna, online, abgerufen am 22. Mai 2019</ref> Die Sammlung von Geräten zur Geburtshilfe, ihre anatomischen Modelle und anderer Nachlass ging dann an das Instituto delle Science, das ein Museum im Palazzo Poggi für den Nachlass einrichtete. Eröffnet wurde das Museum 1777, die Eröffnungsrede mit einer Laudatio auf Anna Morandi hielt Luigi Galvani, der weniger ihre Leistungen für die Anatomie würdigte als die Schönheit und künstlerische Perfektion ihrer Wachsmodelle pries.<ref>Lucia Dacome: Women, Wax and Anatomy. In: Spaces, Objects and Identities in Early Modern Italian Medicine. Ed by Sandra Cavallo, David Gentilcore. 2008. S. 54.</ref>
Kunstwerke
Anna Morandi schuf auch Wachsbüsten u. a. von Ercole Isolani (1686–1756) und Laura Pepoli Malvezzi, die zu ihren Lebzeiten im „Geruch der Heiligkeit“ standen, sowie ihr eigenes Selbstporträt und die Büste ihres Ehemanns, beide ausgestellt im Palazzo Poggi in Bologna. Dargestellt werden die beiden Anatomen mit Seziermesser und anatomischem Präparat.<ref>Vgl. auch Andreas Mettenleiter: Das Juliusspital in Würzburg. Band III: Medizingeschichte. Herausgegeben vom Oberpflegeamt der Stiftung Juliusspital Würzburg anlässlich der 425jährigen Wiederkehr der Grundsteinlegung. Stiftung Juliusspital Würzburg (Druck: Bonitas-Bauer), Würzburg 2001, ISBN 3-933964-04-0, S. 410, Anm. 84.</ref> Eine weitere Büste eines Mannes in farbigem Wachs ist heute im Victoria and Albert Museum in London ausgestellt, sie soll von Anna Morandi oder Giovanni Manzolini hergestellt worden sein.<ref name="ManzoliniGiovanni"/>
Ehrungen
- 1758 wurde Manzolini Mitglied der Clementinischen Akademie der Künste.
- 1760 wurde sie auf den Lehrstuhl für anatomisches Modellieren an die Universität Bologna berufen.<ref name=":1">{{#invoke:Vorlage:Literatur|f}}</ref>
- 1760 wurde sie Mitglied der Società letteraria von Foligno.
- 1761 trat sie der Accademia del disegno von Florenz bei.
- Nach Anna Morandi Manzolini ist der Einschlagkrater Manzolini auf der Oberfläche der Venus benannt.
Literatur
- Walther Schönfeld: Frauen in der Abendländischen Heilkunde. Vom klassischen Altertum bis zum Ausgang des 19. Jahrhunderts, Ferdinand Enke Verlag Stuttgart 1947, Anna Morandi-Manzolini = S. 116.
- Rebecca Messbarger: Waxing Poetic: Anna Morandi Manzolini’s Anatomical Sculptures. Configurations, Johns Hopkins University Press, Band 9, Nummer 1, Winter 2001, S. 65–97.
- Rebecca Messbarger: The Lady Anatomist: The Life and Work of Anna Morandi Manzolini. Univ. of Chicago Press 2010. ISBN 0-226-52081-1.
- Deutsche Ausgabe: Signora Anna, Anatomin der Aufklärung. Eine Kulturgeschichte aus Bologna. Übers. aus dem Amerik. von Klaus Binder und Bernd Leineweber. Berlin: Eichborn 2015. (Die Andere Bibliothek, Band 367) ISBN 978-3-84770368-6.
- Jean Pierre Jenny: Die Kunst des richtigen Schnitts. Anna Morandi, eine Anatomin des 18. Jahrhunderts. In: Neue Zürcher Zeitung. Nr. 14, 18. Januar 2014. S. 26.
- {{#if: Stefano Arieti|Stefano Arieti: }}anna-morandi_(Dizionario-Biografico)/|anna-morandi_(Dizionario-Biografico)/|*Pflichtangabe
IDfehlt* }} {{#if: Morandi, Anna| Morandi, Anna | {{#invoke:WLink|getArticleBase}}}}. In: {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}||{{ #if: 76|{{#switch: 76
|1=Alberto M. Ghisalberti |2 |3 |4 |5 |6 |7 |8 |9 |10 |11 |12 |13 |14 |15 |16 |17 |18 |19 |20 |21 |22 |23 |24 |25 |26 |27 |28 |29 |30=Alberto M. Ghisalberti |31=Massimiliano Pavan |32 |33 |34 |35 |36 |37 |38 |39 |40=Massimiliano Pavan |41=Fiorella Bartoccini |42 |43 |44 |45=Fiorella Bartoccini |46=Fiorella Bartoccini |47 |48 |49 |50 |51=Fiorella Bartoccini |52=Mario Caravale |53 |54 |55 |56 |57 |58 |59 |60 |61 |62 |63 |64 |65 |66 |67 |68 |69 |70 |71 |72 |73 |74 |75=Mario Caravale |76=Raffaele Romanelli |77 |78 |79 |80 |81 |82 |83 |84 |85 |86 |87 |88 |89 |90 |91 |92 |93 |94 |95 |96 |97 |98 |99 |100=Raffaele Romanelli |#default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }} (Hrsg.): }} }} Dizionario Biografico degli Italiani (DBI){{#if:76|. Band 76{{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}|.|: {{#switch: 76 |1=Aaron–Albertucci |2=Albicante–Ammannati |3=Ammirato–Arcoleo |4=Arconati–Bacaredda |5=Bacca–Baratta |6=Baratteri–Bartolozzi |7=Bartolucci–Bellotto |8=Bellucci–Beregan |9=Berengario–Biagini |10=Biagio–Boccaccio |11=Boccadibue–Bonetti |12=Bonfadini–Borrello |13=Borremans–Brancazolo |14=Branchi–Buffetti |15=Buffoli–Caccianemici |16=Caccianiga–Caluso |17=Calvart–Canefri |18=Canella–Cappello |19=Cappi–Cardona |20=Carducci–Carusi |21=Caruso–Castelnuovo |22=Castelvetro–Cavallotti |23=Cavallucci–Cerretesi |24=Cerreto–Chini |25=Chinzer–Cirni |26=Cironi–Collegno |27=Collenuccio–Confortini |28=Conforto–Cordero |29=Cordier–Corvo |30=Cosattini–Crispolto |31=Cristaldi–Dalla Nave |32=Dall’Anconata–Da Ronco |33=D’Asaro–De Foresta |34=Primo supplemento A–C |35=Indice A–C |36=DeFornari–Della Fonte |37=Della Fratta–Della Volpaia |38=Della Volpe–Denza |39=Deodato–DiFalco |40=DiFausto–Donadoni |41=Donaggio–Dugnani |42=Dugoni–Enza |43=Enzo–Fabrizi |44=Fabron–Farina |45=Farinacci–Fedrigo |46=Feducci–Ferrerio |47=Ferrero–Filonardi |48=Filoni–Forghieri |49=Forino–Francesco da Serino |50=Francesco I Sforza–Gabbi |51=Gabbiani–Gamba |52=Gambacorta–Gelasio II |53=Gelati–Ghisalberti |54=Ghiselli–Gimma |55=Ginammi–Giovanni da Crema |56=Giovanni di Crescenzio–Giulietti |57=Giulini–Gonzaga |58=Gonzales–Graziani |59=Graziano–Grossi Gondi |60=Grosso–Guglielmo da Forlì |61=Guglielmo Gonzaga–Jacobini |62=Iacobiti–Labriola |63=Labroca–Laterza |64=Latilla–Levi Montalcini |65=Levis–Lorenzetti |66=Lorenzetto–Macchetti |67=Macchi–Malaspina |68=Malatacca–Mangelli |69=Mangiabotti–Marconi |70=Marcora–Marsilio |71=Marsilli–Massimino da Salerno |72=Massimino–Mechetti |73=Meda–Messadaglia |74=Messi–Miraglia |75=Miranda–Montano |76=Montauti–Morlaiter |77=Morlini–Natolini |78=Natta–Nurra |79=Nursio–Ottolini Visconti |80=Ottone I–Pansa |81=Pansini–Pazienza |82=Pazzi–Pia |83=Piacentini–Pio V |84=Pio VI–Ponzo |85=Ponzone–Quercia |86=Querenghi–Rensi |87=Renzi–Robortello |88=Robusti–Roverella |89=Rovereto–Salvemini |90=Salvestrini–Saviozzo da Siena |91=Savoia–Semeria |92=Semino–Sisto IV |93=Sisto V–Stammati |94=Stampa–Tarantelli |95=Taranto–Togni |96=Toja–Trivelli |97=Trivulzio–Valeri |98=Valeriani–Verra |99=Verrazzano–Vittorio Amedeo |100=Vittorio Emanuele 1.–Zurlo |#default= *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }}. {{#if:{{#invoke:TemplUtl|faculty|}}| |Istituto della Enciclopedia Italiana, }}}} Rom {{#switch: 76 | 1=1960 | 2=1960 | 3=1961 | 4=1962 | 5=1963 | 6=1964 | 7=1965 | 8=1966 | 9=1967 | 10=1968 | 11=1969 | 12=1970 | 13=1971 | 14=1972 | 15=1972 | 16=1973 | 17=1974 | 18=1975 | 19=1976 | 20=1977 | 21=1978 | 22=1979 | 23=1979 | 24=1980 | 25=1981 | 26=1982 | 27=1982 | 28=1983 | 29=1983 | 30=1984 | 31=1985 | 32=1986 | 33=1987 | 34=1988 | 35=1989 | 36=1988 | 37=1989 | 38=1990 | 39=1991 | 40=1991 | 41=1992 | 42=1993 | 43=1993 | 44=1994 | 45=1995 | 46=1996 | 47=1997 | 48=1997 | 49=1997 | 50=1998 | 51=1998 | 52=1999 | 53=1999 | 54=2000 | 55=2000 | 56=2001 | 57=2001 | 58=2002 | 59=2002 | 60=2003 | 61=2003 | 62=2004 | 63=2004 | 64=2005 | 65=2005 | 66=2006 | 67=2006 | 68=2007 | 69=2007 | 70=2007 | 71=2008 | 72=2009 | 73=2009 | 74=2010 | 75=2011 | 76=2012 | 77=2012 | 78=2013 | 79=2013 | 80=2014 | 81=2014 | 82=2015 | 83=2015 | 84=2015 | 85=2016 | 86=2016 | 87=2016 | 88=2017 | 89=2017 | 90=2017 | 91=2018 | 92=2018 | 93=2018 | 94=2019 | 95=2019 | 96=2019 | 97=2020 | 98=2020 | 99=2020 | 100=2020 | #default = *Bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben!* }}{{#if:|, S. }}{{#if:|{{#ifeq: |||– }} }} }}{{#if: |, }}.
Weblinks
|X|x= |0|-= |S|s= – Sammlung von Bildern |1|= – Sammlung von Bildern{{#if:
| {{#switch: {{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}/{{#invoke:TemplUtl|faculty|1}}
|1/= und Videos
|1/1=, Videos und Audiodateien
|/1= und Audiodateien}}
| , Videos und Audiodateien
}}
|#default= – }}{{#if: Anna Morandi Manzolini
| {{#ifeq: {{#invoke:Str|left|anna morandi manzolini|9}}
| category:
| FEHLER: Ohne Category: angeben!}}}}Vorlage:Wikidata-Registrierung
Einzelnachweise
<references />
{{#ifeq: p | p | | {{#if: 131365096n/85/566426063977 | |
}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 131365096 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 131365096 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/56642 | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: n/85/56642 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 6063977 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 6063977 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung
{{#if: Morandi Manzolini, Anna | {{#if: Manzolini | {{#if: italienische Anatomin und Wachsbildnerin | {{#if: 21. Januar 1714 | {{#if: Bologna | {{#if: 9. Juli 1774 | {{#if: Bologna || Personendaten | |
|---|---|
| NAME | Morandi Manzolini, Anna
}} |
| ALTERNATIVNAMEN | Manzolini
}} |
| KURZBESCHREIBUNG | italienische Anatomin und Wachsbildnerin
}} |
| GEBURTSDATUM | 21. Januar 1714
}} |
| GEBURTSORT | Bologna
}} |
| STERBEDATUM | 9. Juli 1774
}} |
| STERBEORT | Bologna
}} |
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:DBI
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:URL
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Linktext
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Parameter:Datum
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:"
- Wikipedia:Weblink offline fix-attempted
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Vorlage:Toter Link/URL fehlt
- Wikipedia:Vorlagenfehler/Schwesterprojekt
- Wikipedia:GND fehlt
- Wikipedia:Normdaten-TYP falsch oder fehlend
- Wikipedia:GND in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:GND in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:LCCN in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia fehlt, in Wikidata vorhanden
- Wikipedia:VIAF in Wikipedia vorhanden, fehlt jedoch in Wikidata
- Anatom
- Bildhauer (Italien)
- Hochschullehrer (Universität Bologna)
- Person als Namensgeber für einen Venuskrater
- Künstler (Bologna)
- Historische Person (Italien)
- Geboren 1714
- Gestorben 1774
- Frau