Zum Inhalt springen

Andreas Kritzelmann

aus Wikipedia, der freien Enzyklopädie

Andreas Kritzelmann (* um 1580 in Altenburg; † 21. Februar 1633 ebenda) war ein deutscher Kirchenlieddichter. Er wirkte als Kantor zu Altenburg und dichtete das geistliche Lied Betrübtes Herz, sei wohlgemuth, thu nicht so gar verzagen.

Kritzelmann war ein Sohn des Fleischhauers und Salzkärrners Andreas Kritzelman sr. und der Ottilia Wulff (∞ Altenburg 25. Februar 1566). Von sieben Geschwistern starben mindestens vier noch im Kindesalter. Im Jahr 1609 erlangte der Bürgersohn und Capellenmeister das Bürgerrecht in Altenburg, am 16. Januar 1616 heiratete "der Erbare unnd wolgelahrte Herr F.S. Cappelmeister" Dorothea Susanna Zöllner (begr. 21. Oktober 1639), die Tochter des Altenburger Not. Publ. und Hoforganisten Georg Zöllner († 1629). Seit dem 13. März 1617 wirkte er als Stadtkantor in Altenburg.(Joecher 1810 Sp. 888)

In der Psalmodia nova, sive selectissimorum hymnorum ad hominis des Altenburger Schulrektors Joseph Clauder erschien 1627 seine bekannteste Lieddichtung "Betrübtes Hertz biß wolgemut Thu nicht so gar verzagen" mit sieben siebenzeiligen Strophen (Clauder S. 108ff.). 1631 folgen dort elf Strophen "Ach Gott! in was für schwere Zeit hastu uns lassen kommen". Posthum erschien dort 1636 das Lied "Gott ist zu allen Zeiten Gut und von Gnaden reich". Die Lieder wurden später nachgedruckt, u. a. im Lutherischen Handbüchlein von Johannes Niedling.

Andreas Kritzelmann starb im Pestjahr 1633 am 21. Februar und wurde am 24. Februar begraben.

Die in der Literatur immer wieder kolportierte Behauptung, Kritzelmann sei im Jahr 1606 in Chemnitz geboren, entbehrt jeder Grundlage.

Literatur

| 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }} | 0 | {{ #if:Kritzelmann, Andreas|Kritzelmann, Andreas|Andreas Kritzelmann }} | [https://daten.digitale-sammlungen.de/~db/bsb000{{#switch: 17 | 1=08359 | 2=08360 | 3=08361 | 4=08362 | 5=08363 | 6=08364 | 7=08365 | 8=08366 | 9=08367 | 10=08368 | 11=08369 | 12=08370 | 13=08371 | 14=08372 | 15=08373 | 16=08374 | 17=08375 | 18=08376 | 19=08377 | 20=08378 | 21=08379 | 22=08380 | 23=08381 | 24=08382 | 25=08383 | 26=08384 | 27=08385 | 28=08386 | 29=08387 | 30=08388 | 31=08389 | 32=08390 | 33=08391 | 34=08392 | 35=08393 | 36=08394 | 37=08395 | 38=08396 | 39=08397 | 40=08398 | 41=08399 | 42=08400 | 43=08401 | 44=08402 | 45=08403 | 46=08404 | 47=08405 | 48=08406 | 49=08407 | 50=08408 | 51=08409 | 52=08410 | 53=08411 | 54=08412 | 55=08413 | 56=00000 | #default = 0 }}/images/index.html?seite={{#switch: 17 | 1={{ #expr: 173 + 16 }} | 2={{ #expr: 173 + 2 }} | 3={{ #expr: 173 + 2 }} | 4={{ #expr: 173 + 2 }} | 5={{ #expr: 173 + 2 }} | 6={{ #expr: 173 + 2 }} | 7={{ #expr: 173 + 2 }} | 8={{ #expr: 173 + 2 }} | 9={{#switch: 173 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 173 < 449 | {{ #expr: 173 + 2 }} | {{ #expr: 173 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 173 + 2 }} | 11={{ #expr: 173 + 2 }} | 12={{ #expr: 173 + 2 }} | 13={{ #expr: 173 + 2 }} | 14={{ #expr: 173 + 2 }} | 15={{ #expr: 173 + 2 }} | 16={{ #expr: 173 + 2 }} | 17={{ #expr: 173 + 2 }} | 18={{ #expr: 173 + 2 }} | 19={{ #expr: 173 + 2 }} | 20={{ #expr: 173 + 2 }} | 21={{ #expr: 173 + 2 }} | 22={{ #expr: 173 + 2 }} | 23={{ #expr: 173 + 2 }} | 24={{ #expr: 173 + 2 }} | 25={{ #expr: 173 + 2 }} | 26={{ #expr: 173 + 2 }} | 27={{ #expr: 173 + 2 }} | 28={{ #expr: 173 + 2 }} | 29={{ #expr: 173 + 2 }} | 30={{ #expr: 173 + 2 }} | 31={{ #expr: 173 + 2 }} | 32={{ #expr: 173 + 2 }} | 33={{ #expr: 173 + 2 }} | 34={{ #expr: 173 + 2 }} | 35={{ #expr: 173 + 2 }} | 36={{ #expr: 173 + 2 }} | 37={{ #expr: 173 + 2 }} | 38={{ #expr: 173 + 2 }} | 39={{ #expr: 173 + 2 }} | 40={{ #expr: 173 + 2 }} | 41={{ #expr: 173 + 2 }} | 42={{ #expr: 173 + 2 }} | 43={{ #expr: 173 + 2 }} | 44={{ #expr: 173 + 2 }} | 45={{ #expr: 173 + 6 }} | 46={{ #expr: 173 + 2 }} | 47={{ #expr: 173 + 2 }} | 48={{ #expr: 173 + 2 }} | 49={{ #expr: 173 + 2 }} | 50={{ #expr: 173 + 2 }} | 51={{ #expr: 173 + 2 }} | 52={{ #expr: 173 + 2 }} | 53={{ #expr: 173 + 2 }} | 54={{ #expr: 173 + 2 }} | 55={{ #expr: 173 + 3 }} | 56=173 | #default = 173 }} {{ #if:Kritzelmann, Andreas|Kritzelmann, Andreas|Andreas Kritzelmann }}] }} }}{{#ifeq:Vorlage:Str rightc|.||.}} In: Allgemeine Deutsche Biographie (ADB). Band 17, Duncker & Humblot, Leipzig {{#switch: 17 | 1=1875 | 2=1875 | 3=1876 | 4=1876 | 5=1877 | 6=1877 | 7=1877 | 8=1878 | 9=1879 | 10=1879 | 11=1880 | 12=1880 | 13=1881 | 14=1881 | 15=1882 | 16=1882 | 17=1883 | 18=1883 | 19=1884 | 20=1884 | 21=1885 | 22=1885 | 23=1886 | 24=1887 | 25=1887 | 26=1888 | 27=1888 | 28=1889 | 29=1889 | 30=1890 | 31=1890 | 32=1891 | 33=1891 | 34=1892 | 35=1893 | 36=1893 | 37=1894 | 38=1894 | 39=1895 | 40=1896 | 41=1896 | 42=1897 | 43=1898 | 44=1898 | 45=1900 | 46=1902 | 47=1903 | 48=1904 | 49=1904 | 50=1905 | 51=1906 | 52=1906 | 53=1907 | 54=1908 | 55=1910 | 56=1912 | #default = Vorlage:ADB – bitte Band und Seitenzahlen korrekt angeben{{#ifeq:0|0|}} }}, S. 173{{ #if:173 | {{ #ifexpr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 173 + 16 }} | 2={{ #expr: 173 + 2 }} | 3={{ #expr: 173 + 2 }} | 4={{ #expr: 173 + 2 }} | 5={{ #expr: 173 + 2 }} | 6={{ #expr: 173 + 2 }} | 7={{ #expr: 173 + 2 }} | 8={{ #expr: 173 + 2 }} | 9={{#switch: 173 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 173 < 449 | {{ #expr: 173 + 2 }} | {{ #expr: 173 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 173 + 2 }} | 11={{ #expr: 173 + 2 }} | 12={{ #expr: 173 + 2 }} | 13={{ #expr: 173 + 2 }} | 14={{ #expr: 173 + 2 }} | 15={{ #expr: 173 + 2 }} | 16={{ #expr: 173 + 2 }} | 17={{ #expr: 173 + 2 }} | 18={{ #expr: 173 + 2 }} | 19={{ #expr: 173 + 2 }} | 20={{ #expr: 173 + 2 }} | 21={{ #expr: 173 + 2 }} | 22={{ #expr: 173 + 2 }} | 23={{ #expr: 173 + 2 }} | 24={{ #expr: 173 + 2 }} | 25={{ #expr: 173 + 2 }} | 26={{ #expr: 173 + 2 }} | 27={{ #expr: 173 + 2 }} | 28={{ #expr: 173 + 2 }} | 29={{ #expr: 173 + 2 }} | 30={{ #expr: 173 + 2 }} | 31={{ #expr: 173 + 2 }} | 32={{ #expr: 173 + 2 }} | 33={{ #expr: 173 + 2 }} | 34={{ #expr: 173 + 2 }} | 35={{ #expr: 173 + 2 }} | 36={{ #expr: 173 + 2 }} | 37={{ #expr: 173 + 2 }} | 38={{ #expr: 173 + 2 }} | 39={{ #expr: 173 + 2 }} | 40={{ #expr: 173 + 2 }} | 41={{ #expr: 173 + 2 }} | 42={{ #expr: 173 + 2 }} | 43={{ #expr: 173 + 2 }} | 44={{ #expr: 173 + 2 }} | 45={{ #expr: 173 + 6 }} | 46={{ #expr: 173 + 2 }} | 47={{ #expr: 173 + 2 }} | 48={{ #expr: 173 + 2 }} | 49={{ #expr: 173 + 2 }} | 50={{ #expr: 173 + 2 }} | 51={{ #expr: 173 + 2 }} | 52={{ #expr: 173 + 2 }} | 53={{ #expr: 173 + 2 }} | 54={{ #expr: 173 + 2 }} | 55={{ #expr: 173 + 3 }} | 56=173 | #default = 173 }} != {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 173 + 16 }} | 2={{ #expr: 173 + 2 }} | 3={{ #expr: 173 + 2 }} | 4={{ #expr: 173 + 2 }} | 5={{ #expr: 173 + 2 }} | 6={{ #expr: 173 + 2 }} | 7={{ #expr: 173 + 2 }} | 8={{ #expr: 173 + 2 }} | 9={{#switch: 173 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 173 < 449 | {{ #expr: 173 + 2 }} | {{ #expr: 173 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 173 + 2 }} | 11={{ #expr: 173 + 2 }} | 12={{ #expr: 173 + 2 }} | 13={{ #expr: 173 + 2 }} | 14={{ #expr: 173 + 2 }} | 15={{ #expr: 173 + 2 }} | 16={{ #expr: 173 + 2 }} | 17={{ #expr: 173 + 2 }} | 18={{ #expr: 173 + 2 }} | 19={{ #expr: 173 + 2 }} | 20={{ #expr: 173 + 2 }} | 21={{ #expr: 173 + 2 }} | 22={{ #expr: 173 + 2 }} | 23={{ #expr: 173 + 2 }} | 24={{ #expr: 173 + 2 }} | 25={{ #expr: 173 + 2 }} | 26={{ #expr: 173 + 2 }} | 27={{ #expr: 173 + 2 }} | 28={{ #expr: 173 + 2 }} | 29={{ #expr: 173 + 2 }} | 30={{ #expr: 173 + 2 }} | 31={{ #expr: 173 + 2 }} | 32={{ #expr: 173 + 2 }} | 33={{ #expr: 173 + 2 }} | 34={{ #expr: 173 + 2 }} | 35={{ #expr: 173 + 2 }} | 36={{ #expr: 173 + 2 }} | 37={{ #expr: 173 + 2 }} | 38={{ #expr: 173 + 2 }} | 39={{ #expr: 173 + 2 }} | 40={{ #expr: 173 + 2 }} | 41={{ #expr: 173 + 2 }} | 42={{ #expr: 173 + 2 }} | 43={{ #expr: 173 + 2 }} | 44={{ #expr: 173 + 2 }} | 45={{ #expr: 173 + 6 }} | 46={{ #expr: 173 + 2 }} | 47={{ #expr: 173 + 2 }} | 48={{ #expr: 173 + 2 }} | 49={{ #expr: 173 + 2 }} | 50={{ #expr: 173 + 2 }} | 51={{ #expr: 173 + 2 }} | 52={{ #expr: 173 + 2 }} | 53={{ #expr: 173 + 2 }} | 54={{ #expr: 173 + 2 }} | 55={{ #expr: 173 + 3 }} | 56=173 | #default = 173 }} |{{ #ifexpr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 173 + 16 }} | 2={{ #expr: 173 + 2 }} | 3={{ #expr: 173 + 2 }} | 4={{ #expr: 173 + 2 }} | 5={{ #expr: 173 + 2 }} | 6={{ #expr: 173 + 2 }} | 7={{ #expr: 173 + 2 }} | 8={{ #expr: 173 + 2 }} | 9={{#switch: 173 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 173 < 449 | {{ #expr: 173 + 2 }} | {{ #expr: 173 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 173 + 2 }} | 11={{ #expr: 173 + 2 }} | 12={{ #expr: 173 + 2 }} | 13={{ #expr: 173 + 2 }} | 14={{ #expr: 173 + 2 }} | 15={{ #expr: 173 + 2 }} | 16={{ #expr: 173 + 2 }} | 17={{ #expr: 173 + 2 }} | 18={{ #expr: 173 + 2 }} | 19={{ #expr: 173 + 2 }} | 20={{ #expr: 173 + 2 }} | 21={{ #expr: 173 + 2 }} | 22={{ #expr: 173 + 2 }} | 23={{ #expr: 173 + 2 }} | 24={{ #expr: 173 + 2 }} | 25={{ #expr: 173 + 2 }} | 26={{ #expr: 173 + 2 }} | 27={{ #expr: 173 + 2 }} | 28={{ #expr: 173 + 2 }} | 29={{ #expr: 173 + 2 }} | 30={{ #expr: 173 + 2 }} | 31={{ #expr: 173 + 2 }} | 32={{ #expr: 173 + 2 }} | 33={{ #expr: 173 + 2 }} | 34={{ #expr: 173 + 2 }} | 35={{ #expr: 173 + 2 }} | 36={{ #expr: 173 + 2 }} | 37={{ #expr: 173 + 2 }} | 38={{ #expr: 173 + 2 }} | 39={{ #expr: 173 + 2 }} | 40={{ #expr: 173 + 2 }} | 41={{ #expr: 173 + 2 }} | 42={{ #expr: 173 + 2 }} | 43={{ #expr: 173 + 2 }} | 44={{ #expr: 173 + 2 }} | 45={{ #expr: 173 + 6 }} | 46={{ #expr: 173 + 2 }} | 47={{ #expr: 173 + 2 }} | 48={{ #expr: 173 + 2 }} | 49={{ #expr: 173 + 2 }} | 50={{ #expr: 173 + 2 }} | 51={{ #expr: 173 + 2 }} | 52={{ #expr: 173 + 2 }} | 53={{ #expr: 173 + 2 }} | 54={{ #expr: 173 + 2 }} | 55={{ #expr: 173 + 3 }} | 56=173 | #default = 173 }} = {{ #expr: {{#switch: 17 | 1={{ #expr: 173 + 16 }} | 2={{ #expr: 173 + 2 }} | 3={{ #expr: 173 + 2 }} | 4={{ #expr: 173 + 2 }} | 5={{ #expr: 173 + 2 }} | 6={{ #expr: 173 + 2 }} | 7={{ #expr: 173 + 2 }} | 8={{ #expr: 173 + 2 }} | 9={{#switch: 173 | 448a=451 | 448b=452 | 448c=453 | 448d=454 | 448e=455 | 448f=456 | 448g=457 | 448h=458 | 448i=459 | 448k=460 | 448l=461 | 448m=462 | 448n=463 | 448o=464 | 448p=465 | 448q=466 | 448r=467 | 448s=468 | 448t=469 | 448u=470 | #default = {{ #ifexpr: 173 < 449 | {{ #expr: 173 + 2 }} | {{ #expr: 173 + 22 }} }} }} | 10={{ #expr: 173 + 2 }} | 11={{ #expr: 173 + 2 }} | 12={{ #expr: 173 + 2 }} | 13={{ #expr: 173 + 2 }} | 14={{ #expr: 173 + 2 }} | 15={{ #expr: 173 + 2 }} | 16={{ #expr: 173 + 2 }} | 17={{ #expr: 173 + 2 }} | 18={{ #expr: 173 + 2 }} | 19={{ #expr: 173 + 2 }} | 20={{ #expr: 173 + 2 }} | 21={{ #expr: 173 + 2 }} | 22={{ #expr: 173 + 2 }} | 23={{ #expr: 173 + 2 }} | 24={{ #expr: 173 + 2 }} | 25={{ #expr: 173 + 2 }} | 26={{ #expr: 173 + 2 }} | 27={{ #expr: 173 + 2 }} | 28={{ #expr: 173 + 2 }} | 29={{ #expr: 173 + 2 }} | 30={{ #expr: 173 + 2 }} | 31={{ #expr: 173 + 2 }} | 32={{ #expr: 173 + 2 }} | 33={{ #expr: 173 + 2 }} | 34={{ #expr: 173 + 2 }} | 35={{ #expr: 173 + 2 }} | 36={{ #expr: 173 + 2 }} | 37={{ #expr: 173 + 2 }} | 38={{ #expr: 173 + 2 }} | 39={{ #expr: 173 + 2 }} | 40={{ #expr: 173 + 2 }} | 41={{ #expr: 173 + 2 }} | 42={{ #expr: 173 + 2 }} | 43={{ #expr: 173 + 2 }} | 44={{ #expr: 173 + 2 }} | 45={{ #expr: 173 + 6 }} | 46={{ #expr: 173 + 2 }} | 47={{ #expr: 173 + 2 }} | 48={{ #expr: 173 + 2 }} | 49={{ #expr: 173 + 2 }} | 50={{ #expr: 173 + 2 }} | 51={{ #expr: 173 + 2 }} | 52={{ #expr: 173 + 2 }} | 53={{ #expr: 173 + 2 }} | 54={{ #expr: 173 + 2 }} | 55={{ #expr: 173 + 3 }} | 56=173 | #default = 173 }} + 1 }} | f|–173}}|}} |}}{{#if: | ({{{7}}})}}.{{ #if:ADB:Kritzelmann, Andreas||{{#ifeq:0|0|}}}}

{{#ifeq: p | p | | {{#if: 13651109080843049 | |

}} }}{{#ifeq:||{{#if: | [[Kategorie:Wikipedia:GND fehlt {{#invoke:Str|left|{{{GNDCheck}}}|7}}]] }}{{#if: | {{#if: | | }} }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#if: | {{#ifeq: 0 | 2 | | }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 136511090 | | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 136511090 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P227}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P244}} | | }} }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 80843049 | | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }}{{#ifeq: p | p | {{#if: 80843049 | {{#if: {{#invoke:Wikidata|pageId}} | {{#if: {{#statements:P214}} | | }} }} }} }}Vorlage:Wikidata-Registrierung

{{#if: Kritzelmann, Andreas | {{#if: | {{#if: deutscher Kirchenlieddichter | {{#if: um 1580 | {{#if: Altenburg | {{#if: 21. Februar 1633 | {{#if: Altenburg |

Vorlage:Wikidata-Registrierung